మార్ఫిన్

From LTRC
Revision as of 04:27, 14 October 2026 by Abhinaya (talk | contribs) (ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Morphine” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం)
(diff) ← Older revision | Latest revision (diff) | Newer revision → (diff)
క్లినికల్ డేటా
ఉచ్చారణ /ˈmɔːrfiːn/
MOR-feen
వాణిజ్య నామాలు Statex, MS Contin, Kadian, Oramorph, M-ESLON, ఇతరాలు
AHFS / Drugs.com Monograph
MedlinePlus a682133
లైసెన్స్ డేటా US DailyMed: Morphine
గర్భధారణ వర్గం AU: C
అలవాటు పడే అవకాశం ఎక్కువ
వ్యసనానికి గురయ్యే అవకాశం ఎక్కువ
తీసుకునే మార్గాలు పీల్చడం (Inhalation), ముక్కు ద్వారా (insufflation), నోటి ద్వారా, మలద్వారం ద్వారా, చర్మం కింద (subcutaneous), కండరాల ద్వారా (intramuscular), సిరల ద్వారా (intravenous), ఎపిడ్యూరల్, ఇంట్రాథెకల్
ఔషధ తరగతి ఓపియాయిడ్
ATC కోడ్ N02AA01 (WHO)
చట్టపరమైన హోదా
చట్టపరమైన హోదా AU: S8 (నియంత్రిత ఔషధం)
BR: క్లాస్ A1 (నార్కోటిక్ డ్రగ్స్)
CA: షెడ్యూల్ I
DE: Anlage III (ప్రత్యేక ప్రిస్క్రిప్షన్ ఫారమ్ అవసరం)
NZ: క్లాస్ B
UK: POM (ప్రిస్క్రిప్షన్ మాత్రమే) / క్లాస్ A
US: షెడ్యూల్ II / షెడ్యూల్ III
UN: నార్కోటిక్ షెడ్యూల్స్ I మరియు III
EU: Rx-only
SE: Förteckning II
ఫార్మాకోకైనటిక్ డేటా
జీవ లభ్యత IVTooltip సిరల ద్వారా/IMTooltip కండరాల ఇంజెక్షన్: 100%
ముక్కు ద్వారా: 10%
POTooltip నోటి ద్వారా: 20–40%
మలద్వారం ద్వారా: 36–71%
ప్రోటీన్ బంధనం 30–40%
జీవక్రియ కాలేయం: UGT2B7
మెటాబోలైట్లు • మోర్ఫిన్-3-గ్లూకురోనైడ్ (90%)
• మోర్ఫిన్-6-గ్లూకురోనైడ్ (10%)
పనిచేయడం ప్రారంభమయ్యే సమయం IVTooltip సిరల ద్వారా: 5 నిమిషాలు,
IMTooltip కండరాల ఇంజెక్షన్: 15 నిమిషాలు,
POTooltip నోటి ద్వారా: 20 నిమిషాలు
ఎలిమినేషన్ హాఫ్-లైఫ్ 2–3 గంటలు
పనిచేసే కాలపరిమితి 3–7 గంటలు
విసర్జన మూత్రపిండాలు 90%, పిత్త వాహిక 10%
గుర్తింపు సంఖ్యలు
IUPAC పేరు (4 R ,4a R ,7 S ,7a R ,12b S )-3-Methyl-2,3,4,4a,7,7a-hexahydro-1 H -4,12-methanobenzofuro[3,2- e ]isoquinoline-7,9-diol
CAS సంఖ్య 57-27-2 Y
64-31-3 (neutral sulfate),
52-26-6 (hydrochloride)
PubChem CID 5288826
IUPHAR/BPS 1627
DrugBank DB00295 Y
ChemSpider 4450907 Y
UNII 76I7G6D29C
KEGG D08233 Y
ChEBI CHEBI:17303 Y
ChEMBL ChEMBL70 Y
PDB లిగాండ్ MOI (PDBe, RCSB PDB)
CompTox డాష్‌బోర్డ్ ( EPA ) DTXSID9023336
ECHA ఇన్ఫోకార్డ్ 100.000.291
రసాయన మరియు భౌతిక డేటా
ఫార్ములా C17H19NO3
మోలార్ ద్రవ్యరాశి 285.343 g·mol−1
నీటిలో కరిగే సామర్థ్యం 149 mg/L (20 °C వద్ద)
SMILES CN1CC[C@]23C4=C5C=CC(O)=C4O[C@H]2[C@@H](O)C=C[C@H]3[C@H]1C5
InChI InChI=1S/C17H19NO3/c1-18-7-6-17-10-3-5-13(20)16(17)21-15-12(19)4-2-9(14(15)17)8-11(10)18/h2-5,10-11,13,16,19-20H,6-8H2,1H3/t10-,11+,13-,16-,17-/m0/s1 Y
Key:BQJCRHHNABKAKU-KBQPJGBKSA-N Y
(verify)

మార్ఫీన్, మార్ఫీమ్ తో పొరబడకండి

మార్ఫిన్, దీనిని గతంలో మార్ఫియం అని పిలిచేవారు, ఇది ఓపియం (నల్లమందు) లో సహజంగా లభించే ఒక ఓపియేట్. ఇది ఓపియం పాపీ (Papaver somniferum) మొక్కల నుండి వచ్చే లేటెక్స్‌ను ఎండబెట్టడం ద్వారా తయారయ్యే ముదురు గోధుమ రంగు రెసిన్. దీనిని ప్రధానంగా నొప్పి నివారణి (analgesic) గా ఉపయోగిస్తారు. మార్ఫిన్‌ను శరీరంలోకి పంపడానికి అనేక పద్ధతులు ఉన్నాయి: నోటి ద్వారా; జిహ్వాధో; పీల్చడం ద్వారా; కండరాలలోకి ఇంజెక్షన్, చర్మం కింద ఇంజెక్షన్, లేదా వెన్నెముక ప్రాంతంలోకి ఇంజెక్షన్; చర్మం ద్వారా (transdermal); సిరల ద్వారా (intravenous); లేదా మలద్వారం ద్వారా (rectal) సపోజిటరీ రూపంలో.[1][2] ఇది నేరుగా కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థ (CNS) పై పనిచేసి నొప్పి నివారణను కలిగిస్తుంది మరియు నొప్పి పట్ల అవగాహనను, భావోద్వేగ ప్రతిస్పందనను మారుస్తుంది. పదేపదే వాడటం వల్ల శారీరక మరియు మానసిక ఆధారపడటం (dependence) మరియు సహనం (tolerance) ఏర్పడవచ్చు.[1] దీనిని తీవ్రమైన నొప్పి మరియు దీర్ఘకాలిక నొప్పి రెండింటికీ తీసుకోవచ్చు మరియు మయోకార్డియల్ ఇన్ఫార్క్షన్ (గుండెపోటు), మూత్రపిండాల్లో రాళ్లు, మరియు ప్రసవం సమయంలో నొప్పి కోసం తరచుగా ఉపయోగిస్తారు.[1] సిరల ద్వారా ఇచ్చినప్పుడు సుమారు 20 నిమిషాల తర్వాత మరియు నోటి ద్వారా ఇచ్చినప్పుడు 60 నిమిషాల తర్వాత దీని గరిష్ట ప్రభావం కనిపిస్తుంది, దీని ప్రభావం 3–7 గంటల పాటు ఉంటుంది.[1][3] దీర్ఘకాలం పనిచేసే మార్ఫిన్ ఫార్ములేషన్లు MS కాంటిన్ మరియు కాడియన్ వంటి బ్రాండ్ పేర్లతో విక్రయించబడుతున్నాయి. జెనెరిక్ దీర్ఘకాలిక ఫార్ములేషన్లు కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి.[1]

మార్ఫిన్ యొక్క సాధారణ దుష్ప్రభావాలలో మగత, యుఫోరియా (అత్యంత ఆనందం), వికారం, తల తిరగడం, చెమటలు పట్టడం, మరియు మలబద్ధకం ఉన్నాయి.[1] మార్ఫిన్ యొక్క తీవ్రమైన దుష్ప్రభావాలు అంటే శ్వాసక్రియ తగ్గడం, వాంతులు, మరియు తక్కువ రక్తపోటు.[1] మార్ఫిన్ అధికంగా వ్యసనపరుస్తుంది మరియు దుర్వినియోగానికి గురయ్యే అవకాశం ఉంది.[1] దీర్ఘకాలిక వాడకం తర్వాత మోతాదును తగ్గిస్తే, ఓపియాయిడ్ ఉపసంహరణ లక్షణాలు సంభవించవచ్చు.[1] గర్భధారణ లేదా పాలిచ్చే సమయంలో మార్ఫిన్ వాడకం పట్ల జాగ్రత్త వహించాలి, ఎందుకంటే ఇది శిశువు ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపవచ్చు.[1]

మార్ఫిన్‌ను మొదటిసారిగా 1804లో జర్మన్ ఫార్మసిస్ట్ ఫ్రెడ్రిక్ సెర్టుర్నర్ వేరు చేశారు.[4][5] ఇది మొక్క నుండి ఔషధ ఆల్కలాయిడ్‌ను వేరు చేసిన మొదటి సందర్భమని నమ్ముతారు.[6] మెర్క్ 1827లో దీనిని వాణిజ్యపరంగా విక్రయించడం ప్రారంభించింది.[5] 1853లో హైపోడెర్మిక్ సిరంజి కనుగొన్న తర్వాత మార్ఫిన్ మరింత విస్తృతంగా ఉపయోగించబడింది1855.[5][7] సెర్టుర్నర్ మొదట ఈ పదార్థానికి గ్రీకు కలల దేవుడైన మార్ఫియస్ పేరు మీద మార్ఫియం అని పేరు పెట్టారు, ఎందుకంటే ఇది నిద్రను కలిగించే ధోరణిని కలిగి ఉంటుంది.[7][8]

మార్ఫిన్ యొక్క ప్రాథమిక వనరు ఓపియం పాపీ యొక్క పాపీ స్ట్రా నుండి వేరు చేయడం.[9] 2013లో, సుమారు 523 టన్నుల మార్ఫిన్ ఉత్పత్తి చేయబడింది.[10] సుమారు 45 టన్నులు నేరుగా నొప్పి కోసం ఉపయోగించబడ్డాయి, ఇది గత ఇరవై ఏళ్లలో 400% పెరుగుదల.[10] ఈ ప్రయోజనం కోసం ఎక్కువ భాగం అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలో ఉపయోగించబడింది.[10] సుమారు 70% మార్ఫిన్ ఇతర ఓపియాయిడ్లు అయిన హైడ్రోమోర్ఫోన్, ఆక్సిమోర్ఫోన్, మరియు హీరోయిన్ తయారీకి ఉపయోగించబడుతుంది.[10][11][12] ఇది యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో షెడ్యూల్ II డ్రగ్,[11] యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో క్లాస్ A డ్రగ్,[13] మరియు కెనడాలో షెడ్యూల్ I గా వర్గీకరించబడింది.[14] ఇది ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ యొక్క ముఖ్యమైన ఔషధాల జాబితాలో ఉంది.[15] 2023లో, ఇది యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో 156వ అత్యంత సాధారణంగా సూచించబడిన ఔషధం, 3 మిలియన్లకు పైగా ప్రిస్క్రిప్షన్లతో.[16][17] ఇది జెనెరిక్ ఔషధంగా అందుబాటులో ఉంది.[18]

వైద్య ఉపయోగాలు

నొప్పి

మార్ఫిన్‌ను ప్రధానంగా తీవ్రమైన మరియు దీర్ఘకాలిక తీవ్రమైన నొప్పిని తగ్గించడానికి ఉపయోగిస్తారు. దీని నొప్పి నివారణ కాలం సుమారు మూడు నుండి ఏడు గంటలు.[1][3] వికారం మరియు మలబద్ధకం వంటి దుష్ప్రభావాలు చికిత్సను ఆపేంత తీవ్రంగా ఉండవు.

దీనిని మయోకార్డియల్ ఇన్ఫార్క్షన్ (గుండెపోటు) వల్ల కలిగే నొప్పికి మరియు ప్రసవ నొప్పులకు ఉపయోగిస్తారు.[1] అయితే, నాన్-ST ఎలివేషన్ మయోకార్డియల్ ఇన్ఫార్క్షన్ విషయంలో మార్ఫిన్ మరణాల రేటును పెంచవచ్చనే ఆందోళనలు ఉన్నాయి.[19]

మార్ఫిన్‌ను సాంప్రదాయకంగా తీవ్రమైన పల్మనరీ ఎడెమా చికిత్సలో కూడా ఉపయోగిస్తారు.[1] అయితే, 2006 నాటి ఒక సమీక్ష ఈ పద్ధతికి మద్దతు ఇచ్చే ఆధారాలు తక్కువగా ఉన్నాయని కనుగొంది.[20]

2016 నాటి ఒక కోక్రాన్ సమీక్ష, క్యాన్సర్ నొప్పిని తగ్గించడంలో మార్ఫిన్ ప్రభావవంతంగా ఉందని నిర్ధారించింది.[21]

శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది

క్యాన్సర్ మరియు క్యాన్సర్ కాని కారణాల వల్ల కలిగే శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది (shortness of breath) లక్షణాన్ని తగ్గించడంలో మార్ఫిన్ ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది.[22][23] అధునాతన క్యాన్సర్ లేదా చివరి దశ కార్డియోరెస్పిరేటరీ వ్యాధుల వంటి పరిస్థితుల వల్ల విశ్రాంతి సమయంలో లేదా స్వల్ప శ్రమతో కలిగే శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది విషయంలో, క్రమబద్ధమైన, తక్కువ మోతాదులో సస్టైన్డ్-రిలీజ్ మార్ఫిన్ శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బందిని సురక్షితంగా తగ్గిస్తుంది, దీని ప్రయోజనాలు కాలక్రమేణా కొనసాగుతాయి.[24][25]

ఓపియాయిడ్ వాడకం రుగ్మత

మెథాడోన్ లేదా బ్యూప్రెనోర్ఫిన్ పడని ఓపియాయిడ్ వ్యసనం ఉన్న వ్యక్తుల కోసం ఆస్ట్రియా, జర్మనీ, బల్గేరియా, స్లోవేనియా, పోలాండ్ మరియు కెనడాలలో ఓపియేట్ సబ్‌స్టిట్యూషన్ థెరపీ (OST) కోసం మార్ఫిన్‌ను స్లో-రిలీజ్ ఫార్ములేషన్‌లో ఉపయోగిస్తారు.[26]

  • మార్ఫిన్ సల్ఫేట్ ఎక్స్‌టెండెడ్-రిలీజ్ యొక్క రెండు క్యాప్సూల్స్ (5 mg & 10 mg)
    మార్ఫిన్ సల్ఫేట్ ఎక్స్‌టెండెడ్-రిలీజ్ యొక్క రెండు క్యాప్సూల్స్ (5 mg & 10 mg)
  • 10 mg మార్ఫిన్ కలిగిన 1 మిల్లీలీటర్ యాంపూల్
    10 mg మార్ఫిన్ కలిగిన 1 మిల్లీలీటర్ యాంపూల్

వ్యతిరేక సూచనలు (Contraindications)

మార్ఫిన్‌కు సంబంధిత వ్యతిరేక సూచనలు వీటిని కలిగి ఉంటాయి:

ప్రతికూల ప్రభావాలు

సాధారణ మరియు స్వల్పకాలిక
ఇతర
— ఓపియాయిడ్ల ప్రతికూల ప్రభావాలు
సిరల ద్వారా మార్ఫిన్ ఇచ్చినప్పుడు రక్తనాళాల్లో హిస్టామిన్ విడుదల వల్ల కలిగే స్థానిక ప్రతిచర్య

మలబద్ధకం

లోపెరమైడ్ మరియు ఇతర ఓపియాయిడ్ల మాదిరిగానే, మార్ఫిన్ ప్రేగులలోని మయోఎంటెరిక్ ప్లెక్సస్ పై పనిచేసి, ప్రేగు కదలికలను తగ్గించి, మలబద్ధకాన్ని కలిగిస్తుంది. మార్ఫిన్ యొక్క జీర్ణశయాంతర ప్రభావాలు ప్రధానంగా ప్రేగులలోని μ-ఓపియాయిడ్ గ్రాహకాల ద్వారా మధ్యవర్తిత్వం వహిస్తాయి. గ్యాస్ట్రిక్ ఖాళీని నిరోధించడం మరియు ప్రేగు యొక్క ప్రొపల్సివ్ పెరిస్టాల్సిస్ను తగ్గించడం ద్వారా, మార్ఫిన్ ప్రేగుల రవాణా రేటును తగ్గిస్తుంది. ప్రేగు స్రావం తగ్గడం మరియు ప్రేగు ద్రవం శోషణ పెరగడం కూడా మలబద్ధక ప్రభావానికి దోహదం చేస్తాయి. ఓపియాయిడ్లు నైట్రిక్ ఆక్సైడ్ ఉత్పత్తిని నిరోధించిన తర్వాత టానిక్ గట్ స్పామ్స్ ద్వారా పరోక్షంగా కూడా ప్రేగులపై పనిచేయవచ్చు.[29] నైట్రిక్ ఆక్సైడ్ పూర్వగామి అయిన L-అర్జినిన్, మార్ఫిన్ వల్ల ప్రేగు కదలికలలో కలిగిన మార్పులను తిప్పికొట్టినప్పుడు ఈ ప్రభావం జంతువులలో కనిపించింది.[30]

హార్మోన్ అసమతుల్యత

ఇవి కూడా చూడండి: ఓపియాయిడ్#హార్మోన్ అసమతుల్యత క్లినికల్ అధ్యయనాలు స్థిరంగా మార్ఫిన్, ఇతర ఓపియాయిడ్ల మాదిరిగానే, ఇరు లింగాల దీర్ఘకాలిక వినియోగదారులలో తరచుగా హైపోగోనాడిజం మరియు హార్మోన్ అసమతుల్యతలను కలిగిస్తుందని నిర్ధారించాయి. ఈ దుష్ప్రభావం మోతాదుపై ఆధారపడి ఉంటుంది మరియు చికిత్సా మరియు వినోద వినియోగదారులలో సంభవిస్తుంది. మార్ఫిన్ లూటినైజింగ్ హార్మోన్ స్థాయిలను అణిచివేయడం ద్వారా ఋతుస్రావానికి అంతరాయం కలిగించవచ్చు. బహుళ అధ్యయనాలు దీర్ఘకాలిక ఓపియాయిడ్ వినియోగదారులలో ఎక్కువ మందికి (బహుశా 90% వరకు) ఓపియాయిడ్-ప్రేరిత హైపోగోనాడిజం ఉందని సూచిస్తున్నాయి. ఈ ప్రభావం దీర్ఘకాలిక మార్ఫిన్ వినియోగదారులలో ఆస్టియోపోరోసిస్ మరియు ఎముక విరుపులు సంభవించే అవకాశాన్ని పెంచుతుంది. అధ్యయనాలు ఈ ప్రభావం తాత్కాలికమని సూచిస్తున్నాయి. 2013 నాటికి, ఎండోక్రైన్ వ్యవస్థపై తక్కువ మోతాదు లేదా మార్ఫిన్ యొక్క తీవ్రమైన వాడకం యొక్క ప్రభావం అస్పష్టంగా ఉంది.[31][32]

మానవ పనితీరుపై ప్రభావాలు

చాలా సమీక్షలు ఓపియాయిడ్లు ఇంద్రియ, మోటార్ లేదా శ్రద్ధా సామర్థ్యాల పరీక్షలలో మానవ పనితీరుపై కనిష్ట బలహీనతను కలిగిస్తాయని నిర్ధారించాయి. అయితే, ఇటీవలి అధ్యయనాలు మార్ఫిన్ వల్ల కలిగే కొన్ని బలహీనతలను చూపించగలిగాయి, ఇది ఆశ్చర్యకరం కాదు, ఎందుకంటే మార్ఫిన్ కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థను నిరుత్సాహపరిచేది (depressant). మార్ఫిన్ క్రిటికల్ ఫ్లికర్ ఫ్రీక్వెన్సీ (మొత్తం CNS ఉత్తేజితానికి కొలమానం) పై పనితీరును దెబ్బతీసింది మరియు మడాక్స్ వింగ్ పరీక్ష (కళ్ళ యొక్క దృశ్య అక్షాల విచలనం యొక్క కొలమానం) పై పనితీరును దెబ్బతీసింది. మోటార్ సామర్థ్యాలపై మార్ఫిన్ ప్రభావాలను తక్కువ అధ్యయనాలు పరిశోధించాయి; మార్ఫిన్ యొక్క అధిక మోతాదు వేలితో తట్టడం మరియు తక్కువ స్థిరమైన ఐసోమెట్రిక్ ఫోర్స్ (అంటే ఫైన్ మోటార్ కంట్రోల్ దెబ్బతింటుంది) నిర్వహించే సామర్థ్యాన్ని దెబ్బతీస్తుంది,[33] అయితే మార్ఫిన్ మరియు స్థూల మోటార్ సామర్థ్యాల మధ్య సంబంధాన్ని ఏ అధ్యయనాలు చూపలేదు.

