ఆవర్తన పట్టిక

ఆవర్తన పట్టిక (Periodic table), దీనిని మూలకాల ఆవర్తన పట్టిక అని కూడా పిలుస్తారు, ఇది రసాయన మూలకాలను అడ్డు వరుసలు ("పీరియడ్లు") మరియు నిలువు వరుసలుగా ("గ్రూపులు") అమర్చిన ఒక క్రమబద్ధమైన పట్టిక. రసాయన శాస్త్రం యొక్క ఒక చిహ్నంగా, ఆవర్తన పట్టిక భౌతిక శాస్త్రం మరియు ఇతర శాస్త్రాలలో కూడా విస్తృతంగా ఉపయోగించబడుతుంది. ఇది ఆవర్తన నియమానికి ఒక చిత్రణ, ఇది మూలకాలను వాటి పరమాణు సంఖ్యల క్రమంలో అమర్చినప్పుడు, వాటి ధర్మాల పునరావృతం స్పష్టంగా కనిపిస్తుందని పేర్కొంటుంది. పట్టిక నాలుగు సుమారుగా దీర్ఘచతురస్రాకార ప్రాంతాలుగా విభజించబడింది, వీటిని బ్లాక్‌లు అంటారు. ఒకే గ్రూపులోని మూలకాలు సారూప్య రసాయన లక్షణాలను ప్రదర్శిస్తాయి.

నిలువు, అడ్డు మరియు వికర్ణ ప్రవృత్తులు ఆవర్తన పట్టికను వర్ణిస్తాయి. ఒక గ్రూపులో పై నుండి కిందకు వెళ్లేకొద్దీ మరియు ఒక పీరియడ్‌లో కుడి నుండి ఎడమకు వెళ్లేకొద్దీ లోహ స్వభావం పెరుగుతుంది. ఆవర్తన పట్టిక యొక్క దిగువ ఎడమ నుండి పై కుడి వైపుకు వెళ్లేకొద్దీ అలోహ స్వభావం పెరుగుతుంది.

సాధారణంగా ఆమోదించబడిన మొదటి ఆవర్తన పట్టిక 1869లో రష్యన్ రసాయన శాస్త్రవేత్త Dmitri Mendeleev రూపొందించినది; ఆయన ఆవర్తన నియమాన్ని రసాయన ధర్మాలు పరమాణు ద్రవ్యరాశిపై ఆధారపడి ఉంటాయని సూత్రీకరించారు. అప్పట్లో అన్ని మూలకాలు తెలియకపోవడంతో, ఆయన ఆవర్తన పట్టికలో ఖాళీలు ఉన్నాయి, మరియు మెండెలీవ్ ఆవర్తన నియమాన్ని ఉపయోగించి కొన్ని తప్పిపోయిన మూలకాల ధర్మాలను విజయవంతంగా అంచనా వేశారు. 19వ శతాబ్దం చివరలో ఆవర్తన నియమం ఒక ప్రాథమిక ఆవిష్కరణగా గుర్తించబడింది. 20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో పరమాణు సంఖ్యల ఆవిష్కరణ మరియు క్వాంటం మెకానిక్స్‌లో సంబంధిత మార్గదర్శక పనితో ఇది వివరించబడింది, ఈ రెండు ఆలోచనలు పరమాణువు యొక్క అంతర్గత నిర్మాణాన్ని వెలుగులోకి తెచ్చాయి. 1945లో Glenn T. Seaborg యొక్క ఆవిష్కరణతో పట్టిక యొక్క ఆధునిక రూపం సిద్ధమైంది, దీని ప్రకారం ఆక్టినైడ్లు వాస్తవానికి d-బ్లాక్ మూలకాలు కాకుండా f-బ్లాక్ మూలకాలు అని తేలింది. ఆవర్తన పట్టిక మరియు నియమం ఆధునిక రసాయన శాస్త్రంలో ఒక కేంద్ర మరియు అనివార్యమైన భాగంగా మారాయి.

ఆవర్తన పట్టిక విజ్ఞాన శాస్త్ర పురోగతితో పాటు పరిణామం చెందుతూనే ఉంది. ప్రకృతిలో, పరమాణు సంఖ్య 94 వరకు ఉన్న మూలకాలు మాత్రమే లభిస్తాయి;^{[note 1]} అంతకు మించిన మూలకాలు కృత్రిమ మూలకాలు, వీటిని కృత్రిమంగా మాత్రమే పొందవచ్చు. 2010 నాటికి, మొదటి 118 మూలకాలు తెలిశాయి, తద్వారా పట్టికలోని మొదటి ఏడు అడ్డు వరుసలు పూర్తయ్యాయి;^[1] అయినప్పటికీ, అత్యంత భారీ మూలకాల ధర్మాలు వాటి స్థానాలకు సరిపోలుతున్నాయో లేదో నిర్ధారించడానికి రసాయన వర్గీకరణ ఇంకా అవసరం. కొత్త ఆవిష్కరణలు పట్టికను ఈ ఏడు వరుసలకు మించి విస్తరిస్తాయి, అయితే ఇంకా ఎన్ని మూలకాలు సాధ్యమో తెలియదు; అంతేకాకుండా, సిద్ధాంతపరమైన లెక్కలు ఈ తెలియని ప్రాంతం పట్టికలోని తెలిసిన భాగం యొక్క నమూనాలను అనుసరించదని సూచిస్తున్నాయి. కొన్ని మూలకాలు పట్టికలో సరిగ్గా అమర్చబడ్డాయా అనే దానిపై కూడా కొంత శాస్త్రీయ చర్చ కొనసాగుతోంది. ఆవర్తన నియమం యొక్క అనేక ప్రత్యామ్నాయ ప్రాతినిధ్యాలు ఉన్నాయి, మరియు ఆవర్తన పట్టికకు సరైన రూపం ఏదైనా ఉందా అనే దానిపై కొంత చర్చ జరుగుతోంది.

నిర్మాణం

ప్రతి రసాయన మూలకానికి ఒక ప్రత్యేక పరమాణు సంఖ్య (Z, జర్మన్ భాషలో "Zahl" అంటే "సంఖ్య") ఉంటుంది, ఇది దాని కేంద్రకంలోని ప్రోటాన్ల సంఖ్యను సూచిస్తుంది.^[2] కాబట్టి ప్రతి విభిన్న పరమాణు సంఖ్య ఒక తరగతి పరమాణువుకు అనుగుణంగా ఉంటుంది: ఈ తరగతులను రసాయన మూలకాలు అంటారు.^[3] రసాయన మూలకాలను ఆవర్తన పట్టిక వర్గీకరిస్తుంది మరియు క్రమబద్ధీకరిస్తుంది. హైడ్రోజన్ పరమాణు సంఖ్య 1 కలిగిన మూలకం; హీలియం, పరమాణు సంఖ్య 2; లిథియం, పరమాణు సంఖ్య 3; మరియు ఇలా కొనసాగుతుంది. ఈ పేర్లలో ప్రతి దానిని ఒకటి లేదా రెండు అక్షరాల రసాయన చిహ్నం ద్వారా సంక్షిప్తీకరించవచ్చు; హైడ్రోజన్, హీలియం మరియు లిథియంలకు వరుసగా H, He, మరియు Li.^[4] న్యూట్రాన్లు పరమాణువు యొక్క రసాయన గుర్తింపును ప్రభావితం చేయవు, కానీ దాని బరువును ప్రభావితం చేస్తాయి. ఒకే సంఖ్యలో ప్రోటాన్లు ఉండి, వేర్వేరు సంఖ్యలో న్యూట్రాన్లు ఉన్న పరమాణువులను ఒకే రసాయన మూలకం యొక్క ఐసోటోపులు అంటారు.^[4] ప్రకృతిలో లభించే మూలకాలు సాధారణంగా వివిధ ఐసోటోపుల మిశ్రమంగా ఉంటాయి; ప్రతి ఐసోటోపు సాధారణంగా ఒక లక్షణ సమృద్ధిని కలిగి ఉంటుంది కాబట్టి, ప్రకృతిలో లభించే మూలకాలు బాగా నిర్వచించబడిన పరమాణు భారాలను కలిగి ఉంటాయి, వీటిని ఆ మూలకం యొక్క ప్రకృతిలో లభించే పరమాణువు యొక్క సగటు ద్రవ్యరాశిగా నిర్వచిస్తారు.^[5] అన్ని మూలకాలు బహుళ ఐసోటోపులను కలిగి ఉంటాయి, ఇవి ఒకే సంఖ్యలో ప్రోటాన్లు ఉండి వేర్వేరు సంఖ్యలో న్యూట్రాన్లు కలిగిన వేరియంట్లు. ఉదాహరణకు, కార్బన్ మూడు సహజ ఐసోటోపులను కలిగి ఉంది: దాని పరమాణువులన్నింటిలో ఆరు ప్రోటాన్లు ఉంటాయి మరియు చాలా వరకు ఆరు న్యూట్రాన్లు కూడా ఉంటాయి, కానీ సుమారు ఒక శాతం ఏడు న్యూట్రాన్లను కలిగి ఉంటాయి, మరియు చాలా చిన్న భాగం ఎనిమిది న్యూట్రాన్లను కలిగి ఉంటాయి. ఐసోటోపులు ఆవర్తన పట్టికలో ఎప్పుడూ వేరు చేయబడవు; అవి ఎల్లప్పుడూ ఒకే మూలకం కింద సమూహం చేయబడతాయి. పరమాణు ద్రవ్యరాశిని చూపినప్పుడు, అది సాధారణంగా ప్రకృతిలో లభించే ఐసోటోపుల భార సగటు; కానీ ప్రకృతిలో ఏ ఐసోటోపులు గణనీయమైన పరిమాణంలో లేకపోతే, అత్యంత స్థిరమైన ఐసోటోపు యొక్క ద్రవ్యరాశి సాధారణంగా కనిపిస్తుంది, తరచుగా బ్రాకెట్లలో ఉంటుంది.^[6]

ప్రామాణిక ఆవర్తన పట్టికలో, మూలకాలు పెరుగుతున్న పరమాణు సంఖ్య క్రమంలో జాబితా చేయబడ్డాయి. కొత్త ఎలక్ట్రాన్ షెల్ దాని మొదటి ఎలక్ట్రాన్‌ను పొందినప్పుడు ఒక కొత్త అడ్డు వరుస (పీరియడ్) ప్రారంభమవుతుంది. నిలువు వరుసలు (గ్రూపులు) పరమాణువు యొక్క ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్ ద్వారా నిర్ణయించబడతాయి; ఒక నిర్దిష్ట సబ్‌షెల్‌లో ఒకే సంఖ్యలో ఎలక్ట్రాన్లు ఉన్న మూలకాలు ఒకే నిలువు వరుసలోకి వస్తాయి (ఉదా. ఆక్సిజన్, సల్ఫర్, మరియు సెలీనియం ఒకే నిలువు వరుసలో ఉంటాయి ఎందుకంటే అవన్నీ బయటి p-సబ్‌షెల్‌లో నాలుగు ఎలక్ట్రాన్లను కలిగి ఉంటాయి). సారూప్య రసాయన ధర్మాలు కలిగిన మూలకాలు సాధారణంగా ఆవర్తన పట్టికలో ఒకే గ్రూపులోకి వస్తాయి, అయితే f-బ్లాక్‌లో, మరియు కొంతవరకు d-బ్లాక్‌లో, ఒకే పీరియడ్‌లోని మూలకాలు కూడా సారూప్య ధర్మాలను కలిగి ఉంటాయి. అందువల్ల, ఒక మూలకం చుట్టూ ఉన్న మూలకాల ధర్మాలు తెలిస్తే, ఆ మూలకం యొక్క రసాయన ధర్మాలను అంచనా వేయడం చాలా సులభం.^[7]

నేడు, 118 మూలకాలు తెలిశాయి, వీటిలో మొదటి 94 భూమిపై సహజంగా లభిస్తాయని తెలుసు.^{[note 1]} మిగిలిన 24, అమెరీషియం నుండి ఒగానెసన్ (95–118), ప్రయోగశాలల్లో సంశ్లేషణ చేసినప్పుడు మాత్రమే సంభవిస్తాయి. ప్రకృతిలో లభించే 94 మూలకాలలో, 83 ప్రాథమిక మూలకాలు మరియు 11 ప్రాథమిక మూలకాల క్షయ శృంఖలాలలో మాత్రమే సంభవిస్తాయి. వీటిలో కొన్ని చాలా అరుదైనవి, అవి ప్రకృతిలో కనుగొనబడలేదు, కానీ ప్రకృతిలో ఉన్నాయని నిర్ధారించబడకముందే ప్రయోగశాలలో సంశ్లేషణ చేయబడ్డాయి: టెక్నీషియం (మూలకం 43), ప్రోమెథియం (మూలకం 61), ఆస్టాటిన్ (మూలకం 85), నెప్ట్యూనియం (మూలకం 93), మరియు ప్లూటోనియం (మూలకం 94).^[8] ఐన్‌స్టీనియం (మూలకం 99) కంటే భారీ మూలకం ఏదీ దాని స్వచ్ఛమైన రూపంలో స్థూల పరిమాణంలో ఎప్పుడూ గమనించబడలేదు, ఆస్టాటిన్ కూడా లేదు; ఫ్రాన్సియం (మూలకం 87) సూక్ష్మ పరిమాణాల నుండి వెలువడే కాంతి రూపంలో మాత్రమే ఫోటో తీయబడింది.^[9] 94 సహజ మూలకాలలో, ఎనభై స్థిరమైన ఐసోటోపును కలిగి ఉన్నాయి మరియు మరొకటి (బిస్మత్) దాదాపు స్థిరమైన ఐసోటోపును కలిగి ఉంది (2.01×10¹⁹ సంవత్సరాల అర్థ-జీవిత కాలంతో, ఇది విశ్వం వయస్సు కంటే బిలియన్ రెట్లు ఎక్కువ).^[10]^{[note 2]} మరో రెండు, థోరియం మరియు యురేనియం, భూమి వయస్సుతో పోల్చదగిన అర్థ-జీవిత కాలంతో రేడియోధార్మిక క్షయానికి లోనయ్యే ఐసోటోపులను కలిగి ఉన్నాయి. స్థిరమైన మూలకాలు మరియు బిస్మత్, థోరియం, యురేనియం కలిసి భూమి ఏర్పడినప్పటి నుండి మనుగడ సాగించిన 83 ప్రాథమిక న్యూక్లైడ్లను ఏర్పరుస్తాయి.^{[note 3]} మిగిలిన పదకొండు సహజ మూలకాలు త్వరగా క్షీణిస్తాయి, కాబట్టి వాటి నిరంతర జాడ థోరియం మరియు యురేనియం క్షయం యొక్క మధ్యంతర ఉత్పత్తులుగా నిరంతరం పునరుత్పత్తి చేయబడటంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.^{[note 4]} తెలిసిన 24 కృత్రిమ మూలకాలన్నీ రేడియోధార్మికతను కలిగి ఉంటాయి.^[4]

గ్రూపు పేర్లు మరియు సంఖ్యలు

అంతర్జాతీయ నామకరణ పద్ధతి ప్రకారం, గ్రూపులు ఎడమవైపు నిలువు వరుస (క్షార లోహాలు) నుండి కుడివైపు నిలువు వరుస (జడ వాయువులు) వరకు 1 నుండి 18 వరకు సంఖ్యాపరంగా లెక్కించబడతాయి. f-బ్లాక్ గ్రూపులు ఈ సంఖ్యలో పరిగణించబడవు.^[11] గ్రూపులను వాటి మొదటి మూలకం ద్వారా కూడా పిలవవచ్చు, ఉదాహరణకు గ్రూపు 3 కోసం "స్కాండియం గ్రూపు".^[11] గతంలో, గ్రూపులు రోమన్ సంఖ్యల ద్వారా పిలువబడేవి. యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో, రోమన్ సంఖ్యల తర్వాత "A" (గ్రూపు s- లేదా p-blockలో ఉంటే) లేదా "B" (గ్రూపు d-blockలో ఉంటే) ఉండేవి. ఉపయోగించిన రోమన్ సంఖ్యలు నేటి నామకరణ పద్ధతి యొక్క చివరి అంకెకు అనుగుణంగా ఉంటాయి (ఉదా., గ్రూపు 4 మూలకాలు గ్రూపు IVB, మరియు గ్రూపు 14 మూలకాలు గ్రూపు IVA). ఐరోపాలో, "A" గ్రూపులు 1 నుండి 7 వరకు ఉపయోగించబడింది, మరియు "B" గ్రూపులు 11 నుండి 17 వరకు ఉపయోగించబడింది. అదనంగా, గ్రూపులు 8, 9, మరియు 10 గతంలో ఒకే మూడు రెట్లు పెద్ద గ్రూపుగా పరిగణించబడేవి, వీటిని రెండు సంజ్ఞామానాలలో గ్రూపు VIIIగా పిలిచేవారు. 1988లో, కొత్త IUPAC (ఇంటర్నేషనల్ యూనియన్ ఆఫ్ ప్యూర్ అండ్ అప్లైడ్ కెమిస్ట్రీ) నామకరణ వ్యవస్థ (1–18) అమలులోకి వచ్చింది, మరియు పాత గ్రూపు పేర్లు (I–VIII) నిలిపివేయబడ్డాయి.^[12]

ప్రదర్శన రూపాలు

32 నిలువు వరుసలు

18 నిలువు వరుసలు

స్థలం కారణాల వల్ల,^[13]^[14] ఆవర్తన పట్టిక సాధారణంగా f-బ్లాక్ మూలకాలను కత్తిరించి ప్రధాన భాగం కింద ఒక ప్రత్యేక భాగంగా ఉంచి ప్రదర్శించబడుతుంది.^[15]^[13]^[12] ఇది మూలక నిలువు వరుసల సంఖ్యను 32 నుండి 18కి తగ్గిస్తుంది.^[13]

రెండు రూపాలు ఒకే ఆవర్తన పట్టికను సూచిస్తాయి.^[4] f-బ్లాక్ ప్రధాన భాగంలో చేర్చబడిన రూపాన్ని కొన్నిసార్లు 32-నిలువు వరుసల^[4] లేదా పొడవైన రూపం^[16] అని పిలుస్తారు; f-బ్లాక్ కత్తిరించబడిన రూపాన్ని 18-నిలువు వరుసల^[4] లేదా మధ్యస్థ-పొడవైన రూపం అని పిలుస్తారు.^[16] 32-నిలువు వరుసల రూపం అన్ని మూలకాలను వాటి సరైన క్రమంలో చూపించే ప్రయోజనాన్ని కలిగి ఉంది, కానీ ఇది ఎక్కువ స్థలాన్ని ఆక్రమించే ప్రతికూలతను కలిగి^[17] ఉంది. ఎంచుకున్న రూపం ఒక సంపాదకీయ ఎంపిక, మరియు ఇది శాస్త్రీయ దావా లేదా ప్రకటనలో ఎటువంటి మార్పును సూచించదు. ఉదాహరణకు, గ్రూపు 3 యొక్క కూర్పును చర్చిస్తున్నప్పుడు, ఎంపికలను రెండు రూపాల్లో సమానంగా (పక్షపాతం లేకుండా) చూపవచ్చు.^[18]

ఆవర్తన పట్టికలు సాధారణంగా కనీసం మూలకాల చిహ్నాలను చూపుతాయి; చాలా వరకు రంగు-కోడింగ్ ద్వారా లేదా సెల్స్‌లోని డేటాగా మూలకాల గురించి అదనపు సమాచారాన్ని కూడా అందిస్తాయి. పట్టికలు మూలకాల పేర్లు మరియు పరమాణు సంఖ్యలు, వాటి బ్లాక్‌లు, సహజ సంఘటనలు, ప్రామాణిక పరమాణు భారం, పదార్థ స్థితులు, ద్రవీభవన మరియు మరిగే బిందువులు, సాంద్రతలు వంటి అదనపు సమాచారాన్ని కలిగి ఉండవచ్చు, అలాగే మూలకాల యొక్క వివిధ వర్గీకరణలను అందించవచ్చు.^{[note 5]}

ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్లు

ప్రధాన వ్యాసం: Electron configuration

ఆవర్తన పట్టిక ఆవర్తన నియమం యొక్క గ్రాఫిక్ వివరణ,^[19] ఇది రసాయన మూలకాల ధర్మాలు మరియు పరమాణు నిర్మాణాలు వాటి పరమాణు సంఖ్య యొక్క ఆవర్తన ప్రమేయం అని పేర్కొంటుంది.^[20] మూలకాలు వాటి ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్ల ప్రకారం ఆవర్తన పట్టికలో ఉంచబడతాయి,^[21] వీటి ఆవర్తన పునరావృత్తులు ఆవర్తన పట్టిక అంతటా ధర్మాలలోని ప్రవృత్తులను వివరిస్తాయి.^[22]

ఒక ఎలక్ట్రాన్‌ను పరమాణు ఆర్బిటాల్‌లో నివసిస్తున్నట్లుగా భావించవచ్చు, ఇది పరమాణువు చుట్టూ ఏదైనా నిర్దిష్ట ప్రాంతంలో అది కనిపించే సంభావ్యతను వర్ణిస్తుంది. వాటి శక్తులు క్వాంటైజ్ చేయబడ్డాయి, అంటే అవి వివిక్త విలువలను మాత్రమే తీసుకోగలవు. అంతేకాకుండా, ఎలక్ట్రాన్లు పౌలీ మినహాయింపు సూత్రాన్ని పాటిస్తాయి: వేర్వేరు ఎలక్ట్రాన్లు ఎల్లప్పుడూ వేర్వేరు స్థితులలో ఉండాలి. ఇది షెల్స్ అని పిలువబడే వివిధ శక్తి స్థాయిలలో ఎలక్ట్రాన్ తీసుకోగల సాధ్యమైన స్థితులను వర్గీకరించడానికి అనుమతిస్తుంది, ఇవి వ్యక్తిగత సబ్‌షెల్స్‌గా విభజించబడ్డాయి, వీటిలో ప్రతి ఒక్కటి ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఆర్బిటాల్‌లను కలిగి ఉంటాయి. ప్రతి ఆర్బిటాల్ రెండు ఎలక్ట్రాన్ల వరకు కలిగి ఉండవచ్చు: అవి స్పిన్ అని పిలువబడే ఒక పరిమాణం ద్వారా వేరు చేయబడతాయి, సాధారణంగా "పైకి" లేదా "కిందికి" అని లేబుల్ చేయబడతాయి.^[23]^{[note 6]} చల్లని పరమాణువులో (దాని గ్రౌండ్ స్టేట్‌లో ఉన్నది), ఎలక్ట్రాన్లు అందుబాటులో ఉన్న అత్యల్ప-శక్తి ఆర్బిటాల్‌లను ఆక్రమించడం ద్వారా వాటి మొత్తం శక్తిని తగ్గించే విధంగా అమర్చుకుంటాయి.^[24] బయటి ఎలక్ట్రాన్లు (వాలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్లు) మాత్రమే కేంద్రకం నుండి విడివడి ఇతర పరమాణువులతో రసాయన చర్యలలో పాల్గొనడానికి తగినంత శక్తిని కలిగి ఉంటాయి. మిగిలిన వాటిని కోర్ ఎలక్ట్రాన్లు అంటారు.^[25]

ℓ =	0	1	2	3	4	5	6	షెల్ సామర్థ్యం (2n²)^[26]
ఆర్బిటాల్	s	p	d	f	g	h	i	షెల్ సామర్థ్యం (2n²)^[26]
n = 1	1s							2
n = 2	2s	2p						8
n = 3	3s	3p	3d					18
n = 4	4s	4p	4d	4f				32
n = 5	5s	5p	5d	5f	5g			50
n = 6	6s	6p	6d	6f	6g	6h		72
n = 7	7s	7p	7d	7f	7g	7h	7i	98
సబ్‌షెల్ సామర్థ్యం (4ℓ+2)	2	6	10	14	18	22	26

మొదటి ఏడు షెల్స్ ఆక్రమించబడిన మూలకాలు తెలిశాయి. మొదటి షెల్ ఒకే ఒక ఆర్బిటాల్‌ను కలిగి ఉంటుంది, అది గోళాకార s ఆర్బిటాల్. ఇది మొదటి షెల్‌లో ఉన్నందున, దీనిని 1s ఆర్బిటాల్ అంటారు. ఇది రెండు ఎలక్ట్రాన్ల వరకు కలిగి ఉండవచ్చు. రెండవ షెల్ కూడా 2s ఆర్బిటాల్‌ను కలిగి ఉంటుంది, మరియు ఇది మూడు డంబెల్-ఆకారపు 2p ఆర్బిటాల్‌లను కూడా కలిగి ఉంటుంది, తద్వారా ఎనిమిది ఎలక్ట్రాన్ల వరకు నింపవచ్చు (2×1 + 2×3 = 8). మూడవ షెల్ ఒక 3s ఆర్బిటాల్, మూడు 3p ఆర్బిటాల్‌లు, మరియు ఐదు 3d ఆర్బిటాల్‌లను కలిగి ఉంటుంది, తద్వారా 2×1 + 2×3 + 2×5 = 18 సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటుంది. నాలుగవ షెల్ ఒక 4s ఆర్బిటాల్, మూడు 4p ఆర్బిటాల్‌లు, ఐదు 4d ఆర్బిటాల్‌లు, మరియు ఏడు 4f ఆర్బిటాల్‌లను కలిగి ఉంటుంది, తద్వారా 2×1 + 2×3 + 2×5 + 2×7 = 32 సామర్థ్యానికి దారితీస్తుంది.^[13] ఉన్నత షెల్స్ నమూనాను కొనసాగించే మరిన్ని రకాల ఆర్బిటాల్‌లను కలిగి ఉంటాయి, కానీ తెలిసిన మూలకాల గ్రౌండ్ స్టేట్స్‌లో ఇటువంటి రకాల ఆర్బిటాల్‌లు నింపబడవు.^[27] సబ్‌షెల్ రకాలు క్వాంటం సంఖ్యల ద్వారా వర్గీకరించబడతాయి. నాలుగు సంఖ్యలు పరమాణువులోని ఆర్బిటాల్‌ను పూర్తిగా వివరిస్తాయి: ప్రధాన క్వాంటం సంఖ్య n, అజిముతల్ క్వాంటం సంఖ్య ℓ (ఆర్బిటాల్ రకం), ఆర్బిటాల్ అయస్కాంత క్వాంటం సంఖ్య m_ℓ, మరియు స్పిన్ అయస్కాంత క్వాంటం సంఖ్య m_s.^[22]

సబ్‌షెల్ నింపే క్రమం

సబ్‌షెల్స్ నింపే క్రమం చాలా సందర్భాలలో ఆఫ్‌బౌ సూత్రం (Aufbau principle) ద్వారా నిర్ణయించబడుతుంది, దీనినే మాడెలుంగ్ లేదా క్లెచ్కోవ్స్కీ నియమం అని కూడా పిలుస్తారు (ఇవి వరుసగా ఎర్విన్ మాడెలుంగ్ మరియు వసెవోలోడ్ క్లెచ్కోవ్స్కీ పేర్ల మీద వచ్చాయి). ఈ నియమాన్ని మొదట మాడెలుంగ్ అనుభవపూర్వకంగా గమనించారు, ఆ తర్వాత క్లెచ్కోవ్స్కీ మరియు ఇతర రచయితలు దీనికి సైద్ధాంతిక సమర్థనను అందించారు.^[28]^[29]^[30]^[31]^{[note 7]} షెల్స్ శక్తుల పరంగా ఒకదానిపై ఒకటి అతివ్యాప్తి చెందుతాయి, మరియు మాడెలుంగ్ నియమం పూరించే క్రమాన్ని ఈ క్రింది విధంగా నిర్దేశిస్తుంది:^[29]

1s ≪ 2s < 2p ≪ 3s < 3p ≪ 4s < 3d < 4p ≪ 5s < 4d < 5p ≪ 6s < 4f < 5d < 6p ≪ 7s < 5f < 6d < 7p ≪ ...

ఇక్కడ ≪ గుర్తు "చాలా తక్కువ" అని అర్థం, ఇది < (కేవలం "తక్కువ" అని అర్థం) కంటే భిన్నమైనది.^[29] దీనిని మరోలా చెప్పాలంటే, ఎలక్ట్రాన్లు పెరిగే n + ℓ క్రమంలో ఆర్బిటాల్‌లలోకి ప్రవేశిస్తాయి, మరియు ఒకే n + ℓ విలువ కలిగిన రెండు ఆర్బిటాల్‌లు అందుబాటులో ఉంటే, తక్కువ n విలువ ఉన్నది ముందుగా నింపబడుతుంది.^[27]^[31] సాధారణంగా, ఒకే n + ℓ విలువ కలిగిన ఆర్బిటాల్‌లు శక్తి పరంగా సమానంగా ఉంటాయి, కానీ s ఆర్బిటాల్‌ల (ℓ = 0) విషయంలో, క్వాంటం ప్రభావాలు వాటి శక్తిని పెంచి తదుపరి n + ℓ సమూహానికి దగ్గరగా వచ్చేలా చేస్తాయి. అందువల్ల ఆవర్తన పట్టికను సాధారణంగా ప్రతి అడ్డు వరుసను (దీనిని పీరియడ్ అని పిలుస్తారు) ఒక కొత్త s ఆర్బిటాల్ నింపడంతో ప్రారంభమయ్యేలా గీస్తారు, ఇది కొత్త షెల్ ప్రారంభానికి అనుగుణంగా ఉంటుంది.^[29]^[30]^[13] అందువల్ల, మొదటి వరుస మినహా, ప్రతి పీరియడ్ పొడవు రెండుసార్లు కనిపిస్తుంది:^[29]

2, 8, 8, 18, 18, 32, 32, ...

d ఆర్బిటాల్‌లు ప్రవేశించే చోట ఈ అతివ్యాప్తి చాలా దగ్గరగా ఉంటుంది,^[32] మరియు పరమాణు సంఖ్య^[33] మరియు పరమాణు ఆవేశాన్ని బట్టి ఈ క్రమం స్వల్పంగా మారవచ్చు.^[34]^{[note 8]}

సరళమైన పరమాణువు నుండి ప్రారంభించి, ఇది పరమాణు సంఖ్య క్రమంలో ఒక్కొక్కటిగా ఆవర్తన పట్టికను నిర్మించడానికి అనుమతిస్తుంది. హైడ్రోజన్లో, ఒకే ఒక ఎలక్ట్రాన్ ఉంటుంది, అది అత్యల్ప శక్తి కలిగిన 1s ఆర్బిటాల్‌లోకి వెళ్లాలి. ఈ ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్ 1s¹ అని వ్రాయబడుతుంది, ఇక్కడ సూపర్‌స్క్రిప్ట్ సబ్‌షెల్‌లోని ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్యను సూచిస్తుంది. హీలియం రెండవ ఎలక్ట్రాన్‌ను జోడిస్తుంది, ఇది కూడా 1s లోకి వెళ్లి, మొదటి షెల్‌ను పూర్తిగా నింపుతుంది మరియు 1s² కాన్ఫిగరేషన్‌ను ఇస్తుంది.^[22]^[35]^{[note 9]}

మూడవ మూలకమైన లిథియం నుండి ప్రారంభించి, మొదటి షెల్ నిండి ఉంటుంది, కాబట్టి దాని మూడవ ఎలక్ట్రాన్ 2s ఆర్బిటాల్‌ను ఆక్రమిస్తుంది, ఇది 1s² 2s¹ కాన్ఫిగరేషన్‌ను ఇస్తుంది. 2s ఎలక్ట్రాన్ లిథియం యొక్క ఏకైక వాలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్, ఎందుకంటే 1s సబ్‌షెల్ ఇప్పుడు కేంద్రకానికి చాలా గట్టిగా బంధించబడి ఇతర పరమాణువులతో రసాయన బంధంలో పాల్గొనలేదు: అటువంటి షెల్‌ను "కోర్ షెల్" అని పిలుస్తారు. 1s సబ్‌షెల్ లిథియం నుండి అన్ని మూలకాలకు కోర్ షెల్. 2s సబ్‌షెల్ తదుపరి మూలకమైన బెరీలియం (1s² 2s²) ద్వారా పూర్తవుతుంది. తదుపరి మూలకాలు 2p సబ్‌షెల్‌ను నింపడం ప్రారంభిస్తాయి. బోరాన్ (1s² 2s² 2p¹) తన కొత్త ఎలక్ట్రాన్‌ను 2p ఆర్బిటాల్‌లో ఉంచుతుంది; కార్బన్ (1s² 2s² 2p²) రెండవ 2p ఆర్బిటాల్‌ను నింపుతుంది; మరియు నైట్రోజన్ (1s² 2s² 2p³) తో మూడు 2p ఆర్బిటాల్‌లు ఒక్కొక్క ఎలక్ట్రాన్‌ను కలిగి ఉంటాయి. ఇది హుండ్ నియమం (Hund's rule) కు అనుగుణంగా ఉంటుంది, ఇది పరమాణువులు సాధారణంగా రెండవ ఎలక్ట్రాన్‌తో నింపే ముందు ఒకే రకమైన ప్రతి ఆర్బిటాల్‌ను ఒక్కొక్క ఎలక్ట్రాన్‌తో నింపడానికి ఇష్టపడతాయని పేర్కొంటుంది. ఆక్సిజన్ (1s² 2s² 2p⁴), ఫ్లోరిన్ (1s² 2s² 2p⁵), మరియు నియాన్ (1s² 2s² 2p⁶) అప్పుడు ఇప్పటికే నిండిన 2p ఆర్బిటాల్‌లను పూర్తి చేస్తాయి; వీటిలో చివరిది రెండవ షెల్‌ను పూర్తిగా నింపుతుంది.^[22]^[35]

11వ మూలకమైన సోడియం నుండి ప్రారంభించి, రెండవ షెల్ నిండి ఉంటుంది, ఇది సోడియం మరియు అన్ని భారీ మూలకాలకు రెండవ షెల్‌ను కోర్ షెల్‌గా మారుస్తుంది. పదకొండవ ఎలక్ట్రాన్ 3s ఆర్బిటాల్‌ను ఆక్రమించడం ద్వారా మూడవ షెల్‌ను నింపడం ప్రారంభిస్తుంది, ఇది సోడియం కోసం 1s² 2s² 2p⁶ 3s¹ కాన్ఫిగరేషన్‌ను ఇస్తుంది. ఈ కాన్ఫిగరేషన్ [Ne] 3s¹ గా సంక్షిప్తీకరించబడింది, ఇక్కడ [Ne] నియాన్ కాన్ఫిగరేషన్‌ను సూచిస్తుంది. మెగ్నీషియం ([Ne] 3s²) ఈ 3s ఆర్బిటాల్‌ను పూర్తి చేస్తుంది, మరియు తదుపరి ఆరు మూలకాలు అల్యూమినియం, సిలికాన్, భాస్వరం, సల్ఫర్, క్లోరిన్, మరియు ఆర్గాన్ మూడు 3p ఆర్బిటాల్‌లను నింపుతాయి ([Ne] 3s² 3p¹ నుండి [Ne] 3s² 3p⁶ వరకు).^[22]^[35] ఇది ఒక సారూప్య శ్రేణిని సృష్టిస్తుంది, దీనిలో సోడియం నుండి ఆర్గాన్ వరకు ఉన్న బాహ్య షెల్ నిర్మాణాలు లిథియం నుండి నియాన్ వరకు ఉన్న వాటికి సారూప్యంగా ఉంటాయి, మరియు ఇది ఆవర్తన పట్టిక వివరించే రసాయన ధర్మాల ఆవర్తనతకు ఆధారం:^[22] పరమాణు సంఖ్యల క్రమబద్ధమైన కానీ మారుతున్న విరామాలలో, రసాయన మూలకాల ధర్మాలు సుమారుగా పునరావృతమవుతాయి.^[19]

మొదటి 18 మూలకాలను ఆవర్తన పట్టిక ప్రారంభంగా అమర్చవచ్చు. ఒకే నిలువు వరుసలోని మూలకాలు ఒకే సంఖ్యలో వాలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్లను కలిగి ఉంటాయి మరియు సారూప్య వాలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్లను కలిగి ఉంటాయి: ఈ నిలువు వరుసలను గ్రూపులు అని పిలుస్తారు. దీనికి ఏకైక మినహాయింపు హీలియం, ఇది బెరీలియం మరియు మెగ్నీషియం వలె రెండు వాలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్లను కలిగి ఉంటుంది, కానీ దాని బాహ్య షెల్ నిండి ఉందని నొక్కి చెప్పడానికి సాధారణంగా నియాన్ మరియు ఆర్గాన్ నిలువు వరుసలో ఉంచబడుతుంది. (కొందరు సమకాలీన రచయితలు ఈ ఏకైక మినహాయింపును కూడా ప్రశ్నిస్తారు, వాలెన్స్ కాన్ఫిగరేషన్లను స్థిరంగా అనుసరించి హీలియంను బెరీలియం పైన ఉంచడానికి ఇష్టపడతారు.) ఈ ఆవర్తన పట్టిక భాగంలో ఎనిమిది నిలువు వరుసలు ఉన్నాయి, ఇవి గరిష్టంగా ఎనిమిది బాహ్య-షెల్ ఎలక్ట్రాన్లకు అనుగుణంగా ఉంటాయి.^[15] ఒక కొత్త షెల్ నిండటం ప్రారంభమైనప్పుడు ఒక పీరియడ్ మొదలవుతుంది.^[13] చివరగా, రంగులు బ్లాక్‌లను సూచిస్తాయి: s-బ్లాక్‌లోని మూలకాలు (ఎరుపు రంగు) s ఆర్బిటాల్‌లను నింపుతున్నాయి, అయితే p-బ్లాక్‌లోనివి (పసుపు రంగు) p ఆర్బిటాల్‌లను నింపుతున్నాయి.^[13]

1 H							2 He	2×1 = 2 మూలకాలు 1s s-block
3 Li	4 Be	5 B	6 C	7 N	8 O	9 F	10 Ne	2s s-block 2p p-block
11 Na	12 Mg	13 Al	14 Si	15 P	16 S	17 Cl	18 Ar	2×(1+3) = 8 మూలకాలు 3s s-block 3p p-block

తదుపరి వరుసను ప్రారంభిస్తూ, పొటాషియం మరియు కాల్షియం కోసం 4s సబ్‌షెల్ అత్యల్ప శక్తిని కలిగి ఉంటుంది, కాబట్టి ఇది తర్వాత నిండుతుంది.^[22]^[35] పొటాషియం 4s షెల్‌కు ఒక ఎలక్ట్రాన్‌ను జోడిస్తుంది ([Ar] 4s¹), మరియు కాల్షియం దానిని పూర్తి చేస్తుంది ([Ar] 4s²). అయితే, స్కాండియం ([Ar] 3d¹ 4s²) నుండి ప్రారంభించి 3d సబ్‌షెల్ తదుపరి అత్యధిక శక్తిని కలిగి ఉంటుంది. 4s మరియు 3d సబ్‌షెల్స్ సుమారుగా ఒకే శక్తిని కలిగి ఉంటాయి మరియు అవి ఎలక్ట్రాన్లను నింపడానికి పోటీపడతాయి, కాబట్టి ఆక్రమణ అనేది 3d ఆర్బిటాల్‌లను ఒక్కొక్కటిగా నింపే క్రమంలో స్థిరంగా ఉండదు. 3d మరియు 4s యొక్క ఖచ్చితమైన శక్తి క్రమం వరుసలో మారుతూ ఉంటుంది, మరియు పరమాణువు నుండి ఎన్ని ఎలక్ట్రాన్లు తొలగించబడతాయనే దానిపై కూడా మారుతుంది. ఉదాహరణకు, 3d ఎలక్ట్రాన్లు మరియు 4s ఎలక్ట్రాన్ల మధ్య వికర్షణ కారణంగా, క్రోమియం వద్ద 4s శక్తి స్థాయి 3d కంటే కొంచెం ఎక్కువగా మారుతుంది, కాబట్టి క్రోమియం పరమాణువుకు [Ar] 3d⁴ 4s² కంటే [Ar] 3d⁵ 4s¹ కాన్ఫిగరేషన్ కలిగి ఉండటం మరింత లాభదాయకం. ఇలాంటి అసాధారణత కాపర్ వద్ద కూడా జరుగుతుంది, దీని పరమాణువు [Ar] 3d⁹ 4s² కు బదులుగా [Ar] 3d¹⁰ 4s¹ కాన్ఫిగరేషన్‌ను కలిగి ఉంటుంది.^[22] ఇవి మాడెలుంగ్ నియమ ఉల్లంఘనలు. అయితే, ఇటువంటి అసాధారణతలకు ఎటువంటి రసాయన ప్రాముఖ్యత లేదు:^[34] చాలా రసాయన శాస్త్రం వివిక్త వాయు పరమాణువుల గురించి కాదు,^[36] మరియు వివిధ కాన్ఫిగరేషన్లు శక్తి పరంగా ఒకదానికొకటి చాలా దగ్గరగా ఉంటాయి^[32] కాబట్టి సమీపంలోని పరమాణువు ఉనికి సమతుల్యతను మార్చగలదు.^[22] అందువల్ల, ఆవర్తన పట్టిక వాటిని విస్మరిస్తుంది మరియు ఆదర్శవంతమైన కాన్ఫిగరేషన్లను మాత్రమే పరిగణనలోకి తీసుకుంటుంది.^[21]

జింక్ ([Ar] 3d¹⁰ 4s²) వద్ద, 3d ఆర్బిటాల్‌లు మొత్తం పది ఎలక్ట్రాన్లతో పూర్తిగా నిండి ఉంటాయి.^[22]^[35] తర్వాత 4p ఆర్బిటాల్‌లు వస్తాయి, ఇవి వరుసను పూర్తి చేస్తాయి, ఇవి గాలియం ([Ar] 3d¹⁰ 4s² 4p¹) నుండి క్రిప్టాన్ ([Ar] 3d¹⁰ 4s² 4p⁶) వరకు, మునుపటి p-బ్లాక్ మూలకాలకు సారూప్యంగా నింపబడతాయి.^[22]^[35] గాలియం నుండి, 3d ఆర్బిటాల్‌లు ఎలక్ట్రానిక్ కోర్‌లో భాగంగా ఉంటాయి మరియు ఇకపై రసాయన శాస్త్రంలో పాల్గొనవు.^[37] తమ బాహ్య షెల్స్‌ను నింపే s- మరియు p-బ్లాక్ మూలకాలను ప్రధాన-గ్రూపు మూలకాలు (main-group elements) అని పిలుస్తారు; లోపలి షెల్‌ను నింపే d-బ్లాక్ మూలకాలను (క్రింద నీలం రంగులో ఉన్నాయి) పరివర్తన మూలకాలు (transition elements) (లేదా పరివర్తన లోహాలు, ఎందుకంటే అవన్నీ లోహాలు) అని పిలుస్తారు.^[38]

తదుపరి 18 మూలకాలు 5s ఆర్బిటాల్‌లను (రుబిడియం మరియు స్ట్రోంటియం), తర్వాత 4d (ఇట్రియం నుండి కాడ్మియం వరకు, మళ్ళీ కొన్ని అసాధారణతలతో), మరియు తర్వాత 5p (ఇండియం నుండి జినాన్ వరకు) నింపుతాయి.^[13]^[35] మళ్ళీ, ఇండియం నుండి 4d ఆర్బిటాల్‌లు కోర్‌లో ఉంటాయి.^[35]^[39] అందువల్ల ఐదవ వరుస నాలుగవ వరుస వలె అదే నిర్మాణాన్ని కలిగి ఉంటుంది.^[13]

1 H																	2 He	2×1 = 2 మూలకాలు 1s s-block
3 Li	4 Be											5 B	6 C	7 N	8 O	9 F	10 Ne	2×(1+3) = 8 మూలకాలు 2s s-block 2p p-block
11 Na	12 Mg											13 Al	14 Si	15 P	16 S	17 Cl	18 Ar	2×(1+3) = 8 మూలకాలు 3s s-block 3p p-block
19 K	20 Ca	21 Sc	22 Ti	23 V	24 Cr	25 Mn	26 Fe	27 Co	28 Ni	29 Cu	30 Zn	31 Ga	32 Ge	33 As	34 Se	35 Br	36 Kr	4s s-block 3d d-block 4p p-block
37 Rb	38 Sr	39 Y	40 Zr	41 Nb	42 Mo	43 Tc	44 Ru	45 Rh	46 Pd	47 Ag	48 Cd	49 In	50 Sn	51 Sb	52 Te	53 I	54 Xe	2×(1+3+5) = 18 మూలకాలు 5s s-block 4d d-block 5p p-block

పట్టిక యొక్క ఆరవ వరుస కూడా రెండు s-బ్లాక్ మూలకాలతో ప్రారంభమవుతుంది: సీసియం మరియు బేరియం.^[35] దీని తర్వాత, మొదటి f-బ్లాక్ మూలకాలు (క్రింద ఆకుపచ్చ రంగులో ఉన్నాయి) కనిపించడం ప్రారంభిస్తాయి, లాంతనంతో ప్రారంభమవుతాయి. వీటిని కొన్నిసార్లు అంతర్గత పరివర్తన మూలకాలు అని పిలుస్తారు.^[38] ఇప్పుడు ఒకే శక్తి వద్ద 4f మాత్రమే కాకుండా 5d మరియు 6s సబ్‌షెల్స్ కూడా ఉన్నందున, అనేక క్రమరహిత కాన్ఫిగరేషన్లతో మళ్ళీ పోటీ ఏర్పడుతుంది;^[32] ఇది f-బ్లాక్ ఎక్కడ ప్రారంభం కావాలనే దానిపై కొంత వివాదానికి దారితీసింది, కానీ ఈ విషయాన్ని అధ్యయనం చేసే చాలామంది ఆఫ్‌బౌ సూత్రం ప్రకారం ఇది లాంతనం వద్ద ప్రారంభమవుతుందని అంగీకరిస్తారు.^[40] లాంతనం స్వయంగా ఒక పరమాణువుగా 4f సబ్‌షెల్‌ను నింపనప్పటికీ, ఎలక్ట్రాన్ల మధ్య వికర్షణ కారణంగా,^[34] దాని 4f ఆర్బిటాల్‌లు రసాయన శాస్త్రంలో పాల్గొనడానికి తగినంత తక్కువ శక్తిని కలిగి ఉంటాయి.^[41]^[42]^[43] ఇటర్బియం వద్ద, ఏడు 4f ఆర్బిటాల్‌లు పద్నాలుగు ఎలక్ట్రాన్లతో పూర్తిగా నిండి ఉంటాయి; ఆ తర్వాత, పది పరివర్తన మూలకాల శ్రేణి (లుటీషియం నుండి మెర్క్యురీ వరకు) వస్తుంది,^[35]^[44]^[45]^[46] మరియు చివరగా ఆరు ప్రధాన-గ్రూపు మూలకాలు (థాలియం నుండి రాడాన్ వరకు) పీరియడ్‌ను పూర్తి చేస్తాయి.^[35]^[47] లుటీషియం నుండి 4f ఆర్బిటాల్‌లు కోర్‌లో ఉంటాయి,^[35]^[43] మరియు థాలియం నుండి 5d ఆర్బిటాల్‌లు కూడా కోర్‌లో ఉంటాయి.^[35]^[37]^[48]

ఏడవ వరుస ఆరవ వరుసను పోలి ఉంటుంది: 7s నిండుతుంది (ఫ్రాన్సియం మరియు రేడియం), ఆపై 5f (ఆక్టినియం నుండి నోబెలియం వరకు), ఆపై 6d (లారెన్సియం నుండి కోపర్నీషియం వరకు), మరియు చివరగా 7p (నిహోనియం నుండి ఒగానెసన్ వరకు).^[35] లారెన్సియం నుండి 5f ఆర్బిటాల్‌లు కోర్ (కేంద్రకం) లో ఉంటాయి,^[35] మరియు నిహోనియం నుండి 6d ఆర్బిటాల్‌లు కోర్‌లో చేరవచ్చు.^[35]^[49]^{[note 10]} ఇక్కడ కూడా కొన్ని క్రమరాహిత్యాలు ఉన్నాయి:^[13] ఉదాహరణకు, ఏక పరమాణువులుగా ఉన్నప్పుడు ఆక్టినియం లేదా థోరియం నిజానికి 5f సబ్‌షెల్‌ను నింపవు, మరియు లారెన్సియం 6d షెల్‌ను నింపదు, కానీ రసాయన పరిసరాలలో ఈ సబ్‌షెల్‌లన్నీ నిండవచ్చు.^[50]^[51]^[52] చాలా కాలం పాటు, ఏడవ వరుస అసంపూర్ణంగా ఉంది, ఎందుకంటే దానిలోని చాలా మూలకాలు ప్రకృతిలో లభించవు. యురేనియం తర్వాత ఉండే మూలకాలను 1940లో నెప్ట్యూనియం తయారీతో ప్రయోగశాలలో సంశ్లేషణ చేయడం ప్రారంభించారు.^[53] (అయితే, ప్రకృతిలో కాకుండా సంశ్లేషణ ద్వారా కనుగొనబడిన మొదటి మూలకం 1937లో టెక్నీషియం.) 2009లో టెన్నెసిన్ సంశ్లేషణతో ఈ వరుస పూర్తయింది^[54] (చివరి మూలకం ఒగానెసన్ ఇప్పటికే 2002లో తయారైంది),^[55] మరియు ఈ ఏడవ వరుసలోని చివరి మూలకాలకు 2016లో పేర్లు పెట్టారు.^[56]

1 H																															2 He	2×1 = 2 మూలకాలు 1s s-block
3 Li	4 Be																									5 B	6 C	7 N	8 O	9 F	10 Ne	2×(1+3) = 8 మూలకాలు 2s s-block 2p p-block
11 Na	12 Mg																									13 Al	14 Si	15 P	16 S	17 Cl	18 Ar	2×(1+3) = 8 మూలకాలు 3s s-block 3p p-block
19 K	20 Ca															21 Sc	22 Ti	23 V	24 Cr	25 Mn	26 Fe	27 Co	28 Ni	29 Cu	30 Zn	31 Ga	32 Ge	33 As	34 Se	35 Br	36 Kr	2×(1+3+5) = 18 మూలకాలు 4s s-block 3d d-block 4p p-block
37 Rb	38 Sr															39 Y	40 Zr	41 Nb	42 Mo	43 Tc	44 Ru	45 Rh	46 Pd	47 Ag	48 Cd	49 In	50 Sn	51 Sb	52 Te	53 I	54 Xe	2×(1+3+5) = 18 మూలకాలు 5s s-block 4d d-block 5p p-block
55 Cs	56 Ba	57 La	58 Ce	59 Pr	60 Nd	61 Pm	62 Sm	63 Eu	64 Gd	65 Tb	66 Dy	67 Ho	68 Er	69 Tm	70 Yb	71 Lu	72 Hf	73 Ta	74 W	75 Re	76 Os	77 Ir	78 Pt	79 Au	80 Hg	81 Tl	82 Pb	83 Bi	84 Po	85 At	86 Rn	6s s-block 4f f-block 5d d-block 6p p-block
87 Fr	88 Ra	89 Ac	90 Th	91 Pa	92 U	93 Np	94 Pu	95 Am	96 Cm	97 Bk	98 Cf	99 Es	100 Fm	101 Md	102 No	103 Lr	104 Rf	105 Db	106 Sg	107 Bh	108 Hs	109 Mt	110 Ds	111 Rg	112 Cn	113 Nh	114 Fl	115 Mc	116 Lv	117 Ts	118 Og	2×(1+3+5+7) = 32 మూలకాలు 7s s-block 5f f-block 6d d-block 7p p-block

ఇది ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికను పూర్తి చేస్తుంది, ఏడు వరుసలు పూర్తిగా నిండి ఉంటాయి.^[56]

ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్ పట్టిక

ప్రధాన వ్యాసం: Periodic table (electron configurations)

కింది పట్టిక ప్రతి మూలకం యొక్క తటస్థ వాయు-దశ పరమాణువు యొక్క ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్‌ను చూపుతుంది. వివిధ రసాయన పరిసరాలలో వేర్వేరు కాన్ఫిగరేషన్‌లకు ప్రాధాన్యత ఉండవచ్చు.^[34] ప్రధాన-సమూహ మూలకాలు పూర్తిగా క్రమబద్ధమైన ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్‌లను కలిగి ఉంటాయి; పరివర్తన మరియు అంతర పరివర్తన మూలకాలు శక్తి స్థాయిలో దగ్గరగా ఉండే సబ్‌షెల్‌ల మధ్య పోటీ కారణంగా ఇరవై క్రమరాహిత్యాలను చూపుతాయి. చివరి పది మూలకాల (109–118) కోసం, ప్రయోగాత్మక డేటా లేదు^[57] మరియు అందువల్ల లెక్కించబడిన కాన్ఫిగరేషన్‌లు చూపబడ్డాయి.^[58] పూర్తిగా నిండిన సబ్‌షెల్‌లు బూడిద రంగులో చూపబడ్డాయి.