జ్ఞాన సామర్థ్యాల విషయానికొస్తే, మార్ఫిన్ యాంటెరోగ్రేడ్ మరియు రెట్రోగ్రేడ్ మెమరీని ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేయవచ్చని ఒక అధ్యయనం చూపింది,[34] కానీ ఈ ప్రభావాలు కనిష్టంగా మరియు తాత్కాలికంగా ఉంటాయి. మొత్తంమీద, ఓపియాయిడ్ల తీవ్రమైన మోతాదులు ఓపియాయిడ్ అలవాటు లేని వ్యక్తులలో కొన్ని ఇంద్రియ మరియు మోటార్ సామర్థ్యాలలో, మరియు బహుశా శ్రద్ధ మరియు జ్ఞానంలో కూడా స్వల్ప ప్రభావాలను కలిగిస్తాయి. మార్ఫిన్ ప్రభావాలు దీర్ఘకాలిక ఓపియాయిడ్ వినియోగదారుల కంటే ఓపియాయిడ్-అలవాటు లేని వ్యక్తులలో ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి.

తీవ్రమైన, దీర్ఘకాలిక నొప్పిని నిర్వహించడానికి క్రానిక్ ఓపియాయిడ్ అనల్జెసిక్ థెరపీ (COAT) లో ఉన్న వారి వంటి దీర్ఘకాలిక ఓపియాయిడ్ వినియోగదారులలో, ప్రవర్తనా పరీక్షలు చాలా సందర్భాలలో అవగాహన, జ్ఞానం, సమన్వయం మరియు ప్రవర్తనపై సాధారణ పనితీరును చూపించాయి. ఒక 2000 అధ్యయనం[35] COAT రోగులు మోటారు వాహనాన్ని సురక్షితంగా నడపగలరో లేదో తెలుసుకోవడానికి వారిని విశ్లేషించింది. ఈ అధ్యయనం నుండి వచ్చిన ఫలితాలు స్థిరమైన ఓపియాయిడ్ వాడకం డ్రైవింగ్‌కు అవసరమైన సామర్థ్యాలను (ఇందులో శారీరక, జ్ఞాన మరియు ఇంద్రియ నైపుణ్యాలు ఉన్నాయి) గణనీయంగా దెబ్బతీయదని సూచిస్తున్నాయి. COAT రోగులు విజయవంతమైన పనితీరు కోసం ప్రతిస్పందన వేగం అవసరమయ్యే పనులను (ఉదా., రే కాంప్లెక్స్ ఫిగర్ టెస్ట్) వేగంగా పూర్తి చేశారు కానీ నియంత్రణ సమూహాల కంటే ఎక్కువ తప్పులు చేశారు. COAT రోగులు దృశ్య-ప్రాదేశిక అవగాహన మరియు సంస్థలో ఎటువంటి లోపాలను చూపలేదు (WAIS-R బ్లాక్ డిజైన్ టెస్ట్‌లో చూపినట్లు) కానీ దెబ్బతిన్న తక్షణ మరియు స్వల్పకాలిక దృశ్య జ్ఞాపకశక్తిని చూపారు (రే కాంప్లెక్స్ ఫిగర్ టెస్ట్ – రీకాల్‌లో చూపినట్లు). ఈ రోగులు ఉన్నత-స్థాయి జ్ఞాన సామర్థ్యాలలో (అంటే, ప్రణాళిక) ఎటువంటి బలహీనతలను చూపలేదు.

రీన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ రుగ్మతలు

వ్యసనం

శాంటియాగో రుసినోల్ ద్వారా బిఫోర్ ది మార్ఫిన్

మార్ఫిన్ అత్యంత వ్యసనపరుడైన పదార్థం. ఓపియాయిడ్లకు గతంలో వ్యసనపరులైన వ్యక్తులలో హీరోయిన్ మరియు మార్ఫిన్ యొక్క శారీరక మరియు ఆత్మాశ్రయ ప్రభావాలను పోల్చిన ఒక నియంత్రిత అధ్యయనంలో, సబ్జెక్టులు ఒక ఔషధం కంటే మరొకదానికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వలేదు. సమానమైన, ఇంజెక్ట్ చేయబడిన మోతాదులు సమానమైన చర్యలను కలిగి ఉన్నాయి, హీరోయిన్ రక్త-మెదడు అవరోధాన్ని కొంచెం వేగంగా దాటుతుంది. సబ్జెక్టుల యొక్క యుఫోరియా, ఆశయం, భయం, విశ్రాంతి లేదా మగత వంటి ఆత్మాశ్రయ భావనలలో ఎటువంటి తేడా గమనించబడలేదు.[36] అదే పరిశోధకుల స్వల్పకాలిక వ్యసన అధ్యయనాలు హీరోయిన్ మరియు మార్ఫిన్ రెండింటికీ సమానమైన రేటుతో సహనం (tolerance) అభివృద్ధి చెందుతుందని నిరూపించాయి. హైడ్రోమోర్ఫోన్, ఫెంటానిల్, ఆక్సికోడోన్, మరియు పెథిడిన్ వంటి ఓపియాయిడ్లతో పోల్చినప్పుడు, మాజీ వ్యసనపరులు హీరోయిన్ మరియు మార్ఫిన్‌కు బలమైన ప్రాధాన్యతను చూపారు, ఇది హీరోయిన్ మరియు మార్ఫిన్ దుర్వినియోగం మరియు వ్యసనానికి ప్రత్యేకంగా గురవుతాయని సూచిస్తుంది. ఈ ఇతర ఓపియాయిడ్లతో పోల్చినప్పుడు మార్ఫిన్ మరియు హీరోయిన్ కూడా అధిక రేట్ల యుఫోరియా మరియు ఇతర సానుకూల ఆత్మాశ్రయ[36] ప్రభావాలను ఉత్పత్తి చేశాయి. మాజీ డ్రగ్ వ్యసనపరులు ఇతర ఓపియాయిడ్ల కంటే హీరోయిన్ మరియు మార్ఫిన్‌ను ఎంచుకోవడానికి కారణం హీరోయిన్ మార్ఫిన్ యొక్క ఈస్టర్ మరియు మార్ఫిన్ ప్రోడ్రగ్ కావడం కావచ్చు, అంటే అవి in vivo లో ఒకే విధమైన ఔషధాలు. హీరోయిన్ మెదడు మరియు వెన్నెముకలోని ఓపియాయిడ్ గ్రాహకాలకు బంధించబడటానికి ముందు మార్ఫిన్‌గా మారుతుంది, అక్కడ మార్ఫిన్ ఆత్మాశ్రయ ప్రభావాలను కలిగిస్తుంది, ఇది వ్యసనపరులు కోరుకునేది.[37]

సహనం (Tolerance)

సహనం ఎలా అభివృద్ధి చెందుతుందనే దానిపై ఓపియాయిడ్ గ్రాహక ఫాస్ఫోరైలేషన్ (ఇది గ్రాహక ఆకృతిని మారుస్తుంది), గ్రాహకాల నుండి G-ప్రోటీన్ల క్రియాత్మక విడదీయడం (గ్రాహక డీసెన్సిటైజేషన్‌కు దారితీస్తుంది),[38] μ-ఓపియాయిడ్ గ్రాహక అంతర్గతీకరణ లేదా గ్రాహక డౌన్-రెగ్యులేషన్ (మార్ఫిన్ పనిచేయడానికి అందుబాటులో ఉన్న గ్రాహకాల సంఖ్యను తగ్గించడం), మరియు cAMP మార్గం యొక్క అప్‌రెగ్యులేషన్ (ఓపియాయిడ్ ప్రభావాలకు వ్యతిరేక నియంత్రణ యంత్రాంగం) వంటి అనేక పరికల్పనలు ఇవ్వబడ్డాయి (ఈ ప్రక్రియల సమీక్ష కోసం, కోచ్ మరియు హోల్ట్[39] చూడండి).

డిపెండెన్స్ మరియు ఉపసంహరణ

ఇవి కూడా చూడండి: ఓపియాయిడ్ వాడకం రుగ్మత, ఓపియాయిడ్ ఉపసంహరణ

మార్ఫిన్ మోతాదును నిలిపివేయడం ప్రోటోటైపికల్ ఓపియాయిడ్ ఉపసంహరణ సిండ్రోమ్‌ను సృష్టిస్తుంది, ఇది బార్బిట్యురేట్లు, బెంజోడియాజిపైన్లు, ఆల్కహాల్, లేదా సెడేటివ్-హిప్నోటిక్స్ వలె కాకుండా, ఆరోగ్యకరమైన వ్యక్తులలో ప్రాణాంతకం కాదు.[40]

తీవ్రమైన మార్ఫిన్ విరమణ (Acute morphine withdrawal), ఇతర ఓపియాయిడ్ల విరమణ మాదిరిగానే, అనేక దశల ద్వారా జరుగుతుంది. ఇతర ఓపియాయిడ్లు ప్రతి దశ యొక్క తీవ్రత మరియు నిడివిలో భిన్నంగా ఉంటాయి, మరియు బలహీనమైన ఓపియాయిడ్లు మరియు మిశ్రమ అగోనిస్ట్-యాంటగోనిస్టులు అత్యున్నత స్థాయికి చేరుకోని తీవ్రమైన విరమణ లక్షణాలను కలిగి ఉండవచ్చు. సాధారణంగా పేర్కొన్నట్లుగా, అవి:

  • దశ I, చివరి మోతాదు తర్వాత 6 గంటల నుండి 14 గంటల వరకు: మందు కోసం తపన, ఆందోళన, చిరాకు, చెమటలు పట్టడం మరియు స్వల్ప నుండి మధ్యస్థ డిస్ఫోరియా (అసంతృప్తి)
  • దశ II, చివరి మోతాదు తర్వాత 14 గంటల నుండి 18 గంటల వరకు: ఆవులింతలు, అధికంగా చెమటలు పట్టడం, స్వల్ప విషాదం, కన్నీళ్లు రావడం, ఏడవడం, తలనొప్పి, ముక్కు కారడం, డిస్ఫోరియా, పైన పేర్కొన్న లక్షణాల తీవ్రత పెరగడం, "యెన్ స్లీప్" (మెలకువతో ఉన్న ట్రాన్స్ వంటి స్థితి)
  • దశ III, చివరి మోతాదు తర్వాత 16 గంటల నుండి 24 గంటల వరకు: పైన పేర్కొన్నవన్నీ పెరగడం, కనుపాపలు giãnడం, రోమాలు నిక్కబొడుచుకోవడం (గూస్ బంప్స్),[41] కండరాల మెలికలు, వేడి ఆవిర్లు, చలి ఆవిర్లు, ఎముకలు మరియు కండరాల నొప్పులు, ఆకలి మందగించడం, మరియు ప్రేగులలో తిమ్మిర్లు మొదలవ్వడం
  • దశ IV, చివరి మోతాదు తర్వాత 24 గంటల నుండి 36 గంటల వరకు: తీవ్రమైన తిమ్మిర్లు, రెస్ట్‌లెస్ లెగ్ సిండ్రోమ్, విరేచనాలు, నిద్రలేమి, రక్తపోటు పెరగడం, జ్వరం, శ్వాస తీసుకోవడం మరియు టైడల్ వాల్యూమ్ పెరగడం, టాచీకార్డియా (హృదయ స్పందన రేటు పెరగడం), అశాంతి, వికారం వంటి పైన పేర్కొన్నవన్నీ పెరగడం
  • దశ V, చివరి మోతాదు తర్వాత 36 గంటల నుండి 72 గంటల వరకు: పైన పేర్కొన్నవన్నీ పెరగడం, పిండం వంటి స్థితిలో పడుకోవడం, వాంతులు, తరచుగా ద్రవ విరేచనాలు, 24 గంటలకు 2 కిలోల నుండి 5 కిలోల వరకు బరువు తగ్గడం, తెల్ల రక్త కణాల సంఖ్య పెరగడం మరియు ఇతర రక్త మార్పులు
  • దశ VI, పైన పేర్కొన్నవి పూర్తయిన తర్వాత: ఆకలి మరియు సాధారణ ప్రేగు పనితీరు పునరుద్ధరణ, ప్రధానంగా మానసికమైన పోస్ట్-అక్యూట్ విత్‌డ్రాయల్ సిండ్రోమ్ లక్షణాల వైపు పరివర్తన ప్రారంభం, అయితే ఇందులో నొప్పికి పెరిగిన సున్నితత్వం, అధిక రక్తపోటు, కోలిటిస్ లేదా ప్రేగు కదలికలకు సంబంధించిన ఇతర జీర్ణశయాంతర వ్యాధులు మరియు బరువు నియంత్రణలో సమస్యలు ఉండవచ్చు.

విరమణ యొక్క అధునాతన దశలలో, కొంతమంది రోగులలో ప్యాంక్రియాటైటిస్ యొక్క అల్ట్రాసోనోగ్రాఫిక్ ఆధారాలు కనిపించాయి మరియు ఇది బహుశా ప్యాంక్రియాటిక్ స్పింక్టర్ ఆఫ్ ఓడి యొక్క తిమ్మిరి వల్ల సంభవించిందని భావిస్తున్నారు.[42]

మార్ఫిన్ వ్యసనానికి సంబంధించిన విరమణ లక్షణాలు సాధారణంగా తదుపరి మోతాదు సమయానికి కొద్దిసేపటి ముందు, కొన్నిసార్లు చివరి మోతాదు తీసుకున్న కొన్ని గంటలలోపే (సాధారణంగా 6 నుండి 12 గంటలు) కనిపిస్తాయి. ప్రారంభ లక్షణాలలో కళ్లు నీరు కారడం, నిద్రలేమి, విరేచనాలు, ముక్కు కారడం, ఆవులింతలు, డిస్ఫోరియా, చెమటలు పట్టడం మరియు కొన్ని సందర్భాల్లో, మందు కోసం బలమైన తపన ఉంటాయి. సిండ్రోమ్ అభివృద్ధి చెందుతున్న కొద్దీ తీవ్రమైన తలనొప్పి, అశాంతి, చిరాకు, ఆకలి తగ్గడం, శరీర నొప్పులు, తీవ్రమైన కడుపు నొప్పి, వికారం మరియు వాంతులు, వణుకు మరియు మరింత తీవ్రమైన మందు కోసం తపన కనిపిస్తాయి. తీవ్రమైన విషాదం మరియు వాంతులు సాధారణం. తీవ్రమైన విరమణ కాలంలో, సిస్టోలిక్ మరియు డయాస్టొలిక్ రక్తపోటు సాధారణంగా మార్ఫిన్ తీసుకునే ముందు స్థాయిల కంటే పెరుగుతాయి మరియు హృదయ స్పందన రేటు పెరుగుతుంది,[43] ఇది గుండెపోటు, రక్తపు గడ్డలు లేదా స్ట్రోక్‌కు కారణమయ్యే అవకాశం ఉంది.

గూస్ బంప్స్‌తో కూడిన చలి లేదా చలి ఆవిర్లు, వేడి ఆవిర్లతో ప్రత్యామ్నాయంగా రావడం, కాళ్లను తన్నడం,[37] మరియు అధికంగా చెమటలు పట్టడం కూడా లక్షణాలే.[44] వెన్ను మరియు అవయవాల ఎముకలు మరియు కండరాలలో తీవ్రమైన నొప్పులు, అలాగే కండరాల తిమ్మిర్లు సంభవిస్తాయి. ఈ ప్రక్రియలో ఏ సమయంలోనైనా, తగిన నార్కోటిక్ మందును అందించడం ద్వారా విరమణ లక్షణాలను నాటకీయంగా తగ్గించవచ్చు. ప్రధాన విరమణ లక్షణాలు చివరి మోతాదు తర్వాత 48 నుండి 96 గంటల మధ్య గరిష్ట స్థాయికి చేరుకుంటాయి మరియు సుమారు 8 నుండి 12 రోజుల తర్వాత తగ్గుతాయి. అనారోగ్యంతో ఉన్న తీవ్రమైన మందుల అలవాటు ఉన్నవారు మార్ఫిన్‌ను అకస్మాత్తుగా ఆపివేయడం వల్ల మరణం సంభవించడం చాలా అరుదు. మార్ఫిన్ విరమణను ఆల్కహాల్, బార్బిట్యురేట్ లేదా బెంజోడియాజిపైన్ విరమణ కంటే తక్కువ ప్రమాదకరమైనదిగా పరిగణిస్తారు.[45][46]

మార్ఫిన్ వ్యసనానికి సంబంధించిన మానసిక ఆధారపడటం సంక్లిష్టమైనది మరియు సుదీర్ఘమైనది. మార్ఫిన్ పట్ల శారీరక అవసరం తీరిపోయిన చాలా కాలం తర్వాత కూడా, వ్యసనపరులు సాధారణంగా మార్ఫిన్ (లేదా ఇతర మందులు) వాడకం గురించి ఆలోచించడం మరియు మాట్లాడటం కొనసాగిస్తారు మరియు మార్ఫిన్ ప్రభావం లేకుండా రోజువారీ పనులను నిర్వహించడం వింతగా లేదా భారంగా అనిపిస్తుంది. మార్ఫిన్ నుండి మానసిక విరమణ సాధారణంగా సుదీర్ఘమైన మరియు బాధాకరమైన ప్రక్రియ. వ్యసనపరులు తరచుగా తీవ్రమైన విషాదం, ఆందోళన, నిద్రలేమి, మూడ్ స్వింగ్స్, మతిమరుపు, తక్కువ ఆత్మగౌరవం, గందరగోళం, పారనోయా మరియు ఇతర మానసిక సమస్యలను ఎదుర్కొంటారు. జోక్యం లేకపోతే, సిండ్రోమ్ దాని అంతట అదే ముగుస్తుంది మరియు మానసిక ఆధారపడటంతో సహా చాలా వరకు శారీరక లక్షణాలు 7 నుండి 10 రోజులలోపు అదృశ్యమవుతాయి. మార్ఫిన్ విరమణ తర్వాత, దుర్వినియోగానికి దోహదపడిన భౌతిక వాతావరణం లేదా ప్రవర్తనా ప్రేరేపకాలు మారనప్పుడు తిరిగి మందులకు అలవాటు పడే (relapse) అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. మార్ఫిన్ యొక్క వ్యసనపరుడైన మరియు బలపరిచే స్వభావానికి దాని రిలాప్స్ రేటే నిదర్శనం. మార్ఫిన్ వినియోగదారులు అన్ని మందుల వినియోగదారులలో అత్యధిక రిలాప్స్ రేట్లలో ఒకదాన్ని కలిగి ఉన్నారు, కొంతమంది వైద్య నిపుణుల అంచనా ప్రకారం ఇది 98% వరకు ఉంటుంది.[47]

ఓవర్ డోస్

ఇవి కూడా చూడండి: Opioid overdose

మార్ఫిన్ యొక్క లక్షణాలు
మోలార్ ద్రవ్యరాశి[48] 285.338 g/mol
ఆమ్లత్వం (pKa)[48]
దశ 1: 8.21 25 °C వద్ద
దశ 2: 9.85 20 °C వద్ద
ద్రావణీయత[48] 0.15 g/L, 20 °C వద్ద
ద్రవీభవన స్థానం[48] 255 °C
మరుగు స్థానం[48] 190 °C (సబ్లిమ్స్)

ఒక వ్యక్తికి వెంటనే వైద్య సహాయం అందకపోతే, అధిక ఓవర్ డోస్ శ్వాసకోశ మాంద్యం ద్వారా ఊపిరాడకపోవడం మరియు మరణానికి కారణమవుతుంది.[49] ఓవర్ డోస్ చికిత్సలో నలోక్సోన్ ఇవ్వడం ఉంటుంది. ఇది మార్ఫిన్ ప్రభావాలను పూర్తిగా తిప్పికొడుతుంది, కానీ ఓపియేట్ వ్యసనం ఉన్నవారిలో వెంటనే విరమణ లక్షణాలను ప్రేరేపించవచ్చు. మార్ఫిన్ యొక్క చర్య కాలం నలోక్సోన్ కంటే ఎక్కువ కాబట్టి, బహుళ మోతాదులు అవసరం కావచ్చు.[50]

ఫార్మకాలజీ

ఫార్మాకోడైనమిక్స్

ఓపియాయిడ్ గ్రాహకాలపై మార్ఫిన్
సమ్మేళనం అఫినిటీస్ (Ki) నిష్పత్తి రిఫరెన్స్
MOR DOR KOR MOR:DOR:KOR
మార్ఫిన్ 1.8 nM 90 nM 317 nM 1:50:176 [51]
(−)-మార్ఫిన్ 1.24 nM 145 nM 23.4 nM 1:117:19 [52]
(+)-మార్ఫిన్ >10 μM >100 μM >300 μM ND [52]

సమాన అనాల్జెసిక్ మోతాదులు[53][54][55]
సమ్మేళనం మార్గం మోతాదు
కోడైన్ PO 300 mg
హైడ్రోకోడోన్ PO 30 mg
హైడ్రోమోర్ఫోన్ PO 7.5 mg
హైడ్రోమోర్ఫోన్ IV 1,5 mg
మార్ఫిన్ PO 30 mg
మార్ఫిన్ IV 10 mg
ఆక్సికోడోన్ PO 15 mg
ఆక్సికోడోన్ IV 10 mg
ఆక్సిమోర్ఫోన్ PO 10 mg
ఆక్సిమోర్ఫోన్ IV 1 mg
బ్యూప్రెనోర్ఫిన్ IV 0.3 mg

దీని సుదీర్ఘ చరిత్ర మరియు నొప్పి నివారణ మందుగా స్థిరపడిన ఉపయోగం కారణంగా, ఈ సమ్మేళనం ఇతర అన్ని ఓపియాయిడ్లను పోల్చడానికి ఒక బెంచ్‌మార్క్‌గా మారింది.[56] ఇది ప్రధానంగా μ–δ-ఓపియాయిడ్ (మ్యూ-డెల్టా) గ్రాహక హెటెరోమర్‌తో సంకర్షణ చెందుతుంది.[57][58] μ-బైండింగ్ సైట్లు మానవ మెదడులో విడివిడిగా పంపిణీ చేయబడతాయి, ఇవి వెనుక అమిగ్డాలా, హైపోథాలమస్, థాలమస్, న్యూక్లియస్ కాడేటస్, పుటామెన్ మరియు కొన్ని కార్టికల్ ప్రాంతాలలో అధిక సాంద్రతను కలిగి ఉంటాయి. ఇవి వెన్నెముకలోని లామినే I మరియు II (సబ్‌స్టాంటియా జిలాటినోసా) లోని ప్రాథమిక అఫెరెంట్స్ యొక్క టెర్మినల్ ఆక్సాన్‌లపై మరియు ట్రైజెమినల్ నరాల వెన్నెముక కేంద్రకంలో కూడా కనిపిస్తాయి.[59]

మార్ఫిన్ ఒక ఫెనాంత్రీన్ ఓపియాయిడ్ గ్రాహక అగోనిస్ట్ – దీని ప్రధాన ప్రభావం కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థలోని μ-ఓపియాయిడ్ గ్రాహకాన్ని (MOR) బంధించడం మరియు ఉత్తేజపరచడం. MOR వద్ద దీని అంతర్గత కార్యాచరణ పరీక్షించబడే అస్సే మరియు కణజాలంపై ఎక్కువగా ఆధారపడి ఉంటుంది; కొన్ని పరిస్థితులలో ఇది పూర్తి అగోనిస్ట్ అయితే, మరికొన్నింటిలో ఇది పాక్షిక అగోనిస్ట్ లేదా యాంటగోనిస్ట్ కావచ్చు.[60] క్లినికల్ సెట్టింగులలో, మార్ఫిన్ తన ప్రధాన ఫార్మకోలాజికల్ ప్రభావాన్ని కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థ మరియు జీర్ణశయాంతర ప్రేగులపై చూపుతుంది. దీని చికిత్సా విలువ యొక్క ప్రాథమిక చర్యలు అనాల్జెసియా (నొప్పి నివారణ) మరియు సెడేషన్ (నిద్రమత్తు). MOR యొక్క క్రియాశీలత అనాల్జెసియా, సెడేషన్, యూఫోరియా, శారీరక ఆధారపడటం మరియు శ్వాసకోశ మాంద్యంతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. మార్ఫిన్ ఒక κ-ఓపియాయిడ్ గ్రాహక (KOR) మరియు δ-ఓపియాయిడ్ గ్రాహక (DOR) అగోనిస్ట్ కూడా. KOR యొక్క క్రియాశీలత వెన్నెముక అనాల్జెసియా, మియోసిస్ (కనుపాపలు చిన్నవి కావడం) మరియు సైకోటోమిమెటిక్ ప్రభావాలతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. DOR అనాల్జెసియాలో పాత్ర పోషిస్తుందని భావిస్తున్నారు.[59] మార్ఫిన్ σ గ్రాహకానికి బంధించబడనప్పటికీ, (+)-pentazocine వంటి σ గ్రాహక అగోనిస్టులు మార్ఫిన్ అనాల్జెసియాను నిరోధిస్తాయని మరియు σ గ్రాహక యాంటగోనిస్టులు మార్ఫిన్ అనాల్జెసియాను పెంచుతాయని చూపబడింది,[61] ఇది మార్ఫిన్ చర్యలలో σ గ్రాహకం యొక్క ప్రమేయాన్ని సూచిస్తుంది.

మార్ఫిన్ యొక్క ప్రభావాలను నలోక్సోన్ మరియు నాల్ట్రెక్సోన్ వంటి ఓపియాయిడ్ గ్రాహక యాంటగోనిస్టులతో ఎదుర్కోవచ్చు; మార్ఫిన్‌కు సహనం (tolerance) పెరగడాన్ని కెటామైన్, డెక్స్ట్రోమెథోర్ఫాన్ మరియు మెమాంటైన్ వంటి NMDA గ్రాహక యాంటగోనిస్టుల ద్వారా నిరోధించవచ్చు.[62][63] దీర్ఘకాలిక నొప్పి చికిత్సలో రసాయనికంగా భిన్నమైన ఓపియాయిడ్లతో మార్ఫిన్‌ను మార్చడం వల్ల సహనం పెరగడం నెమ్మదిస్తుంది, ముఖ్యంగా లెవోర్ఫానాల్, కెటోబెమిడోన్, పిరిట్రామైడ్ మరియు మెథాడోన్ మరియు దాని ఉత్పన్నాల వంటి మార్ఫిన్‌తో గణనీయంగా అసంపూర్ణ క్రాస్-టాలరెన్స్ కలిగి ఉన్నట్లు తెలిసిన ఏజెంట్లు; ఈ మందులన్నింటికీ NMDA యాంటగోనిస్ట్ లక్షణాలు కూడా ఉన్నాయి. మార్ఫిన్‌తో అత్యంత అసంపూర్ణ క్రాస్-టాలరెన్స్ కలిగిన బలమైన ఓపియాయిడ్ మెథాడోన్[64] లేదా డెక్స్ట్రోమోరామైడ్ అని నమ్ముతారు.

పశువైద్య వినియోగం కోసం మార్ఫిన్ హైడ్రోక్లోరైడ్ యాంపూల్

అనాల్జెసియా సృష్టి

మార్ఫిన్ రోస్ట్రల్ వెంట్రోమీడియల్ మెడుల్లా లోని "మార్ఫిన్ ఎన్సెంబుల్" అని పిలువబడే నిర్దిష్ట న్యూరాన్ల సమూహాన్ని ఉత్తేజపరచడం ద్వారా అనాల్జెసియాను సృష్టిస్తుంది.[65] ఈ ఎన్సెంబుల్‌లో వెన్నెముకకు ప్రొజెక్ట్ చేసే గ్లుటామాటర్జిక్ న్యూరాన్లు ఉంటాయి, వీటిని RVMBDNF న్యూరాన్లు అని పిలుస్తారు. ఈ న్యూరాన్లు వెన్నెముకలోని నిరోధక న్యూరాన్లతో కలుస్తాయి, వీటిని SCGal న్యూరాన్లు అని పిలుస్తారు, ఇవి GABA అనే న్యూరోట్రాన్స్మిటర్ మరియు గాలానిన్ అనే నియోపెప్టైడ్‌ను విడుదల చేస్తాయి. SCGal న్యూరాన్ల నిరోధం మార్ఫిన్ యొక్క నొప్పి నివారణ ప్రభావాలకు కీలకం. అదనంగా, RVMBDNF న్యూరాన్లలో ఉత్పత్తి చేయబడిన BDNF అనే న్యూరోట్రోఫిక్ కారకం మార్ఫిన్ చర్యకు అవసరం. BDNF స్థాయిలను పెంచడం వల్ల తక్కువ మోతాదులలో కూడా మార్ఫిన్ యొక్క అనాల్జెసిక్ ప్రభావాలు పెరుగుతాయి.[66][65]

జన్యు వ్యక్తీకరణ

మార్ఫిన్ అనేక జన్యువుల వ్యక్తీకరణను మార్చగలదని అధ్యయనాలు చూపించాయి. ఒకే ఒక్క మార్ఫిన్ ఇంజెక్షన్ రెండు ప్రధాన జన్యు సమూహాల వ్యక్తీకరణను మారుస్తుందని చూపబడింది, అవి మైటోకాండ్రియల్ శ్వాసక్రియలో పాల్గొనే ప్రోటీన్లు మరియు సైటోస్కెలిటన్-సంబంధిత ప్రోటీన్లు.[67]

రోగనిరోధక వ్యవస్థపై ప్రభావాలు

మార్ఫిన్ కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థలోని కణాలపై ఉన్న గ్రాహకాలపై పనిచేసి నొప్పి నివారణ మరియు అనాల్జెసియాను కలిగిస్తుందని చాలా కాలంగా తెలుసు. 1970లు మరియు 80లలో, ఓపియాయిడ్లకు వ్యసనపరులైన వ్యక్తులలో ఇన్ఫెక్షన్ల ప్రమాదం (పెరిగిన న్యుమోనియా, క్షయ మరియు HIV/AIDS) ఎక్కువగా ఉందని సూచించే ఆధారాలు, మార్ఫిన్ రోగనిరోధక వ్యవస్థను కూడా ప్రభావితం చేయవచ్చని శాస్త్రవేత్తలు నమ్మేలా చేశాయి. ఈ అవకాశం రోగనిరోధక వ్యవస్థపై దీర్ఘకాలిక మార్ఫిన్ వాడకం యొక్క ప్రభావంపై ఆసక్తిని పెంచింది.[68]

మార్ఫిన్ రోగనిరోధక వ్యవస్థను ప్రభావితం చేయవచ్చని నిర్ధారించడంలో మొదటి అడుగు, కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థ కణాలపై ఉన్నట్లు తెలిసిన ఓపియాయిడ్ గ్రాహకాలు రోగనిరోధక వ్యవస్థ కణాలపై కూడా ఉన్నాయని నిరూపించడం. ఒక అధ్యయనం సహజ రోగనిరోధక వ్యవస్థలో భాగమైన డెన్డ్రిటిక్ కణాలు ఓపియాయిడ్ గ్రాహకాలను కలిగి ఉన్నాయని విజయవంతంగా చూపింది. డెన్డ్రిటిక్ కణాలు సైటోకిన్‌లను ఉత్పత్తి చేయడానికి బాధ్యత వహిస్తాయి, ఇవి రోగనిరోధక వ్యవస్థలో కమ్యూనికేషన్ సాధనాలు. అదే అధ్యయనం ప్రకారం, డెన్డ్రిటిక్ కణాలు వాటి విభజన సమయంలో మార్ఫిన్‌తో దీర్ఘకాలికంగా చికిత్స పొందినప్పుడు, అవి ఎక్కువ ఇంటర్ల్యూకిన్-12 (IL-12) ను ఉత్పత్తి చేస్తాయి, ఇది T-కణాల (అడాప్టివ్ రోగనిరోధక వ్యవస్థ యొక్క మరొక కణం) విస్తరణ, పెరుగుదల మరియు విభజనను ప్రోత్సహించే సైటోకిన్, మరియు తక్కువ ఇంటర్ల్యూకిన్-10 (IL-10) ను ఉత్పత్తి చేస్తాయి, ఇది B-కణ రోగనిరోధక ప్రతిస్పందనను ప్రోత్సహించే సైటోకిన్ (B కణాలు ఇన్ఫెక్షన్‌తో పోరాడటానికి యాంటీబాడీలను ఉత్పత్తి చేస్తాయి).[69]

సైటోకిన్‌ల యొక్క ఈ నియంత్రణ p38 MAPKs (మైటోజెన్-యాక్టివేటెడ్ ప్రోటీన్ కినేస్)-ఆధారిత మార్గం ద్వారా జరుగుతున్నట్లు కనిపిస్తుంది. సాధారణంగా, డెన్డ్రిటిక్ కణంలోని p38, TLR 4 (టోల్-లైక్ రిసెప్టర్ 4) ను వ్యక్తపరుస్తుంది, ఇది లిగాండ్ LPS (లిపోపాలిసాకరైడ్) ద్వారా ఉత్తేజితమవుతుంది. ఇది p38 MAPKని ఫాస్ఫోరైలేట్ చేస్తుంది. ఈ ఫాస్ఫోరైలేషన్ IL-10 మరియు IL-12 ఉత్పత్తిని ప్రారంభించడానికి p38 MAPKని ఉత్తేజపరుస్తుంది. డెన్డ్రిటిక్ కణాలు వాటి విభజన ప్రక్రియలో మార్ఫిన్‌కు దీర్ఘకాలికంగా గురైనప్పుడు మరియు తర్వాత LPSతో చికిత్స పొందినప్పుడు, సైటోకిన్‌ల ఉత్పత్తి భిన్నంగా ఉంటుంది. మార్ఫిన్‌తో చికిత్స పొందిన తర్వాత, p38 MAPK IL-10ని ఉత్పత్తి చేయదు, బదులుగా IL-12 ఉత్పత్తికి మొగ్గు చూపుతుంది. ఒక సైటోకిన్ ఉత్పత్తి మరొక దాని కంటే పెరగడానికి గల ఖచ్చితమైన యంత్రాంగం తెలియదు. చాలా మటుకు, మార్ఫిన్ p38 MAPK యొక్క పెరిగిన ఫాస్ఫోరైలేషన్‌కు కారణమవుతుంది. IL-10 ఉత్పత్తి కానప్పుడు, IL-10 మరియు IL-12 మధ్య ట్రాన్స్‌క్రిప్షనల్ స్థాయి పరస్పర చర్యలు IL-12 ఉత్పత్తిని మరింత పెంచవచ్చు. ఈ పెరిగిన IL-12 ఉత్పత్తి పెరిగిన T-కణ రోగనిరోధక ప్రతిస్పందనకు కారణమవుతుంది.

రోగనిరోధక వ్యవస్థపై మార్ఫిన్ ప్రభావాలపై మరిన్ని అధ్యయనాలు మార్ఫిన్ న్యూట్రోఫిల్స్ మరియు ఇతర సైటోకిన్‌ల ఉత్పత్తిని ప్రభావితం చేస్తుందని చూపించాయి. సైటోకిన్‌లు తక్షణ రోగనిరోధక ప్రతిస్పందన (వాపు)లో భాగంగా ఉత్పత్తి చేయబడతాయి కాబట్టి, అవి నొప్పిని కూడా ప్రభావితం చేయవచ్చని సూచించబడింది. ఈ విధంగా, సైటోకిన్‌లు అనాల్జెసిక్ అభివృద్ధికి తార్కిక లక్ష్యంగా ఉండవచ్చు. ఇటీవల, ఒక అధ్యయనం తీవ్రమైన రోగనిరోధక ప్రతిస్పందనపై మార్ఫిన్ పరిపాలన యొక్క ప్రభావాలను గమనించడానికి జంతు నమూనాను (హిండ్-పా ఇన్సిషన్) ఉపయోగించింది. హిండ్-పా ఇన్సిషన్ తర్వాత, నొప్పి పరిమితులు మరియు సైటోకిన్ ఉత్పత్తిని కొలిచారు. సాధారణంగా, ఇన్ఫెక్షన్‌తో పోరాడటానికి మరియు వైద్యంను నియంత్రించడానికి (మరియు, బహుశా, నొప్పిని నియంత్రించడానికి) గాయపడిన ప్రాంతంలో మరియు చుట్టుపక్కల సైటోకిన్ ఉత్పత్తి పెరుగుతుంది, కానీ ఇన్సిషన్ ముందు మార్ఫిన్ పరిపాలన (0.1 mg/kg నుండి 10.0 mg/kg) గాయం చుట్టూ కనిపించే సైటోకిన్‌ల సంఖ్యను మోతాదుపై ఆధారపడి తగ్గించింది. గాయం తర్వాత తీవ్రమైన కాలంలో మార్ఫిన్ పరిపాలన ఇన్ఫెక్షన్‌కు నిరోధకతను తగ్గించవచ్చని మరియు గాయం మానడాన్ని దెబ్బతీస్తుందని రచయితలు సూచిస్తున్నారు.[70]

ఫార్మాకోకైనటిక్స్

శోషణ మరియు జీవక్రియ

మార్ఫిన్‌ను నోటి ద్వారా (oral administration), నాలుక కింద (sublingually), బుకల్ మార్గంలో, మలద్వారం ద్వారా (rectally), చర్మం కింద (subcutaneously), ఇంట్రానాసల్గా, సిరల ద్వారా (intravenous), వెన్నెముక కాలువలోకి (intrathecal) లేదా ఎపిడ్యూరల్గా తీసుకోవచ్చు మరియు నెబ్యులైజర్ ద్వారా పీల్చవచ్చు. మాదకద్రవ్యంగా, దీనిని పీల్చడం ("Chasing the Dragon") సర్వసాధారణమవుతోంది, కానీ వైద్యపరమైన అవసరాల కోసం, సిరల ద్వారా (IV) ఇంజెక్షన్ ఇవ్వడం అత్యంత సాధారణ పద్ధతి. మార్ఫిన్ విస్తృతమైన ఫస్ట్-పాస్ మెటబాలిజంకు (కాలేయంలో పెద్ద భాగం విచ్ఛిన్నమవుతుంది) లోనవుతుంది, కాబట్టి, నోటి ద్వారా తీసుకుంటే, మోతాదులో 40% నుండి 50% మాత్రమే కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థకు చేరుకుంటుంది. సబ్‌కటానియస్ (SC), ఇంట్రామస్కులర్ (IM), మరియు IV ఇంజెక్షన్ల తర్వాత వచ్చే ప్లాస్మా స్థాయిలు అన్నీ సమానంగా ఉంటాయి. IM లేదా SC ఇంజెక్షన్ల తర్వాత, మార్ఫిన్ ప్లాస్మా స్థాయిలు సుమారు 20 నిమిషాల్లో గరిష్ట స్థాయికి చేరుకుంటాయి, మరియు నోటి ద్వారా తీసుకున్న తర్వాత, సుమారు 30 నిమిషాల్లో గరిష్ట స్థాయికి చేరుకుంటాయి.[4] మార్ఫిన్ ప్రధానంగా కాలేయంలో జీవక్రియ (metabolised) చేయబడుతుంది మరియు మార్ఫిన్ మోతాదులో సుమారు 87% అడ్మినిస్ట్రేషన్ జరిగిన 72 గంటలలోపు మూత్రం ద్వారా విసర్జించబడుతుంది. మార్ఫిన్ ప్రధానంగా ఫేజ్ II మెటబాలిజం ఎంజైమ్ UDP-గ్లూకురోనోసిల్ ట్రాన్స్‌ఫరేస్-2B7 (UGT2B7) ద్వారా గ్లూకురోనిడేషన్ ప్రక్రియ ద్వారా మార్ఫిన్-3-గ్లూకురోనైడ్ (M3G) మరియు మార్ఫిన్-6-గ్లూకురోనైడ్ (M6G)గా జీవక్రియ చేయబడుతుంది.[71] సుమారు 60% మార్ఫిన్ M3Gగా, మరియు 6% నుండి 10% M6Gగా మారుతుంది.[72] జీవక్రియ కాలేయంలోనే కాకుండా మెదడు మరియు మూత్రపిండాలలో కూడా జరగవచ్చు. M3G ఓపియాయిడ్ రిసెప్టర్ బైండింగ్‌కు లోనవ్వదు మరియు ఎటువంటి అనాల్జెసిక్ (నొప్పి నివారణ) ప్రభావాన్ని కలిగి ఉండదు. M6G μ-రిసెప్టర్లకు బంధించబడుతుంది మరియు మానవులలో మార్ఫిన్ కంటే సగం శక్తివంతమైన అనాల్జెసిక్‌గా పనిచేస్తుంది.[72] మార్ఫిన్ స్వల్ప మొత్తంలో నార్మార్ఫిన్, కోడైన్ మరియు హైడ్రోమోర్ఫోన్‌గా కూడా జీవక్రియ చెందవచ్చు. జీవక్రియ రేటు లింగం, వయస్సు, ఆహారం, జన్యు నిర్మాణం, వ్యాధి స్థితి (ఏదైనా ఉంటే), మరియు ఇతర మందుల వాడకంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. మార్ఫిన్ యొక్క ఎలిమినేషన్ హాఫ్-లైఫ్ సుమారు 120 నిమిషాలు, అయితే పురుషులు మరియు మహిళల మధ్య స్వల్ప తేడాలు ఉండవచ్చు. మార్ఫిన్ కొవ్వులో నిల్వ చేయబడుతుంది, అందువల్ల, మరణం తర్వాత కూడా గుర్తించదగినదిగా ఉంటుంది. మార్ఫిన్ రక్త-మెదడు అవరోధాన్ని (blood–brain barrier) దాటగలదు, కానీ, తక్కువ లిపిడ్ ద్రావణీయత, ప్రోటీన్ బైండింగ్, గ్లూకురోనిక్ యాసిడ్‌తో వేగవంతమైన సంయోగం మరియు అయనీకరణం కారణంగా, ఇది సులభంగా దాటలేదు. మార్ఫిన్ నుండి ఉద్భవించిన హీరోయిన్, రక్త-మెదడు అవరోధాన్ని మరింత సులభంగా దాటుతుంది, దీనివల్ల ఇది మరింత శక్తివంతమైనదిగా మారుతుంది.[73]