వైవిధ్యాలు

పీరియడ్ 1

ప్రధాన వ్యాసం: Period 1 element

ఆధునిక ఆవర్తన పట్టిక నేడు ప్రామాణికంగా ఉన్నప్పటికీ, పీరియడ్ 1 మూలకాలైన హైడ్రోజన్ మరియు హీలియంల స్థానం చర్చనీయాంశంగానే ఉంది, మరియు కొన్ని వైవిధ్యాలను చూడవచ్చు.^[37]^[59] వాటి s¹ మరియు s² ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్‌లను అనుసరించి, హైడ్రోజన్‌ను గ్రూప్ 1లో, మరియు హీలియంను గ్రూప్ 2లో ఉంచాలి.^[37] హైడ్రోజన్‌ను గ్రూప్ 1లో ఉంచడం సాధారణం, కానీ హీలియం దాదాపు ఎల్లప్పుడూ ఇతర నోబుల్ వాయువులతో పాటు గ్రూప్ 18లో ఉంచబడుతుంది.^[4] రసాయన లేదా ఎలక్ట్రానిక్ ధర్మాలు ఆవర్తన పట్టిక స్థానాన్ని నిర్ణయించడంలో ఏ మేరకు ఉండాలనే దానిపై పరస్పర విరుద్ధమైన అవగాహనల వల్ల ఈ చర్చ జరుగుతోంది.^[59]

గ్రూప్ 1 లోహాల వలె, హైడ్రోజన్ దాని వెలుపలి షెల్‌లో ఒక ఎలక్ట్రాన్‌ను కలిగి ఉంటుంది^[60] మరియు సాధారణంగా రసాయన చర్యలలో తన ఏకైక ఎలక్ట్రాన్‌ను కోల్పోతుంది.^[61] హైడ్రోజన్ కొన్ని లోహ-సదృశ రసాయన ధర్మాలను కలిగి ఉంటుంది, ఇది కొన్ని లోహాలను వాటి లవణాల నుండి స్థానభ్రంశం చేయగలదు.^[61] కానీ ఇది ప్రామాణిక పరిస్థితులలో ద్విపరమాణు అలోహ వాయువుగా ఏర్పడుతుంది, రియాక్టివ్ ఘన లోహాలైన క్షార లోహాల వలె కాకుండా. ఇది మరియు హైడ్రోజన్ హైడ్రైడ్లను ఏర్పరచడం, దీనిలో అది ఒక ఎలక్ట్రాన్‌ను పొందుతుంది, దీనిని అదే విధంగా చేసే హాలోజన్ల ధర్మాలకు దగ్గరగా తెస్తుంది^[61] (అయితే హైడ్రోజన్ H⁻ కంటే H⁺ని ఏర్పరచడం ఎక్కువ).^[62] అంతేకాకుండా, తేలికైన రెండు హాలోజన్లు (ఫ్లోరిన్ మరియు క్లోరిన్) ప్రామాణిక పరిస్థితులలో హైడ్రోజన్ వలె వాయువులుగా ఉంటాయి.^[61] హైడ్రోజన్ యొక్క కొన్ని ధర్మాలు ఏ గ్రూపుకు సరిగ్గా సరిపోవు: హైడ్రోజన్ అత్యంత ఆక్సీకరణం చెందదు లేదా అత్యంత క్షయకరణం చెందదు మరియు నీటితో చర్య జరపదు.^[62] అందువల్ల హైడ్రోజన్ క్షార లోహాలు మరియు హాలోజన్లు రెండింటి ధర్మాలను కలిగి ఉంటుంది, కానీ ఏ గ్రూపుతోనూ ఖచ్చితంగా సరిపోలదు, అందువల్ల దాని రసాయన శాస్త్రం ద్వారా స్థానాన్ని నిర్ణయించడం కష్టం.^[61] అందువల్ల, హైడ్రోజన్ యొక్క ఎలక్ట్రానిక్ స్థానం గ్రూప్ 1లో ఆధిపత్యం చెలాయిస్తున్నప్పటికీ, కొన్ని అరుదైన అమరికలు హైడ్రోజన్‌ను గ్రూప్ 17లో, గ్రూప్ 1 మరియు 17 రెండింటిలోనూ హైడ్రోజన్‌ను ఉంచడం,^[63]^[64] లేదా అన్ని గ్రూపుల నుండి విడిగా ఉంచడం వంటివి చూపిస్తాయి.^[64]^[65]^[37] ఈ చివరి ఎంపికను రసాయన శాస్త్రవేత్త మరియు విజ్ఞాన శాస్త్ర తత్వవేత్త ఎరిక్ స్కెర్రీ విమర్శించారు, ఎందుకంటే ఇది హైడ్రోజన్ అన్ని ఇతర మూలకాల వలె కాకుండా ఆవర్తన నియమానికి పైన ఉందని సూచిస్తున్నట్లు కనిపిస్తుంది.^[66]

హీలియం మాత్రమే ఆవర్తన పట్టికలో దాని ఎలక్ట్రానిక్ నిర్మాణంతో సరిపోలని స్థానాన్ని కలిగి ఉంటుంది. దీని వెలుపలి షెల్‌లో రెండు ఎలక్ట్రాన్లు ఉంటాయి, ఇతర నోబుల్ వాయువులలో ఎనిమిది ఉంటాయి; మరియు ఇది s-బ్లాక్ మూలకం, ఇతర నోబుల్ వాయువులన్నీ p-బ్లాక్ మూలకాలు. అయితే ఇది ప్రామాణిక పరిస్థితులలో చర్య జరపదు, మరియు పూర్తి వెలుపలి షెల్‌ను కలిగి ఉంటుంది: ఈ ధర్మాలు గ్రూప్ 18లోని నోబుల్ వాయువుల వలె ఉంటాయి, కానీ గ్రూప్ 2లోని రియాక్టివ్ క్షార మృత్తిక లోహాల వలె అస్సలు ఉండవు. ఈ కారణాల వల్ల హీలియం దాదాపు విశ్వవ్యాప్తంగా గ్రూప్ 18లో ఉంచబడుతుంది^[4] ఇది దాని ధర్మాలకు బాగా సరిపోతుంది;^[37] హీలియంను గ్రూప్ 2కి తరలించాలనే ప్రతిపాదనను ఈ కారణాల వల్ల 1988లో IUPAC తిరస్కరించింది.^[12] అయినప్పటికీ, హీలియం నేటికీ అప్పుడప్పుడు గ్రూప్ 2లో ఉంచబడుతుంది,^[67] మరియు దాని కొన్ని భౌతిక మరియు రసాయన ధర్మాలు గ్రూప్ 2 మూలకాలకు దగ్గరగా ఉంటాయి మరియు ఎలక్ట్రానిక్ స్థానానికి మద్దతు ఇస్తాయి.^[60]^[37] ఘన హీలియం హెక్సాగోనల్ క్లోజ్-ప్యాక్డ్ నిర్మాణంలో స్పటికీకరిస్తుంది, ఇది గ్రూప్ 2లోని బెరీలియం మరియు మెగ్నీషియంతో సరిపోలుతుంది, కానీ గ్రూప్ 18లోని ఇతర నోబుల్ వాయువులతో కాదు. నోబుల్ వాయువు రసాయన శాస్త్రంలో ఇటీవలి సిద్ధాంతపరమైన పరిణామాలు, హీలియం నియాన్ కంటే కొంచెం తక్కువ జడత్వాన్ని చూపుతుందని మరియు (HeO)(LiF)₂ని ఏర్పరుస్తుందని ఆశిస్తున్నారు, ఇది సారూప్య బెరీలియం సమ్మేళనం వలె నిర్మాణాన్ని కలిగి ఉంటుంది (కానీ నియాన్ అనలాగ్ ఆశించబడదు), దీని ఫలితంగా ఎక్కువ మంది రసాయన శాస్త్రవేత్తలు హీలియంను గ్రూప్ 2లో ఉంచాలని వాదిస్తున్నారు. ఇది ఎలక్ట్రానిక్ వాదనకు సంబంధించినది, ఎందుకంటే నియాన్ యొక్క ఎక్కువ జడత్వానికి కారణం దాని నిండిన p-షెల్ నుండి వికర్షణ, ఇది హీలియంకు లేదు, అయితే వాస్తవికతలో హీలియం కలిగిన అణువులు తీవ్రమైన తక్కువ-ఉష్ణోగ్రత పరిస్థితుల (సుమారు 10 K) వెలుపల స్థిరంగా ఉండటం అసంభవం.^[68]^[69]^[70]^[71]^[72]

ఆవర్తన పట్టికలోని మొదటి-వరుస క్రమరాహిత్యం హీలియంను గ్రూప్ 2కి తరలించడానికి మద్దతుగా పేర్కొనబడింది. ఇది ఎందుకంటే ఏదైనా రకానికి చెందిన మొదటి ఆర్బిటాల్ అసాధారణంగా చిన్నదిగా ఉంటుంది, ఎందుకంటే దాని ఉన్నత అనలాగ్‌ల వలె కాకుండా, ఇది అదే రకానికి చెందిన చిన్న ఆర్బిటాల్ నుండి అంతర-ఎలక్ట్రానిక్ వికర్షణను అనుభవించదు. ఇది ప్రతి బ్లాక్‌లోని మూలకాల మొదటి వరుసను అసాధారణంగా చిన్న పరమాణువులను కలిగి ఉండేలా చేస్తుంది, మరియు ఇటువంటి మూలకాలు వాటి గ్రూపుకు విలక్షణమైన క్రమరాహిత్యాలను ప్రదర్శిస్తాయి. హీలియంను గ్రూప్ 2లో ఉంచడం కోసం వాదించే కొంతమంది రసాయన శాస్త్రవేత్తలు, హీలియంను గ్రూప్ 2లో ఉంచితే ఇలాంటి క్రమరాహిత్యాలను ప్రదర్శిస్తుందని, కానీ గ్రూప్ 18లో ఉంచితే కాదని ఎత్తిచూపారు: మరోవైపు, నియాన్, హీలియంను ఆ స్థానం నుండి తొలగిస్తే మొదటి గ్రూప్ 18 మూలకం అవుతుంది, ఇది ఇలాంటి క్రమరాహిత్యాలను ప్రదర్శిస్తుంది. హీలియం మరియు బెరీలియం మధ్య సంబంధం హైడ్రోజన్ మరియు లిథియం మధ్య సంబంధాన్ని పోలి ఉంటుందని వాదించబడింది, ఇది చాలా సాధారణంగా ఆమోదించబడిన స్థానం.^[69] ఉదాహరణకు, ఆర్బిటాల్‌ల పరిమాణాలలో ఈ ధోరణి కారణంగా, ప్రతి ప్రధాన గ్రూపులోని మొదటి మరియు రెండవ సభ్యుల మధ్య పరమాణు వ్యాసార్థాలలో పెద్ద వ్యత్యాసం గ్రూప్ 1 మరియు 13–17లలో కనిపిస్తుంది: ఇది నియాన్ మరియు ఆర్గాన్ మధ్య, మరియు హీలియం మరియు బెరీలియం మధ్య ఉంటుంది, కానీ హీలియం మరియు నియాన్ మధ్య ఉండదు. ఇది నోబుల్ వాయువుల మరిగే బిందువులు మరియు నీటిలో ద్రావణీయతను కూడా ప్రభావితం చేస్తుంది, ఇక్కడ హీలియం నియాన్‌కు చాలా దగ్గరగా ఉంటుంది, మరియు ఒక గ్రూపులోని మొదటి రెండు మూలకాల మధ్య ఉండే పెద్ద వ్యత్యాసం నియాన్ మరియు ఆర్గాన్ మధ్య మాత్రమే కనిపిస్తుంది. హీలియంను గ్రూప్ 2కి తరలించడం వల్ల ఈ ధోరణి గ్రూప్ 2 మరియు 18లలో కూడా స్థిరంగా ఉంటుంది, హీలియంను మొదటి గ్రూప్ 2 మూలకం మరియు నియాన్‌ను మొదటి గ్రూప్ 18 మూలకం చేయడం ద్వారా: రెండూ ఒక గ్రూపు యొక్క కైనోసిమెట్రిక్ మొదటి మూలకం యొక్క విలక్షణ ధర్మాలను ప్రదర్శిస్తాయి.^[70]^[73]^[74] హీలియం యొక్క గ్రూప్ 18 స్థానం దాని విపరీతమైన జడత్వం కారణంగా దాదాపు విశ్వవ్యాప్తంగా ఉంది.^[75] అదనంగా, హైడ్రోజన్ మరియు హీలియం రెండింటినీ అన్ని గ్రూపుల వెలుపల ఉంచే పట్టికలు అరుదుగా కనిపిస్తాయి.^[65]^[37]^[35]

గ్రూప్ 3

ప్రధాన వ్యాసం: Group 3 element#Composition

Sc,Y,Lu,Lr గ్రూప్ 3: Sc, Y, Lu, Lr గ్రూప్ 3 యొక్క సరైన వర్ణన Sc, Y, La, Ac Sc,Y,La,Ac గ్రూప్ 3: Sc, Y, La, Ac గ్రూప్ 3 యొక్క తప్పు వర్ణన అనేక ఆవర్తన పట్టికలలో, f-బ్లాక్ ఒక మూలకం కుడివైపుకు జరపబడుతుంది, తద్వారా లాంతనం మరియు ఆక్టినియం గ్రూప్ 3లో d-బ్లాక్ మూలకాలుగా మారతాయి, మరియు Ce–Lu మరియు Th–Lr లు f-బ్లాక్‌ను ఏర్పరుస్తాయి. తద్వారా d-బ్లాక్ రెండు చాలా అసమాన భాగాలుగా విభజించబడింది. ఇది ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్‌ల ప్రారంభ తప్పుడు కొలతల నుండి మిగిలిపోయింది; ఆధునిక కొలతలు లుటీషియం మరియు లారెన్సియంలను గ్రూప్ 3లో ఉంచడం మరియు La–Yb మరియు Ac–No లను f-బ్లాక్‌గా ఉంచే రూపంతో మరింత స్థిరంగా ఉన్నాయి.^[76]

యిట్టెర్బియం వద్ద 4f కర్పరం పూర్తిగా నిండిపోతుంది, ఆ కారణం చేత లెవ్ లాండౌ మరియు ఎవ్జెనీ లిఫ్షిట్జ్ 1948లో లుటీషియంను f-బ్లాక్ మూలకంగా వర్గీకరించడం తప్పు అని భావించారు. వారు లాంతనంను కూడా d-బ్లాక్ నుండి తొలగించే అడుగు వేయలేదు, కానీ జున్ కొండో 1963లో లాంతనం యొక్క అల్ప-ఉష్ణోగ్రత అతివాహకత (superconductivity) దాని 4f కర్పరం యొక్క క్రియాశీలతను సూచిస్తుందని గ్రహించారు.^[77] 1965లో, డేవిడ్ సి. హామిల్టన్ ఈ పరిశీలనను ఆవర్తన పట్టికలో దాని స్థానంతో అనుసంధానించి, f-బ్లాక్ అనేది La–Yb మరియు Ac–No మూలకాలతో కూడి ఉండాలని వాదించారు.^[41] అప్పటి నుండి, భౌతిక, రసాయన మరియు ఎలక్ట్రానిక్ ఆధారాలు ఈ కేటాయింపుకు మద్దతు ఇచ్చాయి.^[12]^[76] ఈ సమస్యను విలియం బి. జెన్సన్ 1982లో విస్తృతంగా చర్చించారు, మరియు లుటీషియం మరియు లారెన్షియంలను గ్రూపు 3కి తిరిగి కేటాయించడానికి 1988 (1–18 గ్రూపు సంఖ్యలను సిఫార్సు చేసినప్పుడు)^[12] మరియు 2021 నాటి IUPAC నివేదికలు మద్దతు ఇచ్చాయి.^[78] అయినప్పటికీ, చాలా మంది పాఠ్యపుస్తక రచయితలకు ఈ సమస్య గురించి తెలియకపోవడంతో ఈ వైవిధ్యం ఇప్పటికీ కొనసాగుతోంది.

మూడవ రూపం కొన్నిసార్లు కనిపిస్తుంది, ఇందులో గ్రూపు 3లో ఇట్రియం కింద ఖాళీలు వదిలివేయబడతాయి, ఉదాహరణకు IUPAC వెబ్‌సైట్‌లో కనిపించే పట్టిక,^[4] కానీ ఇది f-బ్లాక్‌ను 15 మూలకాల వెడల్పు (La–Lu మరియు Ac–Lr) చేయడం ద్వారా క్వాంటం మెకానిక్స్‌తో అస్థిరతను సృష్టిస్తుంది, వాస్తవానికి f-ఉపకర్పరంలో కేవలం 14 ఎలక్ట్రాన్లు మాత్రమే పట్టగలవు.^[78] అంతేకాకుండా, ఏ మూలకాలు గ్రూపు 3లో ఉన్నాయని భావించాలో అనే విషయంలో సాహిత్యంలో కొంత గందరగోళం ఉంది.^[78]^[16]^[79]^[80]^[81] 2021 IUPAC నివేదిక 15-మూలకాల వెడల్పు గల f-బ్లాక్‌లకు సాపేక్ష క్వాంటం మెకానిక్స్ (relativistic quantum mechanics) యొక్క ప్రత్యేక విభాగంలోని కొంతమంది నిపుణులు మద్దతు ఇస్తున్నారని పేర్కొన్నప్పటికీ, "సాధారణ రసాయన మరియు శాస్త్రీయ సమాజానికి" ఆవర్తన పట్టికను ఎలా ప్రదర్శించాలో అనే విషయంలో అటువంటి ఆసక్తి-ఆధారిత ఆందోళనలకు ఎటువంటి ప్రాముఖ్యత ఉండకూడదని ప్రాజెక్ట్ అభిప్రాయపడింది.^[78] సూపర్ హెవీ మూలకాలపై దృష్టి సారించిన ఇతర రచయితలు, "f-బ్లాక్ యొక్క 15వ ఎంట్రీ d-బ్లాక్ యొక్క మొదటి స్లాట్‌ను సూచిస్తుంది, ఇది f-బ్లాక్ ఇన్సర్ట్‌ల స్థానాన్ని సూచించడానికి ఖాళీగా ఉంచబడింది" అని స్పష్టం చేశారు, అంటే ఈ రూపంలో కూడా లుటీషియం మరియు లారెన్షియం (ప్రశ్నార్థకమైన 15వ ఎంట్రీలు) గ్రూపు 3లో d-బ్లాక్ మూలకాలుగానే ఉంటాయి.^[82] నిజానికి, IUPAC ప్రచురణలు పట్టికను 32 నిలువు వరుసలకు విస్తరించినప్పుడు, వారు దీనిని స్పష్టం చేస్తూ లుటీషియం మరియు లారెన్షియంలను గ్రూపు 3లో ఇట్రియం కింద ఉంచుతారు.^[83]^[84]

Sc-Y-La-Acకి అనుకూలంగా అనేక వాదనలు సాహిత్యంలో కనిపిస్తాయి,^[85]^[86] కానీ అవి తార్కికంగా అస్థిరమైనవిగా సవాలు చేయబడ్డాయి.^[40] ఉదాహరణకు, లాంతనం మరియు ఆక్టినియం f-బ్లాక్ మూలకాలు కాలేవు అని వాదించబడింది, ఎందుకంటే వ్యక్తిగత వాయు-స్థితి పరమాణువులుగా, అవి f-ఉపకర్పరాలను నింపడం ప్రారంభించలేదు.^[87] కానీ థోరియం విషయంలో కూడా ఇదే నిజం, ఇది f-బ్లాక్ మూలకం అని ఎవరూ వివాదం చేయరు,^[78] మరియు ఈ వాదన మరొక వైపు ఉన్న సమస్యను విస్మరిస్తుంది: f-కర్పరాలు యిట్టెర్బియం మరియు నోబెలియం వద్ద నిండటం పూర్తవుతాయి, ఇది Sc-Y-Lu-Lr రూపంతో సరిపోలుతుంది, Sc-Y-La-Ac రూపం చెప్పినట్లు లుటీషియం మరియు లారెన్షియం వద్ద కాదు.^[88] ఇటువంటి అసాధారణ కాన్ఫిగరేషన్లు అల్పసంఖ్యాకంలో ఉండటమే కాకుండా,^[88] అవి ఏ ఇతర మూలకాలను ఆవర్తన పట్టికలో ఉంచడానికి సంబంధితమైనవిగా ఎప్పుడూ పరిగణించబడలేదు: వాయు పరమాణువులలో, d-కర్పరాలు రాగి, పల్లాడియం మరియు బంగారం వద్ద నిండటం పూర్తవుతాయి, కానీ ఈ కాన్ఫిగరేషన్లు అసాధారణమైనవని మరియు మాడెలుంగ్ నియమం ప్రకారం d-బ్లాక్ నిజానికి జింక్, కాడ్మియం మరియు మెర్క్యురీ వద్ద ముగుస్తుందని రసాయన శాస్త్రవేత్తలు విశ్వవ్యాప్తంగా అంగీకరిస్తారు.^[16] స్థానానికి సంబంధించి సంబంధిత వాస్తవం^[21]^[44] ఏమిటంటే, లాంతనం మరియు ఆక్టినియం (థోరియం వలె) రసాయన పరిసరాలలో ఆక్రమించబడే వాలెన్స్ f ఆర్బిటాల్‌లను కలిగి ఉంటాయి, అయితే లుటీషియం మరియు లారెన్షియంలకు అవి ఉండవు:^[35]^[89]^[52] వాటి f-కర్పరాలు కోర్ (కేంద్రం)లో ఉంటాయి మరియు రసాయన చర్యల కోసం ఉపయోగించబడవు.^[43]^[90] అందువల్ల ఇట్రియం మరియు లాంతనం మధ్య సంబంధం అనేది ఒకే సంఖ్యలో వాలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్లు ఉండి, వేర్వేరు రకాల వాలెన్స్ ఆర్బిటాల్‌లను కలిగి ఉన్న మూలకాల మధ్య ఉండే ద్వితీయ సంబంధం మాత్రమే, ఉదాహరణకు క్రోమియం మరియు యురేనియం మధ్య ఉన్నట్లు; అయితే ఇట్రియం మరియు లుటీషియం మధ్య సంబంధం ప్రాథమికమైనది, ఇది వాలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్ సంఖ్య మరియు వాలెన్స్ ఆర్బిటాల్ రకం రెండింటినీ పంచుకుంటుంది.^[35]

ఆవర్తన ధోరణులు

ప్రధాన వ్యాసం: Periodic trends

రసాయన చర్యలలో వాలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్లు పాల్గొంటాయి కాబట్టి,^[15] ఒకే విధమైన బాహ్య ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్లు కలిగిన మూలకాలు ఒకే విధంగా స్పందిస్తాయని మరియు వాటిలో ఒకే విధమైన నిష్పత్తిలో మూలకాలతో సమ్మేళనాలను ఏర్పరుస్తాయని ఆశించవచ్చు.^[91] అటువంటి మూలకాలు ఒకే గ్రూపులో ఉంచబడతాయి, అందువల్ల ఒక గ్రూపులో కిందికి వెళ్లేకొద్దీ రసాయన ప్రవర్తనలో స్పష్టమైన సారూప్యతలు మరియు ధోరణులు ఉంటాయి.^[92] సారూప్య కాన్ఫిగరేషన్లు క్రమ వ్యవధిలో సంభవిస్తాయి కాబట్టి, మూలకాల లక్షణాలు ఆవర్తన పునరావృతాలను ప్రదర్శిస్తాయి, అందుకే దీనిని ఆవర్తన పట్టిక మరియు ఆవర్తన నియమం అని పిలుస్తారు. ఈ ఆవర్తన పునరావృతాలు వాటిని వివరించే అంతర్లీన సిద్ధాంతం అభివృద్ధి కావడానికి చాలా కాలం ముందే గమనించబడ్డాయి.^[93]^[94]

పరమాణు వ్యాసార్థం

చారిత్రకంగా, 20వ శతాబ్దం ప్రారంభం వరకు పరమాణువుల భౌతిక పరిమాణం తెలియదు. హైడ్రోజన్ యొక్క పరమాణు వ్యాసార్థం యొక్క మొదటి గణిత అంచనాను భౌతిక శాస్త్రవేత్త ఆర్థర్ హాస్ 1910లో అంగీకరించిన విలువకు ఒక ఆర్డర్ ఆఫ్ మాగ్నిట్యూడ్ (10 కారకం) పరిధిలో ప్రచురించారు, దీనిని బోర్ వ్యాసార్థం (~0.529 Å) అంటారు. తన నమూనాలో, హాస్ 1904లో జె. జె. థామ్సన్ ప్రతిపాదించిన శాస్త్రీయ పరమాణు నమూనా ఆధారంగా సింగిల్-ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్‌ను ఉపయోగించారు, దీనిని తరచుగా ప్లం-పుడ్డింగ్ మోడల్ అని పిలుస్తారు.^[95]

పరమాణు వ్యాసార్థాలు (పరమాణువుల పరిమాణం) వాటి బాహ్య ఆర్బిటాల్‌ల పరిమాణంపై ఆధారపడి ఉంటాయి.^[73] ఇవి సాధారణంగా ప్రధాన-గ్రూపు మూలకాల వెంట ఎడమ నుండి కుడికి తగ్గుతాయి, ఎందుకంటే కేంద్రక ఆవేశం పెరుగుతుంది కానీ బాహ్య ఎలక్ట్రాన్లు ఇంకా అదే కర్పరంలో ఉంటాయి. అయితే, ఒక నిలువు వరుసలో కిందికి వెళ్లేకొద్దీ, వ్యాసార్థాలు సాధారణంగా పెరుగుతాయి, ఎందుకంటే బాహ్య ఎలక్ట్రాన్లు అధిక కర్పరాలలో ఉంటాయి, ఇవి కేంద్రకం నుండి మరింత దూరంగా ఉంటాయి.^[15]^[96] ప్రతి బ్లాక్ యొక్క మొదటి వరుస అసాధారణంగా చిన్నదిగా ఉంటుంది, దీనికి కైనోసిమెట్రీ (kainosymmetry) లేదా ప్రిమోజెనిక్ వికర్షణ అని పిలువబడే ప్రభావం కారణం:^[97] 1s, 2p, 3d, మరియు 4f ఉపకర్పరాలకు అంతర్గత అనలాగ్‌లు లేవు. ఉదాహరణకు, 2p ఆర్బిటాల్‌లు 1s మరియు 2s ఆర్బిటాల్‌ల నుండి బలమైన వికర్షణను అనుభవించవు, ఇవి చాలా భిన్నమైన కోణీయ ఆవేశ పంపిణీలను కలిగి ఉంటాయి, అందువల్ల అవి పెద్దవి కావు; కానీ 3p ఆర్బిటాల్‌లు 2p ఆర్బిటాల్‌ల నుండి బలమైన వికర్షణను అనుభవిస్తాయి, ఇవి ఒకే విధమైన కోణీయ ఆవేశ పంపిణీలను కలిగి ఉంటాయి. అందువల్ల అధిక s-, p-, d-, మరియు f-ఉపకర్పరాలు వాటి అంతర్గత అనలాగ్‌ల నుండి బలమైన వికర్షణను అనుభవిస్తాయి, ఇవి సుమారుగా ఒకే విధమైన కోణీయ ఆవేశ పంపిణీని కలిగి ఉంటాయి మరియు దీనిని నివారించడానికి విస్తరించాల్సి ఉంటుంది. ఇది బహుళ బంధం (multiple bonding)ను ఇష్టపడే చిన్న 2p మూలకాలకు మరియు అలా చేయని పెద్ద 3p మరియు అధిక p-మూలకాలకు మధ్య గణనీయమైన వ్యత్యాసాలను కలిగిస్తుంది.^[73] 1s, 2p, 3d, 4f, మరియు ఊహాజనిత 5g మూలకాలకు ఇలాంటి అసాధారణతలు సంభవిస్తాయి:^[98] ఈ మొదటి-వరుస అసాధారణత s-బ్లాక్ కోసం అత్యధికంగా, p-బ్లాక్ కోసం మధ్యస్థంగా మరియు d- మరియు f-బ్లాక్‌ల కోసం తక్కువగా ఉంటుంది.^[99]

పరివర్తన మూలకాలలో, ఒక అంతర్గత కర్పరం నిండుతోంది, కానీ పరమాణువు పరిమాణం ఇప్పటికీ బాహ్య ఎలక్ట్రాన్ల ద్వారా నిర్ణయించబడుతుంది. సిరీస్ అంతటా పెరుగుతున్న కేంద్రక ఆవేశం మరియు షీల్డింగ్ కోసం పెరిగిన అంతర్గత ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య ఒకదానికొకటి కొంతవరకు భర్తీ చేసుకుంటాయి, కాబట్టి వ్యాసార్థంలో తగ్గుదల తక్కువగా ఉంటుంది.^[96] కొత్త రకాల పరివర్తన సిరీస్‌లు ప్రవేశపెట్టిన వెంటనే వచ్చే 4p మరియు 5d పరమాణువులు ఆశించిన దానికంటే చిన్నవిగా ఉంటాయి,^[100] ఎందుకంటే అదనంగా చేర్చబడిన కోర్ 3d మరియు 4f ఉపకర్పరాలు బాహ్య ఎలక్ట్రాన్ల కోసం కేంద్రక ఆవేశం యొక్క అసంపూర్ణ షీల్డింగ్‌ను మాత్రమే అందిస్తాయి. అందువల్ల ఉదాహరణకు గాలియం పరమాణువులు అల్యూమినియం పరమాణువుల కంటే కొంచెం చిన్నవిగా ఉంటాయి.^[73] కైనోసిమెట్రీతో పాటు, ఇది పీరియడ్ల మధ్య సరి-బేసి వ్యత్యాసానికి దారితీస్తుంది (s-బ్లాక్‌లో తప్ప)^{[note 11]} దీనిని కొన్నిసార్లు ద్వితీయ ఆవర్తనత (secondary periodicity) అని పిలుస్తారు: సరి పీరియడ్లలోని మూలకాలు చిన్న పరమాణు వ్యాసార్థాలను కలిగి ఉంటాయి మరియు తక్కువ ఎలక్ట్రాన్లను కోల్పోవడానికి ఇష్టపడతాయి, అయితే బేసి పీరియడ్లలోని మూలకాలు (మొదటిది తప్ప) వ్యతిరేక దిశలో భిన్నంగా ఉంటాయి. అందువల్ల ఉదాహరణకు p-బ్లాక్‌లోని అనేక లక్షణాలు గ్రూపు వెంట మృదువైన ధోరణికి బదులుగా జిగ్‌జాగ్ ధోరణిని చూపుతాయి. ఉదాహరణకు, గ్రూపు 15 యొక్క బేసి పీరియడ్లలోని ఫాస్పరస్ మరియు యాంటిమోనీ సులభంగా +5 ఆక్సీకరణ స్థితిని చేరుకుంటాయి, అయితే సరి పీరియడ్లలోని నైట్రోజన్, ఆర్సెనిక్ మరియు బిస్మత్ +3 వద్ద ఉండటానికి ఇష్టపడతాయి.^[99]^[101] d-బ్లాక్ కోసం కూడా ఇలాంటి పరిస్థితి ఉంది, లుటీషియం నుండి టంగ్‌స్టన్ పరమాణువులు వరుసగా ఇట్రియం నుండి మాలిబ్డినం పరమాణువుల కంటే కొంచెం చిన్నవిగా ఉంటాయి.^[102]^[103]

థాలియం మరియు సీసం పరమాణువులు వరుసగా ఇండియం మరియు టిన్ పరమాణువుల పరిమాణంలోనే ఉంటాయి, కానీ బిస్మత్ నుండి రాడాన్ వరకు 6p పరమాణువులు అనలాగస్ 5p పరమాణువుల కంటే పెద్దవిగా ఉంటాయి. పరమాణు కేంద్రకాలు అధిక ఆవేశాన్ని పొందినప్పుడు, ఎలక్ట్రాన్ క్లౌడ్‌పై కేంద్రకం యొక్క ప్రభావాన్ని అంచనా వేయడానికి ప్రత్యేక సాపేక్షత (special relativity) అవసరమవుతుంది కాబట్టి ఇది జరుగుతుంది. ఈ సాపేక్ష ప్రభావాలు భారీ మూలకాలు ఆవర్తన పట్టికలోని వాటి తేలికపాటి హోమోలాగ్‌లతో పోలిస్తే భిన్నమైన లక్షణాలను కలిగి ఉండటానికి కారణమవుతాయి. స్పిన్-ఆర్బిట్ ఇంటరాక్షన్ p ఉపకర్పరాన్ని విభజిస్తుంది: ఒక p ఆర్బిటాల్ సాపేక్షంగా స్థిరీకరించబడి మరియు కుంచించుకుపోతుంది (ఇది థాలియం మరియు సీసంలో నిండుతుంది), కానీ మిగిలిన రెండు (బిస్మత్ నుండి రాడాన్ వరకు నిండుతాయి) సాపేక్షంగా అస్థిరపరచబడి మరియు విస్తరించబడతాయి.^[73] సాపేక్ష ప్రభావాలు బంగారం ఎందుకు బంగారు రంగులో ఉంటుందో మరియు మెర్క్యురీ గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఎందుకు ద్రవంగా ఉంటుందో కూడా వివరిస్తాయి.^[104]^[105] ఇవి ఏడవ పీరియడ్ చివరలో చాలా బలంగా మారతాయని భావిస్తున్నారు, ఇది ఆవర్తనత యొక్క పతనానికి దారితీయవచ్చు.^[106] ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్లు 108 (హాసియం) మూలకం వరకు మాత్రమే స్పష్టంగా తెలుసు, మరియు 108కి మించిన ప్రయోగాత్మక రసాయన శాస్త్రం 112 (కోపర్నిషియం) నుండి 115 (మోస్కోవియం) మూలకాల కోసం మాత్రమే చేయబడింది, కాబట్టి అత్యంత భారీ మూలకాల రసాయన వర్గీకరణ ప్రస్తుత పరిశోధన అంశంగానే ఉంది.^[107]^[108]

పరమాణు వ్యాసార్థాలు ఎడమ నుండి కుడికి తగ్గుతాయనే ధోరణి అయానిక్ వ్యాసార్థాలలో కూడా ఉంటుంది, అయితే దీనిని పరిశీలించడం కష్టం ఎందుకంటే వరుస మూలకాల యొక్క అత్యంత సాధారణ అయాన్లు సాధారణంగా ఆవేశంలో భిన్నంగా ఉంటాయి. ఒకే ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్ కలిగిన అయాన్లు పరమాణు సంఖ్య పెరిగేకొద్దీ పరిమాణంలో తగ్గుతాయి, ఎందుకంటే మరింత ధనాత్మక ఆవేశం కలిగిన కేంద్రకం నుండి పెరిగిన ఆకర్షణ దీనికి కారణం: ఉదాహరణకు Se²⁻, Br⁻, Rb⁺, Sr²⁺, Y³⁺, Zr⁴⁺, Nb⁵⁺, Mo⁶⁺, Tc⁷⁺ సిరీస్‌లో అయానిక్ వ్యాసార్థాలు తగ్గుతాయి. ఒకే మూలకం యొక్క అయాన్లు ఎక్కువ ఎలక్ట్రాన్లు తొలగించబడినప్పుడు చిన్నవిగా మారుతాయి, ఎందుకంటే కేంద్రకం నుండి ఆకర్షణ ఎలక్ట్రాన్ల మధ్య వికర్షణ కంటే ఎక్కువగా ఉండటం ప్రారంభమవుతుంది, ఇది ఎలక్ట్రాన్ క్లౌడ్‌లు విస్తరించడానికి కారణమవుతుంది: ఉదాహరణకు V²⁺, V³⁺, V⁴⁺, V⁵⁺ సిరీస్‌లో అయానిక్ వ్యాసార్థాలు తగ్గుతాయి.^[109]

అయనీకరణ శక్తి

ఒక పరమాణువు యొక్క మొదటి అయనీకరణ శక్తి అనేది దాని నుండి ఒక ఎలక్ట్రాన్‌ను తొలగించడానికి అవసరమైన శక్తి. ఇది పరమాణు వ్యాసార్థంతో మారుతూ ఉంటుంది: అయనీకరణ శక్తి ఎడమ నుండి కుడికి మరియు కింది నుండి పైకి పెరుగుతుంది, ఎందుకంటే కేంద్రకానికి దగ్గరగా ఉన్న ఎలక్ట్రాన్లు మరింత గట్టిగా పట్టుకోబడి ఉంటాయి మరియు తొలగించడం కష్టం. అందువల్ల ప్రతి పీరియడ్ యొక్క మొదటి మూలకం - హైడ్రోజన్ మరియు క్షార లోహాల వద్ద అయనీకరణ శక్తి కనిష్టంగా ఉంటుంది - ఆపై సాధారణంగా పీరియడ్ కుడి అంచున ఉన్న ఉత్కృష్ట వాయువు (noble gas) వరకు పెరుగుతుంది.^[15] ఈ ధోరణికి ఆక్సిజన్ వంటి కొన్ని మినహాయింపులు ఉన్నాయి, ఇక్కడ తొలగించబడే ఎలక్ట్రాన్ జత చేయబడి ఉంటుంది మరియు అందువల్ల అంతర్-ఎలక్ట్రానిక్ వికర్షణ దానిని ఆశించిన దానికంటే సులభంగా తొలగించేలా చేస్తుంది.^[110]

పరివర్తన సిరీస్‌లో, అంతర్గత ఆర్బిటాల్‌లు నిండుతున్నప్పటికీ బాహ్య ఎలక్ట్రాన్లు ప్రాధాన్యతగా కోల్పోతాయి. ఉదాహరణకు, 3d సిరీస్‌లో, 3d ఆర్బిటాల్‌లు నిండుతున్నప్పటికీ 4s ఎలక్ట్రాన్లు మొదట కోల్పోతాయి. అదనపు 3d ఎలక్ట్రాన్‌ను చేర్చడం వల్ల కలిగే షీల్డింగ్ ప్రభావం కేంద్రక ఆవేశంలో పెరుగుదలను సుమారుగా భర్తీ చేస్తుంది, అందువల్ల అయనీకరణ శక్తులు ఎక్కువగా స్థిరంగా ఉంటాయి, అయితే ప్రతి పరివర్తన సిరీస్ చివరలో చిన్న పెరుగుదల ఉంటుంది.^[111]

లోహ పరమాణువులు రసాయన చర్యలలో ఎలక్ట్రాన్లను కోల్పోవడానికి మొగ్గు చూపుతాయి కాబట్టి, అయనీకరణ శక్తి సాధారణంగా రసాయన చర్యాశీలతతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది, అయితే ఇందులో ఇతర అంశాలు కూడా ఉంటాయి.^[111]

ఎలక్ట్రాన్ ఎఫినిటీ

అయనీకరణ శక్తికి వ్యతిరేక లక్షణం ఎలక్ట్రాన్ ఎఫినిటీ, ఇది పరమాణువుకు ఎలక్ట్రాన్‌ను చేర్చినప్పుడు విడుదలయ్యే శక్తి.^[112] ఒక ప్రయాణిస్తున్న ఎలక్ట్రాన్ కేంద్రకం యొక్క ఆకర్షణను బలంగా అనుభవిస్తే, మరియు ముఖ్యంగా దానిని స్వీకరించగల పాక్షికంగా నిండిన బాహ్య ఆర్బిటాల్ అందుబాటులో ఉంటే, అది పరమాణువు వైపు మరింత సులభంగా ఆకర్షించబడుతుంది. అందువల్ల, ఎలక్ట్రాన్ ఎఫినిటీ కింది నుండి పైకి మరియు ఎడమ నుండి కుడికి పెరిగే ధోరణిని కలిగి ఉంటుంది. దీనికి మినహాయింపు చివరి నిలువు వరుస, ఉత్కృష్ట వాయువులు, ఇవి పూర్తి కర్పరాన్ని కలిగి ఉంటాయి మరియు మరొక ఎలక్ట్రాన్‌కు చోటు ఉండదు. ఇది చివరి నుండి రెండవ నిలువు వరుసలోని హాలోజన్లకు అత్యధిక ఎలక్ట్రాన్ ఎఫినిటీలను ఇస్తుంది.^[15]

ఉత్కృష్ట వాయువుల వంటి కొన్ని పరమాణువులకు ఎలక్ట్రాన్ ఎఫినిటీ ఉండదు: అవి స్థిరమైన వాయు-స్థితి అయాన్లను ఏర్పరచలేవు.^[113] (రాబోయే ఎలక్ట్రాన్ తగినంత గతి శక్తితో వస్తే అవి మెటాస్టేబుల్ రెసొనెన్స్‌లను ఏర్పరచగలవు, కానీ ఇవి అనివార్యంగా మరియు వేగంగా ఆటోడిటాచ్ అవుతాయి: ఉదాహరణకు, అత్యధిక కాలం ఉండే He⁻ స్థాయి జీవితకాలం సుమారు 359 మైక్రోసెకన్లు.)^[114] ఉత్కృష్ట వాయువులు, అధిక అయనీకరణ శక్తులను కలిగి ఉండి మరియు ఎలక్ట్రాన్ ఎఫినిటీ లేకపోవడంతో, ఎలక్ట్రాన్లను పొందడానికి లేదా కోల్పోవడానికి తక్కువ మొగ్గు చూపుతాయి మరియు సాధారణంగా చర్యాశీలత లేనివిగా ఉంటాయి.^[15]

ధోరణులకు కొన్ని మినహాయింపులు సంభవిస్తాయి: ఆక్సిజన్ మరియు ఫ్లోరిన్ వాటి భారీ హోమోలాగ్‌లు సల్ఫర్ మరియు క్లోరిన్ కంటే తక్కువ ఎలక్ట్రాన్ ఎఫినిటీలను కలిగి ఉంటాయి, ఎందుకంటే అవి చిన్న పరమాణువులు, అందువల్ల కొత్తగా చేర్చబడిన ఎలక్ట్రాన్ ఇప్పటికే ఉన్న వాటి నుండి గణనీయమైన వికర్షణను అనుభవిస్తుంది. అలోహ మూలకాల కోసం, ఎలక్ట్రాన్ ఎఫినిటీ కూడా చర్యాశీలతతో కొంతవరకు సంబంధం కలిగి ఉంటుంది, కానీ ఇతర అంశాలు ఉండటం వల్ల అది ఖచ్చితంగా ఉండదు. ఉదాహరణకు, ఫ్లోరిన్ క్లోరిన్ కంటే తక్కువ ఎలక్ట్రాన్ ఎఫినిటీని కలిగి ఉంటుంది (చాలా చిన్న ఫ్లోరిన్ పరమాణువు కోసం విపరీతమైన అంతర్-ఎలక్ట్రానిక్ వికర్షణ కారణంగా), కానీ ఇది మరింత చర్యాశీలతను కలిగి ఉంటుంది.^[112]

వాలెన్సీ మరియు ఆక్సీకరణ స్థితులు

లెడ్(II) ఆక్సైడ్ (PbO, ఎడమ), మరియు లెడ్(IV) ఆక్సైడ్ (PbO<sub

ఒక మూలకం యొక్క వాలెన్సీని సాధారణ బైనరీ హైడ్రైడ్‌ను ఏర్పరచడానికి దానితో కలవగల హైడ్రోజన్ పరమాణువుల సంఖ్యగా, లేదా సాధారణ బైనరీ ఆక్సైడ్‌ను (అంటే, పెరాక్సైడ్ లేదా సూపరాక్సైడ్ కాదు) ఏర్పరచడానికి దానితో కలవగల ఆక్సిజన్ పరమాణువుల సంఖ్యకు రెట్టింపుగా నిర్వచించవచ్చు.^[88] ప్రధాన-గ్రూపు మూలకాల వాలెన్సీలు నేరుగా గ్రూపు సంఖ్యకు సంబంధించినవి: ప్రధాన గ్రూపులు 1–2 మరియు 13–17లోని హైడ్రైడ్లు MH, MH₂, MH₃, MH₄, MH₃, MH₂, మరియు చివరగా MH అనే ఫార్ములాలను అనుసరిస్తాయి. బదులుగా అత్యధిక ఆక్సైడ్లు వాలెన్సీలో పెరుగుతాయి, ఇవి M₂O, MO, M₂O₃, MO₂, M₂O₅, MO₃, M₂O₇ అనే ఫార్ములాలను అనుసరిస్తాయి.^{[note 12]} నేడు వాలెన్సీ భావనను ఆక్సీకరణ స్థితి (oxidation state) ద్వారా విస్తరించారు, ఇది ఒక సమ్మేళనంలోని ఇతర మూలకాలన్నింటినీ వాటి అయాన్లుగా తొలగించినప్పుడు ఒక మూలకంపై మిగిలి ఉండే ఫార్మల్ ఆవేశం.^[91]

ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం, బంధం కోసం అందుబాటులో ఉన్న ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య ఆధారంగా ఒక సులభమైన వివరణను సూచిస్తుంది;^[91] నిజానికి, వేలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య గ్రూపు 1లో 1తో మొదలై, ఆపై ఆవర్తన పట్టికలో కుడి వైపుకు వెళ్లేకొద్దీ పెరుగుతుంది, ప్రతి కొత్త బ్లాక్ ప్రారంభమైనప్పుడు మాత్రమే 3 వద్దకు రీసెట్ అవుతుంది. కాబట్టి పీరియడ్ 6లో, Cs–Ba లలో 1–2 వేలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్లు ఉంటాయి; La–Yb లలో 3–16; Lu–Hg లలో 3–12; మరియు Tl–Rn లలో 3–8 ఉంటాయి.^[90] అయితే, d- మరియు f-బ్లాక్‌ల కుడి వైపున, అన్ని వేలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్లను ఉపయోగించుకోవడం ద్వారా వచ్చే సైద్ధాంతిక గరిష్ట స్థాయిని సాధించడం సాధ్యం కాదు;^[115] ఇదే పరిస్థితి ఆక్సిజన్, ఫ్లోరిన్ మరియు క్రిప్టాన్ వరకు ఉన్న తేలికపాటి నోబుల్ గ్యాస్‌లకు కూడా వర్తిస్తుంది.^[116]

వేలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య
	1	2															3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13	14	15	16	17	18
1	H 1																															He 2
2	Li 1	Be 2																									B 3	C 4	N 5	O 6	F 7	Ne 8
3	Na 1	Mg 2																									Al 3	Si 4	P 5	S 6	Cl 7	Ar 8
4	K 1	Ca 2															Sc 3	Ti 4	V 5	Cr 6	Mn 7	Fe 8	Co 9	Ni 10	Cu 11	Zn 12	Ga 3	Ge 4	As 5	Se 6	Br 7	Kr 8
5	Rb 1	Sr 2															Y 3	Zr 4	Nb 5	Mo 6	Tc 7	Ru 8	Rh 9	Pd 10	Ag 11	Cd 12	In 3	Sn 4	Sb 5	Te 6	I 7	Xe 8
6	Cs 1	Ba 2	La 3	Ce 4	Pr 5	Nd 6	Pm 7	Sm 8	Eu 9	Gd 10	Tb 11	Dy 12	Ho 13	Er 14	Tm 15	Yb 16	Lu 3	Hf 4	Ta 5	W 6	Re 7	Os 8	Ir 9	Pt 10	Au 11	Hg 12	Tl 3	Pb 4	Bi 5	Po 6	At 7	Rn 8
7	Fr 1	Ra 2	Ac 3	Th 4	Pa 5	U 6	Np 7	Pu 8	Am 9	Cm 10	Bk 11	Cf 12	Es 13	Fm 14	Md 15	No 16	Lr 3	Rf 4	Db 5	Sg 6	Bh 7	Hs 8	Mt 9	Ds 10	Rg 11	Cn 12	Nh 3	Fl 4	Mc 5	Lv 6	Ts 7	Og 8

పూర్తి వివరణకు కేవలం ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసాలను మాత్రమే కాకుండా, వివిధ వేలెన్స్‌లతో సమ్మేళనాలను ఏర్పరిచేటప్పుడు విడుదలయ్యే శక్తిని పరిగణనలోకి తీసుకోవడం అవసరం.^[117] ఉదాహరణకు, మెగ్నీషియం నీటిలో కరిగినప్పుడు Mg⁺ కాటయాన్ల కంటే Mg²⁺ కాటయాన్లను ఏర్పరుస్తుంది, ఎందుకంటే Mg⁺ స్వయంచాలకంగా Mg⁰ మరియు Mg²⁺ కాటయాన్లుగా అసమానుపాతం చెందుతుంది. దీనికి కారణం, హైడ్రేషన్ ఎంథాల్పీ (కాటయాన్ చుట్టూ నీటి అణువులు చేరడం) అయాన్ యొక్క చార్జ్ మరియు వ్యాసార్థంతో పాటు పెరుగుతుంది. Mg⁺లో, బయటి ఆర్బిటాల్ (ఇది అయాన్ వ్యాసార్థాన్ని నిర్ణయిస్తుంది) ఇంకా 3s గానే ఉంటుంది, కాబట్టి హైడ్రేషన్ ఎంథాల్పీ తక్కువగా ఉంటుంది మరియు ఎలక్ట్రాన్‌ను తొలగించడానికి అవసరమైన శక్తిని భర్తీ చేయడానికి సరిపోదు; కానీ మళ్ళీ అయనీకరణం చెంది Mg²⁺గా మారినప్పుడు కోర్ 2p సబ్‌షెల్ బహిర్గతమవుతుంది, దీనివల్ల హైడ్రేషన్ ఎంథాల్పీ మెగ్నీషియం(II) సమ్మేళనాలు ఏర్పడటానికి తగినంతగా పెరుగుతుంది. ఇలాంటి కారణాల వల్లనే, బరువైన p-బ్లాక్ మూలకాల సాధారణ ఆక్సీకరణ స్థితులు (ఇక్కడ ns ఎలక్ట్రాన్లు np కంటే తక్కువ శక్తిని కలిగి ఉంటాయి) 2 అంచెలలో మారుతుంటాయి, ఎందుకంటే లోపలి సబ్‌షెల్‌ను బహిర్గతం చేయడానికి మరియు అయాన్ వ్యాసార్థాన్ని తగ్గించడానికి అది అవసరం (ఉదాహరణకు, Tl⁺ 6sను బహిర్గతం చేస్తుంది, మరియు Tl³⁺ 5dను బహిర్గతం చేస్తుంది, కాబట్టి థాలియం రెండు ఎలక్ట్రాన్లను కోల్పోయిన తర్వాత, మూడవ దానిని కూడా కోల్పోయే అవకాశం ఉంది). తక్కువ ఎలక్ట్రోనెగటివిటీ కలిగిన p-బ్లాక్ మూలకాల కోసం ఆర్బిటాల్ హైబ్రిడైజేషన్ ఆధారంగా ఇలాంటి వాదనలను ఉపయోగించవచ్చు.^[118]^{[note 13]}

పరివర్తన లోహాల కోసం, సాధారణ ఆక్సీకరణ స్థితులు దాదాపు ఎల్లప్పుడూ +2 లేదా అంతకంటే ఎక్కువగా ఉంటాయి (తదుపరి సబ్‌షెల్‌ను బహిర్గతం చేయడం వంటి ఇలాంటి కారణాల వల్ల); ఇది అసాధారణ d^x+1s¹ లేదా d^x+2s⁰ విన్యాసాలు కలిగిన లోహాలకు కూడా వర్తిస్తుంది (వెండి మినహా), ఎందుకంటే d-ఎలక్ట్రాన్ల మధ్య వికర్షణ అంటే s- నుండి d-సబ్‌షెల్‌కు రెండవ ఎలక్ట్రాన్ కదలిక దాని అయనీకరణ శక్తిని గణనీయంగా మార్చదు.^[119] పరివర్తన లోహాలను మరింత అయనీకరణం చేయడం వల్ల కొత్త లోపలి సబ్‌షెల్‌లు ఏవీ బహిర్గతం కావు కాబట్టి, వాటి ఆక్సీకరణ స్థితులు 1 అంచెలో మారే అవకాశం ఉంది.^[118] లాంతనైడ్లు మరియు చివరి ఆక్టినైడ్లు సాధారణంగా స్థిరమైన +3 ఆక్సీకరణ స్థితిని చూపుతాయి, బయటి s-ఎలక్ట్రాన్లను తొలగించి, ఆపై (సాధారణంగా) (n−2)f ఆర్బిటాల్‌ల నుండి ఒక ఎలక్ట్రాన్‌ను తొలగిస్తాయి, ఇవి nsతో సమానమైన శక్తిని కలిగి ఉంటాయి.^[120] d- మరియు f-బ్లాక్ మూలకాల సాధారణ మరియు గరిష్ట ఆక్సీకరణ స్థితులు అయనీకరణ శక్తులపై ఆధారపడి ఉంటాయి. ప్రతి పరివర్తన శ్రేణిలో (n−1)d మరియు ns ఆర్బిటాల్‌ల మధ్య శక్తి వ్యత్యాసం పెరిగేకొద్దీ, మరింత ఎలక్ట్రాన్లను అయనీకరణం చేయడం శక్తిపరంగా తక్కువ అనుకూలంగా మారుతుంది. కాబట్టి, ప్రారంభ పరివర్తన లోహ గ్రూపులు అధిక ఆక్సీకరణ స్థితులను ఇష్టపడతాయి, కానీ చివరి పరివర్తన లోహ గ్రూపులకు +2 ఆక్సీకరణ స్థితి మరింత స్థిరంగా మారుతుంది. అందువల్ల అత్యధిక ఫార్మల్ ఆక్సీకరణ స్థితి ప్రతి d-బ్లాక్ వరుస ప్రారంభంలో +3 నుండి, మధ్యలో +7 లేదా +8 వరకు (ఉదాహరణకు OsO₄), మరియు చివరలో +2కి తగ్గుతుంది.^[119] లాంతనైడ్లు మరియు చివరి ఆక్టినైడ్లు సాధారణంగా అధిక నాలుగవ అయనీకరణ శక్తులను కలిగి ఉంటాయి మరియు అందువల్ల అరుదుగా +3 ఆక్సీకరణ స్థితిని మించుతాయి, అయితే ప్రారంభ ఆక్టినైడ్లు తక్కువ నాలుగవ అయనీకరణ శక్తులను కలిగి ఉంటాయి, కాబట్టి ఉదాహరణకు నెప్ట్యూనియం మరియు ప్లూటోనియం +7 వరకు చేరుకోగలవు.^[88]^[119]^[120] చివరి ఆక్టినైడ్లు లాంతనైడ్ల కంటే తక్కువ ఆక్సీకరణ స్థితుల వైపు మరింత వెళ్తాయి: మెండెలీవియం థులియం లేదా యూరోపియం (సగం నిండిన f-షెల్ కారణంగా అత్యంత స్థిరమైన +2 స్థితిని కలిగి ఉన్న లాంతనైడ్) కంటే +2 స్థితికి సులభంగా తగ్గించబడుతుంది, మరియు నోబెలియం యట్టెర్బియంకు భిన్నంగా +3 కంటే +2ని స్పష్టంగా ఇష్టపడుతుంది.^[121]

ఒకే గ్రూపులోని మూలకాలు ఒకే విధమైన వేలెన్స్ విన్యాసాలను కలిగి ఉంటాయి కాబట్టి, అవి సాధారణంగా ఒకే విధమైన రసాయన ప్రవర్తనను ప్రదర్శిస్తాయి. ఉదాహరణకు, మొదటి గ్రూపులోని క్షార లోహాలు అన్నీ ఒక వేలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్‌ను కలిగి ఉంటాయి మరియు మూలకాల యొక్క చాలా సజాతీయ తరగతిని ఏర్పరుస్తాయి: ఇవన్నీ మెత్తని మరియు చురుకైన లోహాలు. అయితే, ఇందులో అనేక అంశాలు ఉంటాయి, మరియు గ్రూపులు తరచుగా భిన్నంగా ఉండవచ్చు. ఉదాహరణకు, హైడ్రోజన్ కూడా ఒక వేలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్‌ను కలిగి ఉంటుంది మరియు క్షార లోహాల వలె అదే గ్రూపులో ఉంటుంది, కానీ దాని రసాయన ప్రవర్తన చాలా భిన్నంగా ఉంటుంది. గ్రూపు 14 యొక్క స్థిరమైన మూలకాలు ఒక అలోహం (కార్బన్), రెండు సెమీకండక్టర్లు (సిలికాన్ మరియు జర్మానియం), మరియు రెండు లోహాలను (టిన్ మరియు లెడ్) కలిగి ఉంటాయి; అయినప్పటికీ అవి నాలుగు వేలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్లను కలిగి ఉండటం ద్వారా ఏకం చేయబడ్డాయి.^[122] ఇది తరచుగా గరిష్ట మరియు కనిష్ట ఆక్సీకరణ స్థితులలో సారూప్యతలకు దారితీస్తుంది (ఉదాహరణకు గ్రూపు 16 లోని సల్ఫర్ మరియు సెలీనియం రెండూ గరిష్ట ఆక్సీకరణ స్థితి +6ని, SO₃ మరియు SeO₃ లలో వలె, మరియు కనిష్ట ఆక్సీకరణ స్థితి −2ని, సల్ఫైడ్లు మరియు సెలీనైడ్లలో వలె కలిగి ఉంటాయి); కానీ ఎల్లప్పుడూ కాదు (ఉదాహరణకు ఆక్సిజన్, సల్ఫర్ మరియు సెలీనియం వలె అదే గ్రూపులో ఉన్నప్పటికీ, +6 ఆక్సీకరణ స్థితిని ఏర్పరుస్తుందని తెలియదు).^[35]

ఎలక్ట్రోనెగటివిటీ

A water molecule is put into a see-through egg shape, which is colour-coded by electrostatic potential. A concentration of red is near the top of the shape, where the oxygen atom is, and gradually shifts through yellow, green, and then to blue near the lower-right and lower-left corners of the shape where the hydrogen atoms are. — నీటి అణువు యొక్క ఎలక్ట్రోస్టాటిక్ పొటెన్షియల్ మ్యాప్, ఇక్కడ ఆక్సిజన్ పరమాణువు ధనాత్మక (నీలం) హైడ్రోజన్ పరమాణువుల కంటే ఎక్కువ రుణాత్మక చార్జ్ (ఎరుపు) కలిగి ఉంటుంది

మూలకాల యొక్క మరొక ముఖ్యమైన లక్షణం వాటి ఎలక్ట్రోనెగటివిటీ. పరమాణువులు వేలెన్స్ ఆర్బిటాల్‌ల అతివ్యాప్తిని సృష్టించడం ద్వారా, ఎలక్ట్రాన్లను జంటలుగా పంచుకోవడం ద్వారా ఒకదానికొకటి సహసంయోజక బంధాలను ఏర్పరుచుకోగలవు. ప్రతి పరమాణువు పంచుకున్న ఎలక్ట్రాన్ జంటను ఎంతవరకు ఆకర్షిస్తుంది అనేది ఆ పరమాణువు యొక్క ఎలక్ట్రోనెగటివిటీపై ఆధారపడి ఉంటుంది^[123] – ఇది ఎలక్ట్రాన్లను పొందడం లేదా కోల్పోవడం పట్ల పరమాణువు యొక్క ధోరణి.^[15] ఎక్కువ ఎలక్ట్రోనెగటివిటీ కలిగిన పరమాణువు ఎలక్ట్రాన్ జంటను ఎక్కువగా ఆకర్షించడానికి ప్రయత్నిస్తుంది, మరియు తక్కువ ఎలక్ట్రోనెగటివిటీ (లేదా ఎక్కువ ఎలక్ట్రోపాజిటివ్) కలిగినది దానిని తక్కువగా ఆకర్షిస్తుంది. తీవ్రమైన సందర్భాల్లో, ఎలక్ట్రాన్ ఎక్కువ ఎలక్ట్రోపాజిటివ్ పరమాణువు నుండి ఎక్కువ ఎలక్ట్రోనెగటివిటీ కలిగిన దానికి పూర్తిగా బదిలీ చేయబడిందని భావించవచ్చు, అయినప్పటికీ ఇది ఒక సరళీకరణ మాత్రమే. అప్పుడు ఆ బంధం రెండు అయాన్లను బంధిస్తుంది, ఒకటి ధనాత్మక (ఎలక్ట్రాన్‌ను కోల్పోయినది) మరియు ఒకటి రుణాత్మక (దానిని స్వీకరించినది), దీనిని అయానిక్ బంధం అని పిలుస్తారు.^[15]

ఎలక్ట్రోనెగటివిటీ అనేది కేంద్రకం ఎలక్ట్రాన్ జంటను ఎంత బలంగా ఆకర్షించగలదు అనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది, కాబట్టి ఇది ఇప్పటికే చర్చించిన ఇతర లక్షణాల మాదిరిగానే వైవిధ్యాన్ని ప్రదర్శిస్తుంది: ఎలక్ట్రోనెగటివిటీ పై నుండి క్రిందికి తగ్గుతుంది, మరియు ఎడమ నుండి కుడికి పెరుగుతుంది. క్షార మరియు క్షార మృత్తిక లోహాలు అత్యంత ఎలక్ట్రోపాజిటివ్ మూలకాలలో ఉన్నాయి, అయితే చాల్కోజెన్లు, హాలోజెన్లు మరియు నోబుల్ గ్యాస్‌లు అత్యంత ఎలక్ట్రోనెగటివ్ మూలకాలలో ఉన్నాయి.^[123]

ఎలక్ట్రోనెగటివిటీ సాధారణంగా పాలింగ్ స్కేల్‌పై కొలుస్తారు, దీనిపై అత్యంత ఎలక్ట్రోనెగటివ్ రియాక్టివ్ పరమాణువుకు (ఫ్లోరిన్) ఎలక్ట్రోనెగటివిటీ 4.0 ఇవ్వబడింది, మరియు అతి తక్కువ ఎలక్ట్రోనెగటివ్ పరమాణువుకు (సీసియం) ఎలక్ట్రోనెగటివిటీ 0.79 ఇవ్వబడింది.^[15] వాస్తవానికి నియాన్ అత్యంత ఎలక్ట్రోనెగటివ్ మూలకం, కానీ పాలింగ్ స్కేల్ దాని ఎలక్ట్రోనెగటివిటీని కొలవలేదు ఎందుకంటే ఇది చాలా మూలకాలతో సహసంయోజక బంధాలను ఏర్పరచదు.^[124]

ఒక మూలకం యొక్క ఎలక్ట్రోనెగటివిటీ అది బంధించబడిన పరమాణువుల గుర్తింపు మరియు సంఖ్యతో పాటు, అది ఇప్పటికే ఎన్ని ఎలక్ట్రాన్లను కోల్పోయింది అనే దానిపై మారుతూ ఉంటుంది: ఒక పరమాణువు ఎక్కువ ఎలక్ట్రాన్లను కోల్పోయినప్పుడు అది మరింత ఎలక్ట్రోనెగటివ్‌గా మారుతుంది.^[123] ఇది కొన్నిసార్లు పెద్ద వ్యత్యాసాన్ని కలిగిస్తుంది: +2 ఆక్సీకరణ స్థితిలో ఉన్న లెడ్ పాలింగ్ స్కేల్‌పై 1.87 ఎలక్ట్రోనెగటివిటీని కలిగి ఉంటుంది, అయితే +4 ఆక్సీకరణ స్థితిలో ఉన్న లెడ్ 2.33 ఎలక్ట్రోనెగటివిటీని కలిగి ఉంటుంది.^[125]

మెటాలిసిటీ

డైమండ్-క్యూబిక్ నిర్మాణం, ఇది కార్బన్ (వజ్రంగా), అలాగే సిలికాన్, జర్మానియం మరియు (గ్రే) టిన్, అన్నీ గ్రూపు 14లో అనుసరించే ఒక భారీ సహసంయోజక నిర్మాణం.
(గ్రే టిన్‌లో, బ్యాండ్ గ్యాప్ అదృశ్యమై మెటలైజేషన్ జరుగుతుంది.^[126] టిన్ మరొక అలోట్రోప్, వైట్ టిన్‌ను కలిగి ఉంది, దీని నిర్మాణం మరింత లోహ స్వభావాన్ని కలిగి ఉంటుంది.)