ఎక్స్‌టెండెడ్-రిలీజ్

ప్రధాన వ్యాసం: Extended-release morphine

నోటి ద్వారా తీసుకునే మార్ఫిన్ యొక్క ఎక్స్‌టెండెడ్-రిలీజ్ ఫార్ములేషన్లు ఉన్నాయి, వీటి ప్రభావం ఎక్కువ కాలం ఉంటుంది, వీటిని రోజుకు ఒకసారి ఇవ్వవచ్చు. మార్ఫిన్ యొక్క ఈ ఫార్ములేషన్ కోసం బ్రాండ్ పేర్లలో అవింజా (Avinza),[74] కాడియన్ (Kadian),[74] ఎంఎస్ కాంటిన్ (MS Contin),[74] డోల్కాంటిన్ (Dolcontin), మరియు డెపోడూర్ (DepoDur)[75] ఉన్నాయి. నిరంతర నొప్పి కోసం, రోజుకు ఒకసారి (కాడియన్ కోసం)[76] లేదా రెండుసార్లు (ఎంఎస్ కాంటిన్ కోసం)[76] ఇచ్చే ఎక్స్‌టెండెడ్-రిలీజ్ మార్ఫిన్ యొక్క ఉపశమన ప్రభావం, ఇమీడియట్ రిలీజ్ (లేదా "రెగ్యులర్") మార్ఫిన్‌ను పలుమార్లు ఇవ్వడంతో సమానంగా ఉంటుంది.[77] ఎక్స్‌టెండెడ్-రిలీజ్ మార్ఫిన్‌ను అకస్మాత్తుగా వచ్చే నొప్పి (breakthrough pain) కోసం అవసరమైనప్పుడు "రెస్క్యూ డోసెస్"గా ఇమీడియట్-రిలీజ్ మార్ఫిన్‌తో కలిపి ఇవ్వవచ్చు, వీటిలో ప్రతి ఒక్కటి సాధారణంగా 24-గంటల ఎక్స్‌టెండెడ్-రిలీజ్ మోతాదులో 5% నుండి 15% వరకు ఉంటుంది.[77]

శరీర ద్రవాలలో గుర్తింపు

మార్ఫిన్ మరియు దాని ప్రధాన మెటాబోలైట్లు, మార్ఫిన్-3-గ్లూకురోనైడ్ మరియు మార్ఫిన్-6-గ్లూకురోనైడ్, ఇమ్యునోఅస్సే ఉపయోగించి రక్తం, ప్లాస్మా, జుట్టు మరియు మూత్రంలో గుర్తించబడతాయి. ఈ పదార్థాలలో ప్రతి ఒక్కదానిని విడివిడిగా పరీక్షించడానికి క్రోమాటోగ్రఫీని ఉపయోగించవచ్చు. కొన్ని పరీక్షా విధానాలు ఇమ్యునోఅస్సేకు ముందు మెటబాలిక్ ఉత్పత్తులను జలవిశ్లేషణ (hydrolysis) చేసి మార్ఫిన్‌గా మారుస్తాయి, విడివిడిగా ప్రచురించబడిన ఫలితాలలో మార్ఫిన్ స్థాయిలను పోల్చేటప్పుడు దీనిని పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. మార్ఫిన్‌ను సాలిడ్ ఫేజ్ ఎక్స్‌ట్రాక్షన్ (SPE) ద్వారా పూర్తి రక్త నమూనాల నుండి వేరు చేయవచ్చు మరియు లిక్విడ్ క్రోమాటోగ్రఫీ-మాస్ స్పెక్ట్రోమెట్రీ (LC-MS) ఉపయోగించి గుర్తించవచ్చు.

కోడైన్ లేదా గసగసాల గింజలు కలిగిన ఆహారాన్ని తీసుకోవడం వల్ల తప్పుడు పాజిటివ్ ఫలితాలు రావచ్చు.[78]

1999 నాటి ఒక సమీక్ష ప్రకారం, తక్కువ మోతాదులో ఉన్న హీరోయిన్ (ఇది వెంటనే మార్ఫిన్‌గా జీవక్రియ చెందుతుంది) వాడిన తర్వాత 1–1.5 రోజుల వరకు ప్రామాణిక మూత్ర పరీక్షల ద్వారా గుర్తించవచ్చని అంచనా వేయబడింది.[79] 2009 నాటి ఒక సమీక్ష ప్రకారం, అనలైట్ మార్ఫిన్ అయినప్పుడు మరియు గుర్తింపు పరిమితి (limit of detection) 1ng/ml ఉన్నప్పుడు, 20mg ఇంట్రావీనస్ (IV) మార్ఫిన్ మోతాదును 12–24 గంటల వరకు గుర్తించవచ్చు. 0.6ng/ml గుర్తింపు పరిమితి కూడా ఇలాంటి ఫలితాలనే ఇచ్చింది.[80]

ఫార్మాకోజెనోమిక్స్

కోల్డ్ ప్రెసర్ టెస్ట్లో నొప్పి ప్రతిస్పందన వ్యత్యాసంలో 49% జన్యు కారకాలే కారణమని వివరిస్తుంది. ఇంకా, కోల్డ్ ప్రెసర్ టెస్ట్‌లో అల్ఫెంటానిల్ ఉపయోగించి అనాల్జెసియాకు ప్రతిస్పందన వ్యత్యాసం 60% జన్యు ప్రభావాలకు కారణమని చెప్పవచ్చు.[81]

మార్ఫిన్ మరియు దాని మెటాబోలైట్లు అనేక ప్రోటీన్లతో నేరుగా సంకర్షణ చెందుతాయి, వాటిలో: UGT2B7, OCT1 (SLC22A1), μ-ఓపియాయిడ్ రిసెప్టర్ (OPRM1), మరియు P-గ్లైకోప్రోటీన్ (ABCB1 లేదా MDR1) ఉన్నాయి.[82] ఇంకా కాటెకోల్-O-మిథైల్‌ట్రాన్స్‌ఫరేస్ మార్ఫిన్ యొక్క సామర్థ్యాన్ని పరోక్షంగా ప్రభావితం చేస్తుంది.[83][84][85]

  • సోల్యూట్ క్యారియర్ ఫ్యామిలీ 22 మెంబర్ 1 (ఆర్గానిక్ కాషన్ ట్రాన్స్‌పోర్టర్ ఐసోఫార్మ్ 1) ఒక ఎఫ్లక్స్ పంప్ మరియు ఇది ప్రధానంగా హెపాటిక్ కణాలలో వ్యక్తమవుతుంది, ఇక్కడ మార్ఫిన్ UGT2B7 ద్వారా జీవక్రియ చేయబడుతుంది, ఫంక్షన్ కోల్పోయే ఉత్పరివర్తనలు (loss of function mutations) ఏరియా అండర్ ది కర్వ్ (AUC)ని 1.5 (ఒక అల్లెల్) నుండి 1.7 రెట్లు (యాక్టివ్ అల్లెల్ లేకపోవడం) పెంచుతాయి.[82]
  • μ-ఓపియాయిడ్ రిసెప్టర్: OPRM1 118 A>G వేరియంట్ (rs1799971) యొక్క హోమోజైగస్ G/G క్యారియర్‌లకు ఎక్కువ మార్ఫిన్ అవసరమని చూపబడింది.[82]
  • P-గ్లైకోప్రోటీన్ రక్త-మెదడు అవరోధం, చిన్న ప్రేగు, కాలేయం మరియు మూత్రపిండాలలో వ్యక్తమవుతుంది మరియు అందువల్ల ఫార్మాకోకైనటిక్స్‌ను ప్రభావితం చేస్తుంది.[82] SNP rs1045642 యొక్క 3435T అల్లెల్ mRNA స్థిరత్వాన్ని తగ్గిస్తుంది మరియు తక్కువ ఎఫ్లక్స్ ఫంక్షన్‌కు దారితీస్తుంది,[86] మరియు ఇది మార్ఫిన్‌కు మెరుగైన ప్రతిస్పందనతో ముడిపడి ఉంటుంది.[82]
  • UDP-గ్లూకురోనోసిల్ ట్రాన్స్‌ఫరేస్-2B7: అత్యంత సాధారణ పాలిమార్ఫిజం 802 C>T (rs7439366, UGT2B7*2), ఇది సబ్‌స్ట్రేట్‌ను బట్టి ఫంక్షన్‌ను పెంచుతుంది లేదా తగ్గిస్తుంది.[87] T అల్లెల్ మార్ఫిన్ యొక్క తక్కువ గ్లూకురోనిడేషన్ మరియు పొడిగించిన అనాల్జెసియాతో ముడిపడి ఉంటుంది.[82]

చిరాలిటీ మరియు జీవక్రియాత్మకత

మార్ఫిన్ అనేది 5 స్టీరియోజెనిక్ కేంద్రాలను కలిగి ఉన్న పెంటాసైక్లిక్ 3°అమైన్ (ఆల్కలాయిడ్) మరియు 32 స్టీరియో ఐసోమెరిక్ రూపాల్లో ఉంటుంది. కానీ కావలసిన అనాల్జెసిక్ చర్య సహజ ఉత్పత్తిలో మాత్రమే ఉంటుంది, ఇది (5R,6S,9R,13S,14R) కాన్ఫిగరేషన్‌తో కూడిన (-)-ఎనాంటియోమర్.[88][89]

సహజ లభ్యత

ఇవి కూడా చూడండి: Opium

తాజాగా గీతలు పెట్టిన విత్తన కాయ నుండి కారుతున్న లాటెక్స్

మార్ఫిన్ అనేది ఓపియంలో కనిపించే అత్యంత సమృద్ధిగా ఉండే ఓపియేట్, ఇది Papaver somniferum గసగసాల మొక్క యొక్క పండని విత్తన కాయలను తక్కువ లోతులో గీతలు గీసి సేకరించిన ఎండిన లాటెక్స్. మార్ఫిన్ సాధారణంగా ఓపియం యొక్క[90] పొడి బరువులో 8–14% ఉంటుంది. గసగసాల మొక్క యొక్క ప్రెంజ్కో మరియు నార్మన్ రకాలను థెబైన్ మరియు ఓరిపావిన్ అనే మరో రెండు ఆల్కలాయిడ్లను ఉత్పత్తి చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు, వీటిని ఆక్సికోడోన్ మరియు ఎటోర్ఫైన్ వంటి సెమీ-సింథటిక్ మరియు సింథటిక్ ఓపియాయిడ్ల తయారీలో ఉపయోగిస్తారు. P. bracteatumలో మార్ఫిన్ లేదా కోడైన్ లేదా ఇతర మాదక ఫెనాంత్రీన్-రకం ఆల్కలాయిడ్లు ఉండవు. ఈ జాతి థెబైన్‌కు[91] మూలం. ఇతర Papaverales మరియు Papaveraceaeలలో, అలాగే కొన్ని రకాల హాప్స్ మరియు మల్బరీ చెట్లలో మార్ఫిన్ ఉనికి నిర్ధారించబడలేదు. మార్ఫిన్ మొక్క యొక్క జీవిత చక్రంలో ప్రారంభంలోనే ఎక్కువగా ఉత్పత్తి అవుతుంది. ఎక్స్‌ట్రాక్షన్ కోసం సరైన సమయం దాటిన తర్వాత, మొక్కలోని వివిధ ప్రక్రియలు కోడైన్, థెబైన్ మరియు కొన్ని సందర్భాల్లో స్వల్ప మొత్తంలో హైడ్రోమోర్ఫోన్, డైహైడ్రోమార్ఫిన్, డైహైడ్రోకోడైన్, టెట్రాహైడ్రో-థెబైన్ మరియు హైడ్రోకోడోన్‌లను ఉత్పత్తి చేస్తాయి (ఈ సమ్మేళనాలు థెబైన్ మరియు ఓరిపావిన్ నుండి సంశ్లేషణ చేయబడతాయి).

క్షీరదాల మెదడులో, మార్ఫిన్ తక్కువ స్థిరమైన గాఢతలలో గుర్తించదగినదిగా ఉంటుంది. మానవ శరీరం ఎండార్ఫిన్లు[2] కూడా ఉత్పత్తి చేస్తుంది, ఇవి రసాయనికంగా సంబంధిత ఎండోజినస్ ఓపియాయిడ్ పెప్టైడ్లు, ఇవి నియోపెప్టైడ్లుగా పనిచేస్తాయి మరియు మార్ఫిన్ మాదిరిగానే ప్రభావాలను కలిగి ఉంటాయి.[92]

మానవ బయోసింథసిస్

మార్ఫిన్ మానవులలో ఒక ఎండోజినస్ ఓపియాయిడ్. వివిధ మానవ కణాలు తెల్ల రక్త కణాలుతో సహా దీనిని సంశ్లేషణ చేసి విడుదల చేయగలవు.[2][93][94] మానవులలో మార్ఫిన్ కోసం ప్రాథమిక బయోసింథటిక్ మార్గం[2]

Morphine biosynthesis in humans
మానవులలో మార్ఫిన్ బయోసింథసిస్
L-టైరోసిన్ → పారా-టైరమైన్ లేదా L-DOPA → డోపమైన్
L-టైరోసిన్ → L-DOPA → 3,4-డైహైడ్రాక్సీఫినైల్ఎసిటాల్డిహైడ్ (DOPAL)
డోపమైన్ + DOPAL → (S)-నార్లాడనోసోలిన్ →→→ (S)-రెటిక్యులిన్ → 1,2-డీహైడ్రోరెటిక్యులినీయం → (R)-రెటిక్యులిన్ → సలుటారిడిన్ → సలుటారిడినోల్ → థెబైన్ → నియోపినోన్ → కోడైనోన్ → కోడైన్ → మార్ఫిన్

ఇంటర్మీడియట్ (S)-నార్లాడనోసోలిన్ (టెట్రాహైడ్రోపాపావెరోలిన్ అని కూడా పిలుస్తారు) DOPAL మరియు డోపమైన్ కలయిక ద్వారా సంశ్లేషణ చేయబడుతుంది.[2] CYP2D6, ఒక సైటోక్రోమ్ P450 ఐసోఎంజైమ్ బయోసింథటిక్ మార్గంలో రెండు దశల్లో పాల్గొంటుంది, ఇది టైరమైన్ నుండి డోపమైన్ మరియు కోడైన్ నుండి మార్ఫిన్ బయోసింథసిస్‌ను ఉత్ప్రేరకపరుస్తుంది.[2][95]

పార్కిన్సన్స్ వ్యాధి చికిత్స కోసం L-DOPA తీసుకునే వ్యక్తులలో ఎండోజినస్ కోడైన్ మరియు మార్ఫిన్ యొక్క మూత్ర గాఢతలు గణనీయంగా పెరుగుతున్నట్లు కనుగొనబడింది.[2]

గసగసాల మొక్కలో బయోసింథసిస్

గసగసాల మొక్కలో మార్ఫిన్ బయోసింథసిస్

గసగసాల మొక్కలో మార్ఫిన్ బయోసింథసిస్ రెండు టైరోసిన్ ఉత్పన్నాలతో, డోపమైన్ మరియు 4-హైడ్రాక్సీఫినైల్ఎసిటాల్డిహైడ్తో ప్రారంభమవుతుంది. ఈ పూర్వగాముల సంక్షేపణం ప్రాథమిక ఇంటర్మీడియట్ హైజెనామైన్ (నార్కోక్లావరిన్)ను ఇస్తుంది.[96] నాలుగు ఎంజైమ్‌ల తదుపరి చర్య టెట్రాహైడ్రోఐసోక్వినోలిన్ రెటిక్యులిన్‌ను ఇస్తుంది, ఇది సలుటారిడిన్, థెబైన్ మరియు ఓరిపావిన్‌గా మార్చబడుతుంది. ఈ ప్రక్రియలో పాల్గొనే ఎంజైమ్‌లు సలుటారిడిన్ సింథేస్, సలుటారిడిన్:NADPH 7-ఆక్సిడోరిడక్టేజ్ మరియు కోడైనోన్ రిడక్టేజ్.[97] పరిశోధకులు జన్యుపరంగా మార్పు చెందిన (genetically engineered) ఈస్ట్లో మార్ఫిన్‌ను ఉత్పత్తి చేసే బయోసింథటిక్ మార్గాన్ని పునరుత్పత్తి చేయడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు.[98] జూన్ 2015లో S-రెటిక్యులిన్‌ను చక్కెర నుండి ఉత్పత్తి చేయవచ్చు మరియు R-రెటిక్యులిన్‌ను మార్ఫిన్‌గా మార్చవచ్చు, కానీ ఇంటర్మీడియట్ ప్రతిచర్యను నిర్వహించలేకపోయారు.[99] ఆగస్టు 2015లో ఈస్ట్‌లో థెబైన్ మరియు హైడ్రోకోడోన్ యొక్క మొదటి పూర్తి సంశ్లేషణ నివేదించబడింది, కానీ వాణిజ్యపరమైన ఉపయోగం కోసం ఈ ప్రక్రియ 100,000 రెట్లు ఎక్కువ ఉత్పాదకతను కలిగి ఉండాలి.[100][101]

కెమిస్ట్రీ

మార్ఫిన్ నిర్మాణంలోని అంశాలను మార్ఫినన్ కుటుంబం (లెవోర్ఫానాల్, డెక్స్ట్రోమెథోర్ఫాన్ మరియు ఇతరులు) వంటి పూర్తిగా సింథటిక్ మందులను సృష్టించడానికి మరియు మార్ఫిన్ వంటి లక్షణాలను కలిగి ఉన్న ఇతర సమూహాలను సృష్టించడానికి ఉపయోగించారు. మార్ఫిన్ మరియు పైన పేర్కొన్న సింథటిక్ మందుల మార్పులు ఎమెటిక్స్, స్టిమ్యులెంట్స్, యాంటిటస్సివ్స్, యాంటికోలినెర్జిక్స్, మజిల్ రిలాక్సెంట్స్, లోకల్ అనస్థీటిక్స్, జనరల్ అనస్థీటిక్స్ వంటి ఇతర ఉపయోగాలు కలిగిన నాన్-నార్కోటిక్ మందులకు కూడా దారితీశాయి. మార్ఫిన్ నుండి ఉద్భవించిన అగోనిస్ట్-యాంటగోనిస్ట్ మందులు కూడా అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి.

నిర్మాణ వివరణ

మార్ఫిన్ యొక్క రసాయన నిర్మాణం. బెంజైల్ ఐసోక్వినోలిన్ వెన్నెముక ఆకుపచ్చ రంగులో చూపబడింది.
మార్ఫిన్ నిర్మాణం దాని ప్రామాణిక రింగ్ అక్షరాలు మరియు కార్బన్ నంబరింగ్ వ్యవస్థను చూపుతోంది
అదే నిర్మాణం, కానీ త్రిమితీయ కోణంలో

మార్ఫిన్ అనేది రెండు అదనపు రింగ్ క్లోజర్లతో కూడిన బెంజైల్ ఐసోక్వినోలిన్ ఆల్కలాయిడ్.[102] ఆబర్న్ యూనివర్సిటీలోని హారిసన్ స్కూల్ ఆఫ్ ఫార్మసీకి చెందిన జాక్ డెరూయిటర్ తన ఫాల్ 2000 కోర్సు నోట్స్‌లో ఇలా పేర్కొన్నారు, "మార్ఫిన్ అణువును పరిశీలిస్తే దాని ఫార్మకోలాజికల్ ప్రొఫైల్‌కు ముఖ్యమైన నిర్మాణ లక్షణాలు కనిపిస్తాయి...

  1. ఒక బెంజీన్ రింగ్ (A), రెండు పాక్షికంగా అసంతృప్త సైక్లోహెక్సేన్ రింగులు (B మరియు C), ఒక పైపెరిడిన్ రింగ్ (D) మరియు ఒక టెట్రాహైడ్రోఫ్యూరాన్ రింగ్ (E)లతో కూడిన దృఢమైన పెంటాసైక్లిక్ నిర్మాణం. రింగులు A, B, మరియు C అనేవి ఫెనాంత్రీన్ రింగ్ వ్యవస్థ. ఈ రింగ్ వ్యవస్థకు తక్కువ కన్ఫర్మేషనల్ ఫ్లెక్సిబిలిటీ ఉంటుంది...
  2. రెండు హైడ్రాక్సిల్ ఫంక్షనల్ గ్రూపులు: ఒక C3-ఫినోలిక్ [హైడ్రాక్సిల్ గ్రూప్] (pKa 9.9) మరియు ఒక C6-అలైలిక్ [హైడ్రాక్సిల్ గ్రూప్],
  3. E4 మరియు E5 మధ్య ఒక ఈథర్ అనుసంధానం,
  4. C7 మరియు C8 మధ్య అసంతృప్తత (Unsaturation),
  5. స్థానం 17 వద్ద ఒక బేసిక్, [టెర్షియరీ]-అమైన్ ఫంక్షన్, [మరియు]
  6. [ఐదు] చిరాలిటీ కేంద్రాలు (C5, C6, C9, C13, మరియు C14), మార్ఫిన్ అనాల్జెసిక్ చర్య యొక్క అధిక స్థాయి స్టీరియో సెలెక్టివిటీని ప్రదర్శిస్తుంది."[103]2020 2 8

మార్ఫిన్ మరియు దాని ఉత్పన్నాలు చాలా వరకు ఆప్టికల్ ఐసోమెరిజంను ప్రదర్శించవు, అయితే మార్ఫినన్ సిరీస్ (లెవోర్ఫానాల్, డెక్స్ట్రోర్ఫాన్, మరియు రేసిమిక్ పేరెంట్ కెమికల్ రేసిమోర్ఫాన్) వంటి కొన్ని దూరపు బంధువులు ప్రదర్శిస్తాయి,[104] మరియు పైన పేర్కొన్నట్లుగా ఇన్ వివోలో స్టీరియో సెలెక్టివిటీ ఒక ముఖ్యమైన అంశం.

ఉపయోగాలు మరియు ఉత్పన్నాలు

ఉత్పత్తి చేయబడిన చాలా వరకు చట్టబద్ధమైన మార్ఫిన్‌ను మిథైలేషన్ ద్వారా కోడైన్ తయారు చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు.[105] ఇది హీరోయిన్ (3,6-డైఅసిటైల్మార్ఫిన్), హైడ్రోమోర్ఫోన్ (డైహైడ్రోమోర్ఫినోన్), మరియు ఆక్సిమోర్ఫోన్ (14-హైడ్రాక్సీడైహైడ్రోమోర్ఫినోన్) వంటి అనేక మందులకు పూర్వగామి (precursor).[106] మార్ఫిన్ మరియు కోడైన్ ఉపసమూహాలకు చెందిన చాలా సెమీ-సింథటిక్ ఓపియాయిడ్లు కింది వాటిలో ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మార్పులు చేయడం ద్వారా సృష్టించబడతాయి:

  • మార్ఫిన్ కార్బన్ అస్థిపంజరంపై 1 లేదా 2 స్థానాల్లో హాలోజనేటింగ్ లేదా ఇతర మార్పులు చేయడం.
  • మార్ఫిన్‌ను కోడైన్‌గా మార్చే మిథైల్ గ్రూపును తొలగించవచ్చు లేదా తిరిగి జోడించవచ్చు, లేదా మార్ఫిన్-ఉత్పన్న మందుల కోడైన్ అనలాగ్‌లను తయారు చేయడానికి ఇథైల్ వంటి మరొక ఫంక్షనల్ గ్రూపుతో భర్తీ చేయవచ్చు. మార్ఫిన్-ఆధారిత మందుల కోడైన్ అనలాగ్‌లు తరచుగా బలమైన మందుల ప్రోడ్రగ్‌లుగా పనిచేస్తాయి, ఉదాహరణకు కోడైన్ మరియు మార్ఫిన్, హైడ్రోకోడోన్ మరియు హైడ్రోమోర్ఫోన్, ఆక్సికోడోన్ మరియు ఆక్సిమోర్ఫోన్, నికోకోడైన్ మరియు నికోమార్ఫిన్, డైహైడ్రోకోడైన్ మరియు డైహైడ్రోమార్ఫిన్, మొదలైనవి.
  • 7 మరియు 8 స్థానాల మధ్య బంధాన్ని సంతృప్తపరచడం, తెరవడం లేదా ఇతర మార్పులు చేయడం, అలాగే ఈ స్థానాలకు ఫంక్షనల్ గ్రూపులను జోడించడం, తొలగించడం లేదా మార్చడం; 7–8 బంధాన్ని సంతృప్తపరచడం, తగ్గించడం, తొలగించడం లేదా మార్చడం మరియు 14 వద్ద ఫంక్షనల్ గ్రూపును జోడించడం ద్వారా హైడ్రోమోర్ఫినోల్ లభిస్తుంది; హైడ్రాక్సిల్ గ్రూపును కార్బొనైల్‌గా ఆక్సీకరణం చేయడం మరియు 7–8 బంధాన్ని డబుల్ నుండి సింగిల్‌గా మార్చడం ద్వారా కోడైన్ ఆక్సికోడోన్‌గా మారుతుంది.
  • 3 లేదా 6 స్థానాలకు ఫంక్షనల్ గ్రూపులను జోడించడం, తొలగించడం లేదా మార్చడం (డైహైడ్రోకోడైన్ మరియు సంబంధిత, హైడ్రోకోడోన్, నికోమార్ఫిన్); మిథైల్ ఫంక్షనల్ గ్రూపును 3 నుండి 6 స్థానానికి మార్చినప్పుడు, కోడైన్ హెటెరోకోడైన్గా మారుతుంది, ఇది 72 రెట్లు బలంగా ఉంటుంది, అందువల్ల మార్ఫిన్ కంటే ఆరు రెట్లు బలంగా ఉంటుంది.
  • 14 స్థానంలో ఫంక్షనల్ గ్రూపులను జోడించడం లేదా ఇతర మార్పులు చేయడం (ఆక్సిమోర్ఫోన్, ఆక్సికోడోన్, నలోక్సోన్)
  • 2, 4, 5, లేదా 17 స్థానాల్లో మార్పులు, సాధారణంగా మార్ఫిన్ అస్థిపంజరంపై ఇతర చోట్ల అణువుకు ఇతర మార్పులతో పాటు. తరచుగా ఇది ఉత్ప్రేరక తగ్గింపు, హైడ్రోజనేషన్, ఆక్సీకరణ లేదా తత్సమాన ప్రక్రియల ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడిన మందులతో జరుగుతుంది, ఇది మార్ఫిన్ మరియు కోడైన్ యొక్క బలమైన ఉత్పన్నాలను ఉత్పత్తి చేస్తుంది.

అనేక మార్ఫిన్ ఉత్పన్నాలను థెబైన్ లేదా కోడైన్‌లను ప్రారంభ పదార్థాలుగా ఉపయోగించి కూడా తయారు చేయవచ్చు. మార్ఫిన్‌లోని N-మిథైల్ సమూహాన్ని N-ఫినైల్ ఇథైల్ సమూహంతో భర్తీ చేయడం వల్ల, మార్ఫిన్ కంటే 18 రెట్లు ఎక్కువ శక్తివంతమైన ఓపియేట్ అగోనిస్ట్ సామర్థ్యం కలిగిన ఉత్పత్తి లభిస్తుంది. ఈ మార్పుతో పాటు 6-హైడ్రాక్సిల్ సమూహాన్ని 6-మిథైలిన్ సమూహంతో భర్తీ చేయడం ద్వారా, మార్ఫిన్ కంటే సుమారు 1,443 రెట్లు ఎక్కువ శక్తివంతమైన సమ్మేళనం తయారవుతుంది, ఇది కొన్ని కొలతల ప్రకారం ఎటోర్ఫైన్ (M99, ఇమ్మోబిలాన్ ట్రాంక్విలైజర్ డార్ట్) వంటి బెంట్లీ సమ్మేళనాల కంటే బలమైనది. మార్ఫిన్‌కు దగ్గరి సంబంధం ఉన్న ఓపియాయిడ్లు: మార్ఫిన్-N-ఆక్సైడ్ (జెనోమార్ఫిన్), ఇది ప్రస్తుతం సాధారణ వినియోగంలో లేని ఒక ఔషధం; మరియు సూడోమార్ఫిన్, ఇది ఓపియంలో ఉండే ఒక ఆల్కలాయిడ్, ఇవి రెండూ మార్ఫిన్ క్షీణత ఉత్పత్తులుగా ఏర్పడతాయి.

ఈ అణువుపై విస్తృతమైన అధ్యయనం మరియు వినియోగం ఫలితంగా, 19వ శతాబ్దం చివరి త్రైమాసికం నుండి 250కి పైగా మార్ఫిన్ ఉత్పన్నాలు (కోడైన్ మరియు సంబంధిత మందులతో కలిపి) అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి. ఈ మందులు కోడైన్ యొక్క అనాల్జెసిక్ శక్తిలో 25% (లేదా మార్ఫిన్ శక్తిలో 2% కంటే కొంచెం ఎక్కువ) నుండి మార్ఫిన్ కంటే వేల రెట్లు ఎక్కువ శక్తి వరకు, అలాగే నలోక్సోన్ (నార్కాన్), నాల్ట్రెక్సోన్ (ట్రెక్సాన్), డిప్రెనోర్ఫైన్ (M5050, ఇమ్మోబిలాన్ డార్ట్ కోసం రివర్సింగ్ ఏజెంట్) మరియు నలోర్ఫైన్ (నాలిన్) వంటి శక్తివంతమైన ఓపియాయిడ్ విరోధుల (antagonists) వరకు ఉంటాయి. కొన్ని ఓపియాయిడ్ అగోనిస్ట్-యాంటగోనిస్టులు, పాక్షిక అగోనిస్టులు మరియు విలోమ అగోనిస్టులు కూడా మార్ఫిన్ నుండి ఉద్భవించాయి. సెమీ-సింథటిక్ మార్ఫిన్ ఉత్పన్నాల గ్రాహక-యాక్టివేషన్ ప్రొఫైల్ విస్తృతంగా మారుతూ ఉంటుంది మరియు అపోమార్ఫిన్ వంటి కొన్ని మందులు మాదక ప్రభావాలను కలిగి ఉండవు.

మార్ఫిన్ యొక్క రసాయన లవణాలు

మార్ఫిన్ మరియు దాని హైడ్రేటెడ్ రూపం రెండూ నీటిలో స్వల్పంగానే కరుగుతాయి.[107] ఈ కారణంగా, ఔషధ కంపెనీలు ఈ మందు యొక్క సల్ఫేట్ మరియు హైడ్రోక్లోరైడ్ లవణాలను ఉత్పత్తి చేస్తాయి, ఇవి రెండూ వాటి మాతృ అణువు కంటే 300 రెట్లు ఎక్కువ నీటిలో కరుగుతాయి. సంతృప్త మార్ఫిన్ హైడ్రేట్ ద్రావణం యొక్క pH 8.5 అయితే, లవణాలు ఆమ్ల స్వభావాన్ని కలిగి ఉంటాయి. ఇవి బలమైన ఆమ్లం మరియు బలహీనమైన క్షారం నుండి ఉద్భవించినందున, రెండింటి pH సుమారు 5 ఉంటుంది; ఫలితంగా, మార్ఫిన్ లవణాలను ఇంజెక్షన్‌కు అనువుగా మార్చడానికి స్వల్ప మొత్తంలో NaOHతో కలుపుతారు.

మార్ఫిన్ యొక్క అనేక లవణాలు ఉపయోగించబడుతున్నాయి, ప్రస్తుతం క్లినికల్ వినియోగంలో హైడ్రోక్లోరైడ్, సల్ఫేట్, టార్ట్రేట్ మరియు సిట్రేట్ అత్యంత సాధారణమైనవి; మెథోబ్రోమైడ్, హైడ్రోబ్రోమైడ్, హైడ్రోయోడైడ్, లాక్టేట్, క్లోరైడ్ మరియు బిటార్ట్రేట్ మరియు క్రింద పేర్కొన్న ఇతర లవణాలు తక్కువగా ఉపయోగించబడతాయి. మార్ఫిన్ డయాసిటేట్ (హీరోయిన్) ఒక లవణం కాదు, ఇది ఒక అదనపు ఉత్పన్నం, పైన చూడండి.[108]

మార్ఫిన్ మెకోనేట్ అనేది గసగసాలలో ఉండే ఆల్కలాయిడ్ యొక్క ప్రధాన రూపం, అలాగే మార్ఫిన్ పెక్టినేట్, నైట్రేట్, సల్ఫేట్ మరియు కొన్ని ఇతరాలు కూడా ఉన్నాయి. కోడైన్, డైహైడ్రోకోడైన్ మరియు ఇతర (ముఖ్యంగా పాత) ఓపియేట్ల వలె, మార్ఫిన్ కూడా కొంతమంది సరఫరాదారులచే సాలిసైలేట్ లవణంగా ఉపయోగించబడింది మరియు దీనిని సులభంగా కాంపౌండ్ చేయవచ్చు, ఇది ఓపియాయిడ్ మరియు NSAID రెండింటి చికిత్సా ప్రయోజనాన్ని అందిస్తుంది; గతంలో మార్ఫిన్ యొక్క బహుళ బార్బిట్యురేట్ లవణాలు కూడా ఉపయోగించబడ్డాయి, అలాగే మార్ఫిన్ వాలెరేట్ కూడా ఉపయోగించబడింది/ఉపయోగించబడుతోంది, ఇది వలేరియన్ యొక్క క్రియాశీల సూత్రమైన ఆమ్లం యొక్క లవణం. కాల్షియం మార్ఫెనేట్ అనేది మార్ఫిన్ ఉత్పత్తి యొక్క వివిధ లేటెక్స్ మరియు పాపీ-స్ట్రా పద్ధతులలో మధ్యంతర పదార్థం, అరుదుగా సోడియం మార్ఫెనేట్ దాని స్థానాన్ని భర్తీ చేస్తుంది. తయారీ పద్ధతిని బట్టి మార్ఫిన్ ఆస్కార్బేట్ మరియు టానెట్, సిట్రేట్ మరియు ఎసిటేట్, ఫాస్ఫేట్, వాలెరేట్ వంటి ఇతర లవణాలు పాపీ టీలో ఉండవచ్చు.[109]

యునైటెడ్ స్టేట్స్ డ్రగ్ ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ నివేదికల కోసం జాబితా చేసిన లవణాలు, మరికొన్నింటితో కలిపి, ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:

ఉత్పత్తి

లేటెక్స్ నుండి పొందిన చట్టబద్ధమైన ఓపియం నుండి ఆల్కలాయిడ్ల మొదటి తరం ఉత్పత్తి

ఓపియం గసగసాలలో, ఆల్కలాయిడ్లు మెకోనిక్ ఆమ్లంతో బంధించబడి ఉంటాయి. మెకోనిక్ ఆమ్లం కంటే బలమైన, కానీ ఆల్కలాయిడ్ అణువులతో చర్య జరపనంత బలహీనమైన పలుచబరిచిన సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లంతో నలిగిన మొక్క నుండి సేకరించడం ఈ పద్ధతి. ఈ వెలికితీత ప్రక్రియ బహుళ దశల్లో జరుగుతుంది (నలిగిన మొక్కను కనీసం ఆరు నుండి పది సార్లు వెలికితీస్తారు, తద్వారా ప్రతి ఆల్కలాయిడ్ ద్రావణంలోకి చేరుతుంది). చివరి వెలికితీత దశలో పొందిన ద్రావణం నుండి, అమ్మోనియం హైడ్రాక్సైడ్ లేదా సోడియం కార్బోనేట్ ద్వారా ఆల్కలాయిడ్లను అవక్షేపిస్తారు. చివరి దశ ఓపియం ఆల్కలాయిడ్ల నుండి మార్ఫిన్‌ను శుద్ధి చేయడం మరియు వేరు చేయడం. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో కొంతవరకు ఇలాంటి గ్రెగొరీ ప్రక్రియ అభివృద్ధి చేయబడింది, ఇది మొత్తం మొక్కను (చాలా సందర్భాలలో వేర్లు మరియు ఆకులు మినహాయించి) సాధారణ లేదా స్వల్పంగా ఆమ్లీకరించిన నీటిలో ఉడకబెట్టడం ద్వారా ప్రారంభమవుతుంది, ఆపై ఆల్కలాయిడ్ల సాంద్రీకరణ, వెలికితీత మరియు శుద్ధీకరణ దశల ద్వారా కొనసాగుతుంది. "పాపీ స్ట్రా" (అంటే, ఎండిన కాయలు మరియు కాడలు) ప్రాసెస్ చేసే ఇతర పద్ధతులు ఆవిరిని, ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ రకాల ఆల్కహాల్‌లను లేదా ఇతర సేంద్రీయ ద్రావణాలను ఉపయోగిస్తాయి.

పాపీ స్ట్రా పద్ధతులు కాంటినెంటల్ యూరప్ మరియు బ్రిటిష్ కామన్వెల్త్‌లో ఎక్కువగా ఉన్నాయి, భారతదేశంలో లేటెక్స్ పద్ధతి సాధారణంగా వాడుకలో ఉంది. లేటెక్స్ పద్ధతిలో పండని కాయలను రెండు నుండి ఐదు బ్లేడ్ల కత్తితో (ఈ ప్రయోజనం కోసం ప్రత్యేకంగా అభివృద్ధి చేసిన గార్డుతో) మిల్లీమీటర్లో కొంత భాగం లోతు వరకు నిలువుగా లేదా అడ్డంగా కోయడం జరుగుతుంది మరియు కాయలను ఐదు సార్లు వరకు గాట్లు పెట్టవచ్చు. గతంలో చైనాలో అప్పుడప్పుడు ఉపయోగించే ప్రత్యామ్నాయ లేటెక్స్ పద్ధతి ఏమిటంటే, గసగసాల తలలను కత్తిరించి, వాటి ద్వారా పెద్ద సూదిని గుచ్చి, 24 నుండి 48 గంటల తర్వాత ఎండిన లేటెక్స్‌ను సేకరించడం.

భారతదేశంలో, లైసెన్స్ పొందిన గసగసాల రైతుల ద్వారా సేకరించిన ఓపియంను ప్రభుత్వ ప్రాసెసింగ్ కేంద్రాలలో ఏకరీతి హైడ్రేషన్ స్థాయిలకు డీహైడ్రేట్ చేస్తారు, ఆపై ఓపియం నుండి మార్ఫిన్‌ను సేకరించే ఔషధ కంపెనీలకు విక్రయిస్తారు. అయితే, టర్కీ మరియు టాస్మానియాలో, పూర్తిగా పరిపక్వం చెందిన ఎండిన గసగసాల కాయలను మరియు వాటికి అతుక్కుని ఉన్న కాడలను (వీటిని పాపీ స్ట్రా అంటారు) సేకరించి ప్రాసెస్ చేయడం ద్వారా మార్ఫిన్ పొందుతారు. టర్కీలో నీటి వెలికితీత ప్రక్రియను ఉపయోగిస్తారు, టాస్మానియాలో ద్రావణ వెలికితీత ప్రక్రియను ఉపయోగిస్తారు.[111]

ఓపియం గసగసాలలో కనీసం 50 రకాల ఆల్కలాయిడ్లు ఉంటాయి, కానీ వాటిలో చాలా వరకు తక్కువ సాంద్రతలో ఉంటాయి. ముడి ఓపియంలో మార్ఫిన్ ప్రధాన ఆల్కలాయిడ్ మరియు ఇది పొడి బరువులో సుమారు 8–19% ఉంటుంది (పెరిగే పరిస్థితులను బట్టి).[73] ప్రస్తుతం కొన్ని ప్రత్యేకంగా అభివృద్ధి చేసిన గసగసాల రకాలు బరువులో 26% వరకు మార్ఫిన్ కలిగిన ఓపియంను ఉత్పత్తి చేస్తున్నాయి. పొడి చేసిన పాపీ స్ట్రాలోని మార్ఫిన్ కంటెంట్‌ను నిర్ణయించడానికి ఒక సులభమైన నియమం ఏమిటంటే, లేటెక్స్ పద్ధతి ద్వారా ఆ రకం లేదా పంటకు ఆశించే శాతాన్ని ఎనిమిది లేదా అనుభవపూర్వకంగా నిర్ణయించిన కారకంతో (ఇది తరచుగా 5 నుండి 15 పరిధిలో ఉంటుంది) భాగించడం. టాస్మానియాలో అభివృద్ధి చేయబడిన P. somniferum యొక్క నార్మన్ రకం 0.04% మార్ఫిన్‌ను మాత్రమే ఉత్పత్తి చేస్తుంది, కానీ థెబైన్ మరియు ఓరిపావిన్ అధిక మొత్తంలో ఉంటాయి, వీటిని సెమీ-సింథటిక్ ఓపియాయిడ్లతో పాటు ఉద్దీపనలు, వాంతులు కలిగించేవి, ఓపియాయిడ్ విరోధులు, యాంటికోలినెర్జిక్స్ మరియు మృదు కండరాల ఏజెంట్లు వంటి ఇతర మందులను సంశ్లేషణ చేయడానికి ఉపయోగించవచ్చు.