ఒక సాధారణ పదార్థం అనేది ఒక రసాయన మూలకం యొక్క పరమాణువుల నుండి ఏర్పడిన పదార్థం. ఎక్కువ ఎలక్ట్రోనెగటివిటీ కలిగిన పరమాణువుల సాధారణ పదార్థాలు ఒకదానితో ఒకటి ఎలక్ట్రాన్లను పంచుకోవడానికి (సహసంయోజక బంధాలను ఏర్పరచడానికి) మొగ్గు చూపుతాయి. అవి చిన్న అణువులను (హైడ్రోజన్ లేదా ఆక్సిజన్ వంటివి) లేదా నిరవధికంగా విస్తరించే భారీ నిర్మాణాలను (కార్బన్ లేదా సిలికాన్ వంటివి) ఏర్పరుస్తాయి. నోబుల్ గ్యాస్‌లు కేవలం ఒకే పరమాణువులుగా ఉంటాయి, ఎందుకంటే అవి^[15] ఇప్పటికే పూర్తి షెల్‌ను కలిగి ఉంటాయి. వివిక్త అణువులు లేదా ఒకే పరమాణువులతో కూడిన పదార్థాలు అణువుల మధ్య బలహీనమైన ఆకర్షణ శక్తుల ద్వారా కలిసి ఉంటాయి, ఉదాహరణకు లండన్ డిస్పర్షన్ ఫోర్స్: ఎలక్ట్రాన్లు అణువుల లోపల కదులుతున్నప్పుడు, అవి విద్యుత్ చార్జ్ యొక్క క్షణిక అసమతుల్యతలను సృష్టిస్తాయి, ఇవి సమీపంలోని అణువులపై ఇలాంటి అసమతుల్యతలను ప్రేరేపిస్తాయి మరియు అనేక పొరుగు అణువుల అంతటా ఎలక్ట్రాన్ల సమకాలీకరించబడిన కదలికలను సృష్టిస్తాయి.^[127]

ఎక్కువ ఎలక్ట్రోపాజిటివ్ పరమాణువులు బదులుగా ఎలక్ట్రాన్లను కోల్పోవడానికి మొగ్గు చూపుతాయి, ఇది కాటయాన్లను చుట్టుముట్టే ఎలక్ట్రాన్ల "సముద్రాన్ని" సృష్టిస్తుంది.^[15] ఒక పరమాణువు యొక్క బయటి ఆర్బిటాల్‌లు దాని పొరుగువారందరితో ఎలక్ట్రాన్లను పంచుకోవడానికి అతివ్యాప్తి చెందుతాయి, ఇది అన్ని పరమాణువుల అంతటా విస్తరించి ఉన్న మాలిక్యులర్ ఆర్బిటాల్‌ల భారీ నిర్మాణాన్ని సృష్టిస్తుంది.^[128] ఈ రుణాత్మక చార్జ్ కలిగిన "సముద్రం" అన్ని అయాన్లను లాగుతుంది మరియు వాటిని లోహ బంధంలో కలిసి ఉంచుతుంది. ఇటువంటి బంధాలను ఏర్పరిచే మూలకాలను తరచుగా లోహాలు అని పిలుస్తారు; అలా చేయని వాటిని తరచుగా అలోహాలు అని పిలుస్తారు.^[15] కొన్ని మూలకాలు వేర్వేరు నిర్మాణాలతో బహుళ సాధారణ పదార్థాలను ఏర్పరచగలవు: వీటిని అలోట్రోప్లు అని పిలుస్తారు. ఉదాహరణకు, వజ్రం మరియు గ్రాఫైట్ కార్బన్ యొక్క రెండు అలోట్రోప్‌లు.^[122]^{[note 14]}

ఒక మూలకం యొక్క మెటాలిసిటీని ఎలక్ట్రానిక్ లక్షణాల నుండి అంచనా వేయవచ్చు. లోహ లేదా సహసంయోజక బంధం సమయంలో పరమాణు ఆర్బిటాల్‌లు అతివ్యాప్తి చెందినప్పుడు, అవి సమాన సామర్థ్యం కలిగిన బాండింగ్ మరియు యాంటీబాండింగ్ మాలిక్యులర్ ఆర్బిటాల్లను సృష్టిస్తాయి, యాంటీబాండింగ్ ఆర్బిటాల్‌లు అధిక శక్తిని కలిగి ఉంటాయి. యాంటీబాండింగ్ ఆర్బిటాల్‌లలో ఉన్న ఎలక్ట్రాన్ల కంటే బాండింగ్ ఆర్బిటాల్‌లలో ఎక్కువ ఎలక్ట్రాన్లు ఉన్నప్పుడు నికర బాండింగ్ స్వభావం ఏర్పడుతుంది. కాబట్టి ప్రతి పరమాణువు ద్వారా డీలోకలైజ్ చేయబడిన ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య అతివ్యాప్తికి దోహదపడే ఆర్బిటాల్‌ల సంఖ్య కంటే రెట్టింపు కంటే తక్కువగా ఉన్నప్పుడు లోహ బంధం సాధ్యమవుతుంది. గ్రూపు 1 నుండి 13 వరకు ఉన్న మూలకాల పరిస్థితి ఇది; అవి అన్ని పరమాణువులు సమాన స్థానాలను ఆక్రమించే భారీ సహసంయోజక నిర్మాణాలను ఏర్పరచడానికి చాలా తక్కువ వేలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్లను కలిగి ఉంటాయి, కాబట్టి వాటిలో దాదాపు అన్నీ లోహాలుగా మారతాయి. హైడ్రోజన్ మరియు బోరాన్ మినహాయింపులు, ఇవి చాలా ఎక్కువ అయనీకరణ శక్తిని కలిగి ఉంటాయి. కాబట్టి హైడ్రోజన్ సహసంయోజక H₂ అణువును ఏర్పరుస్తుంది, మరియు బోరాన్ ఐకోసాహెడ్రల్ B₁₂ క్లస్టర్‌ల ఆధారంగా భారీ సహసంయోజక నిర్మాణాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. ఒక లోహంలో, బాండింగ్ మరియు యాంటీబాండింగ్ ఆర్బిటాల్‌లు అతివ్యాప్తి చెందే శక్తులను కలిగి ఉంటాయి, ఇది ఎలక్ట్రాన్లు స్వేచ్ఛగా ప్రవహించగల ఒకే బ్యాండ్‌ను సృష్టిస్తుంది, ఇది విద్యుత్ వాహకతకు అనుమతిస్తుంది.^[129]

గ్రూపు 14లో, లోహ మరియు సహసంయోజక బంధాలు రెండూ సాధ్యమవుతాయి. వజ్ర స్పటికంలో, కార్బన్ పరమాణువుల మధ్య సహసంయోజక బంధాలు బలంగా ఉంటాయి, ఎందుకంటే అవి చిన్న పరమాణు వ్యాసార్థాన్ని కలిగి ఉంటాయి మరియు అందువల్ల కేంద్రకం ఎలక్ట్రాన్లపై ఎక్కువ పట్టును కలిగి ఉంటుంది. అందువల్ల, ఏర్పడే బాండింగ్ ఆర్బిటాల్‌లు యాంటీబాండింగ్ ఆర్బిటాల్‌ల కంటే చాలా తక్కువ శక్తిని కలిగి ఉంటాయి, మరియు అతివ్యాప్తి ఉండదు, కాబట్టి విద్యుత్ వాహకత అసాధ్యం: కార్బన్ ఒక అలోహం. అయితే, పెద్ద పరమాణువులకు సహసంయోజక బంధం బలహీనపడుతుంది మరియు బాండింగ్ మరియు యాంటీబాండింగ్ ఆర్బిటాల్‌ల మధ్య శక్తి గ్యాప్ తగ్గుతుంది. కాబట్టి, సిలికాన్ మరియు జర్మానియం చిన్న బ్యాండ్ గ్యాప్లను కలిగి ఉంటాయి మరియు పరిసర పరిస్థితులలో సెమీకండక్టర్లుగా ఉంటాయి: ఉష్ణోగ్రత ద్వారా ఉత్తేజితమైనప్పుడు ఎలక్ట్రాన్లు గ్యాప్‌ను దాటగలవు. (బోరాన్ కూడా పరిసర పరిస్థితులలో సెమీకండక్టర్.) టిన్‌లో బ్యాండ్ గ్యాప్ అదృశ్యమవుతుంది, కాబట్టి టిన్ మరియు లెడ్ లోహాలుగా మారతాయి.^[129] ఉష్ణోగ్రత పెరిగేకొద్దీ, అన్ని అలోహాలు బ్యాండ్ గ్యాప్ పరిమాణాన్ని బట్టి ఎక్కువ లేదా తక్కువ స్థాయిలో కొన్ని సెమీకండక్టింగ్ లక్షణాలను అభివృద్ధి చేస్తాయి. కాబట్టి లోహాలు మరియు అలోహాలను వాటి విద్యుత్ వాహకత యొక్క ఉష్ణోగ్రత ఆధారిత స్వభావం ద్వారా వేరు చేయవచ్చు: ఉష్ణోగ్రత పెరిగేకొద్దీ లోహం యొక్క వాహకత తగ్గుతుంది (ఎందుకంటే ఉష్ణ కదలిక ఎలక్ట్రాన్లు స్వేచ్ఛగా ప్రవహించడాన్ని కష్టతరం చేస్తుంది), అయితే అలోహం యొక్క వాహకత పెరుగుతుంది (ఎందుకంటే ఎక్కువ ఎలక్ట్రాన్లు గ్యాప్‌ను దాటడానికి ఉత్తేజితం కావచ్చు).^[130]

గ్రూపు 15 నుండి 17 వరకు ఉన్న మూలకాలు అన్ని మూడు పరిమాణాలలో విస్తరించే భారీ సహసంయోజక అణువులను ఏర్పరచడానికి చాలా ఎక్కువ ఎలక్ట్రాన్లను కలిగి ఉంటాయి. తేలికపాటి మూలకాల కోసం, చిన్న డయాటోమిక్ అణువులలోని బంధాలు చాలా బలంగా ఉంటాయి, తద్వారా ఘనీభవించిన దశ అనుకూలించదు: కాబట్టి నైట్రోజన్ (N₂), ఆక్సిజన్ (O₂), వైట్ ఫాస్పరస్ మరియు ఎల్లో ఆర్సెనిక్ (P₄ మరియు As₄), సల్ఫర్ మరియు రెడ్ సెలీనియం (S₈ మరియు Se₈), మరియు స్థిరమైన హాలోజెన్లు (F₂, Cl₂, Br₂, మరియు I₂) తక్కువ పరమాణువులతో సహసంయోజక అణువులను సులభంగా ఏర్పరుస్తాయి. బరువైనవి పొడవైన గొలుసులను (ఉదాహరణకు రెడ్ ఫాస్పరస్, గ్రే సెలీనియం, టెల్లూరియం) లేదా పొరల నిర్మాణాలను (ఉదాహరణకు గ్రాఫైట్‌గా కార్బన్, బ్లాక్ ఫాస్పరస్, గ్రే ఆర్సెనిక్, యాంటిమోనీ, బిస్మత్) ఏర్పరచడానికి మొగ్గు చూపుతాయి, ఇవి మూడు కంటే ఒకటి లేదా రెండు పరిమాణాలలో మాత్రమే విస్తరిస్తాయి. ఫాస్పరస్, ఆర్సెనిక్ మరియు సెలీనియం యొక్క అలోట్రోప్‌లుగా రెండు రకాల నిర్మాణాలను చూడవచ్చు, అయినప్పటికీ పొడవైన గొలుసుల అలోట్రోప్‌లు మూడింటిలోనూ మరింత స్థిరంగా ఉంటాయి. ఈ నిర్మాణాలు బంధం కోసం వాటి అన్ని ఆర్బిటాల్‌లను ఉపయోగించవు కాబట్టి, అవి పెరుగుతున్న శక్తి క్రమంలో బాండింగ్, నాన్-బాండింగ్ మరియు యాంటీబాండింగ్ బ్యాండ్‌లను కలిగి ఉంటాయి. గ్రూపు 14 మాదిరిగానే, బరువైన మూలకాల కోసం బ్యాండ్ గ్యాప్‌లు తగ్గిపోతాయి మరియు గొలుసులు లేదా పొరల మధ్య ఎలక్ట్రాన్ల స్వేచ్ఛా కదలిక సాధ్యమవుతుంది. కాబట్టి ఉదాహరణకు బ్లాక్ ఫాస్పరస్, బ్లాక్ ఆర్సెనిక్, గ్రే సెలీనియం, టెల్లూరియం మరియు అయోడిన్ సెమీకండక్టర్లు; గ్రే ఆర్సెనిక్, యాంటిమోనీ మరియు బిస్మత్ సెమీమెటల్లు (క్వాసీ-మెటాలిక్ వాహకతను ప్రదర్శిస్తాయి, చాలా చిన్న బ్యాండ్ అతివ్యాప్తితో); మరియు పొలోనియం మరియు బహుశా ఆస్టాటిన్ నిజమైన లోహాలు.^[129] చివరగా, సహజ గ్రూపు 18 మూలకాలు అన్నీ వ్యక్తిగత పరమాణువులుగానే ఉంటాయి.^[129]^{[note 15]}

లోహాలు మరియు అలోహాల మధ్య విభజన రేఖ ఎడమ నుండి కుడికి మరియు పై నుండి క్రిందికి వికర్ణంగా ఉంటుంది, పరివర్తన శ్రేణి ఈ వికర్ణానికి ఎడమ వైపున కనిపిస్తుంది (ఎందుకంటే అవి అతివ్యాప్తి కోసం అనేక ఆర్బిటాల్‌లను కలిగి ఉంటాయి). ఇది ఆశించినదే, ఎందుకంటే మెటాలిసిటీ ఎలక్ట్రోపాజిటివిటీ మరియు ఎలక్ట్రాన్లను కోల్పోయే ఇష్టంతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది, ఇది కుడి నుండి ఎడమకు మరియు పై నుండి క్రిందికి పెరుగుతుంది. కాబట్టి లోహాలు అలోహాల కంటే చాలా ఎక్కువగా ఉంటాయి. సరిహద్దుకు సమీపంలో ఉన్న మూలకాలను వర్గీకరించడం కష్టం: అవి లోహాలు మరియు అలోహాల మధ్యస్థ లక్షణాలను కలిగి ఉంటాయి మరియు రెండింటికీ విలక్షణమైన కొన్ని లక్షణాలను కలిగి ఉండవచ్చు. వీటిని తరచుగా సెమీమెటల్స్ లేదా మెటలాయిడ్లు అని పిలుస్తారు.^[15] ఈ కోణంలో ఉపయోగించే "సెమీమెటల్" అనే పదాన్ని బ్యాండ్ నిర్మాణంతో సంబంధం ఉన్న దాని కఠినమైన భౌతిక అర్థంతో గందరగోళం చెందకూడదు: బిస్మత్ భౌతికంగా ఒక సెమీమెటల్, కానీ రసాయన శాస్త్రవేత్తలచే సాధారణంగా లోహంగా పరిగణించబడుతుంది.^[131]

ఈ క్రింది పట్టిక ప్రామాణిక పరిస్థితులలో అత్యంత స్థిరమైన అలోట్రోప్‌లను (రూపాంతరాలను) పరిగణనలోకి తీసుకుంటుంది. పసుపు రంగులో ఉన్న మూలకాలు లోహ బంధం ద్వారా చక్కగా వర్ణించబడిన సాధారణ పదార్థాలను ఏర్పరుస్తాయి. లేత నీలం రంగులో ఉన్న మూలకాలు భారీ నెట్‌వర్క్ సమయోజనీయ (covalent) నిర్మాణాలను ఏర్పరుస్తాయి, అయితే ముదురు నీలం రంగులో ఉన్నవి బలహీనమైన వాన్ డెర్ వాల్స్ బలాలు (van der Waals forces) ద్వారా కలిసి ఉండే చిన్న సమయోజనీయ బంధిత అణువులను ఏర్పరుస్తాయి. ఉత్కృష్ట వాయువులు (noble gases) ఊదా రంగులో ఉన్నాయి: వీటి అణువులు ఏక పరమాణువులుగా ఉంటాయి మరియు వీటిలో ఎటువంటి సమయోజనీయ బంధం ఏర్పడదు. బూడిద రంగులో ఉన్న గడులు, వాటి అత్యంత స్థిరమైన అలోట్రోప్‌లను ఈ విధంగా వర్ణించడానికి తగినంత పరిమాణంలో తయారు చేయబడని మూలకాల కోసం ఉద్దేశించబడ్డాయి. సిద్ధాంతపరమైన అంశాలు మరియు ప్రస్తుత ప్రయోగాత్మక ఆధారాల ప్రకారం, ఒగానెసన్ తప్ప,^[132] మిగిలిన అన్ని మూలకాలు ఘనీభవించిన దశలను ఏర్పరచగలిగితే లోహాలుగా మారతాయని సూచిస్తున్నాయి.^[129]^{[note 16]}

ఇనుము, ఒక లోహం
సల్ఫర్, ఒక అలోహం

సల్ఫర్, ఒక అలోహం
ఆర్సెనిక్, దీనిని తరచుగా సెమీ-మెటల్ లేదా మెటలాయిడ్ అని పిలుస్తారు

ఆర్సెనిక్, దీనిని తరచుగా సెమీ-మెటల్ లేదా మెటలాయిడ్ అని పిలుస్తారు

సాధారణంగా, లోహాలు మెరిసేవి మరియు సాంద్రత కలిగినవి.^[15] లోహ బంధం యొక్క బలం కారణంగా ఇవి సాధారణంగా అధిక ద్రవీభవన మరియు మరిగే స్థానాలను కలిగి ఉంటాయి, మరియు పరమాణువులు లోహ బంధాన్ని విచ్ఛిన్నం చేయకుండా ఒకదానికొకటి కదలగలవు కాబట్టి ఇవి తరచుగా సాగే గుణం (malleable) మరియు తీగలుగా సాగే గుణం (ductile) కలిగి ఉంటాయి.^[133] వీటి ఎలక్ట్రాన్లు మూడు దిశలలో కదలడానికి స్వేచ్ఛగా ఉండటం వల్ల ఇవి విద్యుత్తును ప్రసరింపజేస్తాయి. అదేవిధంగా, ఇవి ఉష్ణాన్ని ప్రసరింపజేస్తాయి, ఇది ఎలక్ట్రాన్ల ద్వారా అదనపు గతి శక్తి (kinetic energy) గా బదిలీ చేయబడుతుంది: అవి వేగంగా కదులుతాయి. ద్రవ స్థితిలో కూడా ఈ లక్షణాలు కొనసాగుతాయి, ఎందుకంటే ద్రవీభవనం చెందినప్పుడు స్పటిక నిర్మాణం నాశనమైనప్పటికీ, పరమాణువులు ఇప్పటికీ తాకుతూనే ఉంటాయి మరియు లోహ బంధం బలహీనపడినప్పటికీ కొనసాగుతుంది.^[133] లోహాలు అలోహాల పట్ల చర్యాశీలతను కలిగి ఉంటాయి.^[15] ఈ సాధారణీకరణలకు కొన్ని మినహాయింపులు ఉన్నాయి: ఉదాహరణకు, బెరీలియం, క్రోమియం,^[62] మాంగనీస్,^[134] ఆంటిమోనీ,^[135] బిస్మత్,^[136] మరియు యురేనియం పెళుసుగా ఉంటాయి (ఇది పూర్తి జాబితా కాదు);^[62] క్రోమియం అత్యంత కఠినమైనది;^[137] గాలియం, రుబిడియం, సీసియం మరియు పాదరసం గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద లేదా దానికి దగ్గరగా ద్రవ రూపంలో ఉంటాయి;^{[note 17]} మరియు బంగారం వంటి ఉత్కృష్ట లోహాలు (noble metals) రసాయనికంగా చాలా జడమైనవి.^[138]^[139]

అలోహాలు భిన్నమైన లక్షణాలను ప్రదర్శిస్తాయి. భారీ సమయోజనీయ స్పటికాలను ఏర్పరిచేవి అధిక ద్రవీభవన మరియు మరిగే స్థానాలను ప్రదర్శిస్తాయి, ఎందుకంటే బలమైన సమయోజనీయ బంధాలను అధిగమించడానికి గణనీయమైన శక్తి అవసరం. వివిక్త అణువులను ఏర్పరిచేవి ఎక్కువగా డిస్పర్షన్ బలాల ద్వారా కలిసి ఉంటాయి, వీటిని అధిగమించడం సులభం; అందువల్ల అవి తక్కువ ద్రవీభవన మరియు మరిగే స్థానాలను కలిగి ఉంటాయి,^[140] మరియు చాలా వరకు గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద ద్రవాలు లేదా వాయువులుగా ఉంటాయి.^[15] అలోహాలు తరచుగా నిస్తేజంగా కనిపిస్తాయి. ఇవి లోహాల పట్ల చర్యాశీలతను కలిగి ఉంటాయి, ఉత్కృష్ట వాయువులు తప్ప, ఇవి చాలా పదార్థాల పట్ల జడంగా ఉంటాయి.^[15] ఘన స్థితిలో ఉన్నప్పుడు ఇవి పెళుసుగా ఉంటాయి, ఎందుకంటే వాటి పరమాణువులు స్థిరంగా పట్టుకోబడి ఉంటాయి. ఇవి తక్కువ సాంద్రత కలిగి ఉంటాయి మరియు విద్యుత్తును తక్కువగా ప్రసరింపజేస్తాయి,^[15] ఎందుకంటే వీటిలో కదిలే ఎలక్ట్రాన్లు ఉండవు.^[141] సరిహద్దుకు సమీపంలో, బ్యాండ్ గ్యాప్‌లు చిన్నవిగా ఉంటాయి మరియు అందువల్ల ఆ ప్రాంతంలోని అనేక మూలకాలు సిలికాన్, జెర్మేనియం,^[141] మరియు టెల్లూరియం వంటి సెమీకండక్టర్లుగా ఉంటాయి.^[129] సెలీనియం సెమీకండక్టింగ్ బూడిద రంగు అలోట్రోప్ మరియు ఇన్సులేటింగ్ ఎరుపు రంగు అలోట్రోప్‌ను కలిగి ఉంటుంది; ఆర్సెనిక్ లోహ బూడిద రంగు అలోట్రోప్, సెమీకండక్టింగ్ నలుపు రంగు అలోట్రోప్ మరియు ఇన్సులేటింగ్ పసుపు రంగు అలోట్రోప్‌ను కలిగి ఉంటుంది (అయితే చివరిది పరిసర పరిస్థితులలో అస్థిరంగా ఉంటుంది).^[130] ఇక్కడ కూడా మినహాయింపులు ఉన్నాయి; ఉదాహరణకు, వజ్రం తెలిసిన అన్ని పదార్థాలలో అత్యధిక ఉష్ణ వాహకతను కలిగి ఉంటుంది, ఇది ఏ లోహం కంటే ఎక్కువ.^[142]

లోహాలు మరియు అలోహాల మధ్య సరిహద్దులో ఉండే మెటలాయిడ్ల (లోహసదృశాలు) తరగతిని పేర్కొనడం సాధారణం, ఎందుకంటే ఆ ప్రాంతంలోని మూలకాలు భౌతిక మరియు రసాయన ధర్మాలలో మధ్యస్థంగా ఉంటాయి.^[15] అయితే, ఏ మూలకాలను అలా పేర్కొనాలో ఖచ్చితంగా చెప్పడానికి సాహిత్యంలో ఏకాభిప్రాయం లేదు. అటువంటి వర్గాన్ని ఉపయోగించినప్పుడు, సిలికాన్, జెర్మేనియం, ఆర్సెనిక్ మరియు టెల్లూరియం దాదాపు ఎల్లప్పుడూ చేర్చబడతాయి, మరియు బోరాన్ మరియు ఆంటిమోనీ సాధారణంగా చేర్చబడతాయి; కానీ చాలా మూలాలు ఇతర మూలకాలను కూడా చేర్చుతాయి, ఏ అదనపు మూలకాలను చేర్చాలనే దానిపై ఒప్పందం లేదు, మరియు కొన్ని ఇతర మూలాలు ఈ జాబితా నుండి తొలగిస్తాయి.^{[note 18]} ఉదాహరణకు, సాధారణంగా మెటలాయిడ్లు లేదా అలోహాలుగా పరిగణించబడే ఇతర మూలకాల వలె కాకుండా, ఆంటిమోనీ యొక్క ఏకైక స్థిరమైన రూపం లోహ వాహకతను కలిగి ఉంటుంది. అంతేకాకుండా, ఈ మూలకం బిస్మత్ మరియు మరింత సాధారణంగా, ఇతర పి-బ్లాక్ లోహాలను దాని భౌతిక మరియు రసాయన ప్రవర్తనలో పోలి ఉంటుంది. దీని ఆధారంగా, దీనిని మెటలాయిడ్ కంటే లోహంగా వర్గీకరించడం మంచిదని కొంతమంది రచయితలు వాదించారు.^[62]^[131]^[130] మరోవైపు, సెలీనియం దాని అత్యంత స్థిరమైన రూపంలో కొన్ని సెమీకండక్టింగ్ లక్షణాలను కలిగి ఉంటుంది (అయితే ఇది ఇన్సులేటింగ్ అలోట్రోప్‌లను కూడా కలిగి ఉంటుంది) మరియు దీనిని మెటలాయిడ్‌గా పరిగణించాలని వాదించబడింది^[131] – అయితే ఈ పరిస్థితి ఫాస్పరస్‌కు కూడా వర్తిస్తుంది,^[130] ఇది మెటలాయిడ్లలో చాలా అరుదుగా చేర్చబడుతుంది.^{[note 18]}

ఆవర్తన ధర్మం యొక్క మరిన్ని వ్యక్తీకరణలు

ఆవర్తన పట్టికలో ఒకే గ్రూపులో లేని మూలకాల మధ్య కొన్ని ఇతర సంబంధాలు ఉన్నాయి, ఉదాహరణకు వికర్ణంగా పక్కపక్కనే ఉన్న మూలకాల మధ్య వికర్ణ సంబంధం (ఉదాహరణకు లిథియం మరియు మెగ్నీషియం).^[99] మూలకాలు ఒకే సంఖ్యలో వేలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్లను కలిగి ఉన్నప్పుడు, ప్రధాన గ్రూపులు మరియు పరివర్తన లోహ గ్రూపుల మధ్య, లేదా ప్రారంభ ఆక్టినైడ్లు మరియు ప్రారంభ పరివర్తన లోహాల మధ్య కొన్ని సారూప్యతలు కనిపిస్తాయి. అందువల్ల యురేనియం గ్రూపు 6లోని క్రోమియం మరియు టంగ్‌స్టన్‌ను కొంతవరకు పోలి ఉంటుంది,^[99] ఎందుకంటే ఈ మూడింటికి ఆరు వేలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్లు ఉంటాయి.^[143] ఒకే సంఖ్యలో వేలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్లు ఉండి, వేర్వేరు రకాల వేలెన్స్ ఆర్బిటాల్స్ ఉన్న మూలకాల మధ్య సంబంధాలను ద్వితీయ లేదా ఐసోడోనర్ సంబంధాలు అని పిలుస్తారు: ఇవి సాధారణంగా ఒకే గరిష్ట ఆక్సీకరణ స్థితులను కలిగి ఉంటాయి, కానీ ఒకే కనిష్ట ఆక్సీకరణ స్థితులను కలిగి ఉండవు. ఉదాహరణకు, క్లోరిన్ మరియు మాంగనీస్ రెండూ తమ గరిష్ట ఆక్సీకరణ స్థితిగా +7ని కలిగి ఉంటాయి (ఉదాహరణకు Cl₂O₇ మరియు Mn₂O₇), కానీ వాటి సంబంధిత కనిష్ట ఆక్సీకరణ స్థితులు -1 (ఉదాహరణకు HCl) మరియు -3 (K₃[Mn(CO)₄]). ఒకే సంఖ్యలో వేలెన్స్ ఖాళీలు ఉండి, వేర్వేరు సంఖ్యలో వేలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్లు ఉన్న మూలకాలు తృతీయ లేదా ఐసోయాక్సెప్టర్ సంబంధం ద్వారా సంబంధం కలిగి ఉంటాయి: ఇవి సాధారణంగా ఒకే విధమైన కనిష్ట ఆక్సీకరణ స్థితులను కలిగి ఉంటాయి కానీ గరిష్ట ఆక్సీకరణ స్థితులను కలిగి ఉండవు. ఉదాహరణకు, హైడ్రోజన్ మరియు క్లోరిన్ రెండూ తమ కనిష్ట ఆక్సీకరణ స్థితిగా -1ని కలిగి ఉంటాయి (హైడ్రైడ్లు మరియు క్లోరైడ్లులో), కానీ హైడ్రోజన్ యొక్క గరిష్ట ఆక్సీకరణ స్థితి +1 (ఉదాహరణకు H₂O) అయితే క్లోరిన్ యొక్క గరిష్ట ఆక్సీకరణ స్థితి +7.^[35]

మూలకాల యొక్క అనేక ఇతర భౌతిక ధర్మాలు ఆవర్తన నియమానికి అనుగుణంగా ఆవర్తన వైవిధ్యాన్ని ప్రదర్శిస్తాయి, ఉదాహరణకు ద్రవీభవన స్థానం, మరిగే స్థానం, ద్రవీభవన ఉష్ణం, బాష్పీభవన ఉష్ణం, పరమాణుీకరణ శక్తి మొదలైనవి. మూలకాల సమ్మేళనాలకు కూడా ఇలాంటి ఆవర్తన వైవిధ్యాలు కనిపిస్తాయి, వీటిని హైడ్రైడ్లు, ఆక్సైడ్లు, సల్ఫైడ్లు, హాలైడ్లు మొదలైన వాటిని పోల్చడం ద్వారా గమనించవచ్చు.^[123] రసాయన ధర్మాలను పరిమాణాత్మకంగా వివరించడం కష్టం, కానీ అవి కూడా తమ సొంత ఆవర్తనతను ప్రదర్శిస్తాయి. ఉదాహరణలలో మూలకాలు మరియు వాటి సమ్మేళనాల యొక్క ఆమ్ల మరియు క్షార ధర్మాలలో వైవిధ్యం, సమ్మేళనాల స్థిరత్వం మరియు మూలకాలను వేరుచేసే పద్ధతులు ఉన్నాయి.^[91] తెలియని కొత్త మూలకాలు మరియు కొత్త సమ్మేళనాల ధర్మాలను అంచనా వేయడానికి ఆవర్తనత విస్తృతంగా ఉపయోగించబడుతోంది మరియు ఇది ఆధునిక రసాయన శాస్త్రానికి కేంద్రంగా ఉంది.^[144]

మూలకాల వర్గీకరణ

సారూప్యంగా ప్రవర్తించే మూలకాల సెట్‌లను వివరించడానికి సాహిత్యంలో అనేక పదాలు ఉపయోగించబడ్డాయి. క్షార లోహం, క్షార మృత్తిక లోహం, ట్రైల్, టెట్రెల్, నిక్టోజెన్, చాల్కోజెన్, హాలోజన్ మరియు ఉత్కృష్ట వాయువు అనే గ్రూపు పేర్లను IUPAC గుర్తించింది; ఇతర గ్రూపులను వాటి సంఖ్య ద్వారా లేదా వాటి మొదటి మూలకం ద్వారా సూచించవచ్చు (ఉదాహరణకు, గ్రూపు 6 క్రోమియం గ్రూపు).^[11]^[146] కొందరు గ్రూపు 13 నుండి 16 వరకు ఉన్న పి-బ్లాక్ మూలకాలను లోహ స్వభావం ద్వారా విభజిస్తారు,^[147]^[145] అయితే ఏ మూలకాలను లోహాలు, అలోహాలు లేదా సెమీ-మెటల్స్ (కొన్నిసార్లు మెటలాయిడ్లు అని పిలుస్తారు) గా పరిగణించాలో ఖచ్చితమైన ఏకాభిప్రాయం లేదా IUPAC నిర్వచనం లేదు.^[147]^[145]^[11] పరివర్తన లోహాల తర్వాత వచ్చే లోహాలను ఏమని పిలవాలో కూడా ఏకాభిప్రాయం లేదు, పోస్ట్-ట్రాన్సిషన్ మెటల్ మరియు పూర్ మెటల్ వంటి పదాలు ఉపయోగించబడ్డాయి. కొన్ని అధునాతన మోనోగ్రాఫ్‌లు గ్రూపు 12 మూలకాలను వాటి రసాయన ధర్మాలు కొన్నిసార్లు చాలా భిన్నంగా ఉండటం వల్ల పరివర్తన లోహాల నుండి మినహాయిస్తాయి, కానీ ఇది సార్వత్రిక పద్ధతి కాదు^[148] మరియు IUPAC తన ప్రిన్సిపల్స్ ఆఫ్ కెమికల్ నామినేచర్లో దీనిని అనుమతించదగినదిగా ప్రస్తుతం పేర్కొనలేదు.^[149]

లాంతనైడ్లు అనేవి La–Lu మూలకాలుగా పరిగణించబడతాయి, ఇవన్నీ ఒకదానికొకటి చాలా సారూప్యంగా ఉంటాయి: చారిత్రాత్మకంగా ఇవి Ce–Lu మాత్రమే కలిగి ఉన్నాయి, కానీ సాధారణ వినియోగం ద్వారా లాంతనం చేర్చబడింది.^[11] అరుదైన మృత్తిక మూలకాలు (లేదా అరుదైన మృత్తిక లోహాలు) లాంతనైడ్లకు స్కాండియం మరియు ఇట్రియంలను జోడిస్తాయి.^[11] ఆక్టినైడ్లు Ac–Lr మూలకాలుగా పరిగణించబడతాయి (చారిత్రాత్మకంగా Th–Lr),^[11] అయితే ఈ సెట్‌లో ధర్మాల వైవిధ్యం లాంతనైడ్ల కంటే చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది.^[34] -ide ప్రత్యయం సాధారణంగా ప్రతికూల అయాన్‌ను సూచిస్తుంది కాబట్టి, అస్పష్టతను నివారించడానికి IUPAC లాంతనాయిడ్లు మరియు ఆక్టినాయిడ్లు అనే పేర్లను సిఫార్సు చేస్తుంది; అయినప్పటికీ లాంతనైడ్లు మరియు ఆక్టినైడ్లు సాధారణంగా వాడుకలో ఉన్నాయి.^[11] లూటీషియం మరియు లారెన్షియంలను డి-బ్లాక్ మూలకాలుగా గుర్తించడం పెరగడంతో, కొంతమంది రచయితలు లాంతనైడ్లను La–Ybగా మరియు ఆక్టినైడ్లను Ac–Noగా, ఎఫ్-బ్లాక్‌కు సరిపోయేలా నిర్వచించడం ప్రారంభించారు.^[37]^[150]^[151]^[152]^[153] ట్రాన్స్‌ఆక్టినైడ్లు లేదా సూపర్ హెవీ ఎలిమెంట్స్ అనేవి ఆక్టినైడ్ల తర్వాత వచ్చే స్వల్పకాలిక మూలకాలు, ఇవి లారెన్షియం లేదా రూథర్‌ఫోర్డియం వద్ద ప్రారంభమవుతాయి (ఆక్టినైడ్లు ఎక్కడ ముగుస్తాయనే దానిపై ఆధారపడి).^[153]^[154]^[155]^[156]^[157]

అనేక ఇతర వర్గీకరణలు ఉన్నాయి మరియు కొన్ని విభాగాల ప్రకారం ఉపయోగించబడతాయి. ఖగోళ భౌతిక శాస్త్రంలో, లోహం అంటే పరమాణు సంఖ్య 2 కంటే ఎక్కువ ఉన్న ఏదైనా మూలకం, అంటే హైడ్రోజన్ మరియు హీలియం తప్ప మిగిలినవన్నీ.^[158] భౌతిక శాస్త్రంలో "సెమీమెటల్" అనే పదానికి రసాయన శాస్త్రంలో కంటే భిన్నమైన నిర్వచనం ఉంది: భౌతిక నిర్వచనాల ప్రకారం బిస్మత్ ఒక సెమీమెటల్, కానీ రసాయన శాస్త్రవేత్తలు సాధారణంగా దీనిని లోహంగా పరిగణిస్తారు.^[159] "హెవీ మెటల్" వంటి కొన్ని పదాలు విస్తృతంగా ఉపయోగించబడుతున్నాయి, కానీ ఎటువంటి అధికారిక నిర్వచనం లేకుండా, దీనికి చాలా విస్తృతమైన నిర్వచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి, దీనిని "నిజానికి అర్థరహితం" అని విమర్శించారు.^[160]

పదాల పరిధి రచయితలను బట్టి గణనీయంగా మారుతూ ఉంటుంది. ఉదాహరణకు, IUPAC ప్రకారం, నోబుల్ వాయువులు మొత్తం సమూహాన్ని కలిగి ఉంటాయి, ఇందులో అత్యంత రేడియోధార్మికత కలిగిన సూపర్ హెవీ మూలకం ఒగానెసన్ కూడా ఉంటుంది.^[161] అయితే, సూపర్ హెవీ మూలకాలలో ప్రత్యేకత కలిగిన వారిలో, ఇది తరచుగా చేయబడదు: ఈ సందర్భంలో "నోబుల్ గ్యాస్" అనేది సాధారణంగా సమూహంలోని తేలికపాటి మూలకాల యొక్క ప్రతిచర్య లేని ప్రవర్తనను సూచిస్తుంది. సాపేక్ష ప్రభావాల (relativistic effects) కారణంగా ఒగానెసన్ ప్రత్యేకంగా జడంగా ఉండదని లెక్కలు సాధారణంగా అంచనా వేస్తాయి మరియు దీనిని భారీ మొత్తంలో ఉత్పత్తి చేయగలిగితే గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఇది వాయువుగా కూడా ఉండకపోవచ్చు, కాబట్టి ఈ సందర్భంలో నోబుల్ వాయువుగా దాని స్థితి తరచుగా ప్రశ్నించబడుతుంది.^[162] అంతేకాకుండా, కొన్నిసార్లు జాతీయ వైవిధ్యాలు కనిపిస్తాయి: జపాన్‌లో, ఆల్కలీన్ ఎర్త్ లోహాలలో బెరీలియం మరియు మెగ్నీషియం తరచుగా చేర్చబడవు, ఎందుకంటే వాటి ప్రవర్తన భారీ గ్రూప్ 2 లోహాల కంటే భిన్నంగా ఉంటుంది.^[163]

చరిత్ర

ప్రధాన వ్యాసం: History of the periodic table

ఇవి కూడా చూడండి: Timeline of chemical element discoveries

ప్రారంభ చరిత్ర

1817లో, జర్మన్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త జోహాన్ వోల్ఫ్‌గ్యాంగ్ డోబెరీనర్ మూలకాలను వర్గీకరించడానికి చేసిన తొలి ప్రయత్నాలలో ఒకదానిని ప్రారంభించారు.^[164] 1829లో, అతను కొన్ని మూలకాలను మూడు సమూహాలుగా ఏర్పరచగలనని కనుగొన్నాడు, ప్రతి సమూహంలోని సభ్యులు సంబంధిత లక్షణాలను కలిగి ఉంటారు. అతను ఈ సమూహాలను త్రికాలు (triads) అని పిలిచాడు.^[165]^[166] క్లోరిన్, బ్రోమిన్ మరియు అయోడిన్ ఒక త్రికాన్ని ఏర్పరిచాయి; అలాగే కాల్షియం, స్ట్రోంటియం మరియు బేరియం; లిథియం, సోడియం మరియు పొటాషియం; మరియు సల్ఫర్, సెలీనియం మరియు టెల్లూరియం.^[167] వివిధ రసాయన శాస్త్రవేత్తలు అతని పనిని కొనసాగించారు మరియు చిన్న మూలకాల సమూహాల మధ్య మరిన్ని సంబంధాలను గుర్తించగలిగారు. అయితే, వాటన్నింటినీ కలుపుకొని ఒకే పథకాన్ని రూపొందించలేకపోయారు.^[168]

Newlands's table of the elements. — 1866లో న్యూలాండ్స్ మూలకాల పట్టిక.

జాన్ న్యూలాండ్స్ ఫిబ్రవరి 1863లో కెమికల్ న్యూస్లో రసాయన మూలకాల మధ్య ఆవర్తనతపై ఒక లేఖను ప్రచురించారు.^[169] 1864లో న్యూలాండ్స్ కెమికల్ న్యూస్లో ఒక వ్యాసాన్ని ప్రచురించారు, మూలకాలను వాటి పరమాణు భారాల క్రమంలో అమర్చినట్లయితే, వరుస సంఖ్యలు కలిగినవి తరచుగా ఒకే సమూహానికి చెందినవని లేదా వేర్వేరు సమూహాలలో సారూప్య స్థానాలను ఆక్రమిస్తాయని చూపించారు, మరియు ఒక నిర్దిష్ట మూలకం నుండి ప్రారంభమయ్యే ప్రతి ఎనిమిదవ మూలకం ఈ అమరికలో మొదటి దాని యొక్క పునరావృతం అని, సంగీతంలోని ఆక్టేవ్ యొక్క ఎనిమిదవ నోట్ లాగా ఉంటుందని (ఆక్టేవ్స్ నియమం) అతను ఎత్తిచూపారు.^[169] అయితే, న్యూలాండ్స్ సూత్రీకరణ ప్రధాన-సమూహ మూలకాలకు మాత్రమే బాగా పనిచేసింది మరియు ఇతరులతో తీవ్రమైన సమస్యలను ఎదుర్కొంది.^[35]

జర్మన్ రసాయన శాస్త్రవేత్త లోథర్ మేయర్ ఆవర్తన వ్యవధిలో పునరావృతమయ్యే సారూప్య రసాయన మరియు భౌతిక లక్షణాల క్రమాలను గమనించారు. అతని ప్రకారం, పరమాణు భారాలను ఆర్డినేట్లుగా (అంటే నిలువుగా) మరియు పరమాణు పరిమాణాలను అబ్సిస్సాస్‌గా (అంటే అడ్డంగా) ప్లాట్ చేస్తే—వక్రరేఖ గరిష్ట మరియు కనిష్టాల శ్రేణిని పొందుతుంది—అత్యంత ఎలక్ట్రోపాజిటివ్ మూలకాలు వాటి పరమాణు భారాల క్రమంలో వక్రరేఖ యొక్క శిఖరాల వద్ద కనిపిస్తాయి. 1864లో, అతని పుస్తకం ఒకటి ప్రచురించబడింది; ఇది 28 మూలకాలను కలిగి ఉన్న ఆవర్తన పట్టిక యొక్క ప్రారంభ సంస్కరణను కలిగి ఉంది మరియు మూలకాలను వాటి వాలెన్సీ ద్వారా ఆరు కుటుంబాలుగా వర్గీకరించింది—మొదటిసారిగా, మూలకాలు వాటి వాలెన్సీ ప్రకారం వర్గీకరించబడ్డాయి. అప్పటి వరకు పరమాణు భారాల యొక్క సరికాని కొలతల వల్ల పరమాణు భారం ద్వారా మూలకాలను నిర్వహించే పనులు ఆగిపోయాయి.^[170] 1868లో, అతను తన పట్టికను సవరించాడు, కానీ ఈ సవరణ అతని మరణం తర్వాత మాత్రమే ముసాయిదాగా ప్రచురించబడింది.^[171]

మెండెలీవ్

మెండెలీవ్ యొక్క 1869 ఆవర్తన పట్టిక
మెండెలీవ్ యొక్క 1871 ఆవర్తన పట్టిక

నిర్ణయాత్మక పురోగతి రష్యన్ రసాయన శాస్త్రవేత్త డిమిత్రి మెండెలీవ్ నుండి వచ్చింది. ఇతర రసాయన శాస్త్రవేత్తలు (మేయర్‌తో సహా) అదే సమయంలో ఆవర్తన వ్యవస్థ యొక్క కొన్ని ఇతర సంస్కరణలను కనుగొన్నప్పటికీ, మెండెలీవ్ తన వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేయడానికి మరియు రక్షించడానికి అత్యంత అంకితభావంతో పనిచేశారు, మరియు శాస్త్రీయ సమాజంపై అత్యంత ప్రభావం చూపినది అతని వ్యవస్థే.^[172] 17 ఫిబ్రవరి 1869న (గ్రెగోరియన్ క్యాలెండర్‌లో 1 మార్చి 1869), మెండెలీవ్ మూలకాలను అమర్చడం మరియు వాటి పరమాణు భారాల ద్వారా వాటిని పోల్చడం ప్రారంభించారు. అతను కొన్ని మూలకాలతో ప్రారంభించాడు, మరియు రోజు గడిచేకొద్దీ అతని వ్యవస్థ తెలిసిన చాలా మూలకాలను కలుపుకునే వరకు పెరిగింది. అతను స్థిరమైన అమరికను కనుగొన్న తర్వాత, అతని ముద్రిత పట్టిక మే 1869లో రష్యన్ కెమికల్ సొసైటీ జర్నల్‌లో కనిపించింది.^[173] మూలకాలు వ్యవస్థలో సరిపోనప్పుడు, వాలెన్సీలు లేదా పరమాణు భారాలు తప్పుగా కొలవబడ్డాయని లేదా ఇంకా కనుగొనబడని మూలకం తప్పిపోయిందని అతను ధైర్యంగా అంచనా వేశాడు.^[35] 1871లో, మెండెలీవ్ ఒక సుదీర్ఘ వ్యాసాన్ని ప్రచురించారు, ఇందులో అతని పట్టిక యొక్క నవీకరించబడిన రూపం ఉంది, ఇది తెలియని మూలకాల కోసం అతని అంచనాలను స్పష్టం చేసింది. మెండెలీవ్ ఈ తెలియని మూలకాలలో మూడింటి లక్షణాలను వివరంగా అంచనా వేశారు: అప్పటికి లేని బోరాన్, అల్యూమినియం మరియు సిలికాన్ యొక్క భారీ హోమోలాగ్స్; అతను వాటికి ఏకా-బోరాన్, ఏకా-అల్యూమినియం మరియు ఏకా-సిలికాన్ అని పేరు పెట్టాడు ("ఏకా" అంటే సంస్కృతంలో "ఒకటి").^[173]^[174] 1875లో, ఫ్రెంచ్ రసాయన శాస్త్రవేత్త పాల్-ఎమిలే లెకోక్ డి బోయిస్‌బాడ్రాన్, మెండెలీవ్ అంచనా గురించి తెలియకుండానే పనిచేస్తూ, స్ఫాలరైట్ ఖనిజ నమూనాలో ఒక కొత్త మూలకాన్ని కనుగొని, దానికి గాలియం అని పేరు పెట్టారు. అతను ఆ మూలకాన్ని వేరు చేసి దాని లక్షణాలను నిర్ణయించడం ప్రారంభించాడు. మెండెలీవ్, డి బోయిస్‌బాడ్రాన్ ప్రచురణను చదివి, గాలియం తన అంచనా వేసిన ఏకా-అల్యూమినియం అని పేర్కొంటూ ఒక లేఖ పంపారు. లెకోక్ డి బోయిస్‌బాడ్రాన్ మొదట్లో సందేహించినప్పటికీ, మెండెలీవ్ తన ఆవిష్కరణకు క్రెడిట్ పొందాలని ప్రయత్నిస్తున్నాడని అనుమానించినప్పటికీ, మెండెలీవ్ చెప్పింది నిజమేనని అతను తరువాత అంగీకరించాడు.^[175] 1879లో, స్వీడిష్ రసాయన శాస్త్రవేత్త లార్స్ ఫ్రెడ్రిక్ నిల్సన్ ఒక కొత్త మూలకాన్ని కనుగొన్నారు, దానికి స్కాండియం అని పేరు పెట్టారు: ఇది ఏకా-బోరాన్ అని తేలింది. ఏకా-సిలికాన్ 1886లో జర్మన్ రసాయన శాస్త్రవేత్త క్లెమెన్స్ వింక్లర్ ద్వారా కనుగొనబడింది, అతను దానికి జెర్మేనియం అని పేరు పెట్టాడు. గాలియం, స్కాండియం మరియు జెర్మేనియంల లక్షణాలు మెండెలీవ్ అంచనా వేసిన వాటితో సరిపోలాయి.^[176] 1889లో, లండన్‌లోని రాయల్ ఇన్‌స్టిట్యూషన్‌లో ఫెరడే లెక్చర్‌లో మెండెలీవ్ మాట్లాడుతూ, "ఆవర్తన నియమం యొక్క ఖచ్చితత్వం మరియు సాధారణతకు నిదర్శనంగా గ్రేట్ బ్రిటన్ కెమికల్ సొసైటీకి వాటి ఆవిష్కరణ గురించి చెప్పేంత వరకు" తాను జీవిస్తానని అనుకోలేదని పేర్కొన్నారు.^[177] 19వ శతాబ్దం చివరలో నోబుల్ వాయువుల ఆవిష్కరణ కూడా, మెండెలీవ్ అంచనా వేయకపోయినప్పటికీ, అతని పథకంలో ఎనిమిదవ ప్రధాన సమూహంగా చక్కగా సరిపోయింది.^[178]

అయినప్పటికీ, మెండెలీవ్ తెలిసిన లాంతనైడ్‌లను తన పథకంలో చేర్చడంలో కొంత ఇబ్బందిని ఎదుర్కొన్నారు, ఎందుకంటే అవి ఇతర మూలకాలు చేసినట్లుగా వాలెన్సీలలో ఆవర్తన మార్పును ప్రదర్శించలేదు. చాలా పరిశోధనల తర్వాత, చెక్ రసాయన శాస్త్రవేత్త బోహుస్లావ్ బ్రౌనర్ 1902లో లాంతనైడ్‌లన్నింటినీ ఆవర్తన పట్టికలో ఒకే సమూహంలో ఉంచవచ్చని సూచించారు. అతను దీనికి ఖగోళ సారూప్యతగా "ఆస్టరాయిడ్ పరికల్పన" అని పేరు పెట్టాడు: అంగారక మరియు బృహస్పతి గ్రహాల మధ్య ఒకే గ్రహానికి బదులుగా ఆస్టరాయిడ్ బెల్ట్ ఉన్నట్లే, ఇట్రియం కింద ఉన్న స్థానాన్ని కేవలం ఒక మూలకానికి బదులుగా లాంతనైడ్‌లన్నీ ఆక్రమించాయని భావించారు.^[16]

పరమాణు సంఖ్య

పరమాణువు యొక్క అంతర్గత నిర్మాణం పరిశీలించబడిన తర్వాత, అమెచ్యూర్ డచ్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త ఆంటోనియస్ వాన్ డెన్ బ్రోక్ 1913లో పరమాణు కేంద్రక ఆవేశం ఆవర్తన పట్టికలో మూలకాల స్థానాన్ని నిర్ణయిస్తుందని ప్రతిపాదించారు.^[179]^[180] న్యూజిలాండ్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త ఎర్నెస్ట్ రూథర్‌ఫోర్డ్ ఈ కేంద్రక ఆవేశం కోసం "పరమాణు సంఖ్య" (atomic number) అనే పదాన్ని రూపొందించారు.^[181] వాన్ డెన్ బ్రోక్ ప్రచురించిన వ్యాసంలో అతను మూలకాలను వాటి ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య ప్రకారం అమర్చిన మొదటి ఎలక్ట్రానిక్ ఆవర్తన పట్టికను వివరించారు.^[180] రూథర్‌ఫోర్డ్ తన 1914 పత్రంలో బోర్ వాన్ డెన్ బ్రోక్ యొక్క అభిప్రాయాన్ని అంగీకరించారని ధృవీకరించారు.^[182]

అదే సంవత్సరంలో, ఇంగ్లీష్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త హెన్రీ మోస్లీ ఎక్స్-రే స్పెక్ట్రోస్కోపీని ఉపయోగించి వాన్ డెన్ బ్రోక్ ప్రతిపాదనను ప్రయోగాత్మకంగా ధృవీకరించారు. మోస్లీ అల్యూమినియం నుండి బంగారం వరకు ప్రతి మూలకం యొక్క కేంద్రక ఆవేశం విలువను నిర్ణయించారు మరియు మెండెలీవ్ యొక్క క్రమం వాస్తవానికి మూలకాలను కేంద్రక ఆవేశం ద్వారా వరుస క్రమంలో ఉంచుతుందని చూపించారు.^[183] కేంద్రక ఆవేశం ప్రోటాన్ సంఖ్యతో సమానంగా ఉంటుంది మరియు ప్రతి మూలకం యొక్క పరమాణు సంఖ్య (Z) విలువను నిర్ణయిస్తుంది. పరమాణు సంఖ్యను ఉపయోగించడం మూలకాల కోసం ఒక ఖచ్చితమైన, పూర్ణాంక-ఆధారిత క్రమాన్ని ఇస్తుంది. మోస్లీ పరిశోధన పరమాణు భారం మరియు రసాయన లక్షణాల మధ్య వ్యత్యాసాలను వెంటనే పరిష్కరించింది; టెల్లూరియం మరియు అయోడిన్ వంటి సందర్భాల్లో, పరమాణు సంఖ్య పెరుగుతుంది కానీ పరమాణు భారం తగ్గుతుంది.^[179] మోస్లీ మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో త్వరలోనే మరణించినప్పటికీ, స్వీడిష్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త మన్నే సీగ్‌బాన్ అతని పనిని యురేనియం వరకు కొనసాగించారు, మరియు అప్పటికి తెలిసిన అత్యధిక పరమాణు సంఖ్య కలిగిన మూలకం (92) అదేనని స్థాపించారు.^[184] మోస్లీ మరియు సీగ్‌బాన్ పరిశోధన ఆధారంగా, ఇంకా కనుగొనబడని మూలకాలకు ఏ పరమాణు సంఖ్యలు సరిపోలుతాయో కూడా తెలిసింది: 43, 61, 72, 75, 85 మరియు 87.^[179] (మూలకం 75 వాస్తవానికి 1908లో జపనీస్ రసాయన శాస్త్రవేత్త మసటాకా ఒగావా ద్వారా కనుగొనబడింది మరియు దానికి నిప్పోనియం అని పేరు పెట్టబడింది, కానీ అతను పొరపాటున దానిని 75కి బదులుగా 43 మూలకంగా కేటాయించాడు, కాబట్టి అతని ఆవిష్కరణ సాధారణంగా గుర్తించబడలేదు. మూలకం 75 యొక్క సమకాలీన ఆమోదించబడిన ఆవిష్కరణ 1925లో జరిగింది, అప్పుడు వాల్టర్ నోడాక్, ఐడా టాకే మరియు ఓట్టో బెర్గ్ స్వతంత్రంగా దానిని తిరిగి కనుగొన్నారు మరియు దానికి ప్రస్తుత పేరు రేనియం అని పెట్టారు.)^[185]

పరమాణు భౌతిక శాస్త్రం యొక్క ఆవిర్భావం ఐసోటోపుల పరిస్థితిని కూడా స్పష్టం చేసింది. ఆదిమ రేడియోధార్మిక మూలకాలైన థోరియం మరియు యురేనియం యొక్క క్షయ శృంఖలాలలో (decay chains), వేర్వేరు పరమాణు భారాలను కలిగి ఉండి, ఖచ్చితంగా ఒకే రసాయన లక్షణాలను కలిగి ఉన్న అనేక కొత్త మూలకాలు ఉన్నాయని స్పష్టమైంది. 1913లో, ఫ్రెడరిక్ సోడీ ఈ పరిస్థితిని వివరించడానికి "ఐసోటోప్" అనే పదాన్ని రూపొందించారు, మరియు ఐసోటోపులను ఒకే రసాయన మూలకం యొక్క వేర్వేరు రూపాలుగా పరిగణించారు. ఇది టెల్లూరియం మరియు అయోడిన్ వంటి వ్యత్యాసాలను మరింత స్పష్టం చేసింది: టెల్లూరియం యొక్క సహజ ఐసోటోపిక్ కూర్పు అయోడిన్ కంటే భారీ ఐసోటోపుల వైపు మొగ్గు చూపుతుంది, కానీ టెల్లూరియం తక్కువ పరమాణు సంఖ్యను కలిగి ఉంటుంది.^[186]

ఎలక్ట్రాన్ కర్పరాలు

డానిష్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త నీల్స్ బోర్ మాక్స్ ప్లాంక్ యొక్క క్వాంటైజేషన్ ఆలోచనను పరమాణువుకు వర్తింపజేశారు. ఎలక్ట్రాన్ల శక్తి స్థాయిలు క్వాంటైజ్ చేయబడ్డాయని అతను నిర్ధారించారు: స్థిరమైన శక్తి స్థితుల యొక్క వివిక్త సమితి మాత్రమే అనుమతించబడింది. బోర్ అప్పుడు ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్ల ద్వారా ఆవర్తనతను అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించారు, 1913లో బాహ్య ఎలక్ట్రాన్లు మూలకం యొక్క రసాయన లక్షణాలకు బాధ్యత వహించాలని ఊహించారు.^[187]^[188] 1913లో, అతను క్వాంటం పరమాణువు ఆధారంగా మొదటి ఎలక్ట్రానిక్ ఆవర్తన పట్టికను రూపొందించారు.^[189]

బోర్ తన ఎలక్ట్రాన్ కర్పరాలను 1913లో "రింగులు" అని పిలిచారు: అతని గ్రహ నమూనా సమయంలో కర్పరాలలో పరమాణు ఆర్బిటాల్‌లు లేవు. బోర్ తన ప్రసిద్ధ 1913 పత్రంలోని పార్ట్ 3లో ఒక కర్పరంలో గరిష్ట ఎలక్ట్రాన్లు ఎనిమిది అని వివరిస్తూ, "మరియు, < 8 అయితే తప్ప, ne ఆవేశం కలిగిన కేంద్రకం చుట్టూ ఎలక్ట్రాన్ల రింగ్ ఒకే రింగ్‌లో తిరగలేదని మనం చూస్తాము." అని రాశారు. చిన్న పరమాణువుల కోసం, ఎలక్ట్రాన్ కర్పరాలు ఈ క్రింది విధంగా నింపబడతాయి: "ఎలక్ట్రాన్ల రింగులు సమాన సంఖ్యలో ఎలక్ట్రాన్లను కలిగి ఉంటేనే కలుస్తాయి; మరియు తదనుగుణంగా లోపలి రింగులపై ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య 2, 4, 8 మాత్రమే ఉంటుంది." అయితే, పెద్ద పరమాణువులలో లోపలి కర్పరంలో ఎనిమిది ఎలక్ట్రాన్లు ఉంటాయి: "మరోవైపు, మూలకాల ఆవర్తన వ్యవస్థ ఇప్పటికే నియాన్ = 10లో ఎనిమిది ఎలక్ట్రాన్ల లోపలి రింగ్ ఉంటుందని బలంగా సూచిస్తుంది." పరమాణువుల కోసం అతను ప్రతిపాదించిన ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్లు (కుడివైపు చూపబడ్డాయి) ఇప్పుడు తెలిసిన వాటితో ఎక్కువగా సరిపోలవు.^[190]^[191] ఆర్నాల్డ్ సోమర్‌ఫెల్డ్ మరియు ఎడ్మండ్ స్టోనర్ మరిన్ని క్వాంటం సంఖ్యలను కనుగొన్న తర్వాత అవి మరింత మెరుగుపరచబడ్డాయి.^[186]

తేలికపాటి మూలకాల కోసం బోర్ ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్లు
మూలకం	కర్పరానికి ఎలక్ట్రాన్లు
4	2,2
6	2,4
7	4,3
8	4,2,2
9	4,4,1
10	8,2
11	8,2,1
16	8,4,2,2
18	8,8,2

బోర్ పరమాణు సిద్ధాంతం యొక్క రసాయన సామర్థ్యాలను క్రమపద్ధతిలో విస్తరించిన మరియు సరిదిద్దిన మొదటి వ్యక్తి వాల్టర్ కోసెల్ (1914 మరియు 1916లో). ఆవర్తన పట్టికలో ఎలక్ట్రాన్లు బాహ్య కర్పరానికి జోడించబడినప్పుడు కొత్త మూలకాలు సృష్టించబడతాయని కోసెల్ వివరించారు. కోసెల్ పత్రంలో, అతను ఇలా రాశారు:

ఇది ఒక ముగింపుకు దారితీస్తుంది, ఎలక్ట్రాన్లు, ఏవైతే మరింత జోడించబడతాయో, వాటిని ఏకాగ్రత రింగులు లేదా కర్పరాలలో ఉంచాలి, వాటిలో ప్రతి దానిపై ... కేవలం ఒక నిర్దిష్ట సంఖ్యలో ఎలక్ట్రాన్లు—అంటే మన సందర్భంలో ఎనిమిది—అమర్చబడాలి. ఒక రింగ్ లేదా కర్పరం పూర్తయిన వెంటనే, తదుపరి మూలకం కోసం కొత్తది ప్రారంభించబడాలి; అత్యంత సులభంగా అందుబాటులో ఉండే మరియు అత్యంత బాహ్య పరిధిలో ఉండే ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య, మూలకం నుండి మూలకానికి మళ్ళీ పెరుగుతుంది మరియు అందువల్ల, ప్రతి కొత్త కర్పరం ఏర్పడటంలో రసాయన ఆవర్తనత పునరావృతమవుతుంది.^[192]

1919 పత్రంలో, ఇర్వింగ్ లాంగ్‌ముయిర్ "సెల్స్" ఉనికిని ప్రతిపాదించారు, వీటిని మనం ఇప్పుడు ఆర్బిటాల్స్ అని పిలుస్తాము, ఇవి ఒక్కొక్కటి ఎనిమిది ఎలక్ట్రాన్లను మాత్రమే కలిగి ఉండగలవు, మరియు ఇవి "సమదూర పొరలలో" అమర్చబడ్డాయి, వీటిని మనం ఇప్పుడు కర్పరాలు అని పిలుస్తాము. మొదటి కర్పరం రెండు ఎలక్ట్రాన్లను మాత్రమే కలిగి ఉండటానికి అతను ఒక మినహాయింపు ఇచ్చారు.^[193] రసాయన శాస్త్రవేత్త చార్లెస్ రుగెలీ బరీ 1921లో ఒక కర్పరంలో ఎనిమిది మరియు పద్దెనిమిది ఎలక్ట్రాన్లు స్థిరమైన కాన్ఫిగరేషన్లను ఏర్పరుస్తాయని సూచించారు. పరివర్తన మూలకాలలో ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్లు వాటి బాహ్య కర్పరంలోని వాలెన్సీ ఎలక్ట్రాన్లపై ఆధారపడి ఉంటాయని బరీ ప్రతిపాదించారు.^[194] ఇప్పుడు ట్రాన్సిషన్ మెటల్ లేదా పరివర్తన మూలకాలుగా పిలువబడే మూలకాలను వివరించడానికి అతను ట్రాన్సిషన్ అనే పదాన్ని ప్రవేశపెట్టారు.^[195] బోర్ సిద్ధాంతం మూలకం 72 ఆవిష్కరణతో సమర్థించబడింది: జార్జెస్ అర్బైన్ దీనిని అరుదైన భూమి మూలకం సెల్టియంగా కనుగొన్నానని పేర్కొన్నారు, కానీ బరీ మరియు బోర్ మూలకం 72 అరుదైన భూమి మూలకం కాదని మరియు జిర్కోనియం యొక్క హోమోలాగ్ అయి ఉండాలని అంచనా వేశారు. డిర్క్ కోస్టర్ మరియు జార్జ్ వాన్ హెవెసీ జిర్కోనియం ఖనిజాలలో మూలకం కోసం వెతికి మూలకం 72ను కనుగొన్నారు, దానికి బోర్ స్వస్థలమైన కోపెన్‌హాగన్ (లాటిన్‌లో హాఫ్నియా) పేరు మీద హాఫ్నియం అని పేరు పెట్టారు.^[196]^[197] అర్బైన్ యొక్క సెల్టియం కేవలం శుద్ధి చేయబడిన లుటీషియం (మూలకం 71) అని తేలింది.^[198] హాఫ్నియం మరియు రేనియం తద్వారా కనుగొనబడిన చివరి స్థిరమైన మూలకాలుగా మారాయి.^[186]

బోర్ ప్రోత్సాహంతో, వోల్ఫ్‌గ్యాంగ్ పౌలీ 1923లో ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్ల సమస్యను చేపట్టారు. బోర్ యొక్క పథకాన్ని నాలుగు క్వాంటం సంఖ్యలను ఉపయోగించేలా పౌలీ విస్తరించారు మరియు తన మినహాయింపు సూత్రాన్ని రూపొందించారు, దీని ప్రకారం ఏ రెండు ఎలక్ట్రాన్లు ఒకే నాలుగు క్వాంటం సంఖ్యలను కలిగి ఉండలేవు. ఇది ఆవర్తన పట్టికలోని పీరియడ్ల పొడవులను (2, 8, 18, మరియు 32) వివరించింది, ఇవి ప్రతి షెల్ ఆక్రమించగల ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్యకు అనుగుణంగా ఉన్నాయి.^[199] 1925లో, ఫ్రెడ్రిక్ హుండ్ ఆధునిక కాన్ఫిగరేషన్లకు దగ్గరగా ఉన్న కాన్ఫిగరేషన్లను చేరుకున్నారు.^[200] ఈ పురోగతి ఫలితంగా, ఆవర్తనత్వం అనేది మూలకాల యొక్క వాలెన్సీల ద్వారా కాకుండా, రసాయనికంగా చురుకైన లేదా వాలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య ఆధారంగా మారింది.^[35] మూలకాల ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్లను వివరించే ఆఫ్‌బౌ సూత్రం మొదట 1926లో ఎర్విన్ మాడెలంగ్ ద్వారా అనుభవపూర్వకంగా గమనించబడింది,^[27] అయితే దీనిని 1930లో వ్లాదిమిర్ కరాపెటోఫ్ మొదట ప్రచురించారు.^[201]^[202] 1961లో, వసెవోలోడ్ క్లెచ్కోవ్స్కీ మాడెలంగ్ నియమం యొక్క మొదటి భాగాన్ని (ఆర్బిటాల్‌లు పెరుగుతున్న n + ℓ క్రమంలో నిండుతాయని) థామస్-ఫెర్మి మోడల్ నుండి ఉత్పాదించారు;^[203] పూర్తి నియమం 1971లో యూరి ఎన్. డెమ్‌కోవ్ మరియు వాలెంటిన్ ఎన్. ఆస్ట్రోవ్స్కీ ద్వారా ఇలాంటి పొటెన్షియల్ నుండి ఉత్పాదించబడింది.^[204]^{[note 19]}

క్వాంటం సిద్ధాంతం పరివర్తన లోహాలు (transition metals) మరియు లాంతనైడ్లను ప్రధాన సమూహాల మధ్య పరివర్తన చెందే ప్రత్యేక సమూహాలుగా స్పష్టం చేసింది, అయినప్పటికీ కొంతమంది రసాయన శాస్త్రవేత్తలు అంతకు ముందే వీటిని ఈ విధంగా చూపే పట్టికలను ప్రతిపాదించారు: ఇంగ్లీష్ రసాయన శాస్త్రవేత్త హెన్రీ బాసెట్ 1892లో, డానిష్ రసాయన శాస్త్రవేత్త జూలియస్ థామ్సన్ 1895లో, మరియు స్విస్ రసాయన శాస్త్రవేత్త ఆల్ఫ్రెడ్ వెర్నర్ 1905లో ఇలా చేశారు. బోర్ తన 1922 నోబెల్ ఉపన్యాసంలో థామ్సన్ రూపాన్ని ఉపయోగించారు; వెర్నర్ రూపం ఆధునిక 32-కాలమ్ రూపానికి చాలా పోలి ఉంటుంది. ముఖ్యంగా, ఇది బ్రౌనర్ యొక్క ఆస్టెరాయిడల్ పరికల్పనను భర్తీ చేసింది.^[16]

లాంతనైడ్ల యొక్క ఖచ్చితమైన స్థానం, మరియు తద్వారా గ్రూప్ 3 యొక్క కూర్పు, దశాబ్దాల పాటు వివాదాస్పదంగానే ఉంది, ఎందుకంటే వాటి ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్లు మొదట్లో తప్పుగా కొలవబడ్డాయి.^[69] రసాయన కారణాల దృష్ట్యా బాసెట్, వెర్నర్, మరియు బరీ స్కాండియం మరియు ఇట్రియంలను లాంతనం కంటే లూటీషియంతో సమూహపరిచారు (మొదటి రెండు ఇట్రియం కింద ఖాళీ స్థలాన్ని వదిలివేసాయి, ఎందుకంటే లూటీషియం అప్పటికి ఇంకా కనుగొనబడలేదు).^[16]^[194] హుండ్ 1927లో అన్ని లాంతనైడ్ పరమాణువులు [Xe]4f^0–145d¹6s² కాన్ఫిగరేషన్‌ను కలిగి ఉన్నాయని భావించారు, ఇది వాటి త్రిసంయోజకత (trivalency) కారణంగా జరిగింది. రసాయన శాస్త్రం మరియు ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్ మధ్య సంబంధం అంతకంటే క్లిష్టమైనదని ఇప్పుడు తెలుసు.^{[note 20]}^[121] ప్రారంభ స్పెక్ట్రోస్కోపిక్ ఆధారాలు ఈ కాన్ఫిగరేషన్లను ధృవీకరించినట్లు అనిపించాయి, తద్వారా ఆవర్తన పట్టిక గ్రూప్ 3ని స్కాండియం, ఇట్రియం, లాంతనం, మరియు ఆక్టినియంలతో కలిగి ఉండేలా రూపొందించబడింది, పద్నాలుగు f-మూలకాలు లాంతనం మరియు హాఫ్నియం మధ్య d-బ్లాక్‌ను విడగొట్టాయి. కానీ పదిహేను లాంతనైడ్లలో నాలుగు (లాంతనం, సీరియం, గాడోలినియం, మరియు లూటీషియం) మాత్రమే ఇది నిజమని, మరియు ఇతర లాంతనైడ్ పరమాణువులకు d-ఎలక్ట్రాన్ లేదని తర్వాత కనుగొనబడింది. ముఖ్యంగా, యట్టెర్బియం 4f షెల్‌ను పూర్తి చేస్తుంది మరియు తద్వారా సోవియట్ భౌతిక శాస్త్రవేత్తలు లెవ్ లాండౌ మరియు ఎవ్జెనీ లిఫ్షిట్జ్ 1948లో లూటీషియంను f-బ్లాక్ మూలకం కంటే d-బ్లాక్ మూలకంగా పరిగణించడం సరైనదని పేర్కొన్నారు; బల్క్ లాంతనం ఒక f-లోహం అని మొదట జున్ కొండో 1963లో దాని తక్కువ-ఉష్ణోగ్రత సూపర్ కండక్టివిటీ ఆధారంగా సూచించారు.^[77] మూలకాలను బ్లాక్ వారీగా వర్గీకరించేటప్పుడు మరియు పట్టికలో ఉంచేటప్పుడు రసాయన పరిసరాలలో పాత్ర పోషించగల పరమాణువుల తక్కువ-స్థాయి ఉత్తేజిత స్థితులను చూడటం యొక్క ప్రాముఖ్యతను ఇది స్పష్టం చేసింది.^[41]^[44] చాలా మంది రచయితలు తదనంతరం భౌతిక, రసాయన, మరియు ఎలక్ట్రానిక్ ఆందోళనల ఆధారంగా ఈ సవరణను తిరిగి కనుగొన్నారు మరియు దీనిని అన్ని సంబంధిత మూలకాలకు వర్తింపజేసారు, తద్వారా గ్రూప్ 3లో స్కాండియం, ఇట్రియం, లూటీషియం, మరియు లారెన్సియం ఉండేలా చేశారు^[41]^[12]^[69] మరియు లాంతనం నుండి యట్టెర్బియం వరకు మరియు ఆక్టినియం నుండి నోబెలియం వరకు f-బ్లాక్ వరుసలుగా ఉండేలా చేశారు:^[41]^[12] ఈ సవరించిన వెర్షన్ మాడెలంగ్ నియమంతో స్థిరత్వాన్ని సాధిస్తుంది మరియు బాసెట్, వెర్నర్, మరియు బరీ యొక్క ప్రారంభ రసాయన స్థానాన్ని సమర్థిస్తుంది.^[16]

1988లో, IUPAC గ్రూప్ 3 యొక్క ఈ కూర్పుకు మద్దతు ఇచ్చే నివేదికను విడుదల చేసింది,^[12] ఈ నిర్ణయం 2021లో పునరుద్ఘాటించబడింది.^[78] గ్రూప్ 3 యొక్క కూర్పుపై పాఠ్యపుస్తకాలలో ఇప్పటికీ వైవిధ్యం కనిపిస్తుంది,^[18] మరియు ఈ ఫార్మాట్‌కు వ్యతిరేకంగా కొన్ని వాదనలు నేటికీ ప్రచురించబడుతున్నాయి,^[40] కానీ ఈ విషయాన్ని పరిశీలించిన రసాయన శాస్త్రవేత్తలు మరియు భౌతిక శాస్త్రవేత్తలు గ్రూప్ 3లో స్కాండియం, ఇట్రియం, లూటీషియం, మరియు లారెన్సియం ఉండాలని ఎక్కువగా అంగీకరిస్తున్నారు మరియు ప్రతివాదనలు అస్థిరంగా ఉన్నాయని సవాలు చేస్తున్నారు.^[40]

సింథటిక్ మూలకాలు

1936 నాటికి, హైడ్రోజన్ నుండి యురేనియం వరకు తప్పిపోయిన మూలకాల సంఖ్య నాలుగుకు తగ్గింది: మూలకాలు 43, 61, 85, మరియు 87 తప్పిపోయాయి. మూలకం 43 చివరికి ప్రకృతిలో కనుగొనబడకుండా అణు ప్రతిచర్యల ద్వారా కృత్రిమంగా సంశ్లేషణ చేయబడిన మొదటి మూలకంగా మారింది. ఇది 1937లో ఇటాలియన్ రసాయన శాస్త్రవేత్తలు ఎమిలియో సెగ్రే మరియు కార్లో పెరియర్ ద్వారా కనుగొనబడింది, వారు తమ ఆవిష్కరణకు "కృత్రిమ" అనే అర్థం వచ్చే గ్రీకు పదం నుండి టెక్నీషియం అని పేరు పెట్టారు.^[205] మూలకాలు 61 (ప్రోమెథియం) మరియు 85 (అస్టాటిన్) కూడా వరుసగా 1945 మరియు 1940లో కృత్రిమంగా ఉత్పత్తి చేయబడ్డాయి; మూలకం 87 (ఫ్రాన్సియం) 1939లో ఫ్రెంచ్ రసాయన శాస్త్రవేత్త మార్గరైట్ పెరీ ద్వారా ప్రకృతిలో కనుగొనబడిన చివరి మూలకంగా మారింది.^[206]^{[note 21]} యురేనియం దాటిన మూలకాలు కూడా కృత్రిమంగా కనుగొనబడ్డాయి, ఎడ్విన్ మెక్‌మిలన్ మరియు ఫిలిప్ అబెల్సన్ 1940లో నెప్ట్యూనియంను (యురేనియంపై న్యూట్రాన్లతో బాంబు దాడి చేయడం ద్వారా) కనుగొనడంతో ఇది ప్రారంభమైంది.^[53] గ్లెన్ టి. సీబోర్గ్ మరియు లారెన్స్ బర్కిలీ నేషనల్ లాబొరేటరీ (LBNL)లోని అతని బృందం ట్రాన్స్‌యురేనియం మూలకాలను కనుగొనడం కొనసాగించారు, 1941లో ప్లూటోనియంతో ప్రారంభించి, మునుపటి ఆలోచనలకు విరుద్ధంగా, ఆక్టినియం నుండి మూలకాలు పరివర్తన లోహాల కంటే లాంతనైడ్ల యొక్క కాంగెనర్లు (congeners) అని కనుగొన్నారు.^[207] బాసెట్ (1892), వెర్నర్ (1905), మరియు ఫ్రెంచ్ ఇంజనీర్ చార్లెస్ జానెట్ (1928) గతంలో దీనిని సూచించారు, కానీ వారి ఆలోచనలు అప్పట్లో సాధారణ ఆమోదం పొందలేదు.^[16] సీబోర్గ్ అందువల్ల వాటిని ఆక్టినైడ్లు అని పిలిచారు.^[207] 101 వరకు మూలకాలు (మెండెలీవ్ గౌరవార్థం మెండెలీవియం అని పేరు పెట్టబడ్డాయి) 1955 వరకు సంశ్లేషణ చేయబడ్డాయి, ఇవి న్యూట్రాన్ లేదా ఆల్ఫా-పార్టికల్ ఇర్రేడియేషన్ ద్వారా, లేదా 99 (ఐన్‌స్టీనియం) మరియు 100 (ఫెర్మియం) సందర్భాలలో అణు విస్ఫోటనాల ద్వారా జరిగాయి.^[53]

1960లు మరియు 1970లలో మూలకాలు 102 నుండి 106 వరకు గణనీయమైన వివాదం తలెత్తింది, ఎందుకంటే LBNL బృందం (ఇప్పుడు ఆల్బర్ట్ ఘియోర్సో నాయకత్వంలో) మరియు జాయింట్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఫర్ న్యూక్లియర్ రీసెర్చ్ (JINR) వద్ద జార్జీ ఫ్లెరోవ్ నాయకత్వంలోని సోవియట్ శాస్త్రవేత్తల బృందం మధ్య పోటీ ఏర్పడింది. ప్రతి బృందం ఆవిష్కరణను క్లెయిమ్ చేసింది, మరియు కొన్ని సందర్భాల్లో ప్రతి ఒక్కరూ మూలకం కోసం తమ స్వంత పేరును ప్రతిపాదించారు, ఇది దశాబ్దాల పాటు కొనసాగిన మూలక నామకరణ వివాదంను సృష్టించింది. ఈ మూలకాలు ఆక్టినైడ్లపై తేలికపాటి అయాన్లతో బాంబు దాడి చేయడం ద్వారా తయారు చేయబడ్డాయి.^[208] IUPAC మొదట ఒక తటస్థ విధానాన్ని అవలంబించింది, ఏకాభిప్రాయం వస్తుందో లేదో వేచి చూడాలని ఇష్టపడింది. కానీ ఇది కోల్డ్ వార్ ఉధృతిలో ఉన్నందున, అది జరగదని స్పష్టమైంది. అందువల్ల, IUPAC మరియు ఇంటర్నేషనల్ యూనియన్ ఆఫ్ ప్యూర్ అండ్ అప్లైడ్ ఫిజిక్స్ (IUPAP) 1985లో ఆవిష్కరణ కోసం ప్రమాణాలను నిర్దేశించడానికి ట్రాన్స్‌ఫెర్మియం వర్కింగ్ గ్రూప్ (TWG, ఫెర్మియం మూలకం 100)ని సృష్టించాయి,^[209] ఇవి 1991లో ప్రచురించబడ్డాయి.^[210] మరికొంత వివాదం తర్వాత, ఈ మూలకాలు 1997లో సీబోర్గ్ గౌరవార్థం సీబోర్గియం (106)తో సహా వాటి తుది పేర్లను పొందాయి.^[211]

TWG యొక్క ప్రమాణాలు LBNL మరియు JINR నుండి, అలాగే జర్మనీ (GSI) మరియు జపాన్ (రికెన్) లోని పరిశోధనా సంస్థల నుండి వచ్చిన తదుపరి మూలక ఆవిష్కరణ క్లెయిమ్‌లను మధ్యవర్తిత్వం చేయడానికి ఉపయోగించబడ్డాయి.^[212] ప్రస్తుతం, ఆవిష్కరణ క్లెయిమ్‌ల పరిశీలన IUPAC/IUPAP జాయింట్ వర్కింగ్ పార్టీ ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది. ప్రాధాన్యత కేటాయించిన తర్వాత, మూలకాలు అధికారికంగా ఆవర్తన పట్టికకు జోడించబడ్డాయి, మరియు ఆవిష్కర్తలు తమ పేర్లను ప్రతిపాదించడానికి ఆహ్వానించబడ్డారు.^[4] 2016 నాటికి, ఇది 118 వరకు ఉన్న అన్ని మూలకాలకు జరిగింది, తద్వారా ఆవర్తన పట్టిక యొక్క మొదటి ఏడు వరుసలు పూర్తయ్యాయి.^[4]^[213] 106 దాటిన మూలకాల ఆవిష్కరణలు JINR వద్ద యూరి ఒగానెసియన్ రూపొందించిన పద్ధతుల ద్వారా సాధ్యమయ్యాయి: కోల్డ్ ఫ్యూజన్ (భారీ అయాన్ల ద్వారా సీసం మరియు బిస్మత్ బాంబు దాడి) GSI వద్ద 107 నుండి 112 వరకు మరియు రికెన్ వద్ద 113 మూలకాల ఆవిష్కరణలను 1981-2004లో సాధ్యం చేసింది, మరియు అతను 1998-2010లో హాట్ ఫ్యూజన్ (కాల్షియం అయాన్ల ద్వారా ఆక్టినైడ్ల బాంబు దాడి) ఉపయోగించి 114 నుండి 118 వరకు మూలకాలను కనుగొనడానికి JINR బృందానికి (అమెరికన్ శాస్త్రవేత్తలతో కలిసి) నాయకత్వం వహించాడు.^[214]^[215] అత్యంత భారీ తెలిసిన మూలకం, ఒగానెసన్ (118), ఒగానెసియన్ గౌరవార్థం పేరు పెట్టబడింది. మూలకం 114కు అతని పూర్వీకుడు మరియు గురువు ఫ్లెరోవ్ గౌరవార్థం ఫ్లెరోవియం అని పేరు పెట్టబడింది.^[215]

ఆవర్తన పట్టిక యొక్క 150వ వార్షికోత్సవాన్ని పురస్కరించుకుని, ఐక్యరాజ్యసమితి 2019ని అంతర్జాతీయ ఆవర్తన పట్టిక సంవత్సరంగా ప్రకటించింది, "విజ్ఞాన శాస్త్రంలో అత్యంత ముఖ్యమైన విజయాలలో ఒకటి"ని జరుపుకుంది.^[216] TWG నిర్దేశించిన ఆవిష్కరణ ప్రమాణాలు 1991లో ఊహించని ప్రయోగాత్మక మరియు సైద్ధాంతిక పురోగతికి ప్రతిస్పందనగా 2020లో నవీకరించబడ్డాయి.^[217] నేడు, ఆవర్తన పట్టిక రసాయన శాస్త్రంలోని అత్యంత గుర్తించదగిన చిహ్నాలలో ఒకటి.^[59] IUPAC నేడు ఆవర్తన పట్టికకు సంబంధించిన అనేక ప్రక్రియలలో పాల్గొంటుంది: కొత్త మూలకాల గుర్తింపు మరియు నామకరణం, గ్రూప్ సంఖ్యలు మరియు సామూహిక పేర్లను సిఫార్సు చేయడం, మరియు పరమాణు భారాలను నవీకరించడం.^[4]

ఏడవ పీరియడ్ దాటి భవిష్యత్తు విస్తరణ

ప్రధాన వ్యాసం: Extended periodic table

ఇవి కూడా చూడండి: Island of stability

ఇటీవల పేరు పెట్టబడిన మూలకాలు – నిహోనియం (113), మోస్కోవియం (115), టెన్నెసిన్ (117), మరియు ఒగానెసన్ (118) – ఆవర్తన పట్టిక యొక్క ఏడవ వరుసను పూర్తి చేశాయి.^[4] భవిష్యత్తు మూలకాలు ఎనిమిదవ వరుసను ప్రారంభించాల్సి ఉంటుంది. ఈ మూలకాలను వాటి పరమాణు సంఖ్యల ద్వారా (ఉదా. "మూలకం 164"), లేదా 1978లో ఆమోదించబడిన IUPAC సిస్టమాటిక్ ఎలిమెంట్ నేమ్ల ద్వారా సూచించవచ్చు, ఇవి నేరుగా పరమాణు సంఖ్యలకు సంబంధించినవి (ఉదా. మూలకం 164 కోసం "అన్‌హెక్స్‌క్వాడియం", ఇది లాటిన్ unus "ఒకటి", గ్రీకు hexa "ఆరు", లాటిన్ quadra "నాలుగు", మరియు లోహ మూలకాల కోసం సాంప్రదాయ -ium ప్రత్యయం నుండి ఉద్భవించింది).^[4] అటువంటి మూలకాలను సంశ్లేషణ చేయడానికి చేసిన ప్రయత్నాలన్నీ ఇప్పటివరకు విఫలమయ్యాయి. మూలకం 119ను తయారు చేయడానికి ప్రయత్నాలు జపాన్‌లోని రికెన్ పరిశోధనా సంస్థలో 2018 నుండి మరియు రష్యాలోని JINRలో 2026 నుండి జరుగుతున్నాయి, మరియు మూలకం 120ను తయారు చేయడానికి ప్రయత్నం యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లోని LBNLలో 2025 నుండి జరుగుతోంది.^[220]^[221] చైనాలోని లాంఝౌ (HIRFL)లోని హెవీ అయాన్ రీసెర్చ్ ఫెసిలిటీ కూడా మొదటి కొన్ని పీరియడ్ 8 మూలకాలను సంశ్లేషణ చేయడానికి తన స్వంత ప్రయత్నాలను ప్లాన్ చేస్తోంది.^[222]^[223]^[224]^[225]^[226]^[227]

ఎనిమిదవ పీరియడ్ మునుపటి పీరియడ్ల ద్వారా నిర్దేశించబడిన నమూనాను అనుసరిస్తే, అది యాభై మూలకాలను కలిగి ఉంటుంది, 8s, 5g, 6f, 7d, మరియు చివరగా 8p సబ్‌షెల్స్‌ను ఆ క్రమంలో నింపుతుంది. కానీ ఈ దశలో, సాపేక్ష ప్రభావాలు (relativistic effects) మాడెలంగ్ నియమం నుండి గణనీయమైన విచలనాలకు దారితీయాలి. ఎనిమిదవ-పీరియడ్ మూలకాల కాన్ఫిగరేషన్ల కోసం, అలాగే ఫలితాలను ఆవర్తన పట్టికలో ఎలా చూపాలి అనే దాని కోసం వివిధ రకాల నమూనాలు సూచించబడ్డాయి. ఎనిమిదవ పీరియడ్ మునుపటి వాటిలాగే రెండు 8s మూలకాలు, 119 మరియు 120తో ప్రారంభం కావాలని అందరూ అంగీకరిస్తున్నారు. అయితే, ఆ తర్వాత 5g, 6f, 7d, మరియు 8p సబ్‌షెల్స్ మధ్య భారీ శక్తివంతమైన అతివ్యాప్తి (energetic overlaps) కారణంగా అవన్నీ కలిసి నిండటం ప్రారంభిస్తాయి, మరియు నిర్దిష్ట 5g మరియు 6f సిరీస్‌లను ఎలా వేరు చేయాలో స్పష్టంగా లేదు.^[228]^[229]^[230]^[231]^[232] మూలకాలు 121 నుండి 156 వరకు పట్టికలోని మునుపటి భాగాలలో ఉన్న ఏ గ్రూపుకు రసాయన అనలాగ్‌లుగా సరిగ్గా సరిపోవు,^[106] అయినప్పటికీ అవి కొన్నిసార్లు వాటి ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్లను అధికారికంగా ప్రతిబింబించడానికి 5g, 6f, మరియు ఇతర సిరీస్‌లుగా ఉంచబడ్డాయి.^[106] ఎరిక్ సెర్రీ ఈ ప్రాంతంలో మాడెలంగ్ నియమం యొక్క వైఫల్యాన్ని విస్తరించిన ఆవర్తన పట్టిక పరిగణనలోకి తీసుకోవాలా, లేదా అటువంటి మినహాయింపులను విస్మరించాలా అనే ప్రశ్నను లేవనెత్తారు.^[229] షెల్ నిర్మాణం కూడా ఈ దశలో చాలా అధికారికంగా ఉండవచ్చు: ఇప్పటికే ఒగానెసన్ పరమాణువులో ఎలక్ట్రాన్ పంపిణీ చాలా ఏకరీతిగా ఉంటుందని, ఎటువంటి స్పష్టమైన షెల్ నిర్మాణం లేదని భావిస్తున్నారు.^[233]

మూలకాలు 157 నుండి 172 వరకు పరిస్థితి సాధారణ స్థితికి చేరుకోవాలి మరియు మునుపటి వరుసలను పోలి ఉండాలి.^[219] భారీ p-షెల్స్ స్పిన్-ఆర్బిట్ ఇంటరాక్షన్ ద్వారా విభజించబడతాయి: ఒక p ఆర్బిటాల్ (p_1/2) మరింత స్థిరీకరించబడుతుంది, మరియు మిగిలిన రెండు (p_3/2) అస్థిరీకరించబడతాయి. (క్వాంటం సంఖ్యలలో ఇటువంటి మార్పులు అన్ని రకాల షెల్స్‌కు జరుగుతాయి, కానీ ఇది p-షెల్స్ క్రమంలో అతిపెద్ద వ్యత్యాసాన్ని కలిగిస్తుంది.) మూలకం 157 నాటికి, మొత్తం నాలుగు ఎలక్ట్రాన్లతో నిండిన 8s మరియు 8p_1/2 షెల్స్ కోర్ (కేంద్రకం) లోకి మునిగిపోయి ఉండే అవకాశం ఉంది. కోర్ దాటిన తర్వాత, తదుపరి ఆర్బిటాల్‌లు 7d మరియు 9s సమాన శక్తి స్థాయిలలో ఉంటాయి, ఆ తర్వాత 9p_1/2 మరియు 8p_3/2 సమాన శక్తి స్థాయిలలో ఉంటాయి, ఆపై ఒక పెద్ద గ్యాప్ ఉంటుంది.^[219] అందువల్ల, 9s మరియు 9p_1/2 ఆర్బిటాల్‌లు సారాంశంలో 8s మరియు 8p_1/2 ఆర్బిటాల్‌లను భర్తీ చేస్తాయి, దీనివల్ల మూలకాలు 157–172 బహుశా గ్రూపులు 3–18కి రసాయనికంగా సమానంగా ఉంటాయి: ఉదాహరణకు, మూలకం 164 సాధారణ నమూనా ప్రకారం గ్రూప్ 14లో సీసం (lead) కంటే రెండు స్థానాల దిగువన కనిపిస్తుంది, కానీ ఇది గ్రూప్ 10లోని పల్లాడియమ్‌కు చాలా పోలి ఉంటుందని లెక్కించబడింది.^[121]^[231]^[228]^[218]^[106] అందువల్ల, 118 తర్వాత తదుపరి నోబుల్ మూలకాన్ని చేరుకోవడానికి యాభైకి బదులుగా యాభై నాలుగు మూలకాలు పడుతుంది.^[234] అయితే, మూలకాలు 157 నుండి 172 వరకు రసాయన శాస్త్రం గురించి ఈ ముగింపులు సాధారణంగా నమూనాల ద్వారా అంగీకరించబడినప్పటికీ,^[106]^[228] ఆవర్తన పట్టికను రసాయన సారూప్యతలను ప్రతిబింబించేలా గీయాలా, లేదా అది సంభావ్య ఫార్మల్ ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్‌లను ప్రతిబింబించాలా అనే దానిపై భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి, ఇవి మునుపటి కాలాల కంటే చాలా భిన్నంగా ఉండాలి మరియు మూలాల మధ్య ఏకాభిప్రాయం లేదు. అందువల్ల ఎనిమిదవ వరుస ఆకృతి గురించి చర్చ కొనసాగుతోంది.^[228]^[231]^[232]^[82]

మూలకం 172 దాటిన తర్వాత, 1s ఎలక్ట్రాన్ శక్తి స్థాయి కల్పితం (imaginary) కావడంతో గణన క్లిష్టంగా మారుతుంది. ఇటువంటి పరిస్థితికి భౌతిక వివరణ ఉంది మరియు ఇది ఆవర్తన పట్టికకు ఎలక్ట్రానిక్ పరిమితిని విధించదు, కానీ మల్టీ-ఎలక్ట్రాన్ గణనలలో ఇటువంటి స్థితులను చేర్చడానికి సరైన మార్గం ఇంకా అపరిష్కృత ప్రశ్నగానే ఉంది, దీనికి సమాధానం ఈ పాయింట్ దాటి ఆవర్తన పట్టిక నిర్మాణాన్ని లెక్కించడానికి అవసరం.^[235]

కేంద్రక స్థిరత్వం (Nuclear stability) సాధ్యమయ్యే మూలకాల సంఖ్యను పరిమితం చేసే నిర్ణయాత్మక అంశంగా నిరూపించబడుతుంది. ఇది ప్రోటాన్ల మధ్య విద్యుత్ వికర్షణ మరియు ప్రోటాన్లు, న్యూట్రాన్లను కలిపి ఉంచే బలమైన శక్తి (strong force) మధ్య సమతుల్యతపై ఆధారపడి ఉంటుంది.^[236] ప్రోటాన్లు మరియు న్యూట్రాన్లు ఎలక్ట్రాన్ల మాదిరిగానే షెల్స్‌లో అమర్చబడి ఉంటాయి, కాబట్టి ఒక క్లోజ్డ్ షెల్ స్థిరత్వాన్ని గణనీయంగా పెంచుతుంది: తెలిసిన సూపర్ హెవీ కేంద్రకాలు అటువంటి షెల్ క్లోజర్ కారణంగానే ఉన్నాయి, బహుశా 114–126 ప్రోటాన్లు మరియు 184 న్యూట్రాన్ల వద్ద.^[235] అవి బహుశా అంచనా వేయబడిన స్థిరత్వ ద్వీపం (island of stability)కి దగ్గరగా ఉండవచ్చు, ఇక్కడ సూపర్ హెవీ న్యూక్లైడ్లు ఆశించిన దానికంటే ఎక్కువ కాలం జీవించాలి: ద్వీపంలో అత్యధిక కాలం జీవించే న్యూక్లైడ్ల కోసం అంచనాలు మైక్రోసెకన్ల నుండి మిలియన్ల సంవత్సరాల వరకు ఉంటాయి.^[82]^[237]^[238] ఏది ఏమైనప్పటికీ, ఇవి న్యూక్లైడ్ల చార్ట్‌లోని తెలియని భాగంలోకి ఎక్స్‌ట్రాపోలేషన్లు అని మరియు క్రమబద్ధమైన నమూనా అనిశ్చితులను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని గమనించాలి.^[82]

క్లోజ్డ్ షెల్స్ దాటిన తర్వాత, స్థిరీకరించే ప్రభావం అదృశ్యం కావాలి.^[239] అందువల్ల, 184 కంటే ఎక్కువ న్యూట్రాన్లు ఉన్న సూపర్ హెవీ న్యూక్లైడ్లు చాలా తక్కువ జీవితకాలం కలిగి ఉంటాయని, 10⁻¹⁵ సెకన్లలోపు ఆకస్మికంగా విచ్ఛిన్నం (spontaneously fissioning) అవుతాయని భావిస్తున్నారు. ఇది నిజమైతే, వాటిని రసాయన మూలకాలుగా పరిగణించడం అర్థరహితం: కేంద్రకం ఎలక్ట్రాన్ క్లౌడ్‌ను సేకరించడానికి అవసరమైన సమయం, 10⁻¹⁴ సెకన్ల కంటే ఎక్కువ కాలం జీవిస్తేనే ఒక మూలకం ఉంటుందని IUPAC/IUPAP సిద్ధాంతీకరిస్తుంది మరియు సిఫార్సు చేస్తుంది. ఏది ఏమైనప్పటికీ, హాఫ్-లైఫ్స్ యొక్క సైద్ధాంతిక అంచనాలు చాలా నమూనా-ఆధారితమైనవి, ఇవి అనేక ఆర్డర్ల పరిమాణంలో ఉంటాయి.^[235] ప్రోటాన్ల మధ్య విపరీతమైన వికర్షణ వింతైన కేంద్రక టోపోలాజీలకు దారితీస్తుందని అంచనా వేయబడింది, బుడగలు, రింగులు మరియు టోరీ ఆశించబడతాయి: ఇది ఎక్స్‌ట్రాపోలేషన్‌ను మరింత క్లిష్టతరం చేస్తుంది.^[82] స్పష్టమైన కేంద్రక షెల్స్ అదృశ్యమవుతాయని అంచనా వేయడం వల్ల (ఒగానెసన్ వద్ద ఎలక్ట్రాన్ షెల్స్ కోసం ఇప్పటికే ఆశించినట్లుగా) మరింత దూరంగా ఏవైనా షెల్ క్లోజర్లు ఉన్నాయో లేదో స్పష్టంగా లేదు.^[239] అంతేకాకుండా, తదుపరి షెల్ క్లోజర్లు ఉన్నప్పటికీ, అటువంటి భారీ మూలకాలు ఉనికిలో ఉండటానికి అవి అనుమతిస్తాయో లేదో స్పష్టంగా లేదు.^[240]^[241]^[242]^[147] అందువల్ల, మూలకాలు గమనించడానికి చాలా తక్కువ కాలం జీవించడం వల్ల, ఆపై రసాయన శాస్త్రాన్ని కలిగి ఉండటానికి చాలా తక్కువ కాలం జీవించడం వల్ల, ఆవర్తన పట్టిక ఆచరణాత్మకంగా మూలకం 120 వద్ద ముగియవచ్చు; కొత్త మూలకాలను కనుగొనే శకం తద్వారా ముగింపుకు దగ్గరగా ఉంటుంది.^[147]^[243] 126 దాటి మరొక ప్రోటాన్ షెల్ క్లోజర్ ఉంటే, అది బహుశా 164 వద్ద సంభవిస్తుంది;^[240] అందువల్ల ఆవర్తనత విఫలమయ్యే ప్రాంతం షెల్ క్లోజర్ల మధ్య అస్థిరత ప్రాంతంతో ఎక్కువ లేదా తక్కువ సరిపోలుతుంది.^[106]

ప్రత్యామ్నాయంగా, అధిక ద్రవ్యరాశి సంఖ్యల వద్ద క్వార్క్ పదార్థం స్థిరంగా మారవచ్చు, దీనిలో కేంద్రకం ప్రోటాన్లు మరియు న్యూట్రాన్లుగా బంధించబడకుండా స్వేచ్ఛగా ప్రవహించే అప్ మరియు డౌన్ క్వార్క్లతో కూడి ఉంటుంది; ఇది ఒక ద్వీపానికి బదులుగా స్థిరత్వ ఖండం (continent of stability)ని సృష్టిస్తుంది.^[244]^[245] ఇతర ప్రభావాలు అమలులోకి రావచ్చు: ఉదాహరణకు, చాలా భారీ మూలకాలలో 1s ఎలక్ట్రాన్లు కేంద్రకానికి చాలా దగ్గరగా గణనీయమైన సమయాన్ని గడపడం వల్ల అవి వాస్తవానికి దాని లోపల ఉంటాయి, ఇది వాటిని ఎలక్ట్రాన్ క్యాప్చర్కు గురి చేస్తుంది.^[246]

ఎనిమిదవ వరుస మూలకాలు ఉనికిలో ఉన్నప్పటికీ, వాటిని ఉత్పత్తి చేయడం కష్టమని మరియు పరమాణు సంఖ్య పెరిగేకొద్దీ అది మరింత కష్టతరం కావాలని భావిస్తున్నారు.^[247] 8s మూలకాలు 119 మరియు 120 ప్రస్తుత మార్గాలతో చేరుకోగలవని ఆశించినప్పటికీ, అంతకు మించిన మూలకాలకు కొత్త సాంకేతికత అవసరమని భావిస్తున్నారు,^[248] ఒకవేళ వాటిని ఉత్పత్తి చేయగలిగితే.^[249]

ప్రత్యామ్నాయ ఆవర్తన పట్టికలు

ప్రధాన వ్యాసం: Types of periodic tables

ఆవర్తన నియమాన్ని బహుళ మార్గాల్లో సూచించవచ్చు, అందులో ప్రామాణిక ఆవర్తన పట్టిక ఒకటి మాత్రమే.^[250] 1869లో మెండెలీవ్ పట్టిక కనిపించిన 100 సంవత్సరాలలోపు, ఎడ్వర్డ్ జి. మాజర్స్ ఆవర్తన పట్టిక యొక్క సుమారు 700 వేర్వేరు ప్రచురించబడిన సంస్కరణలను సేకరించారు.^[143]^[251] అనేక రూపాలు దీర్ఘచతురస్రాకార నిర్మాణాన్ని కలిగి ఉన్నాయి, ఇందులో చార్లెస్ జానెట్ యొక్క లెఫ్ట్-స్టెప్ ఆవర్తన పట్టిక (క్రింద చిత్రీకరించబడింది), మరియు రష్యాలో ఇప్పటికీ సాధారణంగా ఉన్న మెండెలీవ్ యొక్క అసలు 8-కాలమ్ లేఅవుట్ యొక్క ఆధునీకరించబడిన రూపం ఉన్నాయి. ఇతర ఆవర్తన పట్టిక ఫార్మాట్లు స్పైరల్స్ (కుడివైపున ఒట్టో థియోడర్ బెన్‌ఫీ చిత్రీకరించబడింది), వృత్తాలు మరియు త్రిభుజాల వంటి చాలా వింతైన ఆకారాలను కలిగి ఉన్నాయి.^[252]