1950లు మరియు 1960లలో, హంగేరి ఐరోపా యొక్క మొత్తం ఔషధ-ప్రయోజన మార్ఫిన్ ఉత్పత్తిలో దాదాపు 60% సరఫరా చేసింది. నేటికీ, హంగేరిలో గసగసాల సాగు చట్టబద్ధమే, కానీ గసగసాల పొలాలు చట్టం ప్రకారం 2 acreకి పరిమితం చేయబడ్డాయి. పూల అలంకరణలలో ఉపయోగించడానికి పూల దుకాణాలలో ఎండిన గసగసాలను విక్రయించడం కూడా చట్టబద్ధమే.

1973లో, యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లోని నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్స్ ఆఫ్ హెల్త్‌లోని ఒక బృందం కోల్ తార్‌ను ప్రారంభ పదార్థంగా ఉపయోగించి మార్ఫిన్, కోడైన్ మరియు థెబైన్‌లను పూర్తిగా సంశ్లేషణ చేసే పద్ధతిని అభివృద్ధి చేసిందని ప్రకటించారు. కోడైన్-హైడ్రోకోడోన్ తరగతికి చెందిన దగ్గు మందుల కొరత (వీటన్నింటినీ ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ దశల్లో మార్ఫిన్ నుండి, అలాగే కోడైన్ లేదా థెబైన్ నుండి తయారు చేయవచ్చు) ఈ పరిశోధనకు ప్రాథమిక కారణం.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఔషధ వినియోగం కోసం ఉత్పత్తి చేయబడిన మార్ఫిన్‌లో ఎక్కువ భాగం కోడైన్‌గా మార్చబడుతుంది, ఎందుకంటే ముడి ఓపియం మరియు పాపీ స్ట్రా రెండింటిలోనూ కోడైన్ సాంద్రత మార్ఫిన్ కంటే చాలా తక్కువగా ఉంటుంది; చాలా దేశాలలో, కోడైన్ వినియోగం (తుది ఉత్పత్తిగా మరియు ముడి పదార్థంగా) బరువు ప్రాతిపదికన మార్ఫిన్ వినియోగానికి సమానంగా లేదా అంతకంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది.

రసాయన సంశ్లేషణ

ప్రధాన వ్యాసం: మార్ఫిన్ టోటల్ సింథసిస్

1952లో మార్షల్ డి. గేట్స్, జూనియర్ రూపొందించిన మొదటి మార్ఫిన్ టోటల్ సింథసిస్, టోటల్ సింథసిస్కు విస్తృతంగా ఉపయోగించబడే ఉదాహరణగా మిగిలిపోయింది.[112] రైస్,[113] ఎవాన్స్,[114] ఫుచ్స్,[115] పార్కర్,[116] ఓవర్‌మాన్,[117] ముల్జర్-ట్రానర్,[118] వైట్,[119] టేబర్,[120] ట్రోస్ట్,[121] ఫుకుయామా,[122] గిల్లో,[123] మరియు స్టార్క్[124] పరిశోధనా బృందాల ద్వారా మరికొన్ని సంశ్లేషణలు నివేదించబడ్డాయి. ఈ పాలీసైక్లిక్ నిర్మాణం అందించే స్టీరియోకెమికల్ సంక్లిష్టత మరియు తత్ఫలిత సంశ్లేషణ సవాలు కారణంగా, ఓపియం గసగసాల నుండి మార్ఫిన్‌ను ఉత్పత్తి చేసే ఖర్చుతో పోటీ పడేలా రసాయన సంశ్లేషణ ఎప్పటికీ ఖర్చుతో కూడుకున్నది కాదని మైఖేల్ ఫ్రీమాంటిల్ అభిప్రాయపడ్డారు.[125]

GMO సంశ్లేషణ

పరిశోధన

థెబైన్ GMO E. coli ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడింది.[126]

ఇతర ఓపియాయిడ్లకు పూర్వగామి

ఔషధ సంబంధిత

మార్ఫిన్ అనేది డైహైడ్రోమార్ఫిన్, హైడ్రోమోర్ఫోన్, హైడ్రోకోడోన్ మరియు ఆక్సికోడోన్ వంటి అనేక ఓపియాయిడ్ల తయారీలో పూర్వగామి, అలాగే కోడైన్, ఇది స్వయంగా సెమీ-సింథటిక్ ఉత్పన్నాల యొక్క పెద్ద కుటుంబాన్ని కలిగి ఉంది.[127]

అక్రమ

అక్రమ మార్ఫిన్, ఓవర్-ది-కౌంటర్ దగ్గు మరియు నొప్పి మందులలో కనిపించే కోడైన్ నుండి అరుదుగా ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది. మరొక అక్రమ మూలం ఎక్స్‌టెండెడ్-రిలీజ్ మార్ఫిన్ ఉత్పత్తుల నుండి సేకరించిన మార్ఫిన్.[128] మార్ఫిన్, డైహైడ్రోమార్ఫిన్ మరియు హైడ్రోకోడోన్‌లను హీరోయిన్ లేదా ఇతర ఓపియాయిడ్లుగా [ఉదా., డయాసిటైల్ డైహైడ్రోమార్ఫిన్ (పరాలాడిన్), మరియు థెబాకాన్] మార్చడానికి రసాయన చర్యలను ఉపయోగించవచ్చు. మార్ఫిన్‌ను హైడ్రోమోర్ఫోన్ తరగతికి చెందిన కీటోన్‌లుగా, లేదా డైహైడ్రోమార్ఫిన్ (పారామోర్ఫాన్), డెసోమార్ఫిన్ (పెర్మోనిడ్), మెటోపాన్ మొదలైన ఇతర ఉత్పన్నాలుగా, మరియు కోడైన్‌ను హైడ్రోకోడోన్ (డికోడిడ్), డైహైడ్రోకోడైన్ (పారాకోడిన్) మొదలైనవిగా మార్చడానికి ఎక్కువ నైపుణ్యం, మరియు కష్టతరమైన రసాయనాలు మరియు పరికరాలు అవసరమవుతాయి, కాబట్టి ఇవి అక్రమంగా చాలా అరుదుగా ఉపయోగించబడతాయి (కానీ కొన్ని కేసులు నమోదయ్యాయి).

చరిత్ర

ఫ్రెడ్రిక్ సెర్టుర్నర్

మార్ఫిన్ గురించి తెలిసిన పురాతన ప్రస్తావన క్రీస్తుపూర్వం 3వ శతాబ్దానికి చెందిన థియోఫ్రాస్టస్‌కు చెందినది, అయితే, మార్ఫిన్ గురించి సాధ్యమయ్యే ప్రస్తావనలు క్రీస్తుపూర్వం 2100 నాటి సుమేరియన్ మట్టి పలకల వరకు వెళ్ళవచ్చు, ఇవి ఓపియం ఆధారిత నివారణలతో సహా వైద్య ప్రిస్క్రిప్షన్ల జాబితాలను నమోదు చేస్తాయి.[129]

ఓపియం ఆధారిత అమృతం బైజాంటైన్ కాలపు ఆల్కెమిస్టులకు ఆపాదించబడింది, కానీ కాన్స్టాంటినోపుల్ (ఇస్తాంబుల్) ఒట్టోమన్ విజయం సమయంలో నిర్దిష్ట సూత్రం కోల్పోయింది.[130] 1522 ప్రాంతంలో, పారాసెల్సస్ ఓపియం ఆధారిత అమృతం గురించి ప్రస్తావించారు, దీనిని ఆయన లాటిన్ పదం laudāre (అంటే "స్తుతించడం") నుండి లాడనం అని పిలిచారు. ఆయన దీనిని శక్తివంతమైన నొప్పి నివారిణిగా అభివర్ణించారు, కానీ దీనిని తక్కువగా ఉపయోగించాలని సిఫార్సు చేశారు. ఇచ్చిన రెసిపీ ఆధునిక లాడనం కంటే భిన్నంగా ఉంటుంది.[131]

మార్ఫిన్ 1804 డిసెంబర్‌లో జర్మనీలోని పాడెర్‌బోర్న్లో జర్మన్ ఫార్మసిస్ట్ ఫ్రెడ్రిక్ సెర్టుర్నర్ ద్వారా ఓపియం గసగసాల మొక్క నుండి సేకరించిన మొదటి క్రియాశీల ఆల్కలాయిడ్‌గా కనుగొనబడింది.[4][6][132] సెర్టుర్నర్ ఈ సమ్మేళనం ఎలుకలు మరియు వీధి కుక్కలలో మగతను ప్రేరేపిస్తుందని గమనించారు మరియు ఆయన తన పరిశోధనలను 1805లో నివేదించారు.[133] 1817లో, సెర్టుర్నర్ తాను, ముగ్గురు చిన్న పిల్లలు, ముగ్గురు కుక్కలు మరియు ఒక ఎలుకకు మార్ఫిన్ ఇచ్చిన ప్రయోగాలను నివేదించారు; నలుగురు వ్యక్తులు దాదాపు చనిపోయారు.[134] సెర్టుర్నర్ మొదట ఈ పదార్థానికి గ్రీకు కలల దేవుడైన మార్ఫియస్ పేరు మీద మార్ఫియం అని పేరు పెట్టారు, ఎందుకంటే ఇది నిద్రను కలిగించే ధోరణిని కలిగి ఉంటుంది.[7][135] సెర్టుర్నర్ యొక్క మార్ఫియం ఓపియం కంటే ఆరు రెట్లు బలంగా ఉంది. తక్కువ మోతాదులో మందు అవసరమవుతుంది కాబట్టి, ఇది తక్కువ వ్యసనపరుడైనదని ఆయన ఊహించారు. అయితే, సెర్టుర్నర్ ఈ మందుకు బానిసయ్యారు, "నేను పిలిచిన ఈ కొత్త పదార్థం యొక్క భయంకరమైన ప్రభావాల గురించి దృష్టిని ఆకర్షించడం నా బాధ్యతగా భావిస్తున్నాను, తద్వారా విపత్తును నివారించవచ్చు" అని హెచ్చరించారు.[136]

ఈ ఔషధాన్ని 1817లో సెర్టుర్నర్ అండ్ కంపెనీ (Sertürner and Company) వారు నొప్పి నివారణ మందుగా, అలాగే అఫిము మరియు మద్యపాన వ్యసనాలకు చికిత్సగా మొదటిసారిగా ప్రజల్లోకి తీసుకువచ్చారు. 1822లో ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన Edme Castaing ఒక రోగిని హత్య చేసినట్లు దోషిగా తేలినప్పుడు, దీనిని మొదటిసారిగా విషంగా ఉపయోగించారు.[137] దీని వాణిజ్య ఉత్పత్తి 1827లో జర్మనీలోని డార్మ్‌స్టాడ్‌లో, మెర్క్ (Merck) అనే ఔషధ సంస్థగా మారిన ఫార్మసీ ద్వారా ప్రారంభమైంది; మార్ఫిన్ అమ్మకాలు వారి ప్రారంభ వృద్ధిలో పెద్ద భాగంగా ఉన్నాయి.[138][139] 1850లలో, అలెగ్జాండర్ వుడ్ తన భార్య రెబెక్కాకు ప్రయోగంగా మార్ఫిన్‌ను ఇంజెక్ట్ చేసినట్లు నివేదించారు; శ్వాసకోశ మాంద్యం కారణంగా ఆమె మరణించిందని ఒక పుకారు ఉంది,[134] కానీ ఆమె తన భర్త కంటే పదేళ్లు ఎక్కువ కాలం జీవించింది.[140]

తరువాత, మార్ఫిన్ మద్యం లేదా అఫిము కంటే ఎక్కువ వ్యసనపరుడైనదని కనుగొనబడింది, మరియు అమెరికన్ అంతర్యుద్ధం సమయంలో దీని విస్తృత వినియోగం ఫలితంగా 400,000 మందికి పైగా[141] మార్ఫిన్ వ్యసనం అనే "సైనికుల వ్యాధి" (soldier's disease) బారిన పడ్డారని చెప్పబడింది.[142] ఈ వ్యాధి నిజానికి ఒక కల్పితమని సూచనలు ఉండటంతో, ఈ ఆలోచన వివాదాస్పదమైంది; "సైనికుల వ్యాధి" అనే పదాన్ని మొదటిసారిగా 1915లో డాక్యుమెంట్ చేశారు.[143][144]

డయాసిటైల్మార్ఫిన్ (దీనిని హెరాయిన్ అని పిలుస్తారు) 1874లో మార్ఫిన్ నుండి సంశ్లేషణ చేయబడింది మరియు 1898లో బేయర్ ద్వారా మార్కెట్లోకి తీసుకురాబడింది. హెరాయిన్ బరువుతో పోలిస్తే మార్ఫిన్ కంటే సుమారు 1.5 నుండి 2 రెట్లు ఎక్కువ శక్తివంతమైనది. డయాసిటైల్మార్ఫిన్ యొక్క లిపిడ్ ద్రావణీయత కారణంగా, ఇది మార్ఫిన్ కంటే వేగంగా రక్త-మెదడు అవరోధాన్ని దాటగలదు, తద్వారా వ్యసనం యొక్క బలోపేత భాగాన్ని పెంచుతుంది.[145] వివిధ ఆత్మాశ్రయ మరియు లక్ష్యాత్మక కొలతలను ఉపయోగించి, ఒక అధ్యయనం ప్రకారం, వ్యసనపరులకు ఇంట్రావీనస్‌గా అందించినప్పుడు హెరాయిన్ యొక్క సాపేక్ష శక్తి 1.80–2.66 mg మార్ఫిన్ సల్ఫేట్ కు 1 mg డయామార్ఫిన్ హైడ్రోక్లోరైడ్ (హెరాయిన్) గా అంచనా వేయబడింది.[36]

File:MorphineAdvertisement1900 - no watermark.JPG
మార్ఫిన్ వ్యసనాన్ని నయం చేయడానికి ప్రకటన, సుమారు 1900[146]
తక్షణ ఉపయోగం కోసం ఇంటిగ్రల్ సూదితో కూడిన మార్ఫిన్ ఆంపూల్. దీనిని "syrette" అని కూడా పిలుస్తారు. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం నాటిది. Army Medical Services Museumలో ప్రదర్శనలో ఉంది.

1914 నాటి Harrison Narcotics Tax Act ప్రకారం మార్ఫిన్ అమెరికాలో నియంత్రిత పదార్థంగా మారింది, మరియు ప్రిస్క్రిప్షన్ లేకుండా కలిగి ఉండటం అమెరికాలో నేరం. హెరాయిన్ సంశ్లేషణ చేయబడి వినియోగంలోకి వచ్చే వరకు మార్ఫిన్ ప్రపంచంలోనే అత్యధికంగా దుర్వినియోగం చేయబడిన మాదక ద్రవ్య అనాల్జెసిక్. సాధారణంగా, డైహైడ్రోమార్ఫిన్ (సుమారు 1900), డైహైడ్రోమార్ఫినోన్ తరగతి ఓపియాయిడ్లు (1920లు), మరియు oxycodone (1916) వంటి మందుల సంశ్లేషణ వరకు, అఫిము, మార్ఫిన్ మరియు హెరాయిన్ వంటి సామర్థ్యం కలిగిన ఇతర మందులు లేవు. సింథటిక్స్ ఇంకా కొన్ని సంవత్సరాల దూరంలో ఉన్నాయి (pethidine 1937లో జర్మనీలో కనుగొనబడింది) మరియు సెమీ-సింథటిక్స్‌లో ఓపియాయిడ్ అగోనిస్టులు డైహైడ్రోకోడీన్ (పారాకోడిన్), ethylmorphine (డియోనిన్), మరియు benzylmorphine (పెరోనిన్) వంటి కోడీన్ యొక్క అనలాగ్‌లు మరియు ఉత్పన్నాలుగా ఉన్నాయి. నేటికీ, హెరాయిన్ కొరత ఉన్నప్పుడు, హెరాయిన్ వ్యసనపరులు అత్యంత ఎక్కువగా కోరుకునే ప్రిస్క్రిప్షన్ మాదక ద్రవ్యం మార్ఫిన్; స్థానిక పరిస్థితులు మరియు వినియోగదారుల ప్రాధాన్యతలను బట్టి హైడ్రోమోర్ఫోన్, ఆక్సిమోర్ఫోన్, అధిక-మోతాదు ఆక్సికోడోన్, లేదా methadone అలాగే 1970ల ఆస్ట్రేలియా వంటి నిర్దిష్ట సందర్భాల్లో dextromoramide వంటివి ఆ జాబితాలో అగ్రస్థానంలో ఉండవచ్చు. అత్యధిక సంఖ్యలో హెరాయిన్ వ్యసనపరులు ఉపయోగించే స్టాప్-గ్యాప్ మందులు బహుశా కోడీన్, అలాగే డైహైడ్రోకోడీన్, పాపీ పాడ్ మరియు పాపీ సీడ్ టీ వంటి పాపీ స్ట్రా ఉత్పన్నాలు, propoxyphene, మరియు tramadol గణనీయంగా ఉపయోగించబడుతున్నాయి.

మార్ఫిన్ యొక్క నిర్మాణ సూత్రాన్ని 1925 నాటికి రాబర్ట్ రాబిన్సన్ నిర్ణయించారు.[147] కోల్ తార్ మరియు పెట్రోలియం డిస్టిలేట్స్ వంటి ప్రారంభ పదార్థాల నుండి మార్ఫిన్ యొక్క మొత్తం సంశ్లేషణకు కనీసం మూడు పద్ధతులు పేటెంట్ పొందాయి, వీటిలో మొదటిది 1952లో రోచెస్టర్ విశ్వవిద్యాలయంలో Marshall D. Gates, Jr. ద్వారా ప్రకటించబడింది.[148] అయినప్పటికీ, మార్ఫిన్‌లో ఎక్కువ భాగం అఫిము పాపీ నుండి సేకరించబడుతుంది, ఇది పాపీ యొక్క పండని కాయల నుండి లేటెక్స్‌ను సేకరించే సాంప్రదాయ పద్ధతి ద్వారా లేదా పాపీ స్ట్రా, మొక్క యొక్క ఎండిన కాయలు మరియు కాండాలను ఉపయోగించే ప్రక్రియల ద్వారా జరుగుతుంది. వీటిలో అత్యంత విస్తృతమైన పద్ధతిని 1925లో హంగేరీలో కనుగొన్నారు మరియు 1930లో హంగేరియన్ ఫార్మకాలజిస్ట్ János Kabay ప్రకటించారు.[149]

2003లో, మానవ శరీరంలో సహజంగా సంభవించే ఎండోజినస్ మార్ఫిన్ కనుగొనబడింది. మార్ఫిన్‌కు మాత్రమే స్పందించే ఒక గ్రాహకం ఉన్నట్లు కనిపించడంతో, ఈ విషయంపై ముప్పై ఏళ్లుగా ఊహాగానాలు సాగాయి: మానవ కణజాలంలో μ3-ఓపియాయిడ్ గ్రాహకం. క్యాన్సర్ neuroblastoma కణాలకు ప్రతిచర్యగా ఏర్పడే మానవ కణాలు ఎండోజినస్ మార్ఫిన్ యొక్క జాడలను కలిగి ఉన్నట్లు కనుగొనబడింది.[150] మానవ కణాలలో ఎండోజినస్ మార్ఫిన్ యొక్క జాడలు ఉన్నట్లు కనుగొనబడింది.[94]