సాంప్రదాయ ఆవర్తన పట్టికలలో స్పష్టంగా లేని మూలకాల రసాయన లేదా భౌతిక లక్షణాలను హైలైట్ చేయడానికి లేదా నొక్కి చెప్పడానికి ప్రత్యామ్నాయ ఆవర్తన పట్టికలు తరచుగా అభివృద్ధి చేయబడతాయి, వేర్వేరు పట్టికలు రసాయన శాస్త్రాన్ని లేదా భౌతిక శాస్త్రాన్ని నొక్కి^[253] చెప్పడానికి మొగ్గు చూపుతాయి. ఆవర్తన పట్టిక యొక్క అనేక విభిన్న రూపాలు ఆవర్తన పట్టికకు సరైన లేదా ఖచ్చితమైన రూపం ఉందా, మరియు ఉంటే, అది ఏమిటి అనే ప్రశ్నలను ప్రేరేపించాయి. ఈ రెండు ప్రశ్నలకు ప్రస్తుతం ఏకాభిప్రాయ సమాధానాలు లేవు.^[254]^[253] జానెట్ యొక్క లెఫ్ట్-స్టెప్ పట్టిక సరైన లేదా అత్యంత ప్రాథమిక రూపంగా ఉండటానికి అభ్యర్థిగా పెరుగుతున్న చర్చకు దారితీస్తోంది; సెర్రీ దీనికి మద్దతుగా రాశారు, ఎందుకంటే ఇది హీలియం యొక్క స్వభావాన్ని s-బ్లాక్ మూలకంగా స్పష్టం చేస్తుంది, అన్ని పీరియడ్ పొడవులు పునరావృతమవ్వడం ద్వారా క్రమబద్ధతను పెంచుతుంది, ప్రతి పీరియడ్ n + ℓ యొక్క ఒక విలువకు అనుగుణంగా ఉండేలా చేయడం ద్వారా మాడెలుంగ్ నియమాన్ని విశ్వసనీయంగా అనుసరిస్తుంది,^{[note 7]} మరియు పరమాణు సంఖ్య త్రయాలను మరియు మొదటి-వరుస క్రమరాహిత్య ధోరణిని క్రమబద్ధీకరిస్తుంది.^[255]

ఇవి కూడా చూడండి

Nucleosynthesis
Periodic systems of small molecules

గమనికలు

↑ ^1.0 ^1.1 ప్రకృతిలో ఎన్ని మూలకాలు ఉన్నాయనే ప్రశ్న చాలా క్లిష్టమైనది మరియు పూర్తిగా పరిష్కరించబడలేదు. భూమిపై పెద్ద పరిమాణంలో లభించే అత్యంత భారీ మూలకం మూలకం 92, యురేనియం. అయితే, యురేనియం ప్రకృతిలో స్వయంప్రేరిత విచ్ఛిత్తికి లోనవుతుంది, మరియు ఫలితంగా వచ్చే న్యూట్రాన్లు ఇతర యురేనియం పరమాణువులను తాకవచ్చు. అప్పుడు న్యూట్రాన్ క్యాప్చర్ జరిగితే, బీటా క్షయం ద్వారా మూలకాలు 93 మరియు 94, నెప్ట్యూనియం మరియు ప్లూటోనియం ఏర్పడతాయి; ఇవి వాస్తవానికి మొదటి 92 మూలకాలలో అత్యంత అరుదైన కొన్ని మూలకాల కంటే సాధారణమైనవి, ఉదాహరణకు ప్రోమెథియం, ఆస్టాటిన్, మరియు ఫ్రాన్సియం (చూడండి Abundance of elements in Earth's crust). సిద్ధాంతపరంగా, ఫలితంగా వచ్చే ప్లూటోనియంపై న్యూట్రాన్ క్యాప్చర్ మరింత ఎక్కువ సంఖ్య గల మూలకాలను ఉత్పత్తి చేయవచ్చు, కానీ పరిమాణాలు గమనించడానికి చాలా తక్కువగా ఉంటాయి. ప్రారంభ సౌర వ్యవస్థలో, తక్కువ కాలం జీవించే మూలకాలు ఇంకా క్షీణించలేదు, తద్వారా 94 కంటే ఎక్కువ సహజ మూలకాలు ఉండేవి. క్యూరియం (మూలకం 96) మొదటి 94 కంటే ఎక్కువ కాలం జీవించే మూలకం, మరియు ఇది బహుశా ఇప్పటికీ కాస్మిక్ కిరణాల ద్వారా భూమికి తీసుకురాబడుతోంది, కానీ అది కనుగొనబడలేదు. (Thornton, Brett F.; Burdette, Shawn C. (2019). “Neutron stardust and the elements of Earth”. Nature Chemistry. 11 (1): 4–10. Bibcode 2019NatCh..11....4T. doi:10.1038/s41557-018-0190-9. PMID 30552435. S2CID 54632815.) మూలకం 99 (ఐన్‌స్టీనియం) వరకు ఉన్న మూలకాలు Przybylski's Starలో గమనించబడ్డాయి. (Gopka, V.F.; Yushchenko, A.V.; Yushchenko, V.A.; Panov, I.V.; Kim, Ch. (15 May 2008). “Identification of absorption lines of short half-life actinides in the spectrum of Przybylski's star (HD 101065)”. Kinematics and Physics of Celestial Bodies. 24 (2): 89–98. Bibcode 2008KPCB...24...89G. doi:10.3103/S0884591308020049. S2CID 120526363.) మూలకం 100 (ఫెర్మియం) వరకు ఉన్న మూలకాలు బహుశా గాబన్లోని ఒక్లో మైన్ వద్ద ఉన్న సహజ అణు విచ్ఛిత్తి రియాక్టర్‌లో సంభవించి ఉండవచ్చు, కానీ అవి చాలా కాలం క్రితమే క్షీణించాయి. (Emsley, John (2011). Nature's Building Blocks: An A-Z guide to the elements. (New ed.). New York, NY: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-960563-7.) అంతకంటే భారీ మూలకాలు సూపర్నోవాలు లేదా న్యూట్రాన్ స్టార్ విలీనాల ద్వారా r-processలో ఉత్పత్తి కావచ్చు, కానీ ఇది నిర్ధారించబడలేదు. అవి 100 కంటే ఎంతవరకు విస్తరిస్తాయో మరియు ఎంతకాలం ఉంటాయో స్పష్టంగా లేదు: 280 నుండి 290 ద్రవ్యరాశి సంఖ్య గల న్యూక్లైడ్లు r-ప్రాసెస్‌లో ఏర్పడతాయని, కానీ త్వరగా బీటా క్షయం చెంది స్వయంప్రేరిత విచ్ఛిత్తికి లోనయ్యే న్యూక్లైడ్లుగా మారుతాయని లెక్కలు సూచిస్తున్నాయి, తద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడిన 99.9% సూపర్ హెవీ న్యూక్లైడ్లు ఒక నెలలోపు క్షీణిస్తాయి. (Panov, I.V. (2017). “Formation of Superheavy Elements in Nature”. Physics of Atomic Nuclei. 81 (1): 57–65. doi:10.1134/S1063778818010167. S2CID 125149409.) ఒకవేళ అవి తగినంత కాలం జీవించేవి అయితే, అవి కూడా కాస్మిక్ కిరణాల ద్వారా భూమికి తీసుకురాబడవచ్చు, కానీ మళ్ళీ ఏవీ కనుగొనబడలేదు.
↑ ప్రస్తుతం స్థిరంగా పరిగణించబడే కొన్ని ఐసోటోపులు సిద్ధాంతపరంగా అత్యంత సుదీర్ఘ అర్థ-జీవిత కాలాలతో రేడియోధార్మికతను కలిగి ఉంటాయని ఆశించబడుతున్నాయి: ఉదాహరణకు, 62 (సమారియం), 63 (యూరోపియం) మూలకాల యొక్క అన్ని స్థిరమైన ఐసోటోపులు, మరియు 67 (హోల్మియం) నుండి అన్ని మూలకాలు ఆల్ఫా క్షయం లేదా డబుల్ బీటా క్షయానికి లోనవుతాయని ఆశించబడుతున్నాయి. అయితే, అంచనా వేయబడిన అర్థ-జీవిత కాలాలు చాలా సుదీర్ఘమైనవి (ఉదా. ²⁰⁸Pb యొక్క ఆల్ఫా క్షయం ²⁰⁴Hg యొక్క గ్రౌండ్ స్టేట్‌కు 10¹²⁰ సంవత్సరాల కంటే ఎక్కువ అర్థ-జీవిత కాలాన్ని కలిగి ఉంటుందని ఆశించబడుతోంది), మరియు ఈ క్షయాలు ఎప్పుడూ గమనించబడలేదు. (Belli, P.; Bernabei, R.; Danevich, F. A.; Incicchitti, A.; Tretyak, V. I. (2019). “Experimental searches for rare alpha and beta decays”. European Physical Journal A. 55 (8): 140–1–140–7. arXiv:1908.11458. Bibcode 2019EPJA...55..140B. doi:10.1140/epja/i2019-12823-2. S2CID 201664098.) (Tretyak, V.I.; Zdesenko, Yu.G. (2002). “Tables of Double Beta Decay Data — An Update”. At. Data Nucl. Data Tables. 80 (1): 83–116. Bibcode 2002ADNDT..80...83T. doi:10.1006/adnd.2001.0873.)
↑ ప్లూటోనియం యొక్క అత్యంత స్థిరమైన ఐసోటోపు యొక్క అర్థ-జీవిత కాలం అది కూడా ఒక ప్రాథమిక మూలకం కావడానికి తగినంత సుదీర్ఘమైనది. 1971 నాటి ఒక అధ్యయనం ప్రాథమిక ప్లూటోనియంను గుర్తించినట్లు పేర్కొంది, (Hoffman, D. C.; Lawrence, F. O.; Mewherter, J. L.; Rourke, F. M. (1971). “Detection of Plutonium-244 in Nature”. Nature. 234 (5325): 132–134. Bibcode 1971Natur.234..132H. doi:10.1038/234132a0. S2CID 4283169.) కానీ 2012 నాటి మరింత ఇటీవలి అధ్యయనం దానిని గుర్తించలేకపోయింది. (Lachner, J.; et al. (2012). “Attempt to detect primordial ²⁴⁴Pu on Earth”. Physical Review C. 85 (1). Bibcode 2012PhRvC..85a5801L. doi:10.1103/PhysRevC.85.015801. article-number: 015801.) సౌర వ్యవస్థలో దాని ప్రారంభ సమృద్ధి ఆధారంగా, 2022 నాటికి ప్రస్తుత ప్రయోగాలు ప్రత్యక్ష ప్రాథమిక ²⁴⁴Puని గుర్తించడానికి ఒక ఆర్డర్ ఆఫ్ మాగ్నిట్యూడ్ దూరంలో ఉండే అవకాశం ఉంది. (Wu, Yang; Dai, Xiongxin; Xing, Shan; Luo, Maoyi; Christl, Marcus; Synal, Hans-Arno; Hou, Shaochun (2022). “Direct search for primordial ²⁴⁴Pu in Bayan Obo bastnaesite”. Chinese Chemical Letters. 33 (7): 3522–3526. doi:10.1016/j.cclet.2022.03.036. S2CID 247443809.)
↑ ప్లూటోనియం యొక్క చిన్న జాడలు కూడా కాస్మిక్ కిరణాల ద్వారా నిరంతరం భూమికి తీసుకురాబడతాయి. (Wallner, A.; Faestermann, T.; Feige, J.; Feldstein, C.; Knie, K.; Korschinek, G.; Kutschera, W.; Ofan, A.; Paul, M.; Quinto, F.; Rugel, G.; Steier, P. (2015). “Abundance of live ²⁴⁴Pu in deep-sea reservoirs on Earth points to rarity of actinide nucleosynthesis”. Nature Communications. 6. arXiv:1509.08054. Bibcode 2015NatCo...6.5956W. doi:10.1038/ncomms6956. PMC PMC4309418. PMID 25601158. article-number: 5956.)
↑ ఉదాహరణకు సిగ్మా-ఆల్డ్రిచ్ విక్రయించే ఆవర్తన పట్టిక పోస్టర్‌ను చూడండి.
↑ ఖచ్చితంగా చెప్పాలంటే, ఎలక్ట్రాన్ లోపల ఉంటుందని హామీ ఇచ్చే విధంగా ఒక ఆర్బిటాల్‌ను గీయలేము, కానీ ఉదాహరణకు దీని కోసం 90% సంభావ్యతను హామీ ఇచ్చేలా గీయవచ్చు. (Petrucci et al., p. 306)
↑ ^7.0 ^7.1 n + ℓ నియమం క్వాంటం మెకానిక్స్ నుండి ఉద్భవించిందా అనే దానిపై రచయితలు భిన్నాభిప్రాయాలు కలిగి ఉన్నారు. సెర్రీ దీనిని ఇంకా సాధించలేదని పేర్కొన్నారు, (Scerri, p. 255) (Scerri, ER (2021). “The Impact of Twentieth-Century Physics on the Periodic Table and Some Remaining Questions in the Twenty-First Century”. In Giunta, CJ; Mainz, VV; Girolami, GS (eds.). 150 Years of the Periodic Table: Perspectives on the History of Chemistry. Book Publishers. pp. 409–423 (414). ISBN 978-3-030-67909-5. doi:10.1007/978-3-030-67910-1_16.) అలా చేయడానికి అనేక ప్రయత్నాలు జరిగినప్పటికీ. (Scerri, ER (2009). “The dual sense of the term 'element', attempts to derive the Madelung rule and the optimal form of the periodic table, if any”. Int J Quantum Chem. 109 (5): 959–971. Bibcode 2009IJQC..109..959S. doi:10.1002/qua.21914.; Bent, HA; Weinhold, F (2007). “News from the periodic table: an introduction to periodicity symbols, tables and models for higher order valency and donor-acceptor kinships”. J Chem Educ. 84: 1145–1146. doi:10.1021/ed084p1145.; Allen, LC; Knight, ET (2002). “The Löwdin challenge: origin of the (Madelung) rule for filling the orbital configurations of the periodic table”. J Quantum Chem. 90: 80–82. doi:10.1002/qua.965.; Wong, DP (1979). “Theoretical justification of Madelung's rule”. J Chem Educ. 56 (11): 714–717. Bibcode 1979JChEd..56..714W. doi:10.1021/ed056p714.; Demkov, YN; Ostrovsky, V (1972). “n + ' filling rule in the periodic system and focusing potentials.”. Soviet Physics JETP. 35: 66–69. Retrieved 8 February 2024.) మరోవైపు, 1971 నుండి అటువంటి సమర్థనను క్లెయిమ్ చేసిన ఆస్ట్రోవ్స్కీ ఇలా వ్రాశారు: "కొంతమంది రచయితలు 'ఇప్పటికీ ఎవరూ క్వాంటం మెకానిక్స్ సూత్రాల నుండి n+l నియమాన్ని తీసివేయలేదు' అని నొక్కి చెబుతుండగా, మరికొందరు ఎప్పుడూ వివాదం లేని నియమం యొక్క క్వాంటం సమర్థనను అందిస్తారు." (Ostrovsky, V. N. (2005). “On Recent Discussion Concerning Quantum Justification of the Periodic Table of the Elements”. Foundations of Chemistry. 7 (3): 235–239. doi:10.1007/s10698-005-2141-y. S2CID 93589189.) ఇతర రచయితలు అటువంటి ఉత్పన్నం అవసరం లేదని వాదిస్తారు, ఎందుకంటే ఇది మినహాయింపులను అంగీకరిస్తుంది. (Scerri, Eric (2012). “What is an element? What is the periodic table? And what does quantum mechanics contribute to the question?”. Foundations of Chemistry. 14: 69–81. doi:10.1007/s10698-011-9124-y. S2CID 254503469.)
↑ రెండు నుండి నాలుగు ఎలక్ట్రాన్లను తొలగించిన తర్వాత, d మరియు f ఆర్బిటాల్‌లు సాధారణంగా s ఆర్బిటాల్‌ల కంటే తక్కువ శక్తిని కలిగి ఉంటాయి: (Jørgensen, Christian (1973). “The Loose Connection between Electron Configuration and the Chemical Behavior of the Heavy Elements (Transuranics)”. Angewandte Chemie International Edition. 12 (1): 12–19. doi:10.1002/anie.197300121.)
1s ≪ 2s < 2p ≪ 3s < 3p ≪ 3d < 4s < 4p ≪ 4d < 5s < 5p ≪ 4f < 5d < 6s < 6p ≪ 5f < 6d < 7s < 7p ≪ ...
మరియు అత్యధికంగా ఆవేశం పొందిన అయాన్ల పరిమితిలో, ఆర్బిటాల్‌లు కేవలం పెరుగుతున్న n క్రమంలోనే నిండుతాయి. అత్యధికంగా ఆవేశం పొందిన అయాన్లు (పెరుగుతున్న n) మరియు తటస్థ పరమాణువుల (మాడెలుంగ్ నియమం) మధ్య పరిస్థితిలో క్రమంగా మార్పు ఉంటుంది. ఉదాహరణకు, సీసియం (55 ఎలక్ట్రాన్లు) యొక్క ఐసోఎలక్ట్రానిక్ శ్రేణిలో జినాన్ కోర్ వెలుపల ఉన్న 55వ ఎలక్ట్రాన్ కోసం శక్తి క్రమం ఈ క్రింది విధంగా ఉంటుంది: (Goudsmit, S. A.; Richards, Paul I. (1964). “The Order of Electron Shells in Ionized Atoms”. Proc. Natl. Acad. Sci.. 51 (4): 664–671 (with correction on p 906). Bibcode 1964PNAS...51..664G. doi:10.1073/pnas.51.4.664. OSTI 4007960. PMC PMC300183. PMID 16591167. Archived from the original on 10 October 2017. Retrieved 15 August 2021.) (El'yashevich, M. A. (1953). Spectra of the Rare Earths. Moscow: State Publishing House of Technical-Theoretical Literature. pp. 382, 397.)
Cs⁰: 6s < 6p < 5d < 7s < 4f

Ba⁺: 6s < 5d < 6p < 7s < 4f

La²⁺: 5d < 4f < 6s < 6p < 7s

Ce³⁺: 4f < 5d < 6s < 6p < 7s
మరియు హోల్మియం (67 ఎలక్ట్రాన్లు) యొక్క ఐసోఎలక్ట్రానిక్ శ్రేణిలో, Ho⁰ పరమాణువు [Xe]4f¹¹6s² గా ఉంటుంది, కానీ Er⁺ అనేది [Xe]4f¹²6s¹ గా, Tm²⁺ నుండి W⁷⁺ వరకు [Xe]4f¹³ గా ఉంటాయి, మరియు Re⁸⁺ నుండి హైడ్రోజనిక్ క్రమాన్ని అనుసరిస్తూ కాన్ఫిగరేషన్ [Cd]4f¹⁴5p⁵ గా ఉంటుంది. (Jørgensen, Christian Klixbüll (1988). “Influence of Rare Earths on Chemical Understanding and Classification”. In Gschneidner Jr., Karl A.; Eyring, Leroy (eds.). Handbook on the Physics and Chemistry of Rare Earths. Elsevier. Vol. 11, pp. 197–292. ISBN 978-0-444-87080-3.) (NIST (2023). “NIST Atomic Spectra Database: Ionization Energies Data: All Ho-like”. nist.gov. NIST. Retrieved 5 January 2024.)
అలాగే, ప్రతి పీరియడ్‌లో ప్రతి ≪ మధ్య ఆర్బిటాల్‌ల క్రమం కొంత మారుతుంది. ఉదాహరణకు, ఆర్గాన్ మరియు పొటాషియంలో క్రమం 3p ≪ 4s < 4p ≪ 3d; కాల్షియం నాటికి అది 3p ≪ 4s < 3d < 4p గా మారింది; స్కాండియం నుండి కాపర్ వరకు అది 3p ≪ 3d < 4s < 4p; మరియు జింక్ నుండి క్రిప్టాన్ వరకు అది 3p < 3d ≪ 4s < 4p గా ఉంటుంది (Cao, Changsu; Vernon, René E.; Schwarz, W. H. Eugen; Li, Jun (6 January 2021). “Understanding Periodic and Non-periodic Chemistry in Periodic Tables”. Frontiers in Chemistry. 8 (813): 813. Bibcode 2021FrCh....8..813S. doi:10.3389/fchem.2020.00813. PMC PMC7818537. PMID 33490030.) గాలియంలో d ఆర్బిటాల్‌లు కోర్‌లోకి పడిపోతాయి. (Tossell, J.A. (1 November 1977). “Theoretical studies of valence orbital binding energies in solid zinc sulfide, zinc oxide, and zinc fluoride”. Inorganic Chemistry. 16 (11): 2944–2949. doi:10.1021/ic50177a056.) (Keeler, James; Wothers, Peter (2014). Chemical Structure and Reactivity. (2nd ed.). Oxford University Press. pp. 257–260. ISBN 978-0-19-9604135.) భారీ పరమాణువులలో లోతుగా పాతుకుపోయిన కోర్ షెల్స్ హైడ్రోజనిక్ క్రమానికి దగ్గరగా వస్తాయి: ఓస్మియం (Z = 76) చుట్టూ 4f అనేది 5p కంటే తక్కువకు పడిపోతుంది, మరియు బిస్మత్ (Z = 83) చుట్టూ 4f అనేది 5s కంటే కూడా తక్కువకు పడిపోతుంది. (Jørgensen, Christian Klixbüll (1988). “Influence of Rare Earths on Chemical Understanding and Classification”. In Gschneidner Jr., Karl A.; Eyring, Leroy (eds.). Handbook on the Physics and Chemistry of Rare Earths. Elsevier. Vol. 11, pp. 197–292. ISBN 978-0-444-87080-3.)
↑ వాస్తవానికి, ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్లు మొదటి-క్రమ ఉజ్జాయింపును సూచిస్తాయి: ఒక పరమాణువు నిజానికి బహుళ కాన్ఫిగరేషన్ల సూపర్ పొజిషన్‌లో ఉంటుంది, మరియు పరమాణువులోని ఎలక్ట్రాన్లు వేరు చేయలేనివి. d- మరియు f-బ్లాక్ మూలకాలు తక్కువ శక్తి తేడాలతో బహుళ కాన్ఫిగరేషన్లను కలిగి ఉంటాయి మరియు రసాయన వాతావరణాన్ని బట్టి కాన్ఫిగరేషన్‌ను మార్చుకోగలవు. (Jørgensen, Christian (1973). “The Loose Connection between Electron Configuration and the Chemical Behavior of the Heavy Elements (Transuranics)”. Angewandte Chemie International Edition. 12 (1): 12–19. doi:10.1002/anie.197300121.) కనుగొనబడని కొన్ని g-బ్లాక్ మూలకాలలో, కాన్ఫిగరేషన్ల మిశ్రమం చాలా ముఖ్యమైనదిగా మారవచ్చు, తద్వారా ఫలితాన్ని ఇకపై ఒకే కాన్ఫిగరేషన్‌తో సరిగ్గా వివరించలేము. (Nefedov, V.I.; Trzhaskovskaya, M.B.; Yarzhemskii, V.G. (2006). “Electronic Configurations and the Periodic Table for Superheavy Elements”. Doklady Physical Chemistry. 408 (2): 149–151. doi:10.1134/S0012501606060029. S2CID 95738861. Archived from the original on 13 October 2016. Retrieved 15 August 2021.)
↑ నిహోనియం యొక్క 6d ఆర్బిటాల్‌లను వాలెన్స్ ఆర్బిటాల్‌లుగా ఉపయోగించే సమ్మేళనాలపై సిద్ధాంతపరంగా పరిశోధనలు జరిగాయి, కానీ అవన్నీ గమనించడానికి వీలులేనంత అస్థిరంగా ఉంటాయని భావిస్తున్నారు. (Seth, Michael; Schwerdtfeger, Peter; Fægri, Knut (1999). “The chemistry of superheavy elements. III. Theoretical studies on element 113 compounds”. Journal of Chemical Physics. 111 (14): 6422–6433. Bibcode 1999JChPh.111.6422S. doi:10.1063/1.480168. hdl:2292/5178. S2CID 41854842.)
↑ p-బ్లాక్ మూలకాల లక్షణాలు తదుపరి s-బ్లాక్ మూలకాలను ప్రభావితం చేస్తాయి. సోడియంలోని 3s కర్పరం కైనోసిమెట్రిక్ 2p కోర్ పైన ఉంటుంది, కానీ పొటాషియంలోని 4s కర్పరం చాలా పెద్దదైన 3p కోర్ పైన ఉంటుంది. అందువల్ల పొటాషియం పరమాణువులు సోడియం పరమాణువుల కంటే పెద్దవిగా ఉంటాయని ఇప్పటికే ఆశించినప్పటికీ, పరిమాణ వ్యత్యాసం సాధారణం కంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది. (Siekierski and Burgess, pp. 23–26)
↑ అనేక తక్కువ ఆక్సైడ్లు కూడా ఉన్నాయి: ఉదాహరణకు, గ్రూపు 15లోని ఫాస్పరస్ రెండు ఆక్సైడ్లను ఏర్పరుస్తుంది, P₂O₃ మరియు P₂O₅. (Greenwood and Earnshaw, pp. 27–9)
↑ సాధారణంగా "నిషేధించబడిన" మధ్యంతర ఆక్సీకరణ స్థితులు [Cl₃Ga–GaCl₃]²⁻ (గాలియం +2 ఆక్సీకరణ స్థితిలో) లేదా S₂F₁₀ (సల్ఫర్ +5 ఆక్సీకరణ స్థితిలో) వంటి డైమర్‌లను ఏర్పరచడం ద్వారా స్థిరీకరించబడవచ్చు. (Siekierski and Burgess, pp. 45–54) ఇటువంటి మధ్యంతర ఆక్సీకరణ స్థితులలో ఉన్నట్లు కనిపించే కొన్ని సమ్మేళనాలు వాస్తవానికి మిశ్రమ-వేలెన్స్ సమ్మేళనాలు, ఉదాహరణకు Sb₂O₄, ఇది Sb(III) మరియు Sb(V) రెండింటినీ కలిగి ఉంటుంది. (Amador, J.; Puebla, E. Gutierrez; Monge, M. A.; Rasines, I.; Valero, C. Ruiz (1988). “Diantimony Tetraoxides Revisited”. Inorganic Chemistry. 27 (8): 1367–1370. doi:10.1021/ic00281a011.)
↑ డిస్పర్షన్ శక్తులు మరియు లోహ బంధం మధ్య సరిహద్దు క్రమంగా ఉంటుంది, అయానిక్ మరియు సహసంయోజక బంధం మధ్య ఉన్నట్లుగానే. లక్షణ లోహ లక్షణాలు చిన్న మెర్క్యురీ క్లస్టర్‌లలో కనిపించవు, కానీ పెద్ద వాటిలో కనిపిస్తాయి. (Pastor, G. M.; Stampfli, P.; Bennemann, K. (1988). “On the transition from Van der Waals- to metallic bonding in Hg-clusters as a function of cluster size”. Physica Scripta. 38 (4): 623–626. Bibcode 1988PhyS...38..623P. doi:10.1088/0031-8949/38/4/022. S2CID 250842014.)
↑ ఇదంతా ప్రామాణిక పీడనం వద్ద పరిస్థితిని వివరిస్తుంది. తగినంత అధిక పీడనం వద్ద, ఏదైనా ఘనపదార్థం యొక్క బ్యాండ్ గ్యాప్‌లు సున్నాకి పడిపోతాయి మరియు మెటలైజేషన్ జరుగుతుంది. కాబట్టి ఉదాహరణకు సుమారు 170 kbar వద్ద అయోడిన్ లోహంగా మారుతుంది, (Siekierski and Burgess, pp. 60–66) మరియు మెటాలిక్ హైడ్రోజన్ సుమారు నాలుగు మిలియన్ల వాతావరణాల పీడనం వద్ద ఏర్పడాలి. (McMinis, J.; Clay, R.C.; Lee, D.; Morales, M.A. (2015). “Molecular to Atomic Phase Transition in Hydrogen under High Pressure”. Phys. Rev. Lett.. 114 (10). Bibcode 2015PhRvL.114j5305M. doi:10.1103/PhysRevLett.114.105305. PMID 25815944. article-number: 105305.) అన్ని అలోహాల విలువల కోసం మెటలైజేషన్ పీడనం చూడండి.
↑ మూలకాల ద్వారా ఏర్పడే నిర్మాణాల వివరణలను గ్రీన్‌వుడ్ మరియు ఎర్న్‌షా పుస్తకంలో చూడవచ్చు. రెండు సరిహద్దు కేసులు ఉన్నాయి. ఆర్సెనిక్ యొక్క అత్యంత స్థిరమైన రూపం లోహం వలె విద్యుత్తును ప్రసరింపజేస్తుంది, కానీ దీని బంధం ఆంటిమోనీ మరియు బిస్మత్ వంటి నిర్మాణాల కంటే సమీప పొరుగు పరమాణువులకు మరింత స్థానికీకరించబడింది, (Smith, J. D. (1973). The Chemistry of Arsenic, Antimony and Bismuth. Pergamon Press. p. 556.) మరియు సాధారణ లోహాల వలె కాకుండా ఇది సుదీర్ఘ ద్రవ పరిధిని కలిగి ఉండదు, బదులుగా ఉత్పతనం (sublimes) చెందుతుంది. అందువల్ల దీని నిర్మాణాన్ని నెట్‌వర్క్ సమయోజనీయ నిర్మాణంగా పరిగణించడం సరైనది. (Rayner-Canham, Geoff; Overton, Tina (2008). Descriptive Inorganic Chemistry. (5th ed.). New York: W. H. Freeman and Company. p. 194. ISBN 978-1-4292-2434-5.) గ్రాఫైట్ రూపంలో ఉన్న కార్బన్ దాని తలాలకు సమాంతరంగా లోహ వాహకతను చూపుతుంది, కానీ వాటికి లంబంగా సెమీకండక్టర్‌గా పనిచేస్తుంది. కొన్ని గణనలు కోపర్నిసియం మరియు ఫ్లెరోవియం అలోహాలని అంచనా వేస్తున్నాయి, (Mewes, J.-M.; Smits, O. R.; Kresse, G.; Schwerdtfeger, P. (2019). “Copernicium is a Relativistic Noble Liquid”. Angewandte Chemie International Edition. 58 (50): 17964–17968. Bibcode 2019ACIE...5817964M. doi:10.1002/anie.201906966. PMC PMC6916354. PMID 31596013.) (Florez, Edison; Smits, Odile R.; Mewes, Jan-Michael; Jerabek, Paul; Schwerdtfeger, Peter (2022). “From the gas phase to the solid state: The chemical bonding in the superheavy element flerovium”. The Journal of Chemical Physics. 157 (6): 064304. Bibcode 2022JChPh.157f4304F. doi:10.1063/5.0097642. PMID 35963734. S2CID 250539378.) కానీ వాటిపై జరిగిన అత్యంత ఇటీవలి ప్రయోగాలు అవి లోహాలని సూచిస్తున్నాయి. (Gäggeler, H. W. (2007). “Gas Phase Chemistry of Superheavy Elements”. Paul Scherrer Institute. pp. 26–28. Archived from the original on 20 February 2012.) (Ingo, Peter (15 September 2022). “Study shows flerovium is the most volatile metal in the periodic table”. phys.org. Retrieved 22 November 2022.) (Yakushev, A.; Lens, L.; Düllmann, Ch. E.; Khuyagbaatar, J.; Jäger, E.; Krier, J.; Runke, J.; Albers, H. M.; Asai, M.; Block, M.; Despotopulos, J.; Di Nitto, A.; Eberhardt, K.; Forsberg, U.; Golubev, P.; Götz, M.; Götz, S.; Haba, H.; Harkness-Brennan, L.; Herzberg, R.-D.; Heßberger, F. P.; Hinde, D.; Hübner, A.; Judson, D.; Kindler, B.; Komori, Y.; Konki, J.; Kratz, J. V.; Kurz, N.; Laatiaoui, M.; Lahiri, S.; Lommel, B.; Maiti, M.; Mistry, A. K.; Mokry, Ch.; Moody, K. J.; Nagame, Y.; Omtvedt, J. P.; Papadakis, P.; Pershina, V.; Rudolph, D.; Samiento, L. G.; Sato, T. K.; Schädel, M.; Scharrer, P.; Schausten, B.; Shaughnessy, D. A.; Steiner, J.; Thörle-Pospiech, P.; Toyoshima, A.; Trautmann, N.; Tsukada, K.; Uusitalo, J.; Voss, K.-O.; Ward, A.; Wegrzecki, M.; Wiehl, N.; Williams, E.; Yakusheva, V. (25 August 2022). “On the adsorption and reactivity of element 114, flerovium”. Frontiers in Chemistry. 10. Bibcode 2022FrCh...10.6635Y. doi:10.3389/fchem.2022.976635. PMC PMC9453156. PMID 36092655. article-number: 976635.) ఆస్టాటిన్ ప్రామాణిక పరిస్థితులలో లోహంగా మారుతుందని లెక్కించబడింది, (Hermann, A.; Hoffmann, R.; Ashcroft, N. W. (2013). “Condensed Astatine: Monatomic and Metallic”. Physical Review Letters. 111 (11): 116404-1–116404-5. Bibcode 2013PhRvL.111k6404H. doi:10.1103/PhysRevLett.111.116404. PMID 24074111.) కాబట్టి టెన్నెసిన్ కూడా అలాగే ఉండవచ్చు. (Ball, Philip (13 September 2013). “Metallic properties predicted for astatine”. Chemistry World. Retrieved 7 April 2023.)
↑ మూలకాల ద్రవీభవన స్థానాలు (డేటా పేజీ) చూడండి. ఫ్రాన్సియం విషయంలో కూడా ఇదే నిజం కావచ్చు, కానీ దాని తీవ్రమైన అస్థిరత కారణంగా, ఇది ప్రయోగాత్మకంగా ఎప్పుడూ నిర్ధారించబడలేదు. కోపర్నిసియం మరియు ఫ్లెరోవియం పాదరసం వలె ద్రవాలుగా ఉంటాయని భావిస్తున్నారు, (Mewes, J.-M.; Smits, O. R.; Kresse, G.; Schwerdtfeger, P. (2019). “Copernicium is a Relativistic Noble Liquid”. Angewandte Chemie International Edition. 58 (50): 17964–17968. Bibcode 2019ACIE...5817964M. doi:10.1002/anie.201906966. PMC PMC6916354. PMID 31596013.) (Florez, Edison; Smits, Odile R.; Mewes, Jan-Michael; Jerabek, Paul; Schwerdtfeger, Peter (2022). “From the gas phase to the solid state: The chemical bonding in the superheavy element flerovium”. The Journal of Chemical Physics. 157 (6): 064304. Bibcode 2022JChPh.157f4304F. doi:10.1063/5.0097642. PMID 35963734. S2CID 250539378.) మరియు ప్రయోగాత్మక ఆధారాలు అవి లోహాలని సూచిస్తున్నాయి. (Gäggeler, H. W. (2007). “Gas Phase Chemistry of Superheavy Elements”. Paul Scherrer Institute. pp. 26–28. Archived from the original on 20 February 2012.) (Ingo, Peter (15 September 2022). “Study shows flerovium is the most volatile metal in the periodic table”. phys.org. Retrieved 22 November 2022.) (Yakushev, A.; Lens, L.; Düllmann, Ch. E.; Khuyagbaatar, J.; Jäger, E.; Krier, J.; Runke, J.; Albers, H. M.; Asai, M.; Block, M.; Despotopulos, J.; Di Nitto, A.; Eberhardt, K.; Forsberg, U.; Golubev, P.; Götz, M.; Götz, S.; Haba, H.; Harkness-Brennan, L.; Herzberg, R.-D.; Heßberger, F. P.; Hinde, D.; Hübner, A.; Judson, D.; Kindler, B.; Komori, Y.; Konki, J.; Kratz, J. V.; Kurz, N.; Laatiaoui, M.; Lahiri, S.; Lommel, B.; Maiti, M.; Mistry, A. K.; Mokry, Ch.; Moody, K. J.; Nagame, Y.; Omtvedt, J. P.; Papadakis, P.; Pershina, V.; Rudolph, D.; Samiento, L. G.; Sato, T. K.; Schädel, M.; Scharrer, P.; Schausten, B.; Shaughnessy, D. A.; Steiner, J.; Thörle-Pospiech, P.; Toyoshima, A.; Trautmann, N.; Tsukada, K.; Uusitalo, J.; Voss, K.-O.; Ward, A.; Wegrzecki, M.; Wiehl, N.; Williams, E.; Yakusheva, V. (25 August 2022). “On the adsorption and reactivity of element 114, flerovium”. Frontiers in Chemistry. 10. Bibcode 2022FrCh...10.6635Y. doi:10.3389/fchem.2022.976635. PMC PMC9453156. PMID 36092655. article-number: 976635.)
↑ ^18.0 ^18.1 మెటలాయిడ్ల జాబితాలు చూడండి. ఉదాహరణకు, అమెరికన్ కెమికల్ సొసైటీ ఉపయోగించే ఆవర్తన పట్టికలో పొలోనియంను మెటలాయిడ్‌గా చేర్చారు, (“Periodic Table of Chemical Elements”. www.acs.org. American Chemical Society. 2021. Archived from the original on 3 February 2021. Retrieved 27 March 2021.) కానీ రాయల్ సొసైటీ ఆఫ్ కెమిస్ట్రీ ఉపయోగించే పట్టికలో లేదు, (“Periodic Table”. www.rsc.org. Royal Society of Chemistry. 2021. Archived from the original on 21 March 2021. Retrieved 27 March 2021.) మరియు ఎన్సైక్లోపీడియా బ్రిటానికాలో చేర్చబడినది మెటలాయిడ్లు లేదా సెమీ-మెటల్స్ గురించి అస్సలు ప్రస్తావించదు. (Seaborg, G. (c. 2006). “transuranium element (chemical element)”. Encyclopædia Britannica. Archived from the original on 30 November 2010. Retrieved 16 March 2010.) వర్గీకరణ ఒకే పనిలో కూడా మారవచ్చు. ఉదాహరణకు, షెర్విన్ మరియు వెస్టన్ యొక్క కెమిస్ట్రీ ఆఫ్ ది నాన్-మెటాలిక్ ఎలిమెంట్స్ (1966) పుస్తకంలో పేజీ 7లో ఉన్న ఆవర్తన పట్టిక ఆంటిమోనీని అలోహంగా వర్గీకరిస్తుంది, కానీ పేజీ 115లో దీనిని లోహంగా పిలుస్తారు. (Sherwin, E.; Weston, G. J. (1966). Chemistry of the Non-Metallic Elements. Spice, J. E. (ed.). Pergamon Press. ISBN 978-1-4831-3905-0.)
↑ డెమ్‌కోవ్ మరియు ఆస్ట్రోవ్స్కీ పొటెన్షియల్ $U_{1 / 2} (r) = - \frac{2 v}{r R (r + R)^{2}}$ ను పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు, ఇక్కడ $R$ మరియు $v$ స్థిర పారామితులు; ఇది చిన్న $r$ కోసం కూలుంబ్ పొటెన్షియల్కు చేరువవుతుంది. $v$ అనేది $v = v_{N} = \frac{1}{4} R^{2} N (N + 1)$ అనే షరతును సంతృప్తిపరిచినప్పుడు, ఇక్కడ $N = n + l$ , ఈ పొటెన్షియల్ కోసం ష్రోడింగర్ సమీకరణం యొక్క సున్నా-శక్తి పరిష్కారాలను గెగెన్‌బౌర్ పాలీనామియల్స్తో విశ్లేషణాత్మకంగా వివరించవచ్చు. $v$ ఈ విలువల ద్వారా వెళుతున్నప్పుడు, ఆ $N$ విలువ కలిగిన అన్ని స్థితులను కలిగి ఉన్న ఒక మానిఫోల్డ్ సున్నా శక్తి వద్ద ఉద్భవిస్తుంది మరియు ఆపై బంధించబడి, మాడెలంగ్ క్రమాన్ని తిరిగి పొందుతుంది. పెర్టర్బేషన్-థియరీ పరిశీలనలు చిన్న $n$ కలిగిన స్థితులు తక్కువ శక్తిని కలిగి ఉంటాయని, మరియు s ఆర్బిటాల్‌లు ( $l = 0$ తో) వాటి శక్తులను తదుపరి $n + l$ సమూహానికి చేరువ చేస్తాయని చూపుతున్నాయి. (Demkov, Yury N.; Ostrovsky, Valentin N. (1972). “n+l Filling Rule in the Periodic System and Focusing Potentials”. Journal of Experimental and Theoretical Physics. 35 (1): 66–69. Bibcode 1972JETP...35...66D. Retrieved 25 November 2022.) (Thyssen, Pieter; Ceulemans, Arnout (2017). Shattered Symmetry: Group Theory from the Eightfold Way to the Periodic Table. Oxford University Press. pp. 336, 360–381. ISBN 978-0-19-061139-2.)
↑ ఉదాహరణకు, ప్రారంభ ఆక్టినైడ్లు ఆక్టినియం నుండి యురేనియం వరకు అధిక ఆక్సీకరణ స్థితుల వైపు మొగ్గు చూపడంలో d-బ్లాక్ పరివర్తన లోహాల వలె ప్రవర్తిస్తాయి, అయినప్పటికీ గ్యాస్ దశలో ఆక్టినియం మరియు థోరియం మాత్రమే d-బ్లాక్ వంటి కాన్ఫిగరేషన్లను కలిగి ఉంటాయి; f-ఎలక్ట్రాన్లు ప్రోటాక్టినియం వద్దే కనిపిస్తాయి. (Johnson, David (1984). The Periodic Law. The Royal Society of Chemistry. ISBN 0-85186-428-7.) యురేనియం యొక్క [Rn]5f³6d¹7s² కాన్ఫిగరేషన్ వాస్తవానికి హుండ్ లాంతనైడ్ల కోసం ఊహించిన దానికి సమానంగా ఉంటుంది, కానీ యురేనియం త్రిసంయోజక స్థితిని ఇష్టపడదు, టెట్రావాలెంట్ లేదా హెక్సావాలెంట్‌గా ఉండటానికి ఇష్టపడుతుంది. (Jørgensen, Christian Klixbüll (1988). “Influence of Rare Earths on Chemical Understanding and Classification”. In Gschneidner Jr., Karl A.; Eyring, Leroy (eds.). Handbook on the Physics and Chemistry of Rare Earths. Elsevier. Vol. 11, pp. 197–292. ISBN 978-0-444-87080-3.) మరోవైపు, ఆక్టినైడ్ల కోసం లాంతనైడ్ వంటి కాన్ఫిగరేషన్లు ప్లూటోనియం వద్ద ప్రారంభమవుతాయి, కానీ లాంతనైడ్ వంటి ప్రవర్తన వైపు మార్పు క్యూరియం వద్ద మాత్రమే స్పష్టంగా ఉంటుంది: యురేనియం మరియు క్యూరియం మధ్య ఉన్న మూలకాలు పరివర్తన-లోహం వంటి ప్రవర్తన నుండి లాంతనైడ్ వంటి ప్రవర్తనకు పరివర్తన చెందుతాయి. (Johnson, David (1984). The Periodic Law. The Royal Society of Chemistry. ISBN 0-85186-428-7.) అందువల్ల రసాయన ప్రవర్తన మరియు ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్ ఒకదానికొకటి ఖచ్చితంగా సరిపోలవు. (Johnson, David (1984). The Periodic Law. The Royal Society of Chemistry. ISBN 0-85186-428-7.)
↑ టెక్నీషియం, ప్రోమెథియం, అస్టాటిన్, నెప్ట్యూనియం, మరియు ప్లూటోనియం కూడా ప్రకృతిలో తక్కువ పరిమాణంలో లభిస్తాయని కనుగొనబడింది. రసాయన మూలకాల ఆవిష్కరణల కాలక్రమం చూడండి.

సూచనలు

↑ “Periodic Table of Elements”. IUPAC | International Union of Pure and Applied Chemistry. Retrieved 11 May 2024.
↑ An element zero (i.e. a substance composed purely of neutrons), is included in a few alternate presentations, for example, in the Chemical Galaxy. See Labarca, M. (2016). “An element of atomic number zero?”. New Journal of Chemistry. 40 (11): 9002–9006. doi:10.1039/C6NJ02076C. hdl:11336/46854.
↑ IUPAC, Compendium of Chemical Terminology, 5th ed. (the “Gold Book”). Online version: “Chemical element”. doi:10.1351/goldbook.C01022
↑ ^4.00 ^4.01 ^4.02 ^4.03 ^4.04 ^4.05 ^4.06 ^4.07 ^4.08 ^4.09 ^4.10 ^4.11 ^4.12 ^4.13 “Periodic Table of Elements”. iupac.org. IUPAC. 2021. Retrieved 3 April 2021.
↑ “Standard Atomic Weights”. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights. International Union of Pure and Applied Chemistry. 2019. Archived from the original on 8 August 2020. Retrieved 7 February 2021.
↑ Greenwood & Earnshaw, pp. 24–27
↑ Gray, p. 6
↑ Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named emsley
↑ Silva, Robert J. (2006). “Fermium, Mendelevium, Nobelium and Lawrencium”. In Morss, L. R.; Edelstein, N. M.; Fuger, J. (eds.). The Chemistry of the Actinide and Transactinide Elements. (3rd ed.). Dordrecht: Springer Science+Business Media. ISBN 978-1-4020-3555-5.
↑ Marcillac, Pierre de; Noël Coron; Gérard Dambier; Jacques Leblanc; Jean-Pierre Moalic (April 2003). “Experimental detection of α-particles from the radioactive decay of natural bismuth”. Nature. 422 (6934): 876–878. Bibcode 2003Natur.422..876D. doi:10.1038/nature01541. PMID 12712201. S2CID 4415582.
↑ ^11.0 ^11.1 ^11.2 ^11.3 ^11.4 ^11.5 ^11.6 ^11.7 Connelly, N. G.; Damhus, T.; Hartshorn, R. M.; Hutton, A. T. (2005). Nomenclature of Inorganic Chemistry: IUPAC Recommendations 2005. RSC Publishing. p. 51. ISBN 978-0-85404-438-2. Archived from the original on 23 November 2018. Retrieved 26 November 2018.
↑ ^12.0 ^12.1 ^12.2 ^12.3 ^12.4 ^12.5 ^12.6 ^12.7 Fluck, E. (1988). “New Notations in the Periodic Table”. Pure Appl. Chem.. 60 (3): 431–436. doi:10.1351/pac198860030431. S2CID 96704008. Archived from the original on 25 March 2012. Retrieved 24 March 2012.
↑ ^13.00 ^13.01 ^13.02 ^13.03 ^13.04 ^13.05 ^13.06 ^13.07 ^13.08 ^13.09 Petrucci et al., p. 331
↑ Pfeiffer, Paul (1920). “Die Befruchtung der Chemie durch die Röntgenstrahlenphysik” (in German). Naturwissenschaften. 8 (50): 984–991. Bibcode 1920NW......8..984P. doi:10.1007/BF02448807. S2CID 7071495.
↑ ^15.00 ^15.01 ^15.02 ^15.03 ^15.04 ^15.05 ^15.06 ^15.07 ^15.08 ^15.09 ^15.10 ^15.11 ^15.12 ^15.13 ^15.14 ^15.15 ^15.16 ^15.17 ^15.18 ^15.19 Gonick, First; Criddle, Craig (2005). The Cartoon Guide to Chemistry. Collins. pp. 17–65. ISBN 0-06-093677-0.
↑ ^16.00 ^16.01 ^16.02 ^16.03 ^16.04 ^16.05 ^16.06 ^16.07 ^16.08 ^16.09 Thyssen, P.; Binnemans, K. (2011). “Accommodation of the Rare Earths in the Periodic Table: A Historical Analysis”. In Gschneidner, K. A. Jr.; Bünzli, J-C.G; Vecharsky, Bünzli (eds.). Handbook on the Physics and Chemistry of Rare Earths. Amsterdam: Elsevier. Vol. 41, pp. 1–93. ISBN 978-0-444-53590-0. doi:10.1016/B978-0-444-53590-0.00001-7.
↑ Scerri, p. 375
↑ ^18.0 ^18.1 “The constitution of group 3 of the periodic table”. IUPAC. 2015. Archived from the original on 5 July 2016. Retrieved 30 July 2016.
↑ ^19.0 ^19.1 Scerri, p. 17
↑ Retrieved 29 March 2021.
↑ ^21.0 ^21.1 ^21.2 Jensen, William B. (2009). “Misapplying the Periodic Law”. Journal of Chemical Education. 86 (10): 1186. Bibcode 2009JChEd..86.1186J. doi:10.1021/ed086p1186.
↑ ^22.00 ^22.01 ^22.02 ^22.03 ^22.04 ^22.05 ^22.06 ^22.07 ^22.08 ^22.09 ^22.10 Feynman, Richard; Leighton, Robert B.; Sands, Matthew (1970). “19. The Hydrogen Atom and The Periodic Table”. The Feynman Lectures on Physics. Addison–Wesley. Vol. 3. ISBN 0-201-02115-3. Archived from the original on 19 October 2021. Retrieved 15 August 2021.
↑ Petrucci et al., p. 323
↑ Petrucci et al., p. 322
↑ Ball, David W.; Key, Jessie A. (2011). Introductory Chemistry. (1st Canadian ed.). Vancouver, British Columbia: BC Campus. ISBN 978-1-77420-003-2. Archived from the original on 15 August 2021. Retrieved 15 August 2021.
↑ “Electron Configurations”. chem.fsu.edu. Florida State University. 6 May 2020. Archived from the original on 6 May 2022. Retrieved 17 April 2022.
↑ ^27.0 ^27.1 ^27.2 Goudsmit, S. A.; Richards, Paul I. (1964). “The Order of Electron Shells in Ionized Atoms”. Proc. Natl. Acad. Sci.. 51 (4): 664–671 (with correction on p 906). Bibcode 1964PNAS...51..664G. doi:10.1073/pnas.51.4.664. OSTI 4007960. PMC PMC300183. PMID 16591167. Archived from the original on 10 October 2017. Retrieved 15 August 2021.
↑ Jolly, William L. (1984). Modern Inorganic Chemistry. (1st ed.). McGraw-Hill. pp. 10–12. ISBN 0-07-032760-2.
↑ ^29.0 ^29.1 ^29.2 ^29.3 ^29.4 Ostrovsky, V. N. (May 2001). “What and How Physics Contributes to Understanding the Periodic Law”. Foundations of Chemistry. 3 (2): 145–181. doi:10.1023/A:1011476405933. S2CID 15679915.
↑ ^30.0 ^30.1 Ostrovsky, V. N. (1981). “Dynamic symmetry of atomic potential”. Journal of Physics B: Atomic and Molecular Physics. 14 (23): 4425–4439. Bibcode 1981JPhB...14.4425O. doi:10.1088/0022-3700/14/23/008.
↑ ^31.0 ^31.1 Wong, D. Pan (1979). “Theoretical justification of Madelung's rule”. J. Chem. Educ.. 56 (11): 714–718. Bibcode 1979JChEd..56..714W. doi:10.1021/ed056p714.
↑ ^32.0 ^32.1 ^32.2 Petrucci et al., p. 328
↑ Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Cao
↑ ^34.0 ^34.1 ^34.2 ^34.3 ^34.4 Jørgensen, Christian (1973). “The Loose Connection between Electron Configuration and the Chemical Behavior of the Heavy Elements (Transuranics)”. Angewandte Chemie International Edition. 12 (1): 12–19. doi:10.1002/anie.197300121.
↑ ^35.00 ^35.01 ^35.02 ^35.03 ^35.04 ^35.05 ^35.06 ^35.07 ^35.08 ^35.09 ^35.10 ^35.11 ^35.12 ^35.13 ^35.14 ^35.15 ^35.16 ^35.17 ^35.18 ^35.19 ^35.20 ^35.21 ^35.22 ^35.23 ^35.24 Jensen, William B. (2000). “The Periodic Law and Table”. Archived from the original on 10 November 2020. Retrieved 10 December 2022.
↑ Wulfsberg, p. 27
↑ ^37.0 ^37.1 ^37.2 ^37.3 ^37.4 ^37.5 ^37.6 ^37.7 ^37.8 Keeler, James; Wothers, Peter (2014). Chemical Structure and Reactivity. (2nd ed.). Oxford University Press. pp. 257–260. ISBN 978-0-19-9604135.
↑ ^38.0 ^38.1 Petrucci et al., pp. 326–7
↑ Farberovich, O. V.; Kurganskii, S. I.; Domashevskaya, E. P. (1980). “Problems of the OPW Method. II. Calculation of the Band Structure of ZnS and CdS”. Physica Status Solidi B. 97 (2): 631–640. Bibcode 1980PSSBR..97..631F. doi:10.1002/pssb.2220970230.
↑ ^40.0 ^40.1 ^40.2 ^40.3 Jensen, William B. (2015). “The positions of lanthanum (actinium) and lutetium (lawrencium) in the periodic table: an update”. Foundations of Chemistry. 17: 23–31. doi:10.1007/s10698-015-9216-1. S2CID 98624395.
↑ ^41.0 ^41.1 ^41.2 ^41.3 ^41.4 Hamilton, David C. (1965). “Position of Lanthanum in the Periodic Table”. American Journal of Physics. 33 (8): 637–640. Bibcode 1965AmJPh..33..637H. doi:10.1119/1.1972042.
↑ El'yashevich, M. A. (1953). Spectra of the Rare Earths. Moscow: State Publishing House of Technical-Theoretical Literature. pp. 382, 397.
↑ ^43.0 ^43.1 ^43.2 Krinsky, Jamin L.; Minasian, Stefan G.; Arnold, John (8 December 2010). “Covalent Lanthanide Chemistry Near the Limit of Weak Bonding: Observation of (CpSiMe₃)₃Ce−ECp* and a Comprehensive Density Functional Theory Analysis of Cp₃Ln−ECp (E = Al, Ga)”. Inorganic Chemistry. American Chemical Society (ACS). 50 (1): 345–357. doi:10.1021/ic102028d. PMID 21141834.
↑ ^44.0 ^44.1 ^44.2 Jensen, W. B. (2015). “Some Comments on the Position of Lawrencium in the Periodic Table”. Archived from the original on 23 December 2015. Retrieved 20 September 2015.
↑ Wang, Fan; Le-Min, Li (2002). “镧系元素 4f 轨道在成键中的作用的理论研究” [Theoretical Study on the Role of Lanthanide 4f Orbitals in Bonding] (in Chinese). Acta Chimica Sinica. 62 (8): 1379–84.
↑ Xu, Wei; Ji, Wen-Xin; Qiu, Yi-Xiang; Schwarz, W. H. Eugen; Wang, Shu-Guang (2013). “On structure and bonding of lanthanoid trifluorides LnF₃ (Ln = La to Lu)”. Physical Chemistry Chemical Physics. 2013 (15): 7839–47. Bibcode 2013PCCP...15.7839X. doi:10.1039/C3CP50717C. PMID 23598823.
↑ Chi, Chaoxian; Pan, Sudip; Jin, Jiaye; Meng, Luyan; Luo, Mingbiao; Zhao, Lili; Zhou, Mingfei; Frenking, Gernot (2019). “Octacarbonyl Ion Complexes of Actinides [An(CO)8]+/− (An=Th, U) and the Role of f Orbitals in Metal–Ligand Bonding”. Chem. Eur. J.. 25 (50): 11772–11784. Bibcode 2019ChEuJ..2511772C. doi:10.1002/chem.201902625. PMC PMC6772027. PMID 31276242.
↑ Singh, Prabhakar P. (1994). “Relativistic effects in mercury: Atom, clusters, and bulk”. Physical Review B. 49 (7): 4954–4958. Bibcode 1994PhRvB..49.4954S. doi:10.1103/PhysRevB.49.4954. PMID 10011429.
↑ Hu, Shu-Xian; Zou, Wenli (23 September 2021). “Stable copernicium hexafluoride (CnF₆) with an oxidation state of VI+”. Physical Chemistry Chemical Physics. 2022 (24): 321–325. Bibcode 2021PCCP...24..321H. doi:10.1039/D1CP04360A. PMID 34889909.
↑ Kelley, Morgan P.; Deblonde, Gauthier J.-P.; Su, Jing; Booth, Corwin H.; Abergel, Rebecca J.; Batista, Enrique R.; Yang, Ping (2018). “Bond Covalency and Oxidation State of Actinide Ions Complexed with Therapeutic Chelating Agent 3,4,3-LI(1,2-HOPO)”. Inorganic Chemistry. 57 (9): 5352–5363. doi:10.1021/acs.inorgchem.8b00345. OSTI 1458511. PMID 29624372.
↑ Johansson, B.; Abuja, R.; Eriksson, O.; Wills, J. M. (1995). “Anomalous fcc crystal structure of thorium metal.”. Physical Review Letters. 75 (2): 280–283. Bibcode 1995PhRvL..75..280J. doi:10.1103/PhysRevLett.75.280. PMID 10059654.
↑ ^52.0 ^52.1 Xu, Wen-Hua; Pyykkö, Pekka (8 June 2016). “Is the chemistry of lawrencium peculiar”. Phys. Chem. Chem. Phys.. 2016 (18): 17351–5. Bibcode 2016PCCP...1817351X. doi:10.1039/c6cp02706g. hdl:10138/224395. PMID 27314425. S2CID 31224634. Retrieved 24 April 2017.
↑ ^53.0 ^53.1 ^53.2 Scerri, p. 354–6
↑ Oganessian, Yu.Ts.; Abdullin, F.Sh.; Bailey, P.D.; Benker, D.E.; Bennett, M.E.; Dmitriev, S.N.; Ezold, J.G.; Hamilton, J.H.; Henderson, R.A.; Itkis, M.G.; Lobanov, Yuri V.; Mezentsev, A.N.; Moody, K. J.; Nelson, S.L.; Polyakov, A.N.; Porter, C.E.; Ramayya, A.V.; Riley, F.D.; Roberto, J.B.; Ryabinin, M. A.; Rykaczewski, K.P.; Sagaidak, R.N.; Shaughnessy, D.A.; Shirokovsky, I.V.; Stoyer, M.A.; Subbotin, V.G.; Sudowe, R.; Sukhov, A.M.; Tsyganov, Yu.S.; Utyonkov, Vladimir K.; Voinov, A.A.; Vostokin, G.K.; Wilk, P.A. (2010). “Synthesis of a new element with atomic number”. Physical Review Letters. 104 (14). Bibcode 2010PhRvL.104n2502O. doi:10.1103/PhysRevLett.104.142502. PMID 20481935. S2CID 3263480. article-number: 142502.
↑ Oganessian, Yu. T.; et al. (2002). “Results from the first ²⁴⁹Cf+⁴⁸Ca experiment”. JINR Communication. Archived from the original on 13 December 2004. Retrieved 13 June 2009.
↑ ^56.0 ^56.1 “IUPAC Announces the Names of the Elements 113, 115, 117, and 118”. IUPAC. 30 November 2016. Archived from the original on 30 November 2016. Retrieved 1 December 2016.
↑ National Institute of Standards and Technology (NIST) (August 2019). “Periodic Table of the Elements”. NIST. Archived from the original on 8 February 2021. Retrieved 7 February 2021.
↑ Fricke, B. (1975). “Superheavy elements a prediction of their chemical and physical properties”. Dunitz, J. D. (ed.). Structure and Bonding. Berlin: Springer-Verlag. 21: 89–144. ISBN 978-3-540-07109-9. doi:10.1007/BFb0116496.
↑ ^59.0 ^59.1 ^59.2 Lemonick, Sam (2019). “The periodic table is an icon. But chemists still can't agree on how to arrange it”. C&EN News. Archived from the original on 28 January 2021. Retrieved 16 December 2020.
↑ ^60.0 ^60.1 Gray, p. 12
↑ ^61.0 ^61.1 ^61.2 ^61.3 ^61.4 Vlasov, L.; Trifonov, D. (1970). 107 Stories About Chemistry. Sobolev, D. (translator). Mir Publishers. pp. 23–27. ISBN 978-0-8285-5067-3.
↑ ^62.0 ^62.1 ^62.2 ^62.3 ^62.4 Rayner-Canham, Geoffrey (2020). The Periodic Table: Past, Present, Future. World Scientific. pp. 53–70, 85–102. ISBN 978-981-12-1850-7.
↑ Seaborg, G. (1945). “The chemical and radioactive properties of the heavy elements”. Chemical & Engineering News. 23 (23): 2190–93. doi:10.1021/cen-v023n023.p2190.
↑ ^64.0 ^64.1 Kaesz, Herb; Atkins, Peter (2009). “A Central Position for Hydrogen in the Periodic Table”. Chemistry International. 25 (6): 14. doi:10.1515/ci.2003.25.6.14.
↑ ^65.0 ^65.1 Greenwood & Earnshaw, throughout the book
↑ Scerri, Eric (2004). “The Placement of Hydrogen in the Periodic Table”. Chemistry International. 26 (3): 21–22. doi:10.1515/ci.2004.26.3.21.
↑ Thyssen, Pieter; Ceulemans, Arnout (2017). Shattered Symmetry: Group Theory from the Eightfold Way to the Periodic Table. Oxford University Press. pp. 336, 360–381. ISBN 978-0-19-061139-2.
↑ Kurushkin, Mikhail (2020). “Helium's placement in the Periodic Table from a crystal structure viewpoint”. IUCrJ. 7 (4): 577–578. Bibcode 2020IUCrJ...7..577K. doi:10.1107/S2052252520007769. PMC PMC7340260. PMID 32695406. Archived from the original on 19 October 2021. Retrieved 19 June 2020.
↑ ^69.0 ^69.1 ^69.2 ^69.3 Scerri, pp. 392–401
↑ ^70.0 ^70.1 Grochala, Wojciech (1 November 2017). “On the position of helium and neon in the Periodic Table of Elements”. Foundations of Chemistry. 20 (2018): 191–207. doi:10.1007/s10698-017-9302-7.
↑ Bent Weberg, Libby (18 January 2019). “"The" periodic table”. Chemical & Engineering News. 97 (3). Archived from the original on 1 February 2020. Retrieved 27 March 2020.
↑ Grandinetti, Felice (23 April 2013). “Neon behind the signs”. Nature Chemistry. 5 (2013): 438. Bibcode 2013NatCh...5..438G. doi:10.1038/nchem.1631. PMID 23609097.
↑ ^73.0 ^73.1 ^73.2 ^73.3 ^73.4 Siekierski and Burgess, pp. 23–26
↑ Siekierski and Burgess, p. 128
↑ Lewars, Errol G. (5 December 2008). Modeling Marvels: Computational Anticipation of Novel Molecules. Springer Science & Business Media. pp. 69–71. ISBN 978-1-4020-6973-4. Archived from the original on 19 May 2016.
↑ ^76.0 ^76.1 Wulfsberg, p. 53: "As pointed out by W. B. Jensen, the metallurgical resemblance [to yttrium] is much stronger for lutetium than for lanthanum, so we have adopted the metallurgist's convention of listing Lu (and by extension Lr) below Sc and Y. An important additional advantage of this is that the periodic table becomes more symmetrical, and it becomes easier to predict electron configurations. E. R. Scerri points out that recent determinations of the electron configurations of most of the f-block elements now are more compatible with this placement of Lu and Lr."
↑ ^77.0 ^77.1 Kondō, Jun (January 1963). “Superconductivity in Transition Metals”. Progress of Theoretical Physics. 29 (1): 1–9. Bibcode 1963PThPh..29....1K. doi:10.1143/PTP.29.1.
↑ ^78.0 ^78.1 ^78.2 ^78.3 ^78.4 ^78.5 Scerri, Eric (18 January 2021). “Provisional Report on Discussions on Group 3 of the Periodic Table”. Chemistry International. 43 (1): 31–34. doi:10.1515/ci-2021-0115. S2CID 231694898. Archived from the original on 13 April 2021. Retrieved 9 April 2021.
↑ Barber, Robert C.; Karol, Paul J; Nakahara, Hiromichi; Vardaci, Emanuele; Vogt, Erich W. (2011). “Discovery of the elements with atomic numbers greater than or equal to 113 (IUPAC Technical Report)”. Pure Appl. Chem.. 83 (7): 1485. doi:10.1351/PAC-REP-10-05-01.
↑ Karol, Paul J.; Barber, Robert C.; Sherrill, Bradley M.; Vardaci, Emanuele; Yamazaki, Toshimitsu (22 December 2015). “Discovery of the elements with atomic numbers Z = 113, 115 and 117 (IUPAC Technical Report)”. Pure Appl. Chem.. 88 (1–2): 139–153. doi:10.1515/pac-2015-0502.
↑ Pyykkö, Pekka (2019). “An essay on periodic tables”. Pure and Applied Chemistry. 91 (12): 1959–1967. doi:10.1515/pac-2019-0801. S2CID 203944816. Retrieved 27 November 2022.
↑ ^82.0 ^82.1 ^82.2 ^82.3 ^82.4 Smits, Odile R.; Düllmann, Christoph E.; Indelicato, Paul; Nazarewicz, Witold; Schwerdtfeger, Peter (2023). “The quest for superheavy elements and the limit of the periodic table”. Nature Reviews Physics. 6 (2): 86–98. doi:10.1038/s42254-023-00668-y. OSTI 2315603. S2CID 266276980.
↑ Leigh, G. Jeffrey (2009). “Periodic Tables and IUPAC”. Chemistry International. 31 (1): 4–6. doi:10.1515/ci.2009.31.1.4. Retrieved 8 January 2024.
↑ Nomenclature of inorganic chemistry: recommendations 1990. Leigh, G. Jeffrey (ed.). Blackwell Scientific Publications. p. 283. 1990. ISBN 0-632-02319-8.
↑ Vernon, R (2021). “The location and composition of Group 3 of the periodic table”. Foundations of Chemistry. 23 (2): 155–197. doi:10.1007/s10698-020-09384-2. S2CID 254501533.
↑ Cotton, SA; Raithby, BR; Shield, A (2022). “A comparison of the structural chemistry of scandium, yttrium, lanthanum and lutetium: A contribution to the group 3 debate”. Coordination Chemistry Reviews. 455. doi:10.1016/j.ccr.2021.214366. S2CID 245712597. article-number: 214366.
↑ Lavelle, Laurence (2008). “Lanthanum (La) and Actinium (Ac) Should Remain in the d-block”. Journal of Chemical Education. 85 (11): 1482–1483. Bibcode 2008JChEd..85.1482L. doi:10.1021/ed085p1482.
↑ ^88.0 ^88.1 ^88.2 ^88.3 Johnson, David (1984). The Periodic Law. The Royal Society of Chemistry. ISBN 0-85186-428-7.
↑ Wittig, Jörg (1973). “The pressure variable in solid state physics: What about 4f-band superconductors?”. In H. J. Queisser (ed.). Festkörper Probleme: Plenary Lectures of the Divisions Semiconductor Physics, Surface Physics, Low Temperature Physics, High Polymers, Thermodynamics and Statistical Mechanics, of the German Physical Society, Münster, March 19–24, 1973. Advances in Solid State Physics. Berlin, Heidelberg: Springer. Vol. 13, pp. 375–396. ISBN 978-3-528-08019-8. doi:10.1007/BFb0108579.
↑ ^90.0 ^90.1 Wulfsberg, p. 26
↑ ^91.0 ^91.1 ^91.2 ^91.3 Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Greenwood27
↑ Messler, R. W. (2010). The essence of materials for engineers. Sudbury, MA: Jones & Bartlett Publishers. p. 32. ISBN 978-0-7637-7833-0.
↑ Myers, R. (2003). The basics of chemistry. Westport, CT: Greenwood Publishing Group. pp. 61–67. ISBN 978-0-313-31664-7.
↑ Chang, R. (2002). Chemistry. (7 ed.). New York: McGraw-Hill. pp. 289–310, 340–42. ISBN 978-0-07-112072-2.
↑ Haas, Arthur Erich (1884–1941) Uber die elektrodynamische Bedeutung des Planckschen Strahlungsgesetzes und uber eine neue Bestimmung des elektrischen Elementarquantums und der dimension des wasserstoffatoms. Sitzungsberichte der kaiserlichen Akademie der Wissenschaften in Wien. 2a, 119 pp 119–144 (1910). Haas AE. Die Entwicklungsgeschichte des Satzes von der Erhaltung der Kraft. Habilitation Thesis, Vienna, 1909. Hermann, A. Arthur Erich Haas, Der erste Quantenansatz für das Atom. Stuttgart, 1965 [contains a reprint]
↑ ^96.0 ^96.1 Clark, Jim (2012). “Atomic and Ionic Radius”. Chemguide. Archived from the original on 14 November 2020. Retrieved 30 March 2021.
↑ Cao, Chang-Su; Hu, Han-Shi; Li, Jun; Schwarz, W. H. Eugen (2019). “Physical origin of chemical periodicities in the system of elements”. Pure and Applied Chemistry. 91 (12): 1969–1999. doi:10.1515/pac-2019-0901. S2CID 208868546.
↑ Kaupp, Martin (1 December 2006). “The role of radial nodes of atomic orbitals for chemical bonding and the periodic table”. Journal of Computational Chemistry. 28 (1): 320–25. doi:10.1002/jcc.20522. PMID 17143872. S2CID 12677737.
↑ ^99.0 ^99.1 ^99.2 ^99.3 Scerri, pp. 407–420
↑ Greenwood and Earnshaw, p. 29
↑ Imyanitov, Naum S. (2018). “Is the periodic table appears doubled? Two variants of division of elements into two subsets. Internal and secondary periodicity”. Foundations of Chemistry. 21: 255–284. doi:10.1007/s10698-018-9321-z. S2CID 254514910.
↑ Chistyakov, V. M. (1968). “Biron's Secondary Periodicity of the Side d-subgroups of Mendeleev's Short Table”. Journal of General Chemistry of the USSR. 38 (2): 213–214. Retrieved 6 January 2024.
↑ P. Pyykkö; M. Atsumi (2009). “Molecular Single-Bond Covalent Radii for Elements 1-118”. Chemistry: A European Journal. 15 (1): 186–197. Bibcode 2009ChEuJ..15..186P. doi:10.1002/chem.200800987. PMID 19058281.
↑ ^104.0 ^104.1 Pyykkö, Pekka; Desclaux, Jean Paul (1979). “Relativity and the periodic system of elements”. Accounts of Chemical Research. 12 (8): 276. Bibcode 1979AcChR..12..276P. doi:10.1021/ar50140a002.
↑ Norrby, Lars J. (1991). “Why is mercury liquid? Or, why do relativistic effects not get into chemistry textbooks?”. Journal of Chemical Education. 68 (2): 110. Bibcode 1991JChEd..68..110N. doi:10.1021/ed068p110.
↑ ^106.0 ^106.1 ^106.2 ^106.3 ^106.4 ^106.5 Fricke, Burkhard; Waber, J. T. (1971). “Theoretical Predictions of the Chemistry of Superheavy Elements: Continuation of the Periodic Table up to Z=184”. Actinides Reviews. 1: 433–485. Retrieved 5 January 2024.
↑ Schädel, M. (2003). The Chemistry of Superheavy Elements. Dordrecht: Kluwer Academic Publishers. p. 277. ISBN 978-1-4020-1250-1.
↑ Yakushev, A.; Khuyagbaatar, J.; Düllmann, Ch. E.; Block, M.; Cantemir, R. A.; Cox, D. M.; Dietzel, D.; Giacoppo, F.; Hrabar, Y.; Iliaš, M.; Jäger, E.; Krier, J.; Krupp, D.; Kurz, N.; Lens, L.; Löchner, S.; Mokry, Ch.; Mošať, P.; Pershina, V.; Raeder, S.; Rudolph, D.; Runke, J.; Sarmiento, L. G.; Schausten, B.; Scherer, U.; Thörle-Pospiesch, P.; Trautmann, N.; Wegrzecki, M.; Wieczorek, P. (23 September 2024). “Manifestation of relativistic effects in the chemical properties of nihonium and moscovium revealed by gas chromatography studies”. Frontiers in Chemistry. 12. Bibcode 2024FrCh...1274820Y. doi:10.3389/fchem.2024.1474820. PMC PMC11464923. PMID 39391836. article-number: 1474820.
↑ Wulfsberg, pp. 33–34
↑ Greenwood and Earnshaw, pp. 24–5
↑ ^111.0 ^111.1 Clark, Jim (2016). “Ionisation Energy”. Chemguide. Archived from the original on 22 April 2021. Retrieved 30 March 2021.
↑ ^112.0 ^112.1 Clark, Jim (2012). “Electron Affinity”. Chemguide. Archived from the original on 23 April 2021. Retrieved 30 March 2021.
↑ Cárdenas, Carlos; Ayers, Paul; De Proft, Frank; Tozer, David J.; Geerlings, Paul (2010). “Should negative electron affinities be used for evaluating the chemical hardness?”. Physical Chemistry Chemical Physics. 13 (6): 2285–2293. doi:10.1039/C0CP01785J. hdl:10533/132245. PMID 21113528.
↑ Schmidt, H. T.; Reinhed, P.; Orbán, A.; Rosén, S.; Thomas, R. D.; Johansson, H. A. B.; Werner, J.; Misra, D.; Björkhage, M.; Brännholm, L.; Löfgren, P.; Liljeby, L.; Cederquist, H. (2012). “The lifetime of the helium anion”. Journal of Physics: Conference Series. 388 (1). Bibcode 2012JPhCS.388a2006S. doi:10.1088/1742-6596/388/1/012006. article-number: 012006.
↑ Wulfsberg, p. 28
↑ Wulfsberg, p. 274
↑ Greenwood and Earnshaw, p. 113
↑ ^118.0 ^118.1 Siekierski and Burgess, pp. 45–54
↑ ^119.0 ^119.1 ^119.2 Siekierski and Burgess, pp. 134–137
↑ ^120.0 ^120.1 Siekierski and Burgess, pp. 178–180
↑ ^121.0 ^121.1 ^121.2 Jørgensen, Christian Klixbüll (1988). “Influence of Rare Earths on Chemical Understanding and Classification”. In Gschneidner Jr., Karl A.; Eyring, Leroy (eds.). Handbook on the Physics and Chemistry of Rare Earths. Elsevier. Vol. 11, pp. 197–292. ISBN 978-0-444-87080-3.
↑ ^122.0 ^122.1 Scerri, pp. 14–15
↑ ^123.0 ^123.1 ^123.2 ^123.3 Greenwood and Earnshaw, pp. 25–6
↑ Allen, Leland C. (1989). “Electronegativity is the average one-electron energy of the valence-shell electrons in ground-state free atoms”. Journal of the American Chemical Society. 111 (25): 9003–9014. Bibcode 1989JAChS.111.9003A. doi:10.1021/ja00207a003.
↑ Dieter, R. K.; Watson, R. T. (2009). “Transmetalation reactions producing organocopper compounds”. In Rappoport, Z.; Marek, I. (eds.). The Chemistry of Organocopper Compounds. John Wiley & Sons. Vol. 1, pp. 443–526. ISBN 978-0-470-77296-6. Archived from the original on 17 October 2022. Retrieved 6 April 2022.
↑ Carrasco, Rigo A.; Zamarripa, Cesy M.; Zollner, Stefan; Menéndez, José; Chastang, Stephanie A.; Duan, Jinsong; Grzybowski, Gordon J.; Claflin, Bruce B.; Kiefer, Arnold M. (2018). “The direct bandgap of gray α-tin investigated by infrared ellipsometry”. Applied Physics Letters. 113 (23): 232104. Bibcode 2018ApPhL.113w2104C. doi:10.1063/1.5053884. S2CID 125130534.
↑ “Intermolecular bonding – van der Waals forces”. Archived from the original on 22 January 2022. Retrieved 17 November 2021.
↑ Clark, Jim (2019). “Metallic Bonding”. Chemguide. Archived from the original on 21 April 2021. Retrieved 30 March 2021.
↑ ^129.0 ^129.1 ^129.2 ^129.3 ^129.4 ^129.5 Siekierski and Burgess, pp. 60–66
↑ ^130.0 ^130.1 ^130.2 ^130.3 Steudel, Ralf; Scheschkewitz, David (2020). Chemistry of the Non-Metals. Walter de Gruyter. pp. 154–155, 425, 436. “In Group 15 of the Periodic Table, as in both neighboring groups, the metallic character increases when going down. More specifically, there is a transition from a purely non-metallic element (N) via elements with nonmetallic and metallic modifications to purely metallic elements (Sb, Bi). This chapter addresses the two elements besides nitrogen, which are clearly nonmetallic under standard conditions: phosphorus and arsenic. The chemistry of arsenic, however, is only briefly described as many of the arsenic compounds resemble the corresponding phosphorus species.”. ISBN 978-3-11-057805-8.
↑ ^131.0 ^131.1 ^131.2 Hawkes, Stephen J. (2001). “Semimetallicity?”. Journal of Chemical Education. 78 (12): 1686. Bibcode 2001JChEd..78.1686H. doi:10.1021/ed078p1686.
↑ Mewes, Jan-Michael; Smits, Odile Rosette; Jerabek, Paul; Schwerdtfeger, Peter (25 July 2019). “Oganesson is a Semiconductor: On the Relativistic Band-Gap Narrowing in the Heaviest Noble-Gas Solids”. Angewandte Chemie. 58 (40): 14260–14264. doi:10.1002/anie.201908327. PMC PMC6790653. PMID 31343819.
↑ ^133.0 ^133.1 Clark, Jim (2012). “Metallic Structures”. Chemguide. Archived from the original on 24 April 2021. Retrieved 30 March 2021.
↑ Holleman, Arnold F.; Wiberg, Egon; Wiberg, Nils (1985). “Mangan”. Lehrbuch der Anorganischen Chemie (in German). (91–100 ed.). Walter de Gruyter. pp. 1110–1117. ISBN 978-3-11-007511-3.
↑ Wiberg, Egon; Wiberg, Nils; Holleman, Arnold Frederick (2001). Inorganic chemistry. Academic Press. p. 758. ISBN 978-0-12-352651-9.
↑ Hammond, C. R. (2004). The Elements, in Handbook of Chemistry and Physics. (81st ed.). Boca Raton (FL, US): CRC press. pp. 4–1. ISBN 978-0-8493-0485-9.
↑ “Mechanical Properties of the Elements”. In G.V. Samsonov (ed.). Handbook of the Physicochemical Properties of the Elements. New York, USA: IFI-Plenum. pp. 387–446. 1968. ISBN 978-1-4684-6066-7. doi:10.1007/978-1-4684-6066-7_7. Archived from the original on 2 April 2015.
↑ Hammer, B.; Norskov, J. K. (1995). “Why gold is the noblest of all the metals”. Nature. 376 (6537): 238–240. Bibcode 1995Natur.376..238H. doi:10.1038/376238a0. S2CID 4334587.
↑ Johnson, P. B.; Christy, R. W. (1972). “Optical Constants of the Noble Metals”. Physical Review B. 6 (12): 4370–4379. Bibcode 1972PhRvB...6.4370J. doi:10.1103/PhysRevB.6.4370.
↑ Clark, Jim (2018). “Atomic and Physical Properties of the Period 3 Elements”. Chemguide. Archived from the original on 22 April 2021. Retrieved 30 March 2021.
↑ ^141.0 ^141.1 Clark, Jim (2015). “The Trend From Non-Metal to Metal In the Group 4 Elements”. Chemguide. Archived from the original on 27 April 2021. Retrieved 30 March 2021.
↑ Wei, Lanhua; Kuo, P. K.; Thomas, R. L.; Anthony, T. R.; Banholzer, W. F. (1993). “Thermal conductivity of isotopically modified single crystal diamond”. Physical Review Letters. 70 (24): 3764–3767. Bibcode 1993PhRvL..70.3764W. doi:10.1103/PhysRevLett.70.3764. PMID 10053956.
↑ ^143.0 ^143.1 Jensen, William B. (January–April 1986). “Classification, symmetry and the periodic table”. Comp. & Maths. With Appls.. 12 (1–2 Part B): 487–510. doi:10.1016/0898-1221(86)90167-7.
↑ Greenwood and Earnshaw, pp. 29–31
↑ ^145.0 ^145.1 ^145.2 “Periodic Table of Chemical Elements”. www.acs.org. American Chemical Society. 2021. Archived from the original on 3 February 2021. Retrieved 27 March 2021.
↑ Fernelius, W. C.; Loening, Kurt; Adams, Roy M. (1971). “Names of groups and elements”. Journal of Chemical Education. 48 (11): 730–731. Bibcode 1971JChEd..48..730F. doi:10.1021/ed048p730.
↑ ^147.0 ^147.1 ^147.2 ^147.3 Seaborg, G. (c. 2006). “transuranium element (chemical element)”. Encyclopædia Britannica. Archived from the original on 30 November 2010. Retrieved 16 March 2010.
↑ Jensen, William B. (2003). “The Place of Zinc, Cadmium, and Mercury in the Periodic Table”. Journal of Chemical Education. 80 (8): 952–961. Bibcode 2003JChEd..80..952J. doi:10.1021/ed080p952. Archived from the original on 11 June 2010. Retrieved 6 May 2012.
↑ Principles of Chemical Nomenclature. Leigh, G. J. (ed.). The Royal Society of Chemistry. p. 9. 2011. ISBN 978-1-84973-007-5.
↑ Winter, Mark (1993–2022). “WebElements”. The University of Sheffield and WebElements Ltd, UK. Retrieved 5 December 2022.
↑ Cowan, Robert D. (1981). The Theory of Atomic Structure and Spectra. University of California Press. p. 598. ISBN 978-0-520-90615-0.
↑ Villar, G. E. (1966). “A suggested modification to the periodic chart”. Journal of Inorganic and Nuclear Chemistry. 28 (1): 25–29. doi:10.1016/0022-1902(66)80224-5.
↑ ^153.0 ^153.1 Cotton, S. A. (1996). “After the actinides, then what?”. Chemical Society Reviews. 25 (3): 219–227. doi:10.1039/CS9962500219.
↑ Neve, Francesco (2022). “Chemistry of superheavy transition metals”. Journal of Coordination Chemistry. 75 (17–18): 2287–2307. doi:10.1080/00958972.2022.2084394. S2CID 254097024.
↑ Mingos, Michael (1998). Essential Trends in Inorganic Chemistry. Oxford University Press. p. 387. ISBN 978-0-19-850109-1.
↑ “A New Era of Discovery: the 2023 Long Range Plan for Nuclear Science”. U.S. Department of Energy – via OSTI. October 2023. “Superheavy elements (Z > 102) are teetering at the limits of mass and charge.”. Archived from the original on 5 October 2023. Retrieved 20 October 2023.
↑ Kragh, Helge (2017). “The search for superheavy elements: Historical and philosophical perspectives”. arXiv:1708.04064.
↑ Theuns, Tom. “Metallicity of stars”. icc.dur.ac.uk. Durham University. Archived from the original on 27 September 2021. Retrieved 27 March 2021.
↑ Burns, Gerald (1985). Solid State Physics. Academic Press, Inc. pp. 339–40. ISBN 978-0-12-146070-9.
↑ Duffus, John H. (2002). “"Heavy Metals"–A Meaningless Term?”. Pure and Applied Chemistry. 74 (5): 793–807. doi:10.1351/pac200274050793. S2CID 46602106. Archived from the original on 11 April 2021. Retrieved 27 March 2021.
↑ Koppenol, W. (2016). “How to name new chemical elements”. Pure and Applied Chemistry. DeGruyter. doi:10.1515/pac-2015-0802. hdl:10045/55935. S2CID 102245448. Archived from the original on 11 May 2020. Retrieved 15 August 2021.
↑ Roth, Klaus (3 April 2018). “Is Element 118 a Noble Gas?”. Chemie in unserer Zeit. doi:10.1002/chemv.201800029. Archived from the original on 2 March 2021. Retrieved 27 March 2021.
↑ The Chemical Society of Japan (25 January 2018). “【お知らせ】高等学校化学で用いる用語に関する提案（1）への反応”. www.chemistry.or.jp. The Chemical Society of Japan. “「12．アルカリ土類金属」の範囲についても，△を含めれば，すべての教科書で提案が考慮されている。歴史的には第4 周期のカルシウム以下を指していた用語だったが，「周期表の2 族に対応する用語とする」というIUPAC の勧告1）に従うのは現在では自然な流れだろう。”. Archived from the original on 16 May 2021. Retrieved 3 April 2021.
↑ Wurzer, Ferdinand (1817). “Auszug eines Briefes vom Hofrath Wurzer, Prof. der Chemie zu Marburg” [Excerpt of a letter from Court Advisor Wurzer, Professor of Chemistry at Marburg] (in German). Annalen der Physik. 56 (7): 331–334. Bibcode 1817AnP....56..331.. doi:10.1002/andp.18170560709. Archived from the original on 8 October 2021. Retrieved 15 August 2021. Here, Döbereiner found that strontium's properties were intermediate to those of calcium and barium.
↑ Döbereiner, J. W. (1829). “Versuch zu einer Gruppirung der elementaren Stoffe nach ihrer Analogie” [An attempt to group elementary substances according to their analogies] (in German). Annalen der Physik und Chemie. 2nd series. 15 (2): 301–307. Bibcode 1829AnP....91..301D. doi:10.1002/andp.18290910217. Archived from the original on 8 October 2021. Retrieved 15 August 2021. For an English translation of this article, see: Johann Wolfgang Döbereiner: "An Attempt to Group Elementary Substances according to Their Analogies" (Lemoyne College (Syracuse, New York, USA)) ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ
↑ Horvitz, L. (2002). Eureka!: Scientific Breakthroughs That Changed The World. New York: John Wiley. p. 43. ISBN 978-0-471-23341-1. Bibcode 2001esbt.book.....H. OCLC 50766822.
↑ Scerri, p. 47
↑ Ball, P. (2002). The Ingredients: A Guided Tour of the Elements. Oxford: Oxford University Press. p. 100. ISBN 978-0-19-284100-1.
↑ ^169.0 ^169.1 Vol. 19, p. 515. wstitle: Newlands, John Alexander Reina.
↑ Meyer, Julius Lothar; Die modernen Theorien der Chemie (1864); table on page 137 ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ
↑ Scerri, pp. 106–108
↑ Scerri, p. 113
↑ ^173.0 ^173.1 Scerri, pp. 117–123
↑ Mendeleev, D. (1871). “The natural system of elements and its application to the indication of the properties of undiscovered elements” (in Russian). Journal of the Russian Chemical Society. 3: 25–56. Archived from the original on 13 August 2017. Retrieved 23 August 2017.
↑ Scerri, p. 149
↑ Scerri, p. 151–2
↑ Rouvray, R.. “Dmitri Mendeleev”. New Scientist. Archived from the original on 15 August 2021. Retrieved 19 April 2020.
↑ Scerri, pp. 164–169
↑ ^179.0 ^179.1 ^179.2 Marshall, J.L.; Marshall, V.R. (2010). “Rediscovery of the Elements: Moseley and Atomic Numbers”. The Hexagon. Alpha Chi Sigma. 101 (3): 42–47. S2CID 94398490. Archived from the original on 16 July 2019. Retrieved 15 August 2021.
↑ ^180.0 ^180.1 van den Broek, A. (1913). “Die Radioelemente, das periodische System und die Konstitution der Atom”. Physikalische Zeitschrift. 14: 32–41.
↑ Scerri, p. 185
↑ Rutherford, E. (1914). “LVII. The structure of the atom”. Phil. Mag.. 27: 488–499. “This has led to an interesting suggestion by van Broek that the number of units of charge on the nucleus, and consequently the number of external electrons, may be equal to the number of the elements when arranged in order of increasing atomic weight. On this view, the nucleus charges of hydrogen, helium, and carbon are 1, 2, 6 respectively, and so on for the other elements, provided there is no gap due to a missing element. This view has been taken by Bohr in his theory of the constitution of simple atoms and molecules.”. doi:10.1080/14786440308635117.
↑ Atkins, P. W. (1995). The Periodic Kingdom. HarperCollins Publishers, Inc. p. 87. ISBN 978-0-465-07265-1.
↑ Egdell, Russell G.; Bruton, Elizabeth (2020). “Henry Moseley, X-ray spectroscopy and the periodic table”. Philosophical Transactions of the Royal Society A: Mathematical, Physical and Engineering Sciences. 378 (2180). doi:10.1002/chem.202004775. PMID 32811359.
↑ Hisamatsu, Yoji; Egashira, Kazuhiro; Maeno, Yoshiteru (2022). “Ogawa's nipponium and its re-assignment to rhenium”. Foundations of Chemistry. 24: 15–57. doi:10.1007/s10698-021-09410-x.
↑ ^186.0 ^186.1 ^186.2 Scerri, Eric (2013). A Tale of Seven Elements. Oxford University Press. pp. 47–53, 115. ISBN 978-0-19-539131-2.
↑ See Bohr table from 1913 paper below.
↑ Kragh, Helge (2012). “Lars Vegard, Atomic Structure, and the Periodic System”. Bull. Hist. Chem.. 37 (1): 43.
↑ Scerri, pp. 208–218
↑ Bohr, Niels (1913). “On the Constitution of Atoms and Molecules, Part III, Systems containing several nuclei”. Philosophical Magazine. 26: 857–875.
↑ Kragh, Helge (1 January 1979). “Niels Bohr's Second Atomic Theory”. Historical Studies in the Physical Sciences. 10: 123–186. doi:10.2307/27757389. JSTOR 27757389.
↑ Kossel, W. (1916). “Über Molekülbildung als Folge des Atombaues”. Ann. Phys.. 49: 229–362 (237). Translated in Kragh, Helge (2012). “Lars Vegard, Atomic Structure, and the Periodic System”. Bull. Hist. Chem.. 37 (1): 43.
↑ Langmuir, Irving (June 1919). “The Arrangement of Electrons in Atoms and Molecules”. Journal of the American Chemical Society. 41 (6): 868–934. Bibcode 1919JAChS..41..868L. doi:10.1021/ja02227a002. Archived from the original on 26 January 2021.
↑ ^194.0 ^194.1 Bury, Charles R. (July 1921). “Langmuir's Theory of the Arrangement of Electrons in Atoms and Molecules”. Journal of the American Chemical Society. 43 (7): 1602–1609. Bibcode 1921JAChS..43.1602B. doi:10.1021/ja01440a023. Archived from the original on 30 October 2021.
↑ Jensen, William B. (2003). “The Place of Zinc, Cadmium, and Mercury in the Periodic Table”. Journal of Chemical Education. 80 (8): 952–961. “The first use of the term "transition" in its modern electronic sense appears to be due to the British chemist C. R.Bury, who first used the term in his 1921 paper on the electronic structure of atoms and the periodic table”. Bibcode 2003JChEd..80..952J. doi:10.1021/ed080p952. Archived from the original on 19 April 2012. Retrieved 18 September 2021.
↑ Coster, D.; Hevesy, G. (1923). “On the Missing Element of Atomic Number 72”. Nature. 111 (2777): 79. Bibcode 1923Natur.111...79C. doi:10.1038/111079a0.
↑ Fernelius, W. C. (1982). “Hafnium”. Journal of Chemical Education. 59 (3): 242. Bibcode 1982JChEd..59..242F. doi:10.1021/ed059p242. Archived from the original on 15 March 2020. Retrieved 3 September 2009.
↑ Burdette, Shawn C.; Thornton, Brett F. (2018). “Hafnium the lutécium I used to be”. Nature Chemistry. 10 (10): 1074. Bibcode 2018NatCh..10.1074B. doi:10.1038/s41557-018-0140-6. PMID 30237529. Retrieved 8 February 2024.
↑ Scerri, pp. 218–23
↑ Jensen, William B. (2007). “The Origin of the s, p, d, f Orbital Labels”. Journal of Chemical Education. 84 (5): 757–8. Bibcode 2007JChEd..84..757J. doi:10.1021/ed084p757. Archived from the original on 23 November 2018. Retrieved 15 August 2021.
↑ Karapetoff, Vladimir (1930). “A chart of consecutive sets of electronic orbits within atoms of chemical elements”. Journal of the Franklin Institute. 210 (5): 609–624. Bibcode 1930FrInJ.210..609K. doi:10.1016/S0016-0032(30)91131-3.
↑ Ostrovsky, Valentin N. (2003). “Physical Explanation of the Periodic Table”. Annals of the New York Academy of Sciences. 988 (1): 182–192. Bibcode 2003NYASA.988..182O. doi:10.1111/j.1749-6632.2003.tb06097.x. PMID 12796101. S2CID 21629328.
↑ Klechkovskii, V.M. (1962). “Justification of the Rule for Successive Filling of (n+l) Groups”. Journal of Experimental and Theoretical Physics. 14 (2): 334. Retrieved 23 June 2022.
↑ Demkov, Yury N.; Ostrovsky, Valentin N. (1972). “n+l Filling Rule in the Periodic System and Focusing Potentials”. Journal of Experimental and Theoretical Physics. 35 (1): 66–69. Bibcode 1972JETP...35...66D. Retrieved 25 November 2022.
↑ Scerri, pp. 313–321
↑ Scerri, pp. 322–340
↑ ^207.0 ^207.1 Seaborg, Glenn T. (1997). “Source of the Actinide Concept”. fas.org. Los Alamos National Laboratory. Archived from the original on 15 August 2021. Retrieved 28 March 2021.
↑ Scerri, pp. 356–9
↑ Öhrström, Lars; Holden, Norman E. (2016). “The Three-letter Element Symbols”. Chemistry International. 38 (2): 4–8. doi:10.1515/ci-2016-0204. S2CID 124737708.
↑ Wapstra, A. H. (1991). “Criteria that must be satisfied for the discovery of a new chemical element to be recognized”. Pure and Applied Chemistry. 63 (6): 879–886. doi:10.1351/pac199163060879. S2CID 95737691. Retrieved 18 October 2022.
↑ “Names and symbols of transfermium elements (IUPAC Recommendations 1997)”. Pure and Applied Chemistry. 69 (12): 2471–2474. 1997. doi:10.1351/pac199769122471.
↑ Hofmann, Sigurd (2019). “Criteria for New Element Discovery”. Chemistry International. 41 (1): 10–15. doi:10.1515/ci-2019-0103.
↑ Scerri, E. (2012). “Mendeleev's Periodic Table Is Finally Completed and What To Do about Group 3?”. Chemistry International. 34 (4). doi:10.1515/ci.2012.34.4.28. Archived from the original on 5 July 2017.
↑ Scerri, pp. 356–363
↑ ^215.0 ^215.1 Chapman, Kit (30 November 2016). “What it takes to make a new element”. Chemistry World. Royal Society of Chemistry. Archived from the original on 28 October 2017. Retrieved 22 March 2022.
↑ Briggs, Helen (29 January 2019). “150 years of the periodic table: Test your knowledge”. Archived from the original on 9 February 2019. Retrieved 8 February 2019.
↑ Hofmann, Sigurd; Dmitriev, Sergey N.; Fahlander, Claes; Gates, Jacklyn M.; Roberto, James B.; Sakai, Hideyuki (4 August 2020). “On the discovery of new elements (IUPAC/IUPAP Report)”. Pure and Applied Chemistry. 92 (9): 1387–1446. doi:10.1515/pac-2020-2926. S2CID 225377737.
↑ ^218.0 ^218.1 Fricke, Burkhard (1975). “Superheavy elements: a prediction of their chemical and physical properties”. Recent Impact of Physics on Inorganic Chemistry. Structure and Bonding. 21: 89–144. ISBN 978-3-540-07109-9. doi:10.1007/BFb0116498. Retrieved 4 October 2013.
↑ ^219.0 ^219.1 ^219.2 Fricke, Burkhard (1977). “Dirac–Fock–Slater calculations for the elements Z = 100, fermium, to Z = 173”. Recent Impact of Physics on Inorganic Chemistry. 19: 83–192. Bibcode 1977ADNDT..19...83F. doi:10.1016/0092-640X(77)90010-9. Archived from the original on 22 March 2016. Retrieved 25 February 2016.
↑ Pontzen, Andrew (10 September 2025). “BBC Podcast: New Elements”. Retrieved 15 November 2025.
↑ “63-я сессия ПКК ЯФ: на пути к 119-му элементу и новому источнику нейтронов” [63rd meeting of the PAC NP: On the Way to Element 119 and a New Neutron Source] (in Russian). Joint Institute for Nuclear Research. 25 June 2026. Retrieved 16 July 2016.
↑ Ball, P. (2019). “Extreme chemistry: experiments at the edge of the periodic table”. Nature. 565 (7741): 552–555. Bibcode 2019Natur.565..552B. doi:10.1038/d41586-019-00285-9. PMID 30700884.
↑ Dmitriev, Sergey; Itkis, Mikhail; Oganessian, Yuri (2016). “Status and perspectives of the Dubna superheavy element factory”. doi:10.1051/epjconf/201613108001. Archived from the original on 28 August 2021. Retrieved 15 August 2021. conference: Nobel Symposium NS160 – Chemistry and Physics of Heavy and Superheavy Elements.
↑ Sokolova, Svetlana; Popeko, Andrei (24 May 2021). “How are new chemical elements born?”. jinr.ru. JINR. Archived from the original on 4 November 2021. Retrieved 4 November 2021.
↑ Chapman, Kit (10 October 2023). “Berkeley Lab to lead US hunt for element 120 after breakdown of collaboration with Russia”. Chemistry World. Retrieved 20 October 2023.
↑ Biron, Lauren (16 October 2023). “Berkeley Lab to Test New Approach to Making Superheavy Elements”. lbl.gov. Lawrence Berkeley National Laboratory. Retrieved 20 October 2023.
↑ Gan, Z. G.; Huang, W. X.; Zhang, Z. Y.; Zhou, X. H.; Xu, H. S. (2022). “Results and perspectives for study of heavy and super-heavy nuclei and elements at IMP/CAS”. The European Physical Journal A. 58 (158). Bibcode 2022EPJA...58..158G. doi:10.1140/epja/s10050-022-00811-w. article-number: 158.
↑ ^228.0 ^228.1 ^228.2 ^228.3 Nefedov, V.I.; Trzhaskovskaya, M.B.; Yarzhemskii, V.G. (2006). “Electronic Configurations and the Periodic Table for Superheavy Elements”. Doklady Physical Chemistry. 408 (2): 149–151. doi:10.1134/S0012501606060029. S2CID 95738861. Archived from the original on 13 October 2016. Retrieved 15 August 2021.
↑ ^229.0 ^229.1 Scerri, Eric (2020). “Recent attempts to change the periodic table”. Philosophical Transactions of the Royal Society A. 378 (2180). Bibcode 2020RSPTA.37890300S. doi:10.1098/rsta.2019.0300. PMID 32811365. S2CID 221136189.
↑ Frazier, K. (1978). “Superheavy Elements”. Science News. 113 (15): 236–38. doi:10.2307/3963006. JSTOR 3963006.
↑ ^231.0 ^231.1 ^231.2 Fricke, B.; Greiner, W.; Waber, J. T. (1971). “The continuation of the periodic table up to Z = 172. The chemistry of superheavy elements”. Theoretica Chimica Acta. 21 (3): 235–60. doi:10.1007/BF01172015. S2CID 117157377.
↑ ^232.0 ^232.1 Pyykkö, P. (2011). “A suggested periodic table up to Z ≤ 172, based on Dirac–Fock calculations on atoms and ions”. Physical Chemistry Chemical Physics. 13 (1): 161–68. Bibcode 2011PCCP...13..161P. doi:10.1039/c0cp01575j. PMID 20967377. S2CID 31590563.
↑ Jerabek, Paul; Schuetrumpf, Bastian; Schwerdtfeger, Peter; Nazarewicz, Witold (2018). “Electron and Nucleon Localization Functions of Oganesson: Approaching the Thomas-Fermi Limit”. Phys. Rev. Lett.. 120 (5). arXiv:1707.08710. Bibcode 2018PhRvL.120e3001J. doi:10.1103/PhysRevLett.120.053001. PMID 29481184. S2CID 3575243. article-number: 053001.
↑ Wothers, Peter (2019). Antimony, Gold, and Jupiter's Wolf. Oxford University Press. p. vii. ISBN 978-0-19-965272-3.
↑ ^235.0 ^235.1 ^235.2 Smits, O. R.; Indelicato, P.; Nazarewicz, W.; Piibeleht, M.; Schwerdtfeger, P. (2023). “Pushing the limits of the periodic table—A review on atomic relativistic electronic structure theory and calculations for the superheavy elements”. Physics Reports. 1035: 1–57. arXiv:2301.02553. Bibcode 2023PhR..1035....1S. doi:10.1016/j.physrep.2023.09.004.
↑ Pershina, Valeria (2020). “Relativistic effects on the electronic structure of the heaviest elements. Is the Periodic Table endless?”. Comptes Rendus Chimie. 23 (3): 255–265. doi:10.5802/crchim.25. S2CID 222225772. Archived from the original on 11 December 2020. Retrieved 28 March 2021.
↑ “Superheavy Element 114 Confirmed: A Stepping Stone to the Island of Stability”. Berkeley Lab. 2009. Archived from the original on 20 July 2019. Retrieved 23 October 2019.
↑ Oganessian, Yu. Ts. (2012). “Nuclei in the "Island of Stability" of Superheavy Elements”. Journal of Physics: Conference Series. 337 (1). Bibcode 2012JPhCS.337a2005O. doi:10.1088/1742-6596/337/1/012005. article-number: 012005.
↑ ^239.0 ^239.1 Schwerdtfeger, Peter; Pašteka, Lukáš F.; Punnett, Andrew; Bowman, Patrick O. (2015). “Relativistic and quantum electrodynamic effects in superheavy elements”. Nuclear Physics A. 944 (December 2015): 551–577. Bibcode 2015NuPhA.944..551S. doi:10.1016/j.nuclphysa.2015.02.005.
↑ ^240.0 ^240.1 Greiner, W. (2013). “Nuclei: superheavy-superneutronic-strange-and of antimatter”. Journal of Physics: Conference Series. 413 (1): 012002-1–012002-9. Bibcode 2013JPhCS.413a2002G. doi:10.1088/1742-6596/413/1/012002. Archived from the original on 30 March 2019. Retrieved 15 August 2021.
↑ Hofmann, Sigurd (2019). “Synthesis and properties of isotopes of the transactinides”. Radiochimica Acta. 107 (9–11): 879–915. doi:10.1515/ract-2019-3104. S2CID 203848120.
↑ Scerri, p. 386
↑ Peter Möller (2016). “The limits of the nuclear chart set by fission and alpha decay | EPJ Web of Conferences”. European Physical Journal Web of Conferences. Epj-conferences.org. 131: 03002. Bibcode 2016EPJWC.13103002M. doi:10.1051/epjconf/201613103002. Archived from the original on 20 June 2022. Retrieved 13 June 2022.
↑ Holdom, B.; Ren, J.; Zhang, C. (2018). “Quark matter may not be strange”. Physical Review Letters. 120 (1): 222001-1–222001-6. arXiv:1707.06610. Bibcode 2018PhRvL.120v2001H. doi:10.1103/PhysRevLett.120.222001. PMID 29906186. S2CID 49216916.
↑ Cheng-Jun, Xia; She-Sheng, Xue; Ren-Xin, Xu; Shan-Gui, Zhou (2020). “Supercritically charged objects and electron-positron pair creation”. Physical Review D. 101 (10). arXiv:2001.03531. Bibcode 2020PhRvD.101j3031X. doi:10.1103/PhysRevD.101.103031. S2CID 210157134. article-number: 103031.
↑ Giuliani, S. A.; Matheson, Z.; Nazarewicz, W.; Olsen, E.; Reinhard, P.-G.; Sadhukhan, J.; Schtruempf, B.; Schunck, N.; Schwerdtfeger, P. (2019). “Colloquium: Superheavy elements: Oganesson and beyond”. Reviews of Modern Physics. 91 (1): 011001-1–011001-25. Bibcode 2019RvMP...91a1001G. doi:10.1103/RevModPhys.91.011001. S2CID 126906074.
↑ Giardina, G.; Fazio, G.; Mandaglio, G.; Manganaro, M.; Nasirov, A.K.; Romaniuk, M.V.; Saccà, C. (2010). “Expectations and limits to synthesize nuclei with Z ≥ 120”. International Journal of Modern Physics E. 19 (5 & 6): 882–893. Bibcode 2010IJMPE..19..882G. doi:10.1142/S0218301310015333. Archived from the original on 19 October 2021. Retrieved 15 August 2021.
↑ Zagrebaev, Valeriy; Karpov, Alexander; Greiner, Walter (2013). “Future of superheavy element research: Which nuclei could be synthesized within the next few years?”. Journal of Physics. IOP Publishing Ltd. 420 (1). arXiv:1207.5700. Bibcode 2013JPhCS.420a2001Z. doi:10.1088/1742-6596/420/1/012001. S2CID 55434734. Archived from the original on 3 October 2015. Retrieved 1 December 2020. article-number: 012001.
↑ Subramanian, S. (2019). “Making New Elements Doesn't Pay. Just Ask This Berkeley Scientist”. Bloomberg Businessweek. Archived from the original on 11 December 2019. Retrieved 18 January 2020.
↑ Scerri, p. 20
↑ Edward G. Mazurs Collection of Periodic Systems Images (Finding Aid). Science History Institute. Archived from the original on 27 March 2019. Retrieved 2 October 2018. Click on 'Finding Aid' to go to full finding aid.
↑ Francl, M. (May 2009). “Table manners”. Nature Chemistry. 1 (2): 97–98. Bibcode 2009NatCh...1...97F. doi:10.1038/nchem.183. PMID 21378810. Archived from the original on 25 October 2012.
↑ ^253.0 ^253.1 Scerri, pp. 402–3
↑ Scerri, Eric (29 January 2019). “Happy sesquicentennial to the periodic table of the elements”. Oxford University Press. Archived from the original on 27 March 2019. Retrieved 12 April 2019.
↑ Scerri, Eric (2021). “Various forms of the periodic table including the left-step table, the regularization of atomic number triads and first-member anomalies”. ChemTexts. 8 (6). doi:10.1007/s40828-021-00157-8. S2CID 245540088. article-number: 6.

గ్రంథ పట్టిక

Greenwood, Norman N.; Earnshaw, Alan (1997). Chemistry of the Elements (2nd ed.). Butterworth-Heinemann. doi:10.1016/C2009-0-30414-6. ISBN 978-0-08-037941-8.
Petrucci, Ralph H.; Harwood, William S.; Herring, F. Geoffrey (2002). General Chemistry: Principles and Modern Applications. (8th ed.). Upper Saddle River, N.J.: Prentice Hall. ISBN 978-0-13-014329-7. LCCN 2001032331. OCLC 46872308.
Scerri, Eric R. (2020). The Periodic Table, Its Story and Its Significance (2nd ed.). New York: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-091436-3.
Siekierski, S.; Burgess, J. (2002). Concise Chemistry of the Elements. Horwood. ISBN 978-1-898563-71-6.
Wulfsberg, Gary (2000). Inorganic Chemistry. University Science Books. ISBN 978-1-891389-01-6.