సమాజం మరియు సంస్కృతి

చట్టపరమైన హోదా

  • ఆస్ట్రేలియాలో, మార్ఫిన్ వివిధ రాష్ట్ర మరియు భూభాగాల పాయిజన్స్ చట్టాల ప్రకారం షెడ్యూల్ 8 డ్రగ్‌గా వర్గీకరించబడింది.
  • కెనడాలో, మార్ఫిన్ Controlled Drugs and Substances Act ప్రకారం షెడ్యూల్ I డ్రగ్‌గా వర్గీకరించబడింది.
  • ఫ్రాన్స్‌లో, డిసెంబర్ 1970 నాటి ఫ్రెంచ్ నియంత్రిత పదార్థాల చట్టం ఆధారంగా మార్ఫిన్ అత్యంత కఠినమైన నియంత్రిత పదార్థాల షెడ్యూల్‌లో ఉంది.
  • జర్మనీలో, మార్ఫిన్ Betäubungsmittelgesetz యొక్క Anlage III (CSA షెడ్యూల్ IIకి సమానం) కింద జాబితా చేయబడిన verkehrsfähiges und verschreibungsfähiges Betäubungsmittel.[151]
  • స్విట్జర్లాండ్‌లో, మార్ఫిన్ జర్మనీ యొక్క చట్టపరమైన వర్గీకరణకు సమానంగా షెడ్యూల్ చేయబడింది.
  • జపాన్‌లో, మార్ఫిన్ నార్కోటిక్స్ అండ్ సైకోట్రోపిక్స్ కంట్రోల్ యాక్ట్ (麻薬及び向精神薬取締法, mayaku oyobi kōseishinyaku torishimarihō) ప్రకారం మాదక ద్రవ్యంగా వర్గీకరించబడింది.
  • నెదర్లాండ్స్‌లో, మార్ఫిన్ Opium Law ప్రకారం లిస్ట్ 1 డ్రగ్‌గా వర్గీకరించబడింది.
  • న్యూజిలాండ్‌లో, మార్ఫిన్ Misuse of Drugs Act 1975 ప్రకారం క్లాస్ B డ్రగ్‌గా వర్గీకరించబడింది.[152]
  • యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో, మార్ఫిన్ Misuse of Drugs Act 1971 ప్రకారం క్లాస్ A డ్రగ్‌గా మరియు Misuse of Drugs Regulations 2001 ప్రకారం షెడ్యూల్ 2 నియంత్రిత డ్రగ్‌గా జాబితా చేయబడింది.
  • యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో, మార్ఫిన్ Controlled Substances Act ప్రకారం షెడ్యూల్ II నియంత్రిత పదార్థంగా వర్గీకరించబడింది, దీని ప్రధాన Administrative Controlled Substances Code Number 9300. మార్ఫిన్ ఔషధాలు వార్షిక తయారీ కోటాలకు లోబడి ఉంటాయి; 2017లో ఈ కోటాలు అమ్మకం కోసం 35.0 టన్నుల ఉత్పత్తి మరియు ఇతర మందులుగా మార్చడానికి ఇంటర్మీడియట్ లేదా రసాయన పూర్వగామిగా 27.3 టన్నుల ఉత్పత్తిని కలిగి ఉన్నాయి.[153] అత్యంత పలుచని ఫార్ములేషన్లలో ఉపయోగించే మార్ఫిన్ తయారీ కోటా నుండి మినహాయించబడింది.
  • అంతర్జాతీయంగా (UN), మార్ఫిన్ Single Convention on Narcotic Drugs ప్రకారం షెడ్యూల్ I డ్రగ్‌గా ఉంది.[154]

వినోద వినియోగం

వివిధ మార్ఫిన్ టాబ్లెట్ల ఉదాహరణ

ఓపియాయిడ్ల ద్వారా లభించే యుఫోరియా, బాధ నుండి సమగ్ర ఉపశమనం, సామాజికత మరియు సానుభూతిని పెంపొందించడం, "బాడీ హై", మరియు anxiolysis వంటివి నొప్పి లేని సమయంలో కూడా ఎక్కువ కాలం పాటు అధిక మోతాదులో వాడకానికి దారితీయవచ్చు, ఇది వినియోగదారులో మందు కోసం తపనను కలిగిస్తుంది.[155]

పేర్లు

మార్ఫిన్ ప్రపంచంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో బహుళ బ్రాండ్ పేర్లతో మార్కెట్ చేయబడుతోంది.[156] ఇది గతంలో బ్రిటిష్ ఇంగ్లీష్‌లో మార్ఫియా (morphia) అని పిలువబడేది.[157]

అనధికారిక పేర్లు

మార్ఫిన్ కోసం అనధికారిక పేర్లు: క్యూబ్ జ్యూస్, డోప్, డ్రీమర్, ఎమ్సెల్, ఫస్ట్ లైన్, గాడ్స్ డ్రగ్, హార్డ్ స్టఫ్, హోకస్, హౌస్, లిడియా, లిడిక్, M, మిస్ ఎమ్మా, మిస్టర్ బ్లూ, మంకీ, మోర్ఫ్, మార్ఫ్, మార్ఫైడ్, మార్ఫీ, మార్ఫో, మదర్, MS, మడ్, న్యూ జాక్ స్వింగ్ (హెరాయిన్‌తో కలిపితే), సిస్టర్, టాబ్, అంకీ, అంకీ వైట్, మరియు స్టఫ్.[158]

MS కాంటిన్ టాబ్లెట్లను మిస్టీస్ అని, మరియు 100 mg ఎక్స్టెండెడ్-రిలీజ్ టాబ్లెట్లను గ్రేస్ మరియు బ్లాక్‌బస్టర్స్ అని పిలుస్తారు. స్పీడ్‌బాల్ ఓపియాయిడ్ భాగంగా మార్ఫిన్‌ను ఉపయోగించవచ్చు, దీనిని కొకైన్, amphetamines, methylphenidate, లేదా ఇలాంటి మందులతో కలుపుతారు. బ్లూ వెల్వెట్ అనేది మార్ఫిన్‌ను యాంటిహిస్టామైన్ tripelennamineతో కలిపి ఇంజెక్షన్ ద్వారా తీసుకునే మిశ్రమం.

వాణిజ్య పేర్లు

వాణిజ్య పేర్లు క్రింది విధంగా ఉన్నాయి

  • యాక్టిమార్ఫ్ – UKలో

అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో లభ్యత

మార్ఫిన్ చౌకగా ఉన్నప్పటికీ, పేద దేశాల్లోని ప్రజలకు తరచుగా ఇది అందుబాటులో ఉండదు. International Narcotics Control Board యొక్క 2005 అంచనా ప్రకారం, ఆరు దేశాలు (ఆస్ట్రేలియా, కెనడా, ఫ్రాన్స్, జర్మనీ, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్, మరియు యునైటెడ్ స్టేట్స్) ప్రపంచ మార్ఫిన్‌లో 79% వినియోగిస్తున్నాయి. ప్రపంచ జనాభాలో 80% ఉన్న తక్కువ సంపన్న దేశాలు ప్రపంచ మార్ఫిన్ సరఫరాలో కేవలం 6% మాత్రమే వినియోగించాయి.[159] కొన్ని దేశాలు వాస్తవంగా మార్ఫిన్‌ను దిగుమతి చేసుకోవు, మరియు మరికొన్ని దేశాలలో మరణశయ్యపై ఉన్నప్పుడు తీవ్రమైన నొప్పిని తగ్గించడానికి కూడా ఈ మందు అరుదుగా అందుబాటులో ఉంటుంది.[160]

నొప్పి నిర్వహణలో నిపుణులు మార్ఫిన్ యొక్క తక్కువ పంపిణీకి వ్యసనం మరియు దుర్వినియోగం పట్ల ఉన్న అనవసరమైన భయమే కారణమని భావిస్తారు. మార్ఫిన్ స్పష్టంగా వ్యసనపరుడైనది అయినప్పటికీ, పాశ్చాత్య వైద్యులు మందును ఉపయోగించడం మరియు చికిత్స ముగిసిన తర్వాత రోగికి దాని నుండి విముక్తి కల్పించడం విలువైనదని నమ్ముతారు.[161]

పశువైద్య వినియోగం

మార్ఫిన్ తక్కువ ధర మరియు బహుళ పరిపాలనా మార్గాల కారణంగా చిన్న జంతువుల పశువైద్యంలో సాధారణ పెరియోపరేటివ్ అనాల్జెసిక్. 19వ శతాబ్దం చివరి నుండి పిల్లులు మరియు కుక్కలలో మార్ఫిన్ ఉపయోగించబడింది. మార్ఫిన్ కుక్కలు, పిల్లులు మరియు గుర్రాలలో ఉపయోగించవచ్చు. గుర్రాలలో gastrointestinal ileus మరియు నాడీ సంబంధిత ప్రభావాల గురించి ఆందోళనల కారణంగా దీని వినియోగం తక్కువగా ఉంటుంది. ఎపిడ్యూరల్‌గా ఇచ్చే 0.1–0.2mg/kg వంటి తక్కువ మోతాదులు ఈ ప్రతికూల ప్రభావాలకు దారితీయవు. సాధారణంగా పశువులకు ఓపియాయిడ్లు వాటి వినియోగంపై ఉన్న నిబంధనల కారణంగా అసాధారణం. పందులు, పశువులు, మేకలు మరియు లామాలలో శస్త్రచికిత్స కోసం మార్ఫిన్ ఉపయోగించవచ్చు.[162]