మరింత చదవడానికి

Calvo, Miguel (2019). Construyendo la Tabla Periódica. Zaragoza, Spain: Prames. p. 407. ISBN 978-84-8321-908-9.
Emsley, J. (2011). “The Periodic Table”. Nature's Building Blocks: An A–Z Guide to the Elements. (New ed.). Oxford: Oxford University Press. pp. 634–651. ISBN 978-0-19-960563-7.
Fontani, Marco; Costa, Mariagrazia; Orna, Mary Virginia (2007). The Lost Elements: The Periodic Table's Shadow Side. Oxford: Oxford University Press. p. 508. ISBN 978-0-19-938334-4.
Mazurs, E. G. (1974). Graphic Representations of the Periodic System During One Hundred Years. Alabama: University of Alabama Press. ISBN 978-0-19-960563-7.
“The Periodic Table: Into the 21st Century”. Rouvray, D.H.; King, R. B. (eds.). Baldock, Hertfordshire: Research Studies Press. 2004. ISBN 978-0-86380-292-8. conference: Proceedings of the 2nd International Conference on the Periodic Table, part 1, Kananaskis Guest Ranch, Alberta, 14–20 July 2003.
“The Mathematics of the Periodic Table”. Rouvray, D.H.; King, R. B. (eds.). New York: Nova Science. 2006. ISBN 978-1-59454-259-6. conference: Proceedings of the 2nd International Conference on the Periodic Table, part 2, Kananaskis Guest Ranch, Alberta, 14–20 July 2003.
Scerri, E (n.d.). “Books on the Elements and the Periodic Table”. Archived from the original on 11 August 2020. Retrieved 9 July 2018.
“Mendeleev to Oganesson: A Multidisciplinary Perspective on the Periodic Table”. Scerri, E.; Restrepo, G (eds.). Oxford: Oxford University Press. 2018. ISBN 978-0-86380-292-8. conference: Proceedings of the 3rd International Conference on the Periodic Table, Cuzco, Peru 14–16 August 2012.
van Spronsen, J. W. (1969). The Periodic System of Chemical Elements: A History of the First Hundred Years. Amsterdam: Elsevier. ISBN 978-0-444-40776-4.
“Atti del convegno Mendeleeviano: Periodicità e simmetrie nella struttura elementare della materia” [Proceedings of the Mendeleevian conference: Periodicity and symmetry in the elementary structure of matter]. Verde, M. (ed.). Torino: Accademia delle Scienze di Torino. 1971. conference: 1st International Conference on the Periodic Table, Torino-Roma, 15–21 September 1969.

బాహ్య లింకులు

Periodic Table featured topic page on Science History Institute Digital Collections featuring select visual representations of the periodic table of the elements, with an emphasis on alternative layouts including circular, cylindrical, pyramidal, spiral, and triangular forms.
IUPAC Periodic Table of the Elements
Dynamic periodic table, with interactive layouts
Eric Scerri, leading philosopher of science specializing in the history and philosophy of the periodic table
The Internet Database of Periodic Tables
Periodic table of endangered elements
Periodic table of samples
Periodic table of videos ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ
WebElements
The Periodic Graphics of Elements ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ

మూలం: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Periodic table” వ్యాసానికి అనువాదం. మూల వ్యాసం: https://en.wikipedia.org/wiki/Periodic_table ఈ అనువాదం స్వయంచాలకంగా రూపొందించబడింది.

[transuranium-1] 1.0 ^1.1 ప్రకృతిలో ఎన్ని మూలకాలు ఉన్నాయనే ప్రశ్న చాలా క్లిష్టమైనది మరియు పూర్తిగా పరిష్కరించబడలేదు. భూమిపై పెద్ద పరిమాణంలో లభించే అత్యంత భారీ మూలకం మూలకం 92, యురేనియం. అయితే, యురేనియం ప్రకృతిలో స్వయంప్రేరిత విచ్ఛిత్తికి లోనవుతుంది, మరియు ఫలితంగా వచ్చే న్యూట్రాన్లు ఇతర యురేనియం పరమాణువులను తాకవచ్చు. అప్పుడు న్యూట్రాన్ క్యాప్చర్ జరిగితే, బీటా క్షయం ద్వారా మూలకాలు 93 మరియు 94, నెప్ట్యూనియం మరియు ప్లూటోనియం ఏర్పడతాయి; ఇవి వాస్తవానికి మొదటి 92 మూలకాలలో అత్యంత అరుదైన కొన్ని మూలకాల కంటే సాధారణమైనవి, ఉదాహరణకు ప్రోమెథియం, ఆస్టాటిన్, మరియు ఫ్రాన్సియం (చూడండి Abundance of elements in Earth's crust). సిద్ధాంతపరంగా, ఫలితంగా వచ్చే ప్లూటోనియంపై న్యూట్రాన్ క్యాప్చర్ మరింత ఎక్కువ సంఖ్య గల మూలకాలను ఉత్పత్తి చేయవచ్చు, కానీ పరిమాణాలు గమనించడానికి చాలా తక్కువగా ఉంటాయి. ప్రారంభ సౌర వ్యవస్థలో, తక్కువ కాలం జీవించే మూలకాలు ఇంకా క్షీణించలేదు, తద్వారా 94 కంటే ఎక్కువ సహజ మూలకాలు ఉండేవి. క్యూరియం (మూలకం 96) మొదటి 94 కంటే ఎక్కువ కాలం జీవించే మూలకం, మరియు ఇది బహుశా ఇప్పటికీ కాస్మిక్ కిరణాల ద్వారా భూమికి తీసుకురాబడుతోంది, కానీ అది కనుగొనబడలేదు. (Thornton, Brett F.; Burdette, Shawn C. (2019). “Neutron stardust and the elements of Earth”. Nature Chemistry. 11 (1): 4–10. Bibcode 2019NatCh..11....4T. doi:10.1038/s41557-018-0190-9. PMID 30552435. S2CID 54632815.) మూలకం 99 (ఐన్‌స్టీనియం) వరకు ఉన్న మూలకాలు Przybylski's Starలో గమనించబడ్డాయి. (Gopka, V.F.; Yushchenko, A.V.; Yushchenko, V.A.; Panov, I.V.; Kim, Ch. (15 May 2008). “Identification of absorption lines of short half-life actinides in the spectrum of Przybylski's star (HD 101065)”. Kinematics and Physics of Celestial Bodies. 24 (2): 89–98. Bibcode 2008KPCB...24...89G. doi:10.3103/S0884591308020049. S2CID 120526363.) మూలకం 100 (ఫెర్మియం) వరకు ఉన్న మూలకాలు బహుశా గాబన్లోని ఒక్లో మైన్ వద్ద ఉన్న సహజ అణు విచ్ఛిత్తి రియాక్టర్‌లో సంభవించి ఉండవచ్చు, కానీ అవి చాలా కాలం క్రితమే క్షీణించాయి. (Emsley, John (2011). Nature's Building Blocks: An A-Z guide to the elements. (New ed.). New York, NY: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-960563-7.) అంతకంటే భారీ మూలకాలు సూపర్నోవాలు లేదా న్యూట్రాన్ స్టార్ విలీనాల ద్వారా r-processలో ఉత్పత్తి కావచ్చు, కానీ ఇది నిర్ధారించబడలేదు. అవి 100 కంటే ఎంతవరకు విస్తరిస్తాయో మరియు ఎంతకాలం ఉంటాయో స్పష్టంగా లేదు: 280 నుండి 290 ద్రవ్యరాశి సంఖ్య గల న్యూక్లైడ్లు r-ప్రాసెస్‌లో ఏర్పడతాయని, కానీ త్వరగా బీటా క్షయం చెంది స్వయంప్రేరిత విచ్ఛిత్తికి లోనయ్యే న్యూక్లైడ్లుగా మారుతాయని లెక్కలు సూచిస్తున్నాయి, తద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడిన 99.9% సూపర్ హెవీ న్యూక్లైడ్లు ఒక నెలలోపు క్షీణిస్తాయి. (Panov, I.V. (2017). “Formation of Superheavy Elements in Nature”. Physics of Atomic Nuclei. 81 (1): 57–65. doi:10.1134/S1063778818010167. S2CID 125149409.) ఒకవేళ అవి తగినంత కాలం జీవించేవి అయితే, అవి కూడా కాస్మిక్ కిరణాల ద్వారా భూమికి తీసుకురాబడవచ్చు, కానీ మళ్ళీ ఏవీ కనుగొనబడలేదు.

[12] ప్రస్తుతం స్థిరంగా పరిగణించబడే కొన్ని ఐసోటోపులు సిద్ధాంతపరంగా అత్యంత సుదీర్ఘ అర్థ-జీవిత కాలాలతో రేడియోధార్మికతను కలిగి ఉంటాయని ఆశించబడుతున్నాయి: ఉదాహరణకు, 62 (సమారియం), 63 (యూరోపియం) మూలకాల యొక్క అన్ని స్థిరమైన ఐసోటోపులు, మరియు 67 (హోల్మియం) నుండి అన్ని మూలకాలు ఆల్ఫా క్షయం లేదా డబుల్ బీటా క్షయానికి లోనవుతాయని ఆశించబడుతున్నాయి. అయితే, అంచనా వేయబడిన అర్థ-జీవిత కాలాలు చాలా సుదీర్ఘమైనవి (ఉదా. ²⁰⁸Pb యొక్క ఆల్ఫా క్షయం ²⁰⁴Hg యొక్క గ్రౌండ్ స్టేట్‌కు 10¹²⁰ సంవత్సరాల కంటే ఎక్కువ అర్థ-జీవిత కాలాన్ని కలిగి ఉంటుందని ఆశించబడుతోంది), మరియు ఈ క్షయాలు ఎప్పుడూ గమనించబడలేదు. (Belli, P.; Bernabei, R.; Danevich, F. A.; Incicchitti, A.; Tretyak, V. I. (2019). “Experimental searches for rare alpha and beta decays”. European Physical Journal A. 55 (8): 140–1–140–7. arXiv:1908.11458. Bibcode 2019EPJA...55..140B. doi:10.1140/epja/i2019-12823-2. S2CID 201664098.) (Tretyak, V.I.; Zdesenko, Yu.G. (2002). “Tables of Double Beta Decay Data — An Update”. At. Data Nucl. Data Tables. 80 (1): 83–116. Bibcode 2002ADNDT..80...83T. doi:10.1006/adnd.2001.0873.)

[13] ప్లూటోనియం యొక్క అత్యంత స్థిరమైన ఐసోటోపు యొక్క అర్థ-జీవిత కాలం అది కూడా ఒక ప్రాథమిక మూలకం కావడానికి తగినంత సుదీర్ఘమైనది. 1971 నాటి ఒక అధ్యయనం ప్రాథమిక ప్లూటోనియంను గుర్తించినట్లు పేర్కొంది, (Hoffman, D. C.; Lawrence, F. O.; Mewherter, J. L.; Rourke, F. M. (1971). “Detection of Plutonium-244 in Nature”. Nature. 234 (5325): 132–134. Bibcode 1971Natur.234..132H. doi:10.1038/234132a0. S2CID 4283169.) కానీ 2012 నాటి మరింత ఇటీవలి అధ్యయనం దానిని గుర్తించలేకపోయింది. (Lachner, J.; et al. (2012). “Attempt to detect primordial ²⁴⁴Pu on Earth”. Physical Review C. 85 (1). Bibcode 2012PhRvC..85a5801L. doi:10.1103/PhysRevC.85.015801. article-number: 015801.) సౌర వ్యవస్థలో దాని ప్రారంభ సమృద్ధి ఆధారంగా, 2022 నాటికి ప్రస్తుత ప్రయోగాలు ప్రత్యక్ష ప్రాథమిక ²⁴⁴Puని గుర్తించడానికి ఒక ఆర్డర్ ఆఫ్ మాగ్నిట్యూడ్ దూరంలో ఉండే అవకాశం ఉంది. (Wu, Yang; Dai, Xiongxin; Xing, Shan; Luo, Maoyi; Christl, Marcus; Synal, Hans-Arno; Hou, Shaochun (2022). “Direct search for primordial ²⁴⁴Pu in Bayan Obo bastnaesite”. Chinese Chemical Letters. 33 (7): 3522–3526. doi:10.1016/j.cclet.2022.03.036. S2CID 247443809.)

[14] ప్లూటోనియం యొక్క చిన్న జాడలు కూడా కాస్మిక్ కిరణాల ద్వారా నిరంతరం భూమికి తీసుకురాబడతాయి. (Wallner, A.; Faestermann, T.; Feige, J.; Feldstein, C.; Knie, K.; Korschinek, G.; Kutschera, W.; Ofan, A.; Paul, M.; Quinto, F.; Rugel, G.; Steier, P. (2015). “Abundance of live ²⁴⁴Pu in deep-sea reservoirs on Earth points to rarity of actinide nucleosynthesis”. Nature Communications. 6. arXiv:1509.08054. Bibcode 2015NatCo...6.5956W. doi:10.1038/ncomms6956. PMC PMC4309418. PMID 25601158. article-number: 5956.)

[23] ఉదాహరణకు సిగ్మా-ఆల్డ్రిచ్ విక్రయించే ఆవర్తన పట్టిక పోస్టర్‌ను చూడండి.

[29] ఖచ్చితంగా చెప్పాలంటే, ఎలక్ట్రాన్ లోపల ఉంటుందని హామీ ఇచ్చే విధంగా ఒక ఆర్బిటాల్‌ను గీయలేము, కానీ ఉదాహరణకు దీని కోసం 90% సంభావ్యతను హామీ ఇచ్చేలా గీయవచ్చు. (Petrucci et al., p. 306)

[lowdin-38] 7.0 ^7.1 n + ℓ నియమం క్వాంటం మెకానిక్స్ నుండి ఉద్భవించిందా అనే దానిపై రచయితలు భిన్నాభిప్రాయాలు కలిగి ఉన్నారు. సెర్రీ దీనిని ఇంకా సాధించలేదని పేర్కొన్నారు, (Scerri, p. 255) (Scerri, ER (2021). “The Impact of Twentieth-Century Physics on the Periodic Table and Some Remaining Questions in the Twenty-First Century”. In Giunta, CJ; Mainz, VV; Girolami, GS (eds.). 150 Years of the Periodic Table: Perspectives on the History of Chemistry. Book Publishers. pp. 409–423 (414). ISBN 978-3-030-67909-5. doi:10.1007/978-3-030-67910-1_16.) అలా చేయడానికి అనేక ప్రయత్నాలు జరిగినప్పటికీ. (Scerri, ER (2009). “The dual sense of the term 'element', attempts to derive the Madelung rule and the optimal form of the periodic table, if any”. Int J Quantum Chem. 109 (5): 959–971. Bibcode 2009IJQC..109..959S. doi:10.1002/qua.21914.; Bent, HA; Weinhold, F (2007). “News from the periodic table: an introduction to periodicity symbols, tables and models for higher order valency and donor-acceptor kinships”. J Chem Educ. 84: 1145–1146. doi:10.1021/ed084p1145.; Allen, LC; Knight, ET (2002). “The Löwdin challenge: origin of the (Madelung) rule for filling the orbital configurations of the periodic table”. J Quantum Chem. 90: 80–82. doi:10.1002/qua.965.; Wong, DP (1979). “Theoretical justification of Madelung's rule”. J Chem Educ. 56 (11): 714–717. Bibcode 1979JChEd..56..714W. doi:10.1021/ed056p714.; Demkov, YN; Ostrovsky, V (1972). “n + ' filling rule in the periodic system and focusing potentials.”. Soviet Physics JETP. 35: 66–69. Retrieved 8 February 2024.) మరోవైపు, 1971 నుండి అటువంటి సమర్థనను క్లెయిమ్ చేసిన ఆస్ట్రోవ్స్కీ ఇలా వ్రాశారు: "కొంతమంది రచయితలు 'ఇప్పటికీ ఎవరూ క్వాంటం మెకానిక్స్ సూత్రాల నుండి n+l నియమాన్ని తీసివేయలేదు' అని నొక్కి చెబుతుండగా, మరికొందరు ఎప్పుడూ వివాదం లేని నియమం యొక్క క్వాంటం సమర్థనను అందిస్తారు." (Ostrovsky, V. N. (2005). “On Recent Discussion Concerning Quantum Justification of the Periodic Table of the Elements”. Foundations of Chemistry. 7 (3): 235–239. doi:10.1007/s10698-005-2141-y. S2CID 93589189.) ఇతర రచయితలు అటువంటి ఉత్పన్నం అవసరం లేదని వాదిస్తారు, ఎందుకంటే ఇది మినహాయింపులను అంగీకరిస్తుంది. (Scerri, Eric (2012). “What is an element? What is the periodic table? And what does quantum mechanics contribute to the question?”. Foundations of Chemistry. 14: 69–81. doi:10.1007/s10698-011-9124-y. S2CID 254503469.)

[42] రెండు నుండి నాలుగు ఎలక్ట్రాన్లను తొలగించిన తర్వాత, d మరియు f ఆర్బిటాల్‌లు సాధారణంగా s ఆర్బిటాల్‌ల కంటే తక్కువ శక్తిని కలిగి ఉంటాయి: (Jørgensen, Christian (1973). “The Loose Connection between Electron Configuration and the Chemical Behavior of the Heavy Elements (Transuranics)”. Angewandte Chemie International Edition. 12 (1): 12–19. doi:10.1002/anie.197300121.)
1s ≪ 2s < 2p ≪ 3s < 3p ≪ 3d < 4s < 4p ≪ 4d < 5s < 5p ≪ 4f < 5d < 6s < 6p ≪ 5f < 6d < 7s < 7p ≪ ...
మరియు అత్యధికంగా ఆవేశం పొందిన అయాన్ల పరిమితిలో, ఆర్బిటాల్‌లు కేవలం పెరుగుతున్న n క్రమంలోనే నిండుతాయి. అత్యధికంగా ఆవేశం పొందిన అయాన్లు (పెరుగుతున్న n) మరియు తటస్థ పరమాణువుల (మాడెలుంగ్ నియమం) మధ్య పరిస్థితిలో క్రమంగా మార్పు ఉంటుంది. ఉదాహరణకు, సీసియం (55 ఎలక్ట్రాన్లు) యొక్క ఐసోఎలక్ట్రానిక్ శ్రేణిలో జినాన్ కోర్ వెలుపల ఉన్న 55వ ఎలక్ట్రాన్ కోసం శక్తి క్రమం ఈ క్రింది విధంగా ఉంటుంది: (Goudsmit, S. A.; Richards, Paul I. (1964). “The Order of Electron Shells in Ionized Atoms”. Proc. Natl. Acad. Sci.. 51 (4): 664–671 (with correction on p 906). Bibcode 1964PNAS...51..664G. doi:10.1073/pnas.51.4.664. OSTI 4007960. PMC PMC300183. PMID 16591167. Archived from the original on 10 October 2017. Retrieved 15 August 2021.) (El'yashevich, M. A. (1953). Spectra of the Rare Earths. Moscow: State Publishing House of Technical-Theoretical Literature. pp. 382, 397.)
Cs⁰: 6s < 6p < 5d < 7s < 4f

Ba⁺: 6s < 5d < 6p < 7s < 4f

La²⁺: 5d < 4f < 6s < 6p < 7s

Ce³⁺: 4f < 5d < 6s < 6p < 7s
మరియు హోల్మియం (67 ఎలక్ట్రాన్లు) యొక్క ఐసోఎలక్ట్రానిక్ శ్రేణిలో, Ho⁰ పరమాణువు [Xe]4f¹¹6s² గా ఉంటుంది, కానీ Er⁺ అనేది [Xe]4f¹²6s¹ గా, Tm²⁺ నుండి W⁷⁺ వరకు [Xe]4f¹³ గా ఉంటాయి, మరియు Re⁸⁺ నుండి హైడ్రోజనిక్ క్రమాన్ని అనుసరిస్తూ కాన్ఫిగరేషన్ [Cd]4f¹⁴5p⁵ గా ఉంటుంది. (Jørgensen, Christian Klixbüll (1988). “Influence of Rare Earths on Chemical Understanding and Classification”. In Gschneidner Jr., Karl A.; Eyring, Leroy (eds.). Handbook on the Physics and Chemistry of Rare Earths. Elsevier. Vol. 11, pp. 197–292. ISBN 978-0-444-87080-3.) (NIST (2023). “NIST Atomic Spectra Database: Ionization Energies Data: All Ho-like”. nist.gov. NIST. Retrieved 5 January 2024.)
అలాగే, ప్రతి పీరియడ్‌లో ప్రతి ≪ మధ్య ఆర్బిటాల్‌ల క్రమం కొంత మారుతుంది. ఉదాహరణకు, ఆర్గాన్ మరియు పొటాషియంలో క్రమం 3p ≪ 4s < 4p ≪ 3d; కాల్షియం నాటికి అది 3p ≪ 4s < 3d < 4p గా మారింది; స్కాండియం నుండి కాపర్ వరకు అది 3p ≪ 3d < 4s < 4p; మరియు జింక్ నుండి క్రిప్టాన్ వరకు అది 3p < 3d ≪ 4s < 4p గా ఉంటుంది (Cao, Changsu; Vernon, René E.; Schwarz, W. H. Eugen; Li, Jun (6 January 2021). “Understanding Periodic and Non-periodic Chemistry in Periodic Tables”. Frontiers in Chemistry. 8 (813): 813. Bibcode 2021FrCh....8..813S. doi:10.3389/fchem.2020.00813. PMC PMC7818537. PMID 33490030.) గాలియంలో d ఆర్బిటాల్‌లు కోర్‌లోకి పడిపోతాయి. (Tossell, J.A. (1 November 1977). “Theoretical studies of valence orbital binding energies in solid zinc sulfide, zinc oxide, and zinc fluoride”. Inorganic Chemistry. 16 (11): 2944–2949. doi:10.1021/ic50177a056.) (Keeler, James; Wothers, Peter (2014). Chemical Structure and Reactivity. (2nd ed.). Oxford University Press. pp. 257–260. ISBN 978-0-19-9604135.) భారీ పరమాణువులలో లోతుగా పాతుకుపోయిన కోర్ షెల్స్ హైడ్రోజనిక్ క్రమానికి దగ్గరగా వస్తాయి: ఓస్మియం (Z = 76) చుట్టూ 4f అనేది 5p కంటే తక్కువకు పడిపోతుంది, మరియు బిస్మత్ (Z = 83) చుట్టూ 4f అనేది 5s కంటే కూడా తక్కువకు పడిపోతుంది. (Jørgensen, Christian Klixbüll (1988). “Influence of Rare Earths on Chemical Understanding and Classification”. In Gschneidner Jr., Karl A.; Eyring, Leroy (eds.). Handbook on the Physics and Chemistry of Rare Earths. Elsevier. Vol. 11, pp. 197–292. ISBN 978-0-444-87080-3.)

[44] వాస్తవానికి, ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్లు మొదటి-క్రమ ఉజ్జాయింపును సూచిస్తాయి: ఒక పరమాణువు నిజానికి బహుళ కాన్ఫిగరేషన్ల సూపర్ పొజిషన్‌లో ఉంటుంది, మరియు పరమాణువులోని ఎలక్ట్రాన్లు వేరు చేయలేనివి. d- మరియు f-బ్లాక్ మూలకాలు తక్కువ శక్తి తేడాలతో బహుళ కాన్ఫిగరేషన్లను కలిగి ఉంటాయి మరియు రసాయన వాతావరణాన్ని బట్టి కాన్ఫిగరేషన్‌ను మార్చుకోగలవు. (Jørgensen, Christian (1973). “The Loose Connection between Electron Configuration and the Chemical Behavior of the Heavy Elements (Transuranics)”. Angewandte Chemie International Edition. 12 (1): 12–19. doi:10.1002/anie.197300121.) కనుగొనబడని కొన్ని g-బ్లాక్ మూలకాలలో, కాన్ఫిగరేషన్ల మిశ్రమం చాలా ముఖ్యమైనదిగా మారవచ్చు, తద్వారా ఫలితాన్ని ఇకపై ఒకే కాన్ఫిగరేషన్‌తో సరిగ్గా వివరించలేము. (Nefedov, V.I.; Trzhaskovskaya, M.B.; Yarzhemskii, V.G. (2006). “Electronic Configurations and the Periodic Table for Superheavy Elements”. Doklady Physical Chemistry. 408 (2): 149–151. doi:10.1134/S0012501606060029. S2CID 95738861. Archived from the original on 13 October 2016. Retrieved 15 August 2021.)

[59] నిహోనియం యొక్క 6d ఆర్బిటాల్‌లను వాలెన్స్ ఆర్బిటాల్‌లుగా ఉపయోగించే సమ్మేళనాలపై సిద్ధాంతపరంగా పరిశోధనలు జరిగాయి, కానీ అవన్నీ గమనించడానికి వీలులేనంత అస్థిరంగా ఉంటాయని భావిస్తున్నారు. (Seth, Michael; Schwerdtfeger, Peter; Fægri, Knut (1999). “The chemistry of superheavy elements. III. Theoretical studies on element 113 compounds”. Journal of Chemical Physics. 111 (14): 6422–6433. Bibcode 1999JChPh.111.6422S. doi:10.1063/1.480168. hdl:2292/5178. S2CID 41854842.)

[111] -బ్లాక్ మూలకాల లక్షణాలు తదుపరి s-బ్లాక్ మూలకాలను ప్రభావితం చేస్తాయి. సోడియంలోని 3s కర్పరం కైనోసిమెట్రిక్ 2p కోర్ పైన ఉంటుంది, కానీ పొటాషియంలోని 4s కర్పరం చాలా పెద్దదైన 3p కోర్ పైన ఉంటుంది. అందువల్ల పొటాషియం పరమాణువులు సోడియం పరమాణువుల కంటే పెద్దవిగా ఉంటాయని ఇప్పటికే ఆశించినప్పటికీ, పరిమాణ వ్యత్యాసం సాధారణం కంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది. (Siekierski and Burgess, pp. 23–26)

[126] అనేక తక్కువ ఆక్సైడ్లు కూడా ఉన్నాయి: ఉదాహరణకు, గ్రూపు 15లోని ఫాస్పరస్ రెండు ఆక్సైడ్లను ఏర్పరుస్తుంది, P₂O₃ మరియు P₂O₅. (Greenwood and Earnshaw, pp. 27–9)

[131] సాధారణంగా "నిషేధించబడిన" మధ్యంతర ఆక్సీకరణ స్థితులు [Cl₃Ga–GaCl₃]²⁻ (గాలియం +2 ఆక్సీకరణ స్థితిలో) లేదా S₂F₁₀ (సల్ఫర్ +5 ఆక్సీకరణ స్థితిలో) వంటి డైమర్‌లను ఏర్పరచడం ద్వారా స్థిరీకరించబడవచ్చు. (Siekierski and Burgess, pp. 45–54) ఇటువంటి మధ్యంతర ఆక్సీకరణ స్థితులలో ఉన్నట్లు కనిపించే కొన్ని సమ్మేళనాలు వాస్తవానికి మిశ్రమ-వేలెన్స్ సమ్మేళనాలు, ఉదాహరణకు Sb₂O₄, ఇది Sb(III) మరియు Sb(V) రెండింటినీ కలిగి ఉంటుంది. (Amador, J.; Puebla, E. Gutierrez; Monge, M. A.; Rasines, I.; Valero, C. Ruiz (1988). “Diantimony Tetraoxides Revisited”. Inorganic Chemistry. 27 (8): 1367–1370. doi:10.1021/ic00281a011.)

[142] డిస్పర్షన్ శక్తులు మరియు లోహ బంధం మధ్య సరిహద్దు క్రమంగా ఉంటుంది, అయానిక్ మరియు సహసంయోజక బంధం మధ్య ఉన్నట్లుగానే. లక్షణ లోహ లక్షణాలు చిన్న మెర్క్యురీ క్లస్టర్‌లలో కనిపించవు, కానీ పెద్ద వాటిలో కనిపిస్తాయి. (Pastor, G. M.; Stampfli, P.; Bennemann, K. (1988). “On the transition from Van der Waals- to metallic bonding in Hg-clusters as a function of cluster size”. Physica Scripta. 38 (4): 623–626. Bibcode 1988PhyS...38..623P. doi:10.1088/0031-8949/38/4/022. S2CID 250842014.)

[145] ఇదంతా ప్రామాణిక పీడనం వద్ద పరిస్థితిని వివరిస్తుంది. తగినంత అధిక పీడనం వద్ద, ఏదైనా ఘనపదార్థం యొక్క బ్యాండ్ గ్యాప్‌లు సున్నాకి పడిపోతాయి మరియు మెటలైజేషన్ జరుగుతుంది. కాబట్టి ఉదాహరణకు సుమారు 170 kbar వద్ద అయోడిన్ లోహంగా మారుతుంది, (Siekierski and Burgess, pp. 60–66) మరియు మెటాలిక్ హైడ్రోజన్ సుమారు నాలుగు మిలియన్ల వాతావరణాల పీడనం వద్ద ఏర్పడాలి. (McMinis, J.; Clay, R.C.; Lee, D.; Morales, M.A. (2015). “Molecular to Atomic Phase Transition in Hydrogen under High Pressure”. Phys. Rev. Lett.. 114 (10). Bibcode 2015PhRvL.114j5305M. doi:10.1103/PhysRevLett.114.105305. PMID 25815944. article-number: 105305.) అన్ని అలోహాల విలువల కోసం మెటలైజేషన్ పీడనం చూడండి.

[148] మూలకాల ద్వారా ఏర్పడే నిర్మాణాల వివరణలను గ్రీన్‌వుడ్ మరియు ఎర్న్‌షా పుస్తకంలో చూడవచ్చు. రెండు సరిహద్దు కేసులు ఉన్నాయి. ఆర్సెనిక్ యొక్క అత్యంత స్థిరమైన రూపం లోహం వలె విద్యుత్తును ప్రసరింపజేస్తుంది, కానీ దీని బంధం ఆంటిమోనీ మరియు బిస్మత్ వంటి నిర్మాణాల కంటే సమీప పొరుగు పరమాణువులకు మరింత స్థానికీకరించబడింది, (Smith, J. D. (1973). The Chemistry of Arsenic, Antimony and Bismuth. Pergamon Press. p. 556.) మరియు సాధారణ లోహాల వలె కాకుండా ఇది సుదీర్ఘ ద్రవ పరిధిని కలిగి ఉండదు, బదులుగా ఉత్పతనం (sublimes) చెందుతుంది. అందువల్ల దీని నిర్మాణాన్ని నెట్‌వర్క్ సమయోజనీయ నిర్మాణంగా పరిగణించడం సరైనది. (Rayner-Canham, Geoff; Overton, Tina (2008). Descriptive Inorganic Chemistry. (5th ed.). New York: W. H. Freeman and Company. p. 194. ISBN 978-1-4292-2434-5.) గ్రాఫైట్ రూపంలో ఉన్న కార్బన్ దాని తలాలకు సమాంతరంగా లోహ వాహకతను చూపుతుంది, కానీ వాటికి లంబంగా సెమీకండక్టర్‌గా పనిచేస్తుంది. కొన్ని గణనలు కోపర్నిసియం మరియు ఫ్లెరోవియం అలోహాలని అంచనా వేస్తున్నాయి, (Mewes, J.-M.; Smits, O. R.; Kresse, G.; Schwerdtfeger, P. (2019). “Copernicium is a Relativistic Noble Liquid”. Angewandte Chemie International Edition. 58 (50): 17964–17968. Bibcode 2019ACIE...5817964M. doi:10.1002/anie.201906966. PMC PMC6916354. PMID 31596013.) (Florez, Edison; Smits, Odile R.; Mewes, Jan-Michael; Jerabek, Paul; Schwerdtfeger, Peter (2022). “From the gas phase to the solid state: The chemical bonding in the superheavy element flerovium”. The Journal of Chemical Physics. 157 (6): 064304. Bibcode 2022JChPh.157f4304F. doi:10.1063/5.0097642. PMID 35963734. S2CID 250539378.) కానీ వాటిపై జరిగిన అత్యంత ఇటీవలి ప్రయోగాలు అవి లోహాలని సూచిస్తున్నాయి. (Gäggeler, H. W. (2007). “Gas Phase Chemistry of Superheavy Elements”. Paul Scherrer Institute. pp. 26–28. Archived from the original on 20 February 2012.) (Ingo, Peter (15 September 2022). “Study shows flerovium is the most volatile metal in the periodic table”. phys.org. Retrieved 22 November 2022.) (Yakushev, A.; Lens, L.; Düllmann, Ch. E.; Khuyagbaatar, J.; Jäger, E.; Krier, J.; Runke, J.; Albers, H. M.; Asai, M.; Block, M.; Despotopulos, J.; Di Nitto, A.; Eberhardt, K.; Forsberg, U.; Golubev, P.; Götz, M.; Götz, S.; Haba, H.; Harkness-Brennan, L.; Herzberg, R.-D.; Heßberger, F. P.; Hinde, D.; Hübner, A.; Judson, D.; Kindler, B.; Komori, Y.; Konki, J.; Kratz, J. V.; Kurz, N.; Laatiaoui, M.; Lahiri, S.; Lommel, B.; Maiti, M.; Mistry, A. K.; Mokry, Ch.; Moody, K. J.; Nagame, Y.; Omtvedt, J. P.; Papadakis, P.; Pershina, V.; Rudolph, D.; Samiento, L. G.; Sato, T. K.; Schädel, M.; Scharrer, P.; Schausten, B.; Shaughnessy, D. A.; Steiner, J.; Thörle-Pospiech, P.; Toyoshima, A.; Trautmann, N.; Tsukada, K.; Uusitalo, J.; Voss, K.-O.; Ward, A.; Wegrzecki, M.; Wiehl, N.; Williams, E.; Yakusheva, V. (25 August 2022). “On the adsorption and reactivity of element 114, flerovium”. Frontiers in Chemistry. 10. Bibcode 2022FrCh...10.6635Y. doi:10.3389/fchem.2022.976635. PMC PMC9453156. PMID 36092655. article-number: 976635.) ఆస్టాటిన్ ప్రామాణిక పరిస్థితులలో లోహంగా మారుతుందని లెక్కించబడింది, (Hermann, A.; Hoffmann, R.; Ashcroft, N. W. (2013). “Condensed Astatine: Monatomic and Metallic”. Physical Review Letters. 111 (11): 116404-1–116404-5. Bibcode 2013PhRvL.111k6404H. doi:10.1103/PhysRevLett.111.116404. PMID 24074111.) కాబట్టి టెన్నెసిన్ కూడా అలాగే ఉండవచ్చు. (Ball, Philip (13 September 2013). “Metallic properties predicted for astatine”. Chemistry World. Retrieved 7 April 2023.)

[154] మూలకాల ద్రవీభవన స్థానాలు (డేటా పేజీ) చూడండి. ఫ్రాన్సియం విషయంలో కూడా ఇదే నిజం కావచ్చు, కానీ దాని తీవ్రమైన అస్థిరత కారణంగా, ఇది ప్రయోగాత్మకంగా ఎప్పుడూ నిర్ధారించబడలేదు. కోపర్నిసియం మరియు ఫ్లెరోవియం పాదరసం వలె ద్రవాలుగా ఉంటాయని భావిస్తున్నారు, (Mewes, J.-M.; Smits, O. R.; Kresse, G.; Schwerdtfeger, P. (2019). “Copernicium is a Relativistic Noble Liquid”. Angewandte Chemie International Edition. 58 (50): 17964–17968. Bibcode 2019ACIE...5817964M. doi:10.1002/anie.201906966. PMC PMC6916354. PMID 31596013.) (Florez, Edison; Smits, Odile R.; Mewes, Jan-Michael; Jerabek, Paul; Schwerdtfeger, Peter (2022). “From the gas phase to the solid state: The chemical bonding in the superheavy element flerovium”. The Journal of Chemical Physics. 157 (6): 064304. Bibcode 2022JChPh.157f4304F. doi:10.1063/5.0097642. PMID 35963734. S2CID 250539378.) మరియు ప్రయోగాత్మక ఆధారాలు అవి లోహాలని సూచిస్తున్నాయి. (Gäggeler, H. W. (2007). “Gas Phase Chemistry of Superheavy Elements”. Paul Scherrer Institute. pp. 26–28. Archived from the original on 20 February 2012.) (Ingo, Peter (15 September 2022). “Study shows flerovium is the most volatile metal in the periodic table”. phys.org. Retrieved 22 November 2022.) (Yakushev, A.; Lens, L.; Düllmann, Ch. E.; Khuyagbaatar, J.; Jäger, E.; Krier, J.; Runke, J.; Albers, H. M.; Asai, M.; Block, M.; Despotopulos, J.; Di Nitto, A.; Eberhardt, K.; Forsberg, U.; Golubev, P.; Götz, M.; Götz, S.; Haba, H.; Harkness-Brennan, L.; Herzberg, R.-D.; Heßberger, F. P.; Hinde, D.; Hübner, A.; Judson, D.; Kindler, B.; Komori, Y.; Konki, J.; Kratz, J. V.; Kurz, N.; Laatiaoui, M.; Lahiri, S.; Lommel, B.; Maiti, M.; Mistry, A. K.; Mokry, Ch.; Moody, K. J.; Nagame, Y.; Omtvedt, J. P.; Papadakis, P.; Pershina, V.; Rudolph, D.; Samiento, L. G.; Sato, T. K.; Schädel, M.; Scharrer, P.; Schausten, B.; Shaughnessy, D. A.; Steiner, J.; Thörle-Pospiech, P.; Toyoshima, A.; Trautmann, N.; Tsukada, K.; Uusitalo, J.; Voss, K.-O.; Ward, A.; Wegrzecki, M.; Wiehl, N.; Williams, E.; Yakusheva, V. (25 August 2022). “On the adsorption and reactivity of element 114, flerovium”. Frontiers in Chemistry. 10. Bibcode 2022FrCh...10.6635Y. doi:10.3389/fchem.2022.976635. PMC PMC9453156. PMID 36092655. article-number: 976635.)

[metalloids-160] 18.0 ^18.1 మెటలాయిడ్ల జాబితాలు చూడండి. ఉదాహరణకు, అమెరికన్ కెమికల్ సొసైటీ ఉపయోగించే ఆవర్తన పట్టికలో పొలోనియంను మెటలాయిడ్‌గా చేర్చారు, (“Periodic Table of Chemical Elements”. www.acs.org. American Chemical Society. 2021. Archived from the original on 3 February 2021. Retrieved 27 March 2021.) కానీ రాయల్ సొసైటీ ఆఫ్ కెమిస్ట్రీ ఉపయోగించే పట్టికలో లేదు, (“Periodic Table”. www.rsc.org. Royal Society of Chemistry. 2021. Archived from the original on 21 March 2021. Retrieved 27 March 2021.) మరియు ఎన్సైక్లోపీడియా బ్రిటానికాలో చేర్చబడినది మెటలాయిడ్లు లేదా సెమీ-మెటల్స్ గురించి అస్సలు ప్రస్తావించదు. (Seaborg, G. (c. 2006). “transuranium element (chemical element)”. Encyclopædia Britannica. Archived from the original on 30 November 2010. Retrieved 16 March 2010.) వర్గీకరణ ఒకే పనిలో కూడా మారవచ్చు. ఉదాహరణకు, షెర్విన్ మరియు వెస్టన్ యొక్క కెమిస్ట్రీ ఆఫ్ ది నాన్-మెటాలిక్ ఎలిమెంట్స్ (1966) పుస్తకంలో పేజీ 7లో ఉన్న ఆవర్తన పట్టిక ఆంటిమోనీని అలోహంగా వర్గీకరిస్తుంది, కానీ పేజీ 115లో దీనిని లోహంగా పిలుస్తారు. (Sherwin, E.; Weston, G. J. (1966). Chemistry of the Non-Metallic Elements. Spice, J. E. (ed.). Pergamon Press. ISBN 978-1-4831-3905-0.)

[223] డెమ్‌కోవ్ మరియు ఆస్ట్రోవ్స్కీ పొటెన్షియల్ $U_{1 / 2} (r) = - \frac{2 v}{r R (r + R)^{2}}$ ను పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు, ఇక్కడ $R$ మరియు $v$ స్థిర పారామితులు; ఇది చిన్న $r$ కోసం కూలుంబ్ పొటెన్షియల్కు చేరువవుతుంది. $v$ అనేది $v = v_{N} = \frac{1}{4} R^{2} N (N + 1)$ అనే షరతును సంతృప్తిపరిచినప్పుడు, ఇక్కడ $N = n + l$ , ఈ పొటెన్షియల్ కోసం ష్రోడింగర్ సమీకరణం యొక్క సున్నా-శక్తి పరిష్కారాలను గెగెన్‌బౌర్ పాలీనామియల్స్తో విశ్లేషణాత్మకంగా వివరించవచ్చు. $v$ ఈ విలువల ద్వారా వెళుతున్నప్పుడు, ఆ $N$ విలువ కలిగిన అన్ని స్థితులను కలిగి ఉన్న ఒక మానిఫోల్డ్ సున్నా శక్తి వద్ద ఉద్భవిస్తుంది మరియు ఆపై బంధించబడి, మాడెలంగ్ క్రమాన్ని తిరిగి పొందుతుంది. పెర్టర్బేషన్-థియరీ పరిశీలనలు చిన్న $n$ కలిగిన స్థితులు తక్కువ శక్తిని కలిగి ఉంటాయని, మరియు s ఆర్బిటాల్‌లు ( $l = 0$ తో) వాటి శక్తులను తదుపరి $n + l$ సమూహానికి చేరువ చేస్తాయని చూపుతున్నాయి. (Demkov, Yury N.; Ostrovsky, Valentin N. (1972). “n+l Filling Rule in the Periodic System and Focusing Potentials”. Journal of Experimental and Theoretical Physics. 35 (1): 66–69. Bibcode 1972JETP...35...66D. Retrieved 25 November 2022.) (Thyssen, Pieter; Ceulemans, Arnout (2017). Shattered Symmetry: Group Theory from the Eightfold Way to the Periodic Table. Oxford University Press. pp. 336, 360–381. ISBN 978-0-19-061139-2.)

[224] ఉదాహరణకు, ప్రారంభ ఆక్టినైడ్లు ఆక్టినియం నుండి యురేనియం వరకు అధిక ఆక్సీకరణ స్థితుల వైపు మొగ్గు చూపడంలో d-బ్లాక్ పరివర్తన లోహాల వలె ప్రవర్తిస్తాయి, అయినప్పటికీ గ్యాస్ దశలో ఆక్టినియం మరియు థోరియం మాత్రమే d-బ్లాక్ వంటి కాన్ఫిగరేషన్లను కలిగి ఉంటాయి; f-ఎలక్ట్రాన్లు ప్రోటాక్టినియం వద్దే కనిపిస్తాయి. (Johnson, David (1984). The Periodic Law. The Royal Society of Chemistry. ISBN 0-85186-428-7.) యురేనియం యొక్క [Rn]5f³6d¹7s² కాన్ఫిగరేషన్ వాస్తవానికి హుండ్ లాంతనైడ్ల కోసం ఊహించిన దానికి సమానంగా ఉంటుంది, కానీ యురేనియం త్రిసంయోజక స్థితిని ఇష్టపడదు, టెట్రావాలెంట్ లేదా హెక్సావాలెంట్‌గా ఉండటానికి ఇష్టపడుతుంది. (Jørgensen, Christian Klixbüll (1988). “Influence of Rare Earths on Chemical Understanding and Classification”. In Gschneidner Jr., Karl A.; Eyring, Leroy (eds.). Handbook on the Physics and Chemistry of Rare Earths. Elsevier. Vol. 11, pp. 197–292. ISBN 978-0-444-87080-3.) మరోవైపు, ఆక్టినైడ్ల కోసం లాంతనైడ్ వంటి కాన్ఫిగరేషన్లు ప్లూటోనియం వద్ద ప్రారంభమవుతాయి, కానీ లాంతనైడ్ వంటి ప్రవర్తన వైపు మార్పు క్యూరియం వద్ద మాత్రమే స్పష్టంగా ఉంటుంది: యురేనియం మరియు క్యూరియం మధ్య ఉన్న మూలకాలు పరివర్తన-లోహం వంటి ప్రవర్తన నుండి లాంతనైడ్ వంటి ప్రవర్తనకు పరివర్తన చెందుతాయి. (Johnson, David (1984). The Periodic Law. The Royal Society of Chemistry. ISBN 0-85186-428-7.) అందువల్ల రసాయన ప్రవర్తన మరియు ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్ ఒకదానికొకటి ఖచ్చితంగా సరిపోలవు. (Johnson, David (1984). The Periodic Law. The Royal Society of Chemistry. ISBN 0-85186-428-7.)

[227] టెక్నీషియం, ప్రోమెథియం, అస్టాటిన్, నెప్ట్యూనియం, మరియు ప్లూటోనియం కూడా ప్రకృతిలో తక్కువ పరిమాణంలో లభిస్తాయని కనుగొనబడింది. రసాయన మూలకాల ఆవిష్కరణల కాలక్రమం చూడండి.

[2] “Periodic Table of Elements”. IUPAC | International Union of Pure and Applied Chemistry. Retrieved 11 May 2024.

[neutronium-3] An element zero (i.e. a substance composed purely of neutrons), is included in a few alternate presentations, for example, in the Chemical Galaxy. See Labarca, M. (2016). “An element of atomic number zero?”. New Journal of Chemistry. 40 (11): 9002–9006. doi:10.1039/C6NJ02076C. hdl:11336/46854.

[4] IUPAC, Compendium of Chemical Terminology, 5th ed. (the “Gold Book”). Online version: “Chemical element”. doi:10.1351/goldbook.C01022

[IUPAC-redbook-5] 4.00 ^4.01 ^4.02 ^4.03 ^4.04 ^4.05 ^4.06 ^4.07 ^4.08 ^4.09 ^4.10 ^4.11 ^4.12 ^4.13 “Periodic Table of Elements”. iupac.org. IUPAC. 2021. Retrieved 3 April 2021.

[ciaaw-6] “Standard Atomic Weights”. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights. International Union of Pure and Applied Chemistry. 2019. Archived from the original on 8 August 2020. Retrieved 7 February 2021.

[Greenwood-7] Greenwood & Earnshaw, pp. 24–27

[8] Gray, p. 6

[emsley-9] Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named emsley

[10] Silva, Robert J. (2006). “Fermium, Mendelevium, Nobelium and Lawrencium”. In Morss, L. R.; Edelstein, N. M.; Fuger, J. (eds.). The Chemistry of the Actinide and Transactinide Elements. (3rd ed.). Dordrecht: Springer Science+Business Media. ISBN 978-1-4020-3555-5.

[Bi209alpha2-11] Marcillac, Pierre de; Noël Coron; Gérard Dambier; Jacques Leblanc; Jean-Pierre Moalic (April 2003). “Experimental detection of α-particles from the radioactive decay of natural bismuth”. Nature. 422 (6934): 876–878. Bibcode 2003Natur.422..876D. doi:10.1038/nature01541. PMID 12712201. S2CID 4415582.

[IUPAC-15] 11.0 ^11.1 ^11.2 ^11.3 ^11.4 ^11.5 ^11.6 ^11.7 Connelly, N. G.; Damhus, T.; Hartshorn, R. M.; Hutton, A. T. (2005). Nomenclature of Inorganic Chemistry: IUPAC Recommendations 2005. RSC Publishing. p. 51. ISBN 978-0-85404-438-2. Archived from the original on 23 November 2018. Retrieved 26 November 2018.

[Fluck-16] 12.0 ^12.1 ^12.2 ^12.3 ^12.4 ^12.5 ^12.6 ^12.7 Fluck, E. (1988). “New Notations in the Periodic Table”. Pure Appl. Chem.. 60 (3): 431–436. doi:10.1351/pac198860030431. S2CID 96704008. Archived from the original on 25 March 2012. Retrieved 24 March 2012.

[Petrucci331-17] 13.00 ^13.01 ^13.02 ^13.03 ^13.04 ^13.05 ^13.06 ^13.07 ^13.08 ^13.09 Petrucci et al., p. 331

[18] Pfeiffer, Paul (1920). “Die Befruchtung der Chemie durch die Röntgenstrahlenphysik” (in German). Naturwissenschaften. 8 (50): 984–991. Bibcode 1920NW......8..984P. doi:10.1007/BF02448807. S2CID 7071495.

[cartoon-19] 15.00 ^15.01 ^15.02 ^15.03 ^15.04 ^15.05 ^15.06 ^15.07 ^15.08 ^15.09 ^15.10 ^15.11 ^15.12 ^15.13 ^15.14 ^15.15 ^15.16 ^15.17 ^15.18 ^15.19 Gonick, First; Criddle, Craig (2005). The Cartoon Guide to Chemistry. Collins. pp. 17–65. ISBN 0-06-093677-0.

[Thyssen-20] 16.00 ^16.01 ^16.02 ^16.03 ^16.04 ^16.05 ^16.06 ^16.07 ^16.08 ^16.09 Thyssen, P.; Binnemans, K. (2011). “Accommodation of the Rare Earths in the Periodic Table: A Historical Analysis”. In Gschneidner, K. A. Jr.; Bünzli, J-C.G; Vecharsky, Bünzli (eds.). Handbook on the Physics and Chemistry of Rare Earths. Amsterdam: Elsevier. Vol. 41, pp. 1–93. ISBN 978-0-444-53590-0. doi:10.1016/B978-0-444-53590-0.00001-7.

[21] Scerri, p. 375

[2015IUPAC-22] 18.0 ^18.1 “The constitution of group 3 of the periodic table”. IUPAC. 2015. Archived from the original on 5 July 2016. Retrieved 30 July 2016.

[Scerri17-24] 19.0 ^19.1 Scerri, p. 17

[25] Retrieved 29 March 2021.

[Jensen2009-26] 21.0 ^21.1 ^21.2 Jensen, William B. (2009). “Misapplying the Periodic Law”. Journal of Chemical Education. 86 (10): 1186. Bibcode 2009JChEd..86.1186J. doi:10.1021/ed086p1186.

[FIII19-27] 22.00 ^22.01 ^22.02 ^22.03 ^22.04 ^22.05 ^22.06 ^22.07 ^22.08 ^22.09 ^22.10 Feynman, Richard; Leighton, Robert B.; Sands, Matthew (1970). “19. The Hydrogen Atom and The Periodic Table”. The Feynman Lectures on Physics. Addison–Wesley. Vol. 3. ISBN 0-201-02115-3. Archived from the original on 19 October 2021. Retrieved 15 August 2021.

[28] Petrucci et al., p. 323

[30] Petrucci et al., p. 322

[31] Ball, David W.; Key, Jessie A. (2011). Introductory Chemistry. (1st Canadian ed.). Vancouver, British Columbia: BC Campus. ISBN 978-1-77420-003-2. Archived from the original on 15 August 2021. Retrieved 15 August 2021.

[32] “Electron Configurations”. chem.fsu.edu. Florida State University. 6 May 2020. Archived from the original on 6 May 2022. Retrieved 17 April 2022.

[Goudsmit-33] 27.0 ^27.1 ^27.2 Goudsmit, S. A.; Richards, Paul I. (1964). “The Order of Electron Shells in Ionized Atoms”. Proc. Natl. Acad. Sci.. 51 (4): 664–671 (with correction on p 906). Bibcode 1964PNAS...51..664G. doi:10.1073/pnas.51.4.664. OSTI 4007960. PMC PMC300183. PMID 16591167. Archived from the original on 10 October 2017. Retrieved 15 August 2021.

[Jolly-34] Jolly, William L. (1984). Modern Inorganic Chemistry. (1st ed.). McGraw-Hill. pp. 10–12. ISBN 0-07-032760-2.

[Ostrovsky-35] 29.0 ^29.1 ^29.2 ^29.3 ^29.4 Ostrovsky, V. N. (May 2001). “What and How Physics Contributes to Understanding the Periodic Law”. Foundations of Chemistry. 3 (2): 145–181. doi:10.1023/A:1011476405933. S2CID 15679915.

[Ostrovsky1981-36] 30.0 ^30.1 Ostrovsky, V. N. (1981). “Dynamic symmetry of atomic potential”. Journal of Physics B: Atomic and Molecular Physics. 14 (23): 4425–4439. Bibcode 1981JPhB...14.4425O. doi:10.1088/0022-3700/14/23/008.

[Wong-37] 31.0 ^31.1 Wong, D. Pan (1979). “Theoretical justification of Madelung's rule”. J. Chem. Educ.. 56 (11): 714–718. Bibcode 1979JChEd..56..714W. doi:10.1021/ed056p714.

[Petrucci328-39] 32.0 ^32.1 ^32.2 Petrucci et al., p. 328

[Cao-40] Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Cao

[Jorgensen-41] 34.0 ^34.1 ^34.2 ^34.3 ^34.4 Jørgensen, Christian (1973). “The Loose Connection between Electron Configuration and the Chemical Behavior of the Heavy Elements (Transuranics)”. Angewandte Chemie International Edition. 12 (1): 12–19. doi:10.1002/anie.197300121.

[jensenlaw-43] 35.00 ^35.01 ^35.02 ^35.03 ^35.04 ^35.05 ^35.06 ^35.07 ^35.08 ^35.09 ^35.10 ^35.11 ^35.12 ^35.13 ^35.14 ^35.15 ^35.16 ^35.17 ^35.18 ^35.19 ^35.20 ^35.21 ^35.22 ^35.23 ^35.24 Jensen, William B. (2000). “The Periodic Law and Table”. Archived from the original on 10 November 2020. Retrieved 10 December 2022.

[45] Wulfsberg, p. 27

[KW-46] 37.0 ^37.1 ^37.2 ^37.3 ^37.4 ^37.5 ^37.6 ^37.7 ^37.8 Keeler, James; Wothers, Peter (2014). Chemical Structure and Reactivity. (2nd ed.). Oxford University Press. pp. 257–260. ISBN 978-0-19-9604135.

[Petrucci326-47] 38.0 ^38.1 Petrucci et al., pp. 326–7

[48] Farberovich, O. V.; Kurganskii, S. I.; Domashevskaya, E. P. (1980). “Problems of the OPW Method. II. Calculation of the Band Structure of ZnS and CdS”. Physica Status Solidi B. 97 (2): 631–640. Bibcode 1980PSSBR..97..631F. doi:10.1002/pssb.2220970230.

[Jensen-2015-49] 40.0 ^40.1 ^40.2 ^40.3 Jensen, William B. (2015). “The positions of lanthanum (actinium) and lutetium (lawrencium) in the periodic table: an update”. Foundations of Chemistry. 17: 23–31. doi:10.1007/s10698-015-9216-1. S2CID 98624395.

[Hamilton-50] 41.0 ^41.1 ^41.2 ^41.3 ^41.4 Hamilton, David C. (1965). “Position of Lanthanum in the Periodic Table”. American Journal of Physics. 33 (8): 637–640. Bibcode 1965AmJPh..33..637H. doi:10.1119/1.1972042.

[elyashevich-51] El'yashevich, M. A. (1953). Spectra of the Rare Earths. Moscow: State Publishing House of Technical-Theoretical Literature. pp. 382, 397.

[Cp3Ln-52] 43.0 ^43.1 ^43.2 Krinsky, Jamin L.; Minasian, Stefan G.; Arnold, John (8 December 2010). “Covalent Lanthanide Chemistry Near the Limit of Weak Bonding: Observation of (CpSiMe₃)₃Ce−ECp* and a Comprehensive Density Functional Theory Analysis of Cp₃Ln−ECp (E = Al, Ga)”. Inorganic Chemistry. American Chemical Society (ACS). 50 (1): 345–357. doi:10.1021/ic102028d. PMID 21141834.

[JensenLr-53] 44.0 ^44.1 ^44.2 Jensen, W. B. (2015). “Some Comments on the Position of Lawrencium in the Periodic Table”. Archived from the original on 23 December 2015. Retrieved 20 September 2015.

[54] Wang, Fan; Le-Min, Li (2002). “镧系元素 4f 轨道在成键中的作用的理论研究” [Theoretical Study on the Role of Lanthanide 4f Orbitals in Bonding] (in Chinese). Acta Chimica Sinica. 62 (8): 1379–84.

[LaF3-55] Xu, Wei; Ji, Wen-Xin; Qiu, Yi-Xiang; Schwarz, W. H. Eugen; Wang, Shu-Guang (2013). “On structure and bonding of lanthanoid trifluorides LnF₃ (Ln = La to Lu)”. Physical Chemistry Chemical Physics. 2013 (15): 7839–47. Bibcode 2013PCCP...15.7839X. doi:10.1039/C3CP50717C. PMID 23598823.

[Pyykko-56] Chi, Chaoxian; Pan, Sudip; Jin, Jiaye; Meng, Luyan; Luo, Mingbiao; Zhao, Lili; Zhou, Mingfei; Frenking, Gernot (2019). “Octacarbonyl Ion Complexes of Actinides [An(CO)8]+/− (An=Th, U) and the Role of f Orbitals in Metal–Ligand Bonding”. Chem. Eur. J.. 25 (50): 11772–11784. Bibcode 2019ChEuJ..2511772C. doi:10.1002/chem.201902625. PMC PMC6772027. PMID 31276242.

[57] Singh, Prabhakar P. (1994). “Relativistic effects in mercury: Atom, clusters, and bulk”. Physical Review B. 49 (7): 4954–4958. Bibcode 1994PhRvB..49.4954S. doi:10.1103/PhysRevB.49.4954. PMID 10011429.

[VI-58] Hu, Shu-Xian; Zou, Wenli (23 September 2021). “Stable copernicium hexafluoride (CnF₆) with an oxidation state of VI+”. Physical Chemistry Chemical Physics. 2022 (24): 321–325. Bibcode 2021PCCP...24..321H. doi:10.1039/D1CP04360A. PMID 34889909.

[60] Kelley, Morgan P.; Deblonde, Gauthier J.-P.; Su, Jing; Booth, Corwin H.; Abergel, Rebecca J.; Batista, Enrique R.; Yang, Ping (2018). “Bond Covalency and Oxidation State of Actinide Ions Complexed with Therapeutic Chelating Agent 3,4,3-LI(1,2-HOPO)”. Inorganic Chemistry. 57 (9): 5352–5363. doi:10.1021/acs.inorgchem.8b00345. OSTI 1458511. PMID 29624372.

[Johansson-61] Johansson, B.; Abuja, R.; Eriksson, O.; Wills, J. M. (1995). “Anomalous fcc crystal structure of thorium metal.”. Physical Review Letters. 75 (2): 280–283. Bibcode 1995PhRvL..75..280J. doi:10.1103/PhysRevLett.75.280. PMID 10059654.

[XuPyykko-62] 52.0 ^52.1 Xu, Wen-Hua; Pyykkö, Pekka (8 June 2016). “Is the chemistry of lawrencium peculiar”. Phys. Chem. Chem. Phys.. 2016 (18): 17351–5. Bibcode 2016PCCP...1817351X. doi:10.1039/c6cp02706g. hdl:10138/224395. PMID 27314425. S2CID 31224634. Retrieved 24 April 2017.

[Scerri354-63] 53.0 ^53.1 ^53.2 Scerri, p. 354–6

[117s-64] Oganessian, Yu.Ts.; Abdullin, F.Sh.; Bailey, P.D.; Benker, D.E.; Bennett, M.E.; Dmitriev, S.N.; Ezold, J.G.; Hamilton, J.H.; Henderson, R.A.; Itkis, M.G.; Lobanov, Yuri V.; Mezentsev, A.N.; Moody, K. J.; Nelson, S.L.; Polyakov, A.N.; Porter, C.E.; Ramayya, A.V.; Riley, F.D.; Roberto, J.B.; Ryabinin, M. A.; Rykaczewski, K.P.; Sagaidak, R.N.; Shaughnessy, D.A.; Shirokovsky, I.V.; Stoyer, M.A.; Subbotin, V.G.; Sudowe, R.; Sukhov, A.M.; Tsyganov, Yu.S.; Utyonkov, Vladimir K.; Voinov, A.A.; Vostokin, G.K.; Wilk, P.A. (2010). “Synthesis of a new element with atomic number”. Physical Review Letters. 104 (14). Bibcode 2010PhRvL.104n2502O. doi:10.1103/PhysRevLett.104.142502. PMID 20481935. S2CID 3263480. article-number: 142502.

[pp2002-65] Oganessian, Yu. T.; et al. (2002). “Results from the first ²⁴⁹Cf+⁴⁸Ca experiment”. JINR Communication. Archived from the original on 13 December 2004. Retrieved 13 June 2009.

[IUPAC-20161130-66] 56.0 ^56.1 “IUPAC Announces the Names of the Elements 113, 115, 117, and 118”. IUPAC. 30 November 2016. Archived from the original on 30 November 2016. Retrieved 1 December 2016.

[67] National Institute of Standards and Technology (NIST) (August 2019). “Periodic Table of the Elements”. NIST. Archived from the original on 8 February 2021. Retrieved 7 February 2021.

[68] Fricke, B. (1975). “Superheavy elements a prediction of their chemical and physical properties”. Dunitz, J. D. (ed.). Structure and Bonding. Berlin: Springer-Verlag. 21: 89–144. ISBN 978-3-540-07109-9. doi:10.1007/BFb0116496.

[Lemonick-69] 59.0 ^59.1 ^59.2 Lemonick, Sam (2019). “The periodic table is an icon. But chemists still can't agree on how to arrange it”. C&EN News. Archived from the original on 28 January 2021. Retrieved 16 December 2020.

[Gray12-70] 60.0 ^60.1 Gray, p. 12

[Vlasov-71] 61.0 ^61.1 ^61.2 ^61.3 ^61.4 Vlasov, L.; Trifonov, D. (1970). 107 Stories About Chemistry. Sobolev, D. (translator). Mir Publishers. pp. 23–27. ISBN 978-0-8285-5067-3.

[raynercanham-72] 62.0 ^62.1 ^62.2 ^62.3 ^62.4 Rayner-Canham, Geoffrey (2020). The Periodic Table: Past, Present, Future. World Scientific. pp. 53–70, 85–102. ISBN 978-981-12-1850-7.

[73] Seaborg, G. (1945). “The chemical and radioactive properties of the heavy elements”. Chemical & Engineering News. 23 (23): 2190–93. doi:10.1021/cen-v023n023.p2190.

[Kaesz-74] 64.0 ^64.1 Kaesz, Herb; Atkins, Peter (2009). “A Central Position for Hydrogen in the Periodic Table”. Chemistry International. 25 (6): 14. doi:10.1515/ci.2003.25.6.14.

[GE-75] 65.0 ^65.1 Greenwood & Earnshaw, throughout the book

[76] Scerri, Eric (2004). “The Placement of Hydrogen in the Periodic Table”. Chemistry International. 26 (3): 21–22. doi:10.1515/ci.2004.26.3.21.

[shattered-77] Thyssen, Pieter; Ceulemans, Arnout (2017). Shattered Symmetry: Group Theory from the Eightfold Way to the Periodic Table. Oxford University Press. pp. 336, 360–381. ISBN 978-0-19-061139-2.

[Kurushkin-78] Kurushkin, Mikhail (2020). “Helium's placement in the Periodic Table from a crystal structure viewpoint”. IUCrJ. 7 (4): 577–578. Bibcode 2020IUCrJ...7..577K. doi:10.1107/S2052252520007769. PMC PMC7340260. PMID 32695406. Archived from the original on 19 October 2021. Retrieved 19 June 2020.

[PTSS-79] 69.0 ^69.1 ^69.2 ^69.3 Scerri, pp. 392–401

[grochala-80] 70.0 ^70.1 Grochala, Wojciech (1 November 2017). “On the position of helium and neon in the Periodic Table of Elements”. Foundations of Chemistry. 20 (2018): 191–207. doi:10.1007/s10698-017-9302-7.

[81] Bent Weberg, Libby (18 January 2019). “"The" periodic table”. Chemical & Engineering News. 97 (3). Archived from the original on 1 February 2020. Retrieved 27 March 2020.

[82] Grandinetti, Felice (23 April 2013). “Neon behind the signs”. Nature Chemistry. 5 (2013): 438. Bibcode 2013NatCh...5..438G. doi:10.1038/nchem.1631. PMID 23609097.

[SB23-83] 73.0 ^73.1 ^73.2 ^73.3 ^73.4 Siekierski and Burgess, pp. 23–26

[84] Siekierski and Burgess, p. 128

[85] Lewars, Errol G. (5 December 2008). Modeling Marvels: Computational Anticipation of Novel Molecules. Springer Science & Business Media. pp. 69–71. ISBN 978-1-4020-6973-4. Archived from the original on 19 May 2016.

[wulfsberg53-86] 76.0 ^76.1 Wulfsberg, p. 53: "As pointed out by W. B. Jensen, the metallurgical resemblance [to yttrium] is much stronger for lutetium than for lanthanum, so we have adopted the metallurgist's convention of listing Lu (and by extension Lr) below Sc and Y. An important additional advantage of this is that the periodic table becomes more symmetrical, and it becomes easier to predict electron configurations. E. R. Scerri points out that recent determinations of the electron configurations of most of the f-block elements now are more compatible with this placement of Lu and Lr."

[Kondo-87] 77.0 ^77.1 Kondō, Jun (January 1963). “Superconductivity in Transition Metals”. Progress of Theoretical Physics. 29 (1): 1–9. Bibcode 1963PThPh..29....1K. doi:10.1143/PTP.29.1.

[2021IUPAC-88] 78.0 ^78.1 ^78.2 ^78.3 ^78.4 ^78.5 Scerri, Eric (18 January 2021). “Provisional Report on Discussions on Group 3 of the Periodic Table”. Chemistry International. 43 (1): 31–34. doi:10.1515/ci-2021-0115. S2CID 231694898. Archived from the original on 13 April 2021. Retrieved 9 April 2021.

[JWP-89] Barber, Robert C.; Karol, Paul J; Nakahara, Hiromichi; Vardaci, Emanuele; Vogt, Erich W. (2011). “Discovery of the elements with atomic numbers greater than or equal to 113 (IUPAC Technical Report)”. Pure Appl. Chem.. 83 (7): 1485. doi:10.1351/PAC-REP-10-05-01.

[Karol-90] Karol, Paul J.; Barber, Robert C.; Sherrill, Bradley M.; Vardaci, Emanuele; Yamazaki, Toshimitsu (22 December 2015). “Discovery of the elements with atomic numbers Z = 113, 115 and 117 (IUPAC Technical Report)”. Pure Appl. Chem.. 88 (1–2): 139–153. doi:10.1515/pac-2015-0502.

[91] Pyykkö, Pekka (2019). “An essay on periodic tables”. Pure and Applied Chemistry. 91 (12): 1959–1967. doi:10.1515/pac-2019-0801. S2CID 203944816. Retrieved 27 November 2022.

[smits-92] 82.0 ^82.1 ^82.2 ^82.3 ^82.4 Smits, Odile R.; Düllmann, Christoph E.; Indelicato, Paul; Nazarewicz, Witold; Schwerdtfeger, Peter (2023). “The quest for superheavy elements and the limit of the periodic table”. Nature Reviews Physics. 6 (2): 86–98. doi:10.1038/s42254-023-00668-y. OSTI 2315603. S2CID 266276980.

[93] Leigh, G. Jeffrey (2009). “Periodic Tables and IUPAC”. Chemistry International. 31 (1): 4–6. doi:10.1515/ci.2009.31.1.4. Retrieved 8 January 2024.

[94] Nomenclature of inorganic chemistry: recommendations 1990. Leigh, G. Jeffrey (ed.). Blackwell Scientific Publications. p. 283. 1990. ISBN 0-632-02319-8.

[95] Vernon, R (2021). “The location and composition of Group 3 of the periodic table”. Foundations of Chemistry. 23 (2): 155–197. doi:10.1007/s10698-020-09384-2. S2CID 254501533.

[96] Cotton, SA; Raithby, BR; Shield, A (2022). “A comparison of the structural chemistry of scandium, yttrium, lanthanum and lutetium: A contribution to the group 3 debate”. Coordination Chemistry Reviews. 455. doi:10.1016/j.ccr.2021.214366. S2CID 245712597. article-number: 214366.

[Lavelle-97] Lavelle, Laurence (2008). “Lanthanum (La) and Actinium (Ac) Should Remain in the d-block”. Journal of Chemical Education. 85 (11): 1482–1483. Bibcode 2008JChEd..85.1482L. doi:10.1021/ed085p1482.

[johnson-98] 88.0 ^88.1 ^88.2 ^88.3 Johnson, David (1984). The Periodic Law. The Royal Society of Chemistry. ISBN 0-85186-428-7.

[Wittig-99] Wittig, Jörg (1973). “The pressure variable in solid state physics: What about 4f-band superconductors?”. In H. J. Queisser (ed.). Festkörper Probleme: Plenary Lectures of the Divisions Semiconductor Physics, Surface Physics, Low Temperature Physics, High Polymers, Thermodynamics and Statistical Mechanics, of the German Physical Society, Münster, March 19–24, 1973. Advances in Solid State Physics. Berlin, Heidelberg: Springer. Vol. 13, pp. 375–396. ISBN 978-3-528-08019-8. doi:10.1007/BFb0108579.

[wulfsberg26-100] 90.0 ^90.1 Wulfsberg, p. 26

[Greenwood27-101] 91.0 ^91.1 ^91.2 ^91.3 Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Greenwood27

[102] Messler, R. W. (2010). The essence of materials for engineers. Sudbury, MA: Jones & Bartlett Publishers. p. 32. ISBN 978-0-7637-7833-0.

[Myers-103] Myers, R. (2003). The basics of chemistry. Westport, CT: Greenwood Publishing Group. pp. 61–67. ISBN 978-0-313-31664-7.

[chang2-104] Chang, R. (2002). Chemistry. (7 ed.). New York: McGraw-Hill. pp. 289–310, 340–42. ISBN 978-0-07-112072-2.

[105] Haas, Arthur Erich (1884–1941) Uber die elektrodynamische Bedeutung des Planckschen Strahlungsgesetzes und uber eine neue Bestimmung des elektrischen Elementarquantums und der dimension des wasserstoffatoms. Sitzungsberichte der kaiserlichen Akademie der Wissenschaften in Wien. 2a, 119 pp 119–144 (1910). Haas AE. Die Entwicklungsgeschichte des Satzes von der Erhaltung der Kraft. Habilitation Thesis, Vienna, 1909. Hermann, A. Arthur Erich Haas, Der erste Quantenansatz für das Atom. Stuttgart, 1965 [contains a reprint]

[chemguidear-106] 96.0 ^96.1 Clark, Jim (2012). “Atomic and Ionic Radius”. Chemguide. Archived from the original on 14 November 2020. Retrieved 30 March 2021.

[107] Cao, Chang-Su; Hu, Han-Shi; Li, Jun; Schwarz, W. H. Eugen (2019). “Physical origin of chemical periodicities in the system of elements”. Pure and Applied Chemistry. 91 (12): 1969–1999. doi:10.1515/pac-2019-0901. S2CID 208868546.

[Kaupp-108] Kaupp, Martin (1 December 2006). “The role of radial nodes of atomic orbitals for chemical bonding and the periodic table”. Journal of Computational Chemistry. 28 (1): 320–25. doi:10.1002/jcc.20522. PMID 17143872. S2CID 12677737.

[PTSS2-109] 99.0 ^99.1 ^99.2 ^99.3 Scerri, pp. 407–420

[Greenwood29-110] Greenwood and Earnshaw, p. 29

[112] Imyanitov, Naum S. (2018). “Is the periodic table appears doubled? Two variants of division of elements into two subsets. Internal and secondary periodicity”. Foundations of Chemistry. 21: 255–284. doi:10.1007/s10698-018-9321-z. S2CID 254514910.

[113] Chistyakov, V. M. (1968). “Biron's Secondary Periodicity of the Side d-subgroups of Mendeleev's Short Table”. Journal of General Chemistry of the USSR. 38 (2): 213–214. Retrieved 6 January 2024.

[Calc1-114] P. Pyykkö; M. Atsumi (2009). “Molecular Single-Bond Covalent Radii for Elements 1-118”. Chemistry: A European Journal. 15 (1): 186–197. Bibcode 2009ChEuJ..15..186P. doi:10.1002/chem.200800987. PMID 19058281.

[PekkaPyykko-115] 104.0 ^104.1 Pyykkö, Pekka; Desclaux, Jean Paul (1979). “Relativity and the periodic system of elements”. Accounts of Chemical Research. 12 (8): 276. Bibcode 1979AcChR..12..276P. doi:10.1021/ar50140a002.

[Norrby-116] Norrby, Lars J. (1991). “Why is mercury liquid? Or, why do relativistic effects not get into chemistry textbooks?”. Journal of Chemical Education. 68 (2): 110. Bibcode 1991JChEd..68..110N. doi:10.1021/ed068p110.

[actrev-117] 106.0 ^106.1 ^106.2 ^106.3 ^106.4 ^106.5 Fricke, Burkhard; Waber, J. T. (1971). “Theoretical Predictions of the Chemistry of Superheavy Elements: Continuation of the Periodic Table up to Z=184”. Actinides Reviews. 1: 433–485. Retrieved 5 January 2024.

[Schändel_2003_277-118] Schädel, M. (2003). The Chemistry of Superheavy Elements. Dordrecht: Kluwer Academic Publishers. p. 277. ISBN 978-1-4020-1250-1.

[moscovium-119] Yakushev, A.; Khuyagbaatar, J.; Düllmann, Ch. E.; Block, M.; Cantemir, R. A.; Cox, D. M.; Dietzel, D.; Giacoppo, F.; Hrabar, Y.; Iliaš, M.; Jäger, E.; Krier, J.; Krupp, D.; Kurz, N.; Lens, L.; Löchner, S.; Mokry, Ch.; Mošať, P.; Pershina, V.; Raeder, S.; Rudolph, D.; Runke, J.; Sarmiento, L. G.; Schausten, B.; Scherer, U.; Thörle-Pospiesch, P.; Trautmann, N.; Wegrzecki, M.; Wieczorek, P. (23 September 2024). “Manifestation of relativistic effects in the chemical properties of nihonium and moscovium revealed by gas chromatography studies”. Frontiers in Chemistry. 12. Bibcode 2024FrCh...1274820Y. doi:10.3389/fchem.2024.1474820. PMC PMC11464923. PMID 39391836. article-number: 1474820.

[120] Wulfsberg, pp. 33–34

[Greenwood294-121] Greenwood and Earnshaw, pp. 24–5

[chemguideIE-122] 111.0 ^111.1 Clark, Jim (2016). “Ionisation Energy”. Chemguide. Archived from the original on 22 April 2021. Retrieved 30 March 2021.

[chemguideea-123] 112.0 ^112.1 Clark, Jim (2012). “Electron Affinity”. Chemguide. Archived from the original on 23 April 2021. Retrieved 30 March 2021.

[124] Cárdenas, Carlos; Ayers, Paul; De Proft, Frank; Tozer, David J.; Geerlings, Paul (2010). “Should negative electron affinities be used for evaluating the chemical hardness?”. Physical Chemistry Chemical Physics. 13 (6): 2285–2293. doi:10.1039/C0CP01785J. hdl:10533/132245. PMID 21113528.

[125] Schmidt, H. T.; Reinhed, P.; Orbán, A.; Rosén, S.; Thomas, R. D.; Johansson, H. A. B.; Werner, J.; Misra, D.; Björkhage, M.; Brännholm, L.; Löfgren, P.; Liljeby, L.; Cederquist, H. (2012). “The lifetime of the helium anion”. Journal of Physics: Conference Series. 388 (1). Bibcode 2012JPhCS.388a2006S. doi:10.1088/1742-6596/388/1/012006. article-number: 012006.

[127] Wulfsberg, p. 28

[128] Wulfsberg, p. 274

[Greenwood113-129] Greenwood and Earnshaw, p. 113

[sb45-130] 118.0 ^118.1 Siekierski and Burgess, pp. 45–54

[sb134-132] 119.0 ^119.1 ^119.2 Siekierski and Burgess, pp. 134–137

[sb178-133] 120.0 ^120.1 Siekierski and Burgess, pp. 178–180

[rareearths-134] 121.0 ^121.1 ^121.2 Jørgensen, Christian Klixbüll (1988). “Influence of Rare Earths on Chemical Understanding and Classification”. In Gschneidner Jr., Karl A.; Eyring, Leroy (eds.). Handbook on the Physics and Chemistry of Rare Earths. Elsevier. Vol. 11, pp. 197–292. ISBN 978-0-444-87080-3.

[Scerri14-135] 122.0 ^122.1 Scerri, pp. 14–15

[Greenwood25-136] 123.0 ^123.1 ^123.2 ^123.3 Greenwood and Earnshaw, pp. 25–6

[137] Allen, Leland C. (1989). “Electronegativity is the average one-electron energy of the valence-shell electrons in ground-state free atoms”. Journal of the American Chemical Society. 111 (25): 9003–9014. Bibcode 1989JAChS.111.9003A. doi:10.1021/ja00207a003.

[138] Dieter, R. K.; Watson, R. T. (2009). “Transmetalation reactions producing organocopper compounds”. In Rappoport, Z.; Marek, I. (eds.). The Chemistry of Organocopper Compounds. John Wiley & Sons. Vol. 1, pp. 443–526. ISBN 978-0-470-77296-6. Archived from the original on 17 October 2022. Retrieved 6 April 2022.

[139] Carrasco, Rigo A.; Zamarripa, Cesy M.; Zollner, Stefan; Menéndez, José; Chastang, Stephanie A.; Duan, Jinsong; Grzybowski, Gordon J.; Claflin, Bruce B.; Kiefer, Arnold M. (2018). “The direct bandgap of gray α-tin investigated by infrared ellipsometry”. Applied Physics Letters. 113 (23): 232104. Bibcode 2018ApPhL.113w2104C. doi:10.1063/1.5053884. S2CID 125130534.

[140] “Intermolecular bonding – van der Waals forces”. Archived from the original on 22 January 2022. Retrieved 17 November 2021.

[chemguidemetal-141] Clark, Jim (2019). “Metallic Bonding”. Chemguide. Archived from the original on 21 April 2021. Retrieved 30 March 2021.

[Siekierski-143] 129.0 ^129.1 ^129.2 ^129.3 ^129.4 ^129.5 Siekierski and Burgess, pp. 60–66

[steudel-144] 130.0 ^130.1 ^130.2 ^130.3 Steudel, Ralf; Scheschkewitz, David (2020). Chemistry of the Non-Metals. Walter de Gruyter. pp. 154–155, 425, 436. “In Group 15 of the Periodic Table, as in both neighboring groups, the metallic character increases when going down. More specifically, there is a transition from a purely non-metallic element (N) via elements with nonmetallic and metallic modifications to purely metallic elements (Sb, Bi). This chapter addresses the two elements besides nitrogen, which are clearly nonmetallic under standard conditions: phosphorus and arsenic. The chemistry of arsenic, however, is only briefly described as many of the arsenic compounds resemble the corresponding phosphorus species.”. ISBN 978-3-11-057805-8.

[hawkes-146] 131.0 ^131.1 ^131.2 Hawkes, Stephen J. (2001). “Semimetallicity?”. Journal of Chemical Education. 78 (12): 1686. Bibcode 2001JChEd..78.1686H. doi:10.1021/ed078p1686.

[semiconductor-147] Mewes, Jan-Michael; Smits, Odile Rosette; Jerabek, Paul; Schwerdtfeger, Peter (25 July 2019). “Oganesson is a Semiconductor: On the Relativistic Band-Gap Narrowing in the Heaviest Noble-Gas Solids”. Angewandte Chemie. 58 (40): 14260–14264. doi:10.1002/anie.201908327. PMC PMC6790653. PMID 31343819.

[chemguidem-149] 133.0 ^133.1 Clark, Jim (2012). “Metallic Structures”. Chemguide. Archived from the original on 24 April 2021. Retrieved 30 March 2021.

[Holl-150] Holleman, Arnold F.; Wiberg, Egon; Wiberg, Nils (1985). “Mangan”. Lehrbuch der Anorganischen Chemie (in German). (91–100 ed.). Walter de Gruyter. pp. 1110–1117. ISBN 978-3-11-007511-3.

[wiberg_holleman-151] Wiberg, Egon; Wiberg, Nils; Holleman, Arnold Frederick (2001). Inorganic chemistry. Academic Press. p. 758. ISBN 978-0-12-352651-9.

[CRC-152] Hammond, C. R. (2004). The Elements, in Handbook of Chemistry and Physics. (81st ed.). Boca Raton (FL, US): CRC press. pp. 4–1. ISBN 978-0-8493-0485-9.

[r1-153] “Mechanical Properties of the Elements”. In G.V. Samsonov (ed.). Handbook of the Physicochemical Properties of the Elements. New York, USA: IFI-Plenum. pp. 387–446. 1968. ISBN 978-1-4684-6066-7. doi:10.1007/978-1-4684-6066-7_7. Archived from the original on 2 April 2015.

[155] Hammer, B.; Norskov, J. K. (1995). “Why gold is the noblest of all the metals”. Nature. 376 (6537): 238–240. Bibcode 1995Natur.376..238H. doi:10.1038/376238a0. S2CID 4334587.

[156] Johnson, P. B.; Christy, R. W. (1972). “Optical Constants of the Noble Metals”. Physical Review B. 6 (12): 4370–4379. Bibcode 1972PhRvB...6.4370J. doi:10.1103/PhysRevB.6.4370.

[157] Clark, Jim (2018). “Atomic and Physical Properties of the Period 3 Elements”. Chemguide. Archived from the original on 22 April 2021. Retrieved 30 March 2021.

[group4-158] 141.0 ^141.1 Clark, Jim (2015). “The Trend From Non-Metal to Metal In the Group 4 Elements”. Chemguide. Archived from the original on 27 April 2021. Retrieved 30 March 2021.

[PNU-159] Wei, Lanhua; Kuo, P. K.; Thomas, R. L.; Anthony, T. R.; Banholzer, W. F. (1993). “Thermal conductivity of isotopically modified single crystal diamond”. Physical Review Letters. 70 (24): 3764–3767. Bibcode 1993PhRvL..70.3764W. doi:10.1103/PhysRevLett.70.3764. PMID 10053956.

[Jensen-161] 143.0 ^143.1 Jensen, William B. (January–April 1986). “Classification, symmetry and the periodic table”. Comp. & Maths. With Appls.. 12 (1–2 Part B): 487–510. doi:10.1016/0898-1221(86)90167-7.

[Greenwood29bis-162] Greenwood and Earnshaw, pp. 29–31

[ACS-163] 145.0 ^145.1 ^145.2 “Periodic Table of Chemical Elements”. www.acs.org. American Chemical Society. 2021. Archived from the original on 3 February 2021. Retrieved 27 March 2021.

[164] Fernelius, W. C.; Loening, Kurt; Adams, Roy M. (1971). “Names of groups and elements”. Journal of Chemical Education. 48 (11): 730–731. Bibcode 1971JChEd..48..730F. doi:10.1021/ed048p730.

[EB-165] 147.0 ^147.1 ^147.2 ^147.3 Seaborg, G. (c. 2006). “transuranium element (chemical element)”. Encyclopædia Britannica. Archived from the original on 30 November 2010. Retrieved 16 March 2010.

[166] Jensen, William B. (2003). “The Place of Zinc, Cadmium, and Mercury in the Periodic Table”. Journal of Chemical Education. 80 (8): 952–961. Bibcode 2003JChEd..80..952J. doi:10.1021/ed080p952. Archived from the original on 11 June 2010. Retrieved 6 May 2012.

[167] Principles of Chemical Nomenclature. Leigh, G. J. (ed.). The Royal Society of Chemistry. p. 9. 2011. ISBN 978-1-84973-007-5.

[168] Winter, Mark (1993–2022). “WebElements”. The University of Sheffield and WebElements Ltd, UK. Retrieved 5 December 2022.

[169] Cowan, Robert D. (1981). The Theory of Atomic Structure and Spectra. University of California Press. p. 598. ISBN 978-0-520-90615-0.

[170] Villar, G. E. (1966). “A suggested modification to the periodic chart”. Journal of Inorganic and Nuclear Chemistry. 28 (1): 25–29. doi:10.1016/0022-1902(66)80224-5.

[sacotton-171] 153.0 ^153.1 Cotton, S. A. (1996). “After the actinides, then what?”. Chemical Society Reviews. 25 (3): 219–227. doi:10.1039/CS9962500219.

[Neve-172] Neve, Francesco (2022). “Chemistry of superheavy transition metals”. Journal of Coordination Chemistry. 75 (17–18): 2287–2307. doi:10.1080/00958972.2022.2084394. S2CID 254097024.

[Mingos-173] Mingos, Michael (1998). Essential Trends in Inorganic Chemistry. Oxford University Press. p. 387. ISBN 978-0-19-850109-1.

[174] “A New Era of Discovery: the 2023 Long Range Plan for Nuclear Science”. U.S. Department of Energy – via OSTI. October 2023. “Superheavy elements (Z > 102) are teetering at the limits of mass and charge.”. Archived from the original on 5 October 2023. Retrieved 20 October 2023.

[175] Kragh, Helge (2017). “The search for superheavy elements: Historical and philosophical perspectives”. arXiv:1708.04064.

[176] Theuns, Tom. “Metallicity of stars”. icc.dur.ac.uk. Durham University. Archived from the original on 27 September 2021. Retrieved 27 March 2021.

[177] Burns, Gerald (1985). Solid State Physics. Academic Press, Inc. pp. 339–40. ISBN 978-0-12-146070-9.

[178] Duffus, John H. (2002). “"Heavy Metals"–A Meaningless Term?”. Pure and Applied Chemistry. 74 (5): 793–807. doi:10.1351/pac200274050793. S2CID 46602106. Archived from the original on 11 April 2021. Retrieved 27 March 2021.

[179] Koppenol, W. (2016). “How to name new chemical elements”. Pure and Applied Chemistry. DeGruyter. doi:10.1515/pac-2015-0802. hdl:10045/55935. S2CID 102245448. Archived from the original on 11 May 2020. Retrieved 15 August 2021.

[180] Roth, Klaus (3 April 2018). “Is Element 118 a Noble Gas?”. Chemie in unserer Zeit. doi:10.1002/chemv.201800029. Archived from the original on 2 March 2021. Retrieved 27 March 2021.

[181] The Chemical Society of Japan (25 January 2018). “【お知らせ】高等学校化学で用いる用語に関する提案（1）への反応”. www.chemistry.or.jp. The Chemical Society of Japan. “「12．アルカリ土類金属」の範囲についても，△を含めれば，すべての教科書で提案が考慮されている。歴史的には第4 周期のカルシウム以下を指していた用語だったが，「周期表の2 族に対応する用語とする」というIUPAC の勧告1）に従うのは現在では自然な流れだろう。”. Archived from the original on 16 May 2021. Retrieved 3 April 2021.

[182] Wurzer, Ferdinand (1817). “Auszug eines Briefes vom Hofrath Wurzer, Prof. der Chemie zu Marburg” [Excerpt of a letter from Court Advisor Wurzer, Professor of Chemistry at Marburg] (in German). Annalen der Physik. 56 (7): 331–334. Bibcode 1817AnP....56..331.. doi:10.1002/andp.18170560709. Archived from the original on 8 October 2021. Retrieved 15 August 2021. Here, Döbereiner found that strontium's properties were intermediate to those of calcium and barium.

[183] Döbereiner, J. W. (1829). “Versuch zu einer Gruppirung der elementaren Stoffe nach ihrer Analogie” [An attempt to group elementary substances according to their analogies] (in German). Annalen der Physik und Chemie. 2nd series. 15 (2): 301–307. Bibcode 1829AnP....91..301D. doi:10.1002/andp.18290910217. Archived from the original on 8 October 2021. Retrieved 15 August 2021. For an English translation of this article, see: Johann Wolfgang Döbereiner: "An Attempt to Group Elementary Substances according to Their Analogies" (Lemoyne College (Syracuse, New York, USA)) ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ

[184] Horvitz, L. (2002). Eureka!: Scientific Breakthroughs That Changed The World. New York: John Wiley. p. 43. ISBN 978-0-471-23341-1. Bibcode 2001esbt.book.....H. OCLC 50766822.

[185] Scerri, p. 47

[186] Ball, P. (2002). The Ingredients: A Guided Tour of the Elements. Oxford: Oxford University Press. p. 100. ISBN 978-0-19-284100-1.

[EB1911-187] 169.0 ^169.1 Vol. 19, p. 515. wstitle: Newlands, John Alexander Reina.

[Meyer_table-188] Meyer, Julius Lothar; Die modernen Theorien der Chemie (1864); table on page 137 ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ

[189] Scerri, pp. 106–108

[190] Scerri, p. 113

[Scerri117-191] 173.0 ^173.1 Scerri, pp. 117–123

[mendeleev1871-192] Mendeleev, D. (1871). “The natural system of elements and its application to the indication of the properties of undiscovered elements” (in Russian). Journal of the Russian Chemical Society. 3: 25–56. Archived from the original on 13 August 2017. Retrieved 23 August 2017.

[193] Scerri, p. 149

[194] Scerri, p. 151–2

[195] Rouvray, R.. “Dmitri Mendeleev”. New Scientist. Archived from the original on 15 August 2021. Retrieved 19 April 2020.

[Scerri164-196] Scerri, pp. 164–169

[moseley2010-197] 179.0 ^179.1 ^179.2 Marshall, J.L.; Marshall, V.R. (2010). “Rediscovery of the Elements: Moseley and Atomic Numbers”. The Hexagon. Alpha Chi Sigma. 101 (3): 42–47. S2CID 94398490. Archived from the original on 16 July 2019. Retrieved 15 August 2021.

[broek-198] 180.0 ^180.1 van den Broek, A. (1913). “Die Radioelemente, das periodische System und die Konstitution der Atom”. Physikalische Zeitschrift. 14: 32–41.

[199] Scerri, p. 185

[200] Rutherford, E. (1914). “LVII. The structure of the atom”. Phil. Mag.. 27: 488–499. “This has led to an interesting suggestion by van Broek that the number of units of charge on the nucleus, and consequently the number of external electrons, may be equal to the number of the elements when arranged in order of increasing atomic weight. On this view, the nucleus charges of hydrogen, helium, and carbon are 1, 2, 6 respectively, and so on for the other elements, provided there is no gap due to a missing element. This view has been taken by Bohr in his theory of the constitution of simple atoms and molecules.”. doi:10.1080/14786440308635117.

[201] Atkins, P. W. (1995). The Periodic Kingdom. HarperCollins Publishers, Inc. p. 87. ISBN 978-0-465-07265-1.

[202] Egdell, Russell G.; Bruton, Elizabeth (2020). “Henry Moseley, X-ray spectroscopy and the periodic table”. Philosophical Transactions of the Royal Society A: Mathematical, Physical and Engineering Sciences. 378 (2180). doi:10.1002/chem.202004775. PMID 32811359.

[nipponium2022-203] Hisamatsu, Yoji; Egashira, Kazuhiro; Maeno, Yoshiteru (2022). “Ogawa's nipponium and its re-assignment to rhenium”. Foundations of Chemistry. 24: 15–57. doi:10.1007/s10698-021-09410-x.

[7elements-204] 186.0 ^186.1 ^186.2 Scerri, Eric (2013). A Tale of Seven Elements. Oxford University Press. pp. 47–53, 115. ISBN 978-0-19-539131-2.

[205] See Bohr table from 1913 paper below.

[206] Kragh, Helge (2012). “Lars Vegard, Atomic Structure, and the Periodic System”. Bull. Hist. Chem.. 37 (1): 43.

[Scerri208-207] Scerri, pp. 208–218

[208] Bohr, Niels (1913). “On the Constitution of Atoms and Molecules, Part III, Systems containing several nuclei”. Philosophical Magazine. 26: 857–875.

[209] Kragh, Helge (1 January 1979). “Niels Bohr's Second Atomic Theory”. Historical Studies in the Physical Sciences. 10: 123–186. doi:10.2307/27757389. JSTOR 27757389.

[210] Kossel, W. (1916). “Über Molekülbildung als Folge des Atombaues”. Ann. Phys.. 49: 229–362 (237). Translated in Kragh, Helge (2012). “Lars Vegard, Atomic Structure, and the Periodic System”. Bull. Hist. Chem.. 37 (1): 43.

[211] Langmuir, Irving (June 1919). “The Arrangement of Electrons in Atoms and Molecules”. Journal of the American Chemical Society. 41 (6): 868–934. Bibcode 1919JAChS..41..868L. doi:10.1021/ja02227a002. Archived from the original on 26 January 2021.

[Bury-212] 194.0 ^194.1 Bury, Charles R. (July 1921). “Langmuir's Theory of the Arrangement of Electrons in Atoms and Molecules”. Journal of the American Chemical Society. 43 (7): 1602–1609. Bibcode 1921JAChS..43.1602B. doi:10.1021/ja01440a023. Archived from the original on 30 October 2021.

[Jensen2003-213] Jensen, William B. (2003). “The Place of Zinc, Cadmium, and Mercury in the Periodic Table”. Journal of Chemical Education. 80 (8): 952–961. “The first use of the term "transition" in its modern electronic sense appears to be due to the British chemist C. R.Bury, who first used the term in his 1921 paper on the electronic structure of atoms and the periodic table”. Bibcode 2003JChEd..80..952J. doi:10.1021/ed080p952. Archived from the original on 19 April 2012. Retrieved 18 September 2021.

[CosterHevesy1923-214] Coster, D.; Hevesy, G. (1923). “On the Missing Element of Atomic Number 72”. Nature. 111 (2777): 79. Bibcode 1923Natur.111...79C. doi:10.1038/111079a0.

[215] Fernelius, W. C. (1982). “Hafnium”. Journal of Chemical Education. 59 (3): 242. Bibcode 1982JChEd..59..242F. doi:10.1021/ed059p242. Archived from the original on 15 March 2020. Retrieved 3 September 2009.

[216] Burdette, Shawn C.; Thornton, Brett F. (2018). “Hafnium the lutécium I used to be”. Nature Chemistry. 10 (10): 1074. Bibcode 2018NatCh..10.1074B. doi:10.1038/s41557-018-0140-6. PMID 30237529. Retrieved 8 February 2024.

[Scerri218-217] Scerri, pp. 218–23

[218] Jensen, William B. (2007). “The Origin of the s, p, d, f Orbital Labels”. Journal of Chemical Education. 84 (5): 757–8. Bibcode 2007JChEd..84..757J. doi:10.1021/ed084p757. Archived from the original on 23 November 2018. Retrieved 15 August 2021.

[219] Karapetoff, Vladimir (1930). “A chart of consecutive sets of electronic orbits within atoms of chemical elements”. Journal of the Franklin Institute. 210 (5): 609–624. Bibcode 1930FrInJ.210..609K. doi:10.1016/S0016-0032(30)91131-3.

[Ostro-220] Ostrovsky, Valentin N. (2003). “Physical Explanation of the Periodic Table”. Annals of the New York Academy of Sciences. 988 (1): 182–192. Bibcode 2003NYASA.988..182O. doi:10.1111/j.1749-6632.2003.tb06097.x. PMID 12796101. S2CID 21629328.

[221] Klechkovskii, V.M. (1962). “Justification of the Rule for Successive Filling of (n+l) Groups”. Journal of Experimental and Theoretical Physics. 14 (2): 334. Retrieved 23 June 2022.

[DO-222] Demkov, Yury N.; Ostrovsky, Valentin N. (1972). “n+l Filling Rule in the Periodic System and Focusing Potentials”. Journal of Experimental and Theoretical Physics. 35 (1): 66–69. Bibcode 1972JETP...35...66D. Retrieved 25 November 2022.

[225] Scerri, pp. 313–321

[226] Scerri, pp. 322–340

[Seaborg-228] 207.0 ^207.1 Seaborg, Glenn T. (1997). “Source of the Actinide Concept”. fas.org. Los Alamos National Laboratory. Archived from the original on 15 August 2021. Retrieved 28 March 2021.

[229] Scerri, pp. 356–9

[230] Öhrström, Lars; Holden, Norman E. (2016). “The Three-letter Element Symbols”. Chemistry International. 38 (2): 4–8. doi:10.1515/ci-2016-0204. S2CID 124737708.

[231] Wapstra, A. H. (1991). “Criteria that must be satisfied for the discovery of a new chemical element to be recognized”. Pure and Applied Chemistry. 63 (6): 879–886. doi:10.1351/pac199163060879. S2CID 95737691. Retrieved 18 October 2022.

[232] “Names and symbols of transfermium elements (IUPAC Recommendations 1997)”. Pure and Applied Chemistry. 69 (12): 2471–2474. 1997. doi:10.1351/pac199769122471.

[233] Hofmann, Sigurd (2019). “Criteria for New Element Discovery”. Chemistry International. 41 (1): 10–15. doi:10.1515/ci-2019-0103.

[finally-234] Scerri, E. (2012). “Mendeleev's Periodic Table Is Finally Completed and What To Do about Group 3?”. Chemistry International. 34 (4). doi:10.1515/ci.2012.34.4.28. Archived from the original on 5 July 2017.

[235] Scerri, pp. 356–363

[Chapman-236] 215.0 ^215.1 Chapman, Kit (30 November 2016). “What it takes to make a new element”. Chemistry World. Royal Society of Chemistry. Archived from the original on 28 October 2017. Retrieved 22 March 2022.

[:1-237] Briggs, Helen (29 January 2019). “150 years of the periodic table: Test your knowledge”. Archived from the original on 9 February 2019. Retrieved 8 February 2019.

[238] Hofmann, Sigurd; Dmitriev, Sergey N.; Fahlander, Claes; Gates, Jacklyn M.; Roberto, James B.; Sakai, Hideyuki (4 August 2020). “On the discovery of new elements (IUPAC/IUPAP Report)”. Pure and Applied Chemistry. 92 (9): 1387–1446. doi:10.1515/pac-2020-2926. S2CID 225377737.

[BFricke-239] 218.0 ^218.1 Fricke, Burkhard (1975). “Superheavy elements: a prediction of their chemical and physical properties”. Recent Impact of Physics on Inorganic Chemistry. Structure and Bonding. 21: 89–144. ISBN 978-3-540-07109-9. doi:10.1007/BFb0116498. Retrieved 4 October 2013.

[BFricke1977-240] 219.0 ^219.1 ^219.2 Fricke, Burkhard (1977). “Dirac–Fock–Slater calculations for the elements Z = 100, fermium, to Z = 173”. Recent Impact of Physics on Inorganic Chemistry. 19: 83–192. Bibcode 1977ADNDT..19...83F. doi:10.1016/0092-640X(77)90010-9. Archived from the original on 22 March 2016. Retrieved 25 February 2016.

[241] Pontzen, Andrew (10 September 2025). “BBC Podcast: New Elements”. Retrieved 15 November 2025.

[JINR2026-242] “63-я сессия ПКК ЯФ: на пути к 119-му элементу и новому источнику нейтронов” [63rd meeting of the PAC NP: On the Way to Element 119 and a New Neutron Source] (in Russian). Joint Institute for Nuclear Research. 25 June 2026. Retrieved 16 July 2016.

[nature2019-243] Ball, P. (2019). “Extreme chemistry: experiments at the edge of the periodic table”. Nature. 565 (7741): 552–555. Bibcode 2019Natur.565..552B. doi:10.1038/d41586-019-00285-9. PMID 30700884.

[SHEfactory-244] Dmitriev, Sergey; Itkis, Mikhail; Oganessian, Yuri (2016). “Status and perspectives of the Dubna superheavy element factory”. doi:10.1051/epjconf/201613108001. Archived from the original on 28 August 2021. Retrieved 15 August 2021. conference: Nobel Symposium NS160 – Chemistry and Physics of Heavy and Superheavy Elements.

[245] Sokolova, Svetlana; Popeko, Andrei (24 May 2021). “How are new chemical elements born?”. jinr.ru. JINR. Archived from the original on 4 November 2021. Retrieved 4 November 2021.

[246] Chapman, Kit (10 October 2023). “Berkeley Lab to lead US hunt for element 120 after breakdown of collaboration with Russia”. Chemistry World. Retrieved 20 October 2023.

[247] Biron, Lauren (16 October 2023). “Berkeley Lab to Test New Approach to Making Superheavy Elements”. lbl.gov. Lawrence Berkeley National Laboratory. Retrieved 20 October 2023.

[248] Gan, Z. G.; Huang, W. X.; Zhang, Z. Y.; Zhou, X. H.; Xu, H. S. (2022). “Results and perspectives for study of heavy and super-heavy nuclei and elements at IMP/CAS”. The European Physical Journal A. 58 (158). Bibcode 2022EPJA...58..158G. doi:10.1140/epja/s10050-022-00811-w. article-number: 158.

[nefedov-249] 228.0 ^228.1 ^228.2 ^228.3 Nefedov, V.I.; Trzhaskovskaya, M.B.; Yarzhemskii, V.G. (2006). “Electronic Configurations and the Periodic Table for Superheavy Elements”. Doklady Physical Chemistry. 408 (2): 149–151. doi:10.1134/S0012501606060029. S2CID 95738861. Archived from the original on 13 October 2016. Retrieved 15 August 2021.

[recentattempts-250] 229.0 ^229.1 Scerri, Eric (2020). “Recent attempts to change the periodic table”. Philosophical Transactions of the Royal Society A. 378 (2180). Bibcode 2020RSPTA.37890300S. doi:10.1098/rsta.2019.0300. PMID 32811365. S2CID 221136189.

[251] Frazier, K. (1978). “Superheavy Elements”. Science News. 113 (15): 236–38. doi:10.2307/3963006. JSTOR 3963006.

[Fricke-252] 231.0 ^231.1 ^231.2 Fricke, B.; Greiner, W.; Waber, J. T. (1971). “The continuation of the periodic table up to Z = 172. The chemistry of superheavy elements”. Theoretica Chimica Acta. 21 (3): 235–60. doi:10.1007/BF01172015. S2CID 117157377.

[PT172-253] 232.0 ^232.1 Pyykkö, P. (2011). “A suggested periodic table up to Z ≤ 172, based on Dirac–Fock calculations on atoms and ions”. Physical Chemistry Chemical Physics. 13 (1): 161–68. Bibcode 2011PCCP...13..161P. doi:10.1039/c0cp01575j. PMID 20967377. S2CID 31590563.

[oganesson-elf-254] Jerabek, Paul; Schuetrumpf, Bastian; Schwerdtfeger, Peter; Nazarewicz, Witold (2018). “Electron and Nucleon Localization Functions of Oganesson: Approaching the Thomas-Fermi Limit”. Phys. Rev. Lett.. 120 (5). arXiv:1707.08710. Bibcode 2018PhRvL.120e3001J. doi:10.1103/PhysRevLett.120.053001. PMID 29481184. S2CID 3575243. article-number: 053001.

[wothers-255] Wothers, Peter (2019). Antimony, Gold, and Jupiter's Wolf. Oxford University Press. p. vii. ISBN 978-0-19-965272-3.

[gamowstates-256] 235.0 ^235.1 ^235.2 Smits, O. R.; Indelicato, P.; Nazarewicz, W.; Piibeleht, M.; Schwerdtfeger, P. (2023). “Pushing the limits of the periodic table—A review on atomic relativistic electronic structure theory and calculations for the superheavy elements”. Physics Reports. 1035: 1–57. arXiv:2301.02553. Bibcode 2023PhR..1035....1S. doi:10.1016/j.physrep.2023.09.004.

[257] Pershina, Valeria (2020). “Relativistic effects on the electronic structure of the heaviest elements. Is the Periodic Table endless?”. Comptes Rendus Chimie. 23 (3): 255–265. doi:10.5802/crchim.25. S2CID 222225772. Archived from the original on 11 December 2020. Retrieved 28 March 2021.

[physorg-258] “Superheavy Element 114 Confirmed: A Stepping Stone to the Island of Stability”. Berkeley Lab. 2009. Archived from the original on 20 July 2019. Retrieved 23 October 2019.

[nuclei-259] Oganessian, Yu. Ts. (2012). “Nuclei in the "Island of Stability" of Superheavy Elements”. Journal of Physics: Conference Series. 337 (1). Bibcode 2012JPhCS.337a2005O. doi:10.1088/1742-6596/337/1/012005. article-number: 012005.

[relqed-260] 239.0 ^239.1 Schwerdtfeger, Peter; Pašteka, Lukáš F.; Punnett, Andrew; Bowman, Patrick O. (2015). “Relativistic and quantum electrodynamic effects in superheavy elements”. Nuclear Physics A. 944 (December 2015): 551–577. Bibcode 2015NuPhA.944..551S. doi:10.1016/j.nuclphysa.2015.02.005.

[greinernuclei-261] 240.0 ^240.1 Greiner, W. (2013). “Nuclei: superheavy-superneutronic-strange-and of antimatter”. Journal of Physics: Conference Series. 413 (1): 012002-1–012002-9. Bibcode 2013JPhCS.413a2002G. doi:10.1088/1742-6596/413/1/012002. Archived from the original on 30 March 2019. Retrieved 15 August 2021.

[radiochimica-262] Hofmann, Sigurd (2019). “Synthesis and properties of isotopes of the transactinides”. Radiochimica Acta. 107 (9–11): 879–915. doi:10.1515/ract-2019-3104. S2CID 203848120.

[PTSS1-263] Scerri, p. 386

[264] Peter Möller (2016). “The limits of the nuclear chart set by fission and alpha decay | EPJ Web of Conferences”. European Physical Journal Web of Conferences. Epj-conferences.org. 131: 03002. Bibcode 2016EPJWC.13103002M. doi:10.1051/epjconf/201613103002. Archived from the original on 20 June 2022. Retrieved 13 June 2022.

[udQM-265] Holdom, B.; Ren, J.; Zhang, C. (2018). “Quark matter may not be strange”. Physical Review Letters. 120 (1): 222001-1–222001-6. arXiv:1707.06610. Bibcode 2018PhRvL.120v2001H. doi:10.1103/PhysRevLett.120.222001. PMID 29906186. S2CID 49216916.

[udQMnew-266] Cheng-Jun, Xia; She-Sheng, Xue; Ren-Xin, Xu; Shan-Gui, Zhou (2020). “Supercritically charged objects and electron-positron pair creation”. Physical Review D. 101 (10). arXiv:2001.03531. Bibcode 2020PhRvD.101j3031X. doi:10.1103/PhysRevD.101.103031. S2CID 210157134. article-number: 103031.

[colloq-267] Giuliani, S. A.; Matheson, Z.; Nazarewicz, W.; Olsen, E.; Reinhard, P.-G.; Sadhukhan, J.; Schtruempf, B.; Schunck, N.; Schwerdtfeger, P. (2019). “Colloquium: Superheavy elements: Oganesson and beyond”. Reviews of Modern Physics. 91 (1): 011001-1–011001-25. Bibcode 2019RvMP...91a1001G. doi:10.1103/RevModPhys.91.011001. S2CID 126906074.

[268] Giardina, G.; Fazio, G.; Mandaglio, G.; Manganaro, M.; Nasirov, A.K.; Romaniuk, M.V.; Saccà, C. (2010). “Expectations and limits to synthesize nuclei with Z ≥ 120”. International Journal of Modern Physics E. 19 (5 & 6): 882–893. Bibcode 2010IJMPE..19..882G. doi:10.1142/S0218301310015333. Archived from the original on 19 October 2021. Retrieved 15 August 2021.

[Zagrebaev-269] Zagrebaev, Valeriy; Karpov, Alexander; Greiner, Walter (2013). “Future of superheavy element research: Which nuclei could be synthesized within the next few years?”. Journal of Physics. IOP Publishing Ltd. 420 (1). arXiv:1207.5700. Bibcode 2013JPhCS.420a2001Z. doi:10.1088/1742-6596/420/1/012001. S2CID 55434734. Archived from the original on 3 October 2015. Retrieved 1 December 2020. article-number: 012001.

[Bloomberg-270] Subramanian, S. (2019). “Making New Elements Doesn't Pay. Just Ask This Berkeley Scientist”. Bloomberg Businessweek. Archived from the original on 11 December 2019. Retrieved 18 January 2020.

[271] Scerri, p. 20

[Papers-272] Edward G. Mazurs Collection of Periodic Systems Images (Finding Aid). Science History Institute. Archived from the original on 27 March 2019. Retrieved 2 October 2018. Click on 'Finding Aid' to go to full finding aid.

[273] Francl, M. (May 2009). “Table manners”. Nature Chemistry. 1 (2): 97–98. Bibcode 2009NatCh...1...97F. doi:10.1038/nchem.183. PMID 21378810. Archived from the original on 25 October 2012.

[Scerri402-274] 253.0 ^253.1 Scerri, pp. 402–3

[sesqui-275] Scerri, Eric (29 January 2019). “Happy sesquicentennial to the periodic table of the elements”. Oxford University Press. Archived from the original on 27 March 2019. Retrieved 12 April 2019.

[276] Scerri, Eric (2021). “Various forms of the periodic table including the left-step table, the regularization of atomic number triads and first-member anomalies”. ChemTexts. 8 (6). doi:10.1007/s40828-021-00157-8. S2CID 245540088. article-number: 6.

[note 1]

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[note 2]

[note 3]

[note 4]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[note 5]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]

[note 6]

[24]

[25]

[26]

[27]

[28]

[29]

[30]

[31]

[note 7]

[32]

[33]

[34]

[note 8]

[35]

[note 9]

[36]

[37]

[38]

[39]

[40]

[41]

[42]

[43]

[44]

[45]

[46]

[47]

[48]

[49]

[note 10]

[50]

[51]

[52]

[53]

[54]

[55]

[56]

[57]

[58]

[59]

[60]

[61]

[62]

[63]

[64]

[65]

[66]

[67]

[68]

[69]

[70]

[71]

[72]

[73]

[74]

[75]

[76]

[77]

[78]

[79]

[80]

[81]

[82]

[83]

[84]

[85]

[86]

[87]

[88]

[89]

[90]

Anonymous

Search