మూలాలు

  1. ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 1.14 “Morphine sulfate”. The American Society of Health-System Pharmacists. Archived from the original on 2 May 2015. Retrieved 1 June 2015.
  2. ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 Stefano GB, Ptáček R, Kuželová H, Kream RM (2012). “Endogenous morphine: up-to-date review 2011”. Folia Biologica. Praha. 58 (2): 49–56. “Positive evolutionary pressure has apparently preserved the ability to synthesize chemically authentic morphine, albeit in homeopathic concentrations, throughout animal phyla.”. doi:10.14712/fb2012058020049. PMID 22578954.
  3. ↑ 3.0 3.1 Rockwood CA (2009). Rockwood and Wilkins' fractures in children. (7th ed.). Philadelphia, Pa.: Lippincott Williams & Wilkins. p. 54. ISBN 978-1-58255-784-7. Archived from the original on 8 September 2017.
  4. ↑ 4.0 4.1 4.2 Trescot AM, Datta S, Lee M, Hansen, H (March 2008). “Opioid Pharmacology”. Pain Physician. 11 (2): S133–53. doi:10.36076/ppj.2008/11/S133. PMID 18443637.
  5. ↑ 5.0 5.1 5.2 Courtwright DT (2009). Forces of habit drugs and the making of the modern world. (1 ed.). Cambridge, Mass.: Harvard University Press. pp. 36–37. ISBN 978-0-674-02990-3. Archived from the original on 8 September 2017.
  6. ↑ 6.0 6.1 Molecular, clinical and environmental toxicology. Luch A (ed.). Springer. p. 20. 2009. ISBN 978-3-7643-8335-0.
  7. ↑ 7.0 7.1 7.2 Mosher CJ (2013). Drugs and Drug Policy: The Control of Consciousness Alteration. SAGE Publications. p. 123. ISBN 978-1-4833-2188-2. Archived from the original on 8 September 2017.
  8. ↑ Fisher GL (2009). Encyclopedia of substance abuse prevention, treatment, & recovery. Los Angeles: SAGE. p. 564. ISBN 978-1-4522-6601-5. Archived from the original on 8 September 2017.
  9. ↑ Narcotic Drugs Estimated World Requirements for 2008, Statistics for 2006. New York: United Nations Pubns. p. 77. 2008. ISBN 978-92-1-048119-9. Archived from the original on 8 September 2017.
  10. ↑ 10.0 10.1 10.2 10.3 Narcotic Drugs 2014. INTERNATIONAL NARCOTICS CONTROL BOARD. pp. 21, 30. 2015. ISBN 978-92-1-048157-1. Archived from the original on 2 June 2015.
  11. ↑ 11.0 11.1 Triggle DJ (2006). Morphine. New York: Chelsea House Publishers. pp. 20–21. ISBN 978-1-4381-0211-5.
  12. ↑ Karch SB (2006). Drug abuse handbook. (2nd ed.). Boca Raton: CRC/Taylor & Francis. pp. 7–8. ISBN 978-1-4200-0346-8.
  13. ↑ Black's Medical Dictionary. Macpherson G (ed.). Nature. (40th ed.). Vol. 87, p. 162. 2002. ISBN 978-0-7136-5442-4. Bibcode 1911Natur..87R.313.. doi:10.1038/087313b0. Archived from the original on 8 September 2017.
  14. ↑ Davis's Canadian Drug Guide for Nurses. F.A. Davis. p. 1409. 2014. ISBN 978-0-8036-4086-3.
  15. ↑ Organization WH (2021). World Health Organization model list of essential medicines: 22nd list (2021). Geneva: World Health Organization. hdl:10665/345533. WHO/MHP/HPS/EML/2021.02.
  16. ↑ Kane SP. “Top 300 of 2023”. ClinCalc. Archived from the original on 12 August 2025. Retrieved 12 August 2025.
  17. ↑ Kane SP. “Morphine Drug Usage Statistics, United States, 2014 - 2023”. ClinCalc. Retrieved 19 August 2025.
  18. ↑ “First Generic Drug Approvals 2023”. U.S. Food and Drug Administration (FDA). FDA. 30 May 2023. Archived from the original on 30 June 2023. Retrieved 30 June 2023.
  19. ↑ Meine TJ, Roe MT, Chen AY, Patel MR, Washam JB, Ohman EM, Peacock WF, Pollack CV, Gibler WB, Peterson ED (June 2005). “Association of intravenous morphine use and outcomes in acute coronary syndromes: results from the CRUSADE Quality Improvement Initiative”. American Heart Journal. 149 (6): 1043–1049. doi:10.1016/j.ahj.2005.02.010. PMID 15976786.
  20. ↑ Sosnowski MA. “BestBets: Does the application of opiates, during an attack of Acute Cardiogenic Pulmonary Oedma, reduce patients' mortality and morbidity?”. BestBets. Best Evidence Topics. Archived from the original on 16 June 2010. Retrieved 6 December 2008.
  21. ↑ Wiffen PJ, Wee B, Moore RA (April 2016). “Oral morphine for cancer pain”. The Cochrane Database of Systematic Reviews. 4 (3). doi:10.1002/14651858.CD003868.pub4. PMC PMC6540940. PMID 27105021. article-number: CD003868.
  22. ↑ Schrijvers D, van Fraeyenhove F (2010). “Emergencies in palliative care”. Cancer Journal. Sudbury, Mass. 16 (5): 514–520. doi:10.1097/PPO.0b013e3181f28a8d. PMID 20890149.
  23. ↑ Naqvi F, Cervo F, Fields S (August 2009). “Evidence-based review of interventions to improve palliation of pain, dyspnea, depression”. Geriatrics. 64 (8): 8–10, 12–4. PMID 20722311.
  24. ↑ Parshall MB, Schwartzstein RM, Adams L, Banzett RB, Manning HL, Bourbeau J, Calverley PM, Gift AG, Harver A, Lareau SC, Mahler DA, Meek PM, O'Donnell DE (February 2012). “An official American Thoracic Society statement: update on the mechanisms, assessment, and management of dyspnea”. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine. 185 (4): 435–452. doi:10.1164/rccm.201111-2042ST. PMC PMC5448624. PMID 22336677.
  25. ↑ Mahler DA, Selecky PA, Harrod CG, Benditt JO, Carrieri-Kohlman V, Curtis JR, Manning HL, Mularski RA, Varkey B, Campbell M, Carter ER, Chiong JR, Ely EW, Hansen-Flaschen J, O'Donnell DE, Waller A (March 2010). “American College of Chest Physicians consensus statement on the management of dyspnea in patients with advanced lung or heart disease”. Chest. 137 (3): 674–691. doi:10.1378/chest.09-1543. PMID 20202949.
  26. ↑ Mattick RP, Digiusto E, Doran C, O'Brien S, Kimber J, Henderson N, Breen B, Shearer J, Gates J, Shakeshaft A (2004). National Evaluation of Pharmacotherapies for Opioid Dependence (NEPOD): Report of Results and Recommendation (PDF). Monograph Series No. 52. Australian Government. ISBN 978-0-642-82459-2. Archived from the original on 10 October 2012.
  27. ↑ Thompson DR (April 2001). “Narcotic analgesic effects on the sphincter of Oddi: a review of the data and therapeutic implications in treating pancreatitis”. The American Journal of Gastroenterology. 96 (4): 1266–1272. doi:10.1111/j.1572-0241.2001.03536.x. PMID 11316181.
  28. ↑ 28.0 28.1 28.2 28.3 28.4 28.5 Furlan AD, Sandoval JA, Mailis-Gagnon A, Tunks E (May 2006). “Opioids for chronic noncancer pain: a meta-analysis of effectiveness and side effects”. CMAJ. 174 (11): 1589–1594. doi:10.1503/cmaj.051528. PMC PMC1459894. PMID 16717269.
  29. ↑ Stefano GB, Zhu W, Cadet P, Bilfinger TV, Mantione K (March 2004). “Morphine enhances nitric oxide release in the mammalian gastrointestinal tract via the micro(3) opiate receptor subtype: a hormonal role for endogenous morphine”. Journal of Physiology and Pharmacology. 55 (1 Pt 2): 279–288. PMID 15082884.
  30. ↑ Calignano A, Moncada S, Di Rosa M (December 1991). “Endogenous nitric oxide modulates morphine-induced constipation”. Biochemical and Biophysical Research Communications. 181 (2): 889–893. Bibcode 1991BBRC..181..889C. doi:10.1016/0006-291X(91)91274-G. PMID 1755865.
  31. ↑ Brennan MJ (March 2013). “The effect of opioid therapy on endocrine function”. The American Journal of Medicine. 126 (3 Suppl 1): S12–8. doi:10.1016/j.amjmed.2012.12.001. PMID 23414717.
  32. ↑ Colameco S, Coren JS (January 2009). “Opioid-induced endocrinopathy”. The Journal of the American Osteopathic Association. 109 (1): 20–25. PMID 19193821.
  33. ↑ Kerr B, Hill H, Coda B, Calogero M, Chapman CR, Hunt E, Buffington V, Mackie A (November 1991). “Concentration-related effects of morphine on cognition and motor control in human subjects”. Neuropsychopharmacology. 5 (3): 157–166. PMID 1755931.
  34. ↑ Friswell J, Phillips C, Holding J, Morgan CJ, Brandner B, Curran HV (June 2008). “Acute effects of opioids on memory functions of healthy men and women”. Psychopharmacology. Berl. 198 (2): 243–250. doi:10.1007/s00213-008-1123-x. PMID 18379759.
  35. ↑ Galski T, Williams JB, Ehle HT (March 2000). “Effects of opioids on driving ability”. Journal of Pain and Symptom Management. 19 (3): 200–208. doi:10.1016/S0885-3924(99)00158-X. PMID 10760625.
  36. ↑ 36.0 36.1 36.2 Martin WR, Fraser HF (September 1961). “A comparative study of physiological and subjective effects of heroin and morphine administered intravenously in postaddicts”. The Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics. 133 (3): 388–399. doi:10.1016/S0022-3565(25)26119-5. PMID 13767429.
  37. ↑ 37.0 37.1 National Institute on Drug Abuse (NIDA) (April 2013). “Heroin”. DrugFacts. U.S. National Institutes of Health. Archived from the original on 30 November 2005. Retrieved 29 April 2008.
  38. ↑ Roshanpour M, Ghasemi M, Riazi K, Rafiei-Tabatabaei N, Ghahremani MH, Dehpour AR (February 2009). “Tolerance to the anticonvulsant effect of morphine in mice: blockage by ultra-low dose naltrexone”. Epilepsy Research. 83 (2–3): 261–264. doi:10.1016/j.eplepsyres.2008.10.011. PMID 19059761.
  39. ↑ Koch T, Höllt V (February 2008). “Role of receptor internalization in opioid tolerance and dependence”. Pharmacology & Therapeutics. 117 (2): 199–206. doi:10.1016/j.pharmthera.2007.10.003. PMID 18076994.
  40. ↑ Srivastava AB, Mariani JJ, Levin FR (June 2020). “New directions in the treatment of opioid withdrawal”. Lancet. London, England. 395 (10241): 1938–1948. doi:10.1016/S0140-6736(20)30852-7. PMC PMC7385662. PMID 32563380.
  41. ↑ “Why do We Quit 'Cold Turkey'?”. Archived from the original on 21 November 2016. Retrieved 21 November 2016.
  42. ↑ “Opiate Withdrawal Stages”. Archived from the original on 5 June 2014. Retrieved 13 June 2014.
  43. ↑ Chan R, Irvine R, White J (February 1999). “Cardiovascular changes during morphine administration and spontaneous withdrawal in the rat”. European Journal of Pharmacology. 368 (1): 25–33. doi:10.1016/S0014-2999(98)00984-4. PMID 10096766.
  44. ↑ “Morphine (and Heroin)”. Drugs and Human Performance Fact Sheets. U.S. National Traffic Safety Administration. Archived from the original on 3 October 2006. Retrieved 17 May 2007.
  45. ↑ “Narcotics”. DEA Briefs & Background, Drugs and Drug Abuse, Drug Descriptions. U.S. Drug Enforcement Administration. Archived from the original on 14 January 2012.
  46. ↑ Dalrymple T (2006). Romancing Opiates: Pharmacological Lies and the Addiction Bureaucracy. Encounter. p. 160. ISBN 978-1-59403-087-1.
  47. ↑ O'Neil MJ (2006). The Merck index: an encyclopedia of chemicals, drugs, and biological. Whitehouse Station, N.J.: Merck. ISBN 978-0-911910-00-1.
  48. ↑ 48.0 48.1 48.2 48.3 48.4 CRC handbook of chemistry and physics: a ready-reference book of chemical and physical data. Lide DR (ed.). (85 ed.). Boca Ratan Florida: CRC Press. 2004. ISBN 978-0-8493-0485-9.
  49. ↑ Duldner Jr JE (2 March 2009). “Morphine overdose”. MedlinePlus. U.S. National Library of Medicine. Archived from the original on 24 May 2016.
  50. ↑ Boyer EW (July 2012). “Management of opioid analgesic overdose”. The New England Journal of Medicine. 367 (2): 146–155. doi:10.1056/NEJMra1202561. PMC PMC3739053. PMID 22784117.
  51. ↑ Corbett AD, Paterson SJ, Kosterlitz HW (1993). “Selectivity of Ligands for Opioid Receptors”. Opioids. Handbook of Experimental Pharmacology. Berlin, Heidelberg: Springer. Vol. 104 / 1, pp. 645–679. ISBN 978-3-642-77462-1. doi:10.1007/978-3-642-77460-7_26.
  52. ↑ 52.0 52.1 Codd EE, Shank RP, Schupsky JJ, Raffa RB (September 1995). “Serotonin and norepinephrine uptake inhibiting activity of centrally acting analgesics: structural determinants and role in antinociception”. The Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics. 274 (3): 1263–1270. doi:10.1016/S0022-3565(25)10630-7. PMID 7562497.
  53. ↑ King TL, Brucker MC (25 October 2010). Pharmacology for Women's Health. Jones & Bartlett Publishers. pp. 332–. ISBN 978-1-4496-1073-9.
  54. ↑ Flood P, Aleshi P (28 February 2014). “Postoperative and chronic pain: systemic and regional pain techniques”. In Chestnut DH, Wong CA, Tsen KC, Ngan Kee WD, Beilin Y, Mhyre J (ed.). Chestnut's Obstetric Anesthesia: Principles and Practice E-Book. Elsevier Health Sciences. pp. 611–. ISBN 978-0-323-11374-8.
  55. ↑ Tiziani AP (1 June 2013). Havard's Nursing Guide to Drugs. Elsevier Health Sciences. pp. 933–. ISBN 978-0-7295-8162-2.
  56. ↑ Ogura T, Egan TD (2013). “Chapter 15 – Opioid Agonists and Antagonists”. Pharmacology and physiology for anesthesia: foundations and clinical application. Philadelphia, PA: Elsevier/Saunders. ISBN 978-1-4377-1679-5. doi:10.1016/B978-1-4377-1679-5.00015-6.
  57. ↑ Yekkirala AS, Kalyuzhny AE, Portoghese PS (February 2010). “Standard opioid agonists activate heteromeric opioid receptors: evidence for morphine and [d-Ala(2)-MePhe(4)-Glyol(5)]enkephalin as selective μ-δ agonists”. ACS Chemical Neuroscience. 1 (2): 146–154. doi:10.1021/cn9000236. PMC PMC3398540. PMID 22816017.
  58. ↑ Yekkirala AS, Banks ML, Lunzer MM, Negus SS, Rice KC, Portoghese PS (September 2012). “Clinically employed opioid analgesics produce antinociception via μ-δ opioid receptor heteromers in Rhesus monkeys”. ACS Chemical Neuroscience. 3 (9): 720–727. doi:10.1021/cn300049m. PMC PMC3447399. PMID 23019498.
  59. ↑ 59.0 59.1 “MS-Contin (Morphine Sulfate Controlled-Release) Drug Information: Clinical Pharmacology”. Prescribing Information. RxList. 2024-11-13. Archived from the original on 15 May 2007.
  60. ↑ Kelly E (August 2013). “Efficacy and ligand bias at the μ-opioid receptor”. British Journal of Pharmacology. 169 (7): 1430–1446. doi:10.1111/bph.12222. PMC PMC3724102. PMID 23646826.
  61. ↑ Chien CC, Pasternak GW (May 1995). “Sigma antagonists potentiate opioid analgesia in rats”. Neuroscience Letters. 190 (2): 137–139. doi:10.1016/0304-3940(95)11504-P. PMID 7644123.
  62. ↑ Herman BH, Vocci F, Bridge P (December 1995). “The effects of NMDA receptor antagonists and nitric oxide synthase inhibitors on opioid tolerance and withdrawal. Medication development issues for opiate addiction”. Neuropsychopharmacology. 13 (4): 269–293. doi:10.1016/0893-133X(95)00140-9. PMID 8747752.
  63. ↑ Popik P, Kozela E, Danysz W (April 2000). “Clinically available NMDA receptor antagonists memantine and dextromethorphan reverse existing tolerance to the antinociceptive effects of morphine in mice”. Naunyn-Schmiedeberg's Archives of Pharmacology. 361 (4): 425–432. doi:10.1007/s002109900205. PMID 10763858.
  64. ↑ Crews JC, Sweeney NJ, Denson DD (October 1993). “Clinical efficacy of methadone in patients refractory to other mu-opioid receptor agonist analgesics for management of terminal cancer pain. Case presentations and discussion of incomplete cross-tolerance among opioid agonist analgesics”. Cancer. 72 (7): 2266–2272. doi:10.1002/1097-0142(19931001)72:7<2266::AID-CNCR2820720734>3.0.CO;2-P. PMID 7690683.
  65. ↑ 65.0 65.1 Fatt MP, Zhang MD, Kupari J, Altınkök M, Yang Y, Hu Y, Svenningsson P, Ernfors P (30 August 2024). “Morphine-responsive neurons that regulate mechanical antinociception”. Science. New York, N.Y.. 385 (6712). Bibcode 2024Sci...385o6593F. doi:10.1126/science.ado6593. PMC PMC7616448. PMID 39208104. article-number: eado6593.
  66. ↑ De Preter CC, Heinricher MM (30 August 2024). “Opioid circuit opens path to pain relief”. Science. New York, N.Y.. 385 (6712): 932–933. Bibcode 2024Sci...385..932D. doi:10.1126/science.adr5900. PMID 39208119.
  67. ↑ Loguinov AV, Anderson LM, Crosby GJ, Yukhananov RY (August 2001). “Gene expression following acute morphine administration”. Physiological Genomics. 6 (3): 169–181. doi:10.1152/physiolgenomics.2001.6.3.169. PMID 11526201.
  68. ↑ Sacerdote P (2006). “Opioids and the immune system”. Palliative Medicine. 20 (Suppl 1): s9–15. doi:10.1191/0269216306pm1124oa. PMID 16764216.
  69. ↑ Messmer D, Hatsukari I, Hitosugi N, Schmidt-Wolf IG, Singhal PC (2006). “Morphine reciprocally regulates IL-10 and IL-12 production by monocyte-derived human dendritic cells and enhances T cell activation”. Molecular Medicine. Cambridge, Mass. 12 (11–12): 284–290. doi:10.2119/2006-00043.Messmer. PMC PMC1829197. PMID 17380193.
  70. ↑ Clark JD, Shi X, Li X, Qiao Y, Liang D, Angst MS, Yeomans DC (October 2007). “Morphine reduces local cytokine expression and neutrophil infiltration after incision”. Molecular Pain. 3. doi:10.1186/1744-8069-3-28. PMC PMC2096620. PMID 17908329. article-number: 1744-8069-3-28.
  71. ↑ Kilpatrick GJ, Smith TW (September 2005). “Morphine-6-glucuronide: actions and mechanisms”. Medicinal Research Reviews. 25 (5): 521–544. doi:10.1002/med.20035. PMID 15952175.
  72. ↑ 72.0 72.1 van Dorp EL, Romberg R, Sarton E, Bovill JG, Dahan A (June 2006). “Morphine-6-glucuronide: morphine's successor for postoperative pain relief?”. Anesthesia and Analgesia. 102 (6): 1789–1797. doi:10.1213/01.ane.0000217197.96784.c3. PMID 16717327.
  73. ↑ 73.0 73.1 Jenkins AJ (2008) Pharmacokinetics of specific drugs. In Karch SB (Ed), Pharmacokinetics and pharmacodynamics of abused drugs. CRC Press: Boca Raton.
  74. ↑ 74.0 74.1 74.2 “Morphine, slow release (By mouth)”. University of Maryland Medical Center. Archived from the original on 22 December 2015.
  75. ↑ Pedersen L, Fredheim O (February 2015). “Opioids for chronic noncancer pain: still no evidence for superiority of sustained-release opioids”. Clinical Pharmacology and Therapeutics. 97 (2): 114–115. doi:10.1002/cpt.26. PMID 25670511. Last reviewed on 18 November 2015
  76. ↑ 76.0 76.1 “Dosing & Uses”. Medscape. 2026-04-22. Archived from the original on 31 October 2015. Retrieved 21 December 2015.
  77. ↑ 77.0 77.1 “EndLink: An Internet-based End of Life Care Education Program – Morphine Dosing”. Northwestern University. Archived from the original on 4 March 2016.
  78. ↑ Baselt RC (2008). Disposition of Toxic Drugs and Chemicals in Man. (8th ed.). Foster City, CA: Biomedical Publications. pp. 1057–1062. ISBN 978-0-9626523-7-0.
  79. ↑ Vandevenne M, Vandenbussche H, Verstraete A (2000). “Detection time of drugs of abuse in urine”. Acta Clinica Belgica. 55 (6): 323–333. doi:10.1080/17843286.2000.11754319. PMID 11484423.
  80. ↑ Verstraete AG (April 2004). “Detection times of drugs of abuse in blood, urine, and oral fluid”. Therapeutic Drug Monitoring. 26 (2): 200–205. doi:10.1097/00007691-200404000-00020. PMID 15228165.
  81. ↑ Angst MS, Phillips NG, Drover DR, Tingle M, Ray A, Swan GE, Lazzeroni LC, Clark DJ (July 2012). “Pain sensitivity and opioid analgesia: a pharmacogenomic twin study”. Pain. 153 (7): 1397–1409. doi:10.1016/j.pain.2012.02.022. PMC PMC3377769. PMID 22444188.
  82. ↑ 82.0 82.1 82.2 82.3 82.4 82.5 Ofoegbu A, b Ettienne E (September 2021). “Pharmacogenomics and Morphine”. Journal of Clinical Pharmacology. 61 (9): 1149–1155. doi:10.1002/jcph.1873. PMC PMC8453761. PMID 33847389.
  83. ↑ Klepstad P, Dale O, Skorpen F, Borchgrevink PC, Kaasa S (August 2005). “Genetic variability and clinical efficacy of morphine”. Acta Anaesthesiologica Scandinavica. 49 (7): 902–908. doi:10.1111/j.1399-6576.2005.00772.x. PMID 16045647.
  84. ↑ Matsuoka H, Tsurutani J, Chiba Y, Fujita Y, Sakai K, Yoshida T, Nakura M, Sakamoto R, Makimura C, Ohtake Y, Tanaka K, Hayashi H, Takeda M, Okuno T, Takegawa N, Haratani K, Koyama A, Nishio K, Nakagawa K (March 2023). “Morphine Versus Oxycodone for Cancer Pain Using a Catechol-O-methyltransferase Genotype Biomarker: A Multicenter, Randomized, Open-Label, Phase III Clinical Trial (RELIEF Study)”. The Oncologist. 28 (3): 278–e166. doi:10.1093/oncolo/oyac233. PMC PMC10020805. PMID 36426809.
  85. ↑ Rakvåg TT, Ross JR, Sato H, Skorpen F, Kaasa S, Klepstad P (December 2008). “Genetic variation in the catechol-O-methyltransferase (COMT) gene and morphine requirements in cancer patients with pain”. Molecular Pain. 4. doi:10.1186/1744-8069-4-64. PMC PMC2644687. PMID 19094200. article-number: 1744-8069-4-64.
  86. ↑ Levran O, O'Hara K, Peles E, Li D, Barral S, Ray B, Borg L, Ott J, Adelson M, Kreek MJ (July 2008). “ABCB1 (MDR1) genetic variants are associated with methadone doses required for effective treatment of heroin dependence”. Human Molecular Genetics. 17 (14): 2219–2227. doi:10.1093/hmg/ddn122. PMC PMC2599947. PMID 18424454.
  87. ↑ Coates S, Lazarus P (November 2023). “Hydrocodone, Oxycodone, and Morphine Metabolism and Drug-Drug Interactions”. The Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics. 387 (2): 150–169. doi:10.1124/jpet.123.001651. PMC PMC10586512. PMID 37679047.
  88. ↑ Eliel EL, Wilen SH, Mander LN (1994). Stereochemistry of organic compounds. New York: Wiley. ISBN 0-471-01670-5. OCLC 27642721.
  89. ↑ Kannappan V (18 July 2022). “Morphine – Chiralpedia”. Retrieved 28 August 2022.
  90. ↑ Kapoor L (1995). Opium Poppy: Botany, Chemistry, and Pharmacology. United States: CRC Press. p. 164. ISBN 978-1-56024-923-8.
  91. ↑ Vincent PG, Bare CE, Gentner WA (December 1977). “Thebaine content of selections of Papaver bracteatum Lindl. at different ages”. Journal of Pharmaceutical Sciences. 66 (12): 1716–1719. Bibcode 1977JPhmS..66.1716V. doi:10.1002/jps.2600661215. PMID 925935.
  92. ↑ Stewart O (2000). Functional Neuroscience. New York: Springer. p. 116. ISBN 978-0-387-98543-5.
  93. ↑ “μ receptor”. IUPHAR/BPS Guide to PHARMACOLOGY. International Union of Basic and Clinical Pharmacology. 15 March 2017. “Morphine occurs endogenously”. Archived from the original on 7 November 2017. Retrieved 28 December 2017.
  94. ↑ 94.0 94.1 Poeaknapo C, Schmidt J, Brandsch M, Dräger B, Zenk MH (September 2004). “Endogenous formation of morphine in human cells”. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 101 (39): 14091–14096. “Without doubt, human cells can produce the alkaloid morphine.”. Bibcode 2004PNAS..10114091P. doi:10.1073/pnas.0405430101. PMC PMC521124. PMID 15383669.
  95. ↑ Wang X, Li J, Dong G, Yue J (February 2014). “The endogenous substrates of brain CYP2D”. European Journal of Pharmacology. 724: 211–218. “Additionally, CYP2D is involved in the synthesis of endogenous morphine from various precursors, including L-3,4-dihydroxyphenylalanine (L-DOPA), reticulin, tetrahydropapaveroline (THP), and tyramine (Kulkarni, 2001; Mantione et al., 2008; Zhu, 2008).”. doi:10.1016/j.ejphar.2013.12.025. PMID 24374199.
  96. ↑ Onoyovwe A, Hagel JM, Chen X, Khan MF, Schriemer DC, Facchini PJ (2013). “Morphine biosynthesis in opium poppy involves two cell types: sieve elements and laticifers”. The Plant Cell. 25 (10): 4110–4122. Bibcode 2013PlanC..25.4110O. doi:10.1105/tpc.113.115113. PMC PMC3877807. PMID 24104569.
  97. ↑ Novak B, Hudlicky T, Reed J, Mulzer J, Trauner D (March 2000). “Morphine Synthesis and Biosynthesis-An Update”. Current Organic Chemistry. 4 (3): 343–362. doi:10.2174/1385272003376292. CiteSeerX 10.1.1.515.9096. Archived from the original on 19 June 2012.
  98. ↑ Le Page M (18 May 2015). “Home-brew heroin: soon anyone will be able to make illegal drugs”. New Scientist. Archived from the original on 13 April 2016.
  99. ↑ Service RF (25 June 2015). “Final step in sugar-to-morphine conversion deciphered”. Science. Archived from the original on 21 August 2015.
  100. ↑ Galanie S, Thodey K, Trenchard IJ, Filsinger Interrante M, Smolke CD (September 2015). “Complete biosynthesis of opioids in yeast”. Science. New York, N.Y.. 349 (6252): 1095–1100. Bibcode 2015Sci...349.1095G. doi:10.1126/science.aac9373. PMC PMC4924617. PMID 26272907.
  101. ↑ “Yeast-Based Opioid Production Completed”. 13 August 2015. Archived from the original on 7 September 2015. Retrieved 15 August 2015.
  102. ↑ Olawale DO, Okoli OO, Fontenot RS, Hollerman WA (2016). Triboluminescence: Theory, Synthesis, and Application. (illustrated). Springer. p. 193. ISBN 978-3-319-38842-7. Extract of page 193
  103. ↑ DeRuiter J (Fall 2000). “Narcotic analgesics: morphine and "peripherally modified" morphine analogs”. Principles of Drug Action 2. Auburn University. Archived from the original on 11 January 2012.
  104. ↑ Way EL, Adler TK (1962). “The biological disposition of morphine and its surrogates”. Bulletin of the World Health Organization. 27 (3): 359–394. PMC PMC2555766. PMID 13999272.
  105. ↑ “UNODC - Bulletin on Narcotics - 1958 Issue 3 - 005”. United Nations : Office on Drugs and Crime. Retrieved 11 February 2022.
  106. ↑ “Opioids”. LiverTox: Clinical and Research Information on Drug-Induced Liver Injury. Bethesda (MD): National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. 2012. PMID 31643200. Retrieved 14 November 2023.
  107. ↑ Loftsson T (2013). Drug Stability for Pharmaceutical Scientists. Elsevier Science & Technology. p. 82. OCLC 1136560730.
  108. ↑ Heroin (morphine diacetate) is a Schedule I controlled substance, so it is not used clinically in the United States; it is a sanctioned medication in the United Kingdom and in Canada and some countries in Continental Europe, its use being particularly common (nearly to the degree of the hydrochloride salt) in the United Kingdom.
  109. ↑ Morphine valerate was one ingredient of a medication available for both oral and parenteral administration popular a number of years ago in Europe and elsewhere called Trivalin—not to be confused with the current, unrelated herbal preparation of the same name—which also included the valerates of caffeine and cocaine. A version containing codeine valerate as a fourth ingredient is distributed under the name Tetravalin.
  110. ↑ “Controlled Substances - Alpha Order”. Deadiversion.usdoj.gov. Retrieved 8 June 2026.
  111. ↑ Opium Poppy Cultivation and Heroin Processing in Southeast Asia. US Department of Justice. p. 16. September 1992.
  112. ↑ Gates M, Tschudi G (April 1956). “The Synthesis of Morphine”. Journal of the American Chemical Society. 78 (7): 1380–1393. Bibcode 1956JAChS..78.1380G. doi:10.1021/ja01588a033.
  113. ↑ Rice KC (July 1980). “Synthetic opium alkaloids and derivatives. A short total synthesis of (±)-dihydrothebainone, (±)-dihydrocodeinone, and (±)-nordihydrocodeinone as an approach to a practical synthesis of morphine, codeine, and congeners”. The Journal of Organic Chemistry. 45 (15): 3135–3137. doi:10.1021/jo01303a045.
  114. ↑ Evans DA, Mitch CH (January 1982). “Studies directed towards the total synthesis of morphine alkaloids”. Tetrahedron Letters. 23 (3): 285–288. doi:10.1016/S0040-4039(00)86810-0.
  115. ↑ Toth JE, Hamann PR, Fuchs PL (September 1988). “Studies culminating in the total synthesis of (dl)-morphine”. The Journal of Organic Chemistry. 53 (20): 4694–4708. doi:10.1021/jo00255a008.
  116. ↑ Parker KA, Fokas D (November 1992). “Convergent synthesis of (±)-dihydroisocodeine in 11 steps by the tandem radical cyclization strategy. A formal total synthesis of (±)-morphine”. Journal of the American Chemical Society. 114 (24): 9688–9689. Bibcode 1992JAChS.114.9688P. doi:10.1021/ja00050a075.
  117. ↑ Hong CY, Kado N, Overman LE (November 1993). “Asymmetric synthesis of either enantiomer of opium alkaloids and morphinans. Total synthesis of (−)- and (+)-dihydrocodeinone and (−)- and (+)-morphine”. Journal of the American Chemical Society. 115 (23): 11028–11029. Bibcode 1993JAChS.11511028H. doi:10.1021/ja00076a086.
  118. ↑ Mulzer J, Dürner G, Trauner D (December 1996). “Formal Total Synthesis of(—)-Morphine by Cuprate Conjugate Addition”. Angewandte Chemie International Edition in English. 35 (2324): 2830–2832. doi:10.1002/anie.199628301.
  119. ↑ White JD, Hrnciar P, Stappenbeck F (October 1999). “Asymmetric Total Synthesis of (+)-Codeine via Intramolecular Carbenoid Insertion”. The Journal of Organic Chemistry. 64 (21): 7871–7884. doi:10.1021/jo990905z.
  120. ↑ Taber DF, Neubert TD, Rheingold AL (October 2002). “Synthesis of (-)-morphine”. Journal of the American Chemical Society. 124 (42): 12416–12417. Bibcode 2002JAChS.12412416T. doi:10.1021/ja027882h. PMID 12381175.
  121. ↑ Trost BM, Tang W (December 2002). “Enantioselective synthesis of (-)-codeine and (-)-morphine”. Journal of the American Chemical Society. 124 (49): 14542–14543. Bibcode 2002JAChS.12414542T. doi:10.1021/ja0283394. PMID 12465957.
  122. ↑ Uchida K, Yokoshima S, Kan T, Fukuyama T (November 2006). “Total synthesis of (+/-)-morphine”. Organic Letters. 8 (23): 5311–5313. doi:10.1021/ol062112m. PMID 17078705.
  123. ↑ Varin M, Barré E, Iorga B, Guillou C (2008). “Diastereoselective total synthesis of (+/-)-codeine”. Chemistry: A European Journal. Weinheim an der Bergstrasse, Germany. 14 (22): 6606–6608. Bibcode 2008ChEuJ..14.6606V. doi:10.1002/chem.200800744. PMID 18561354.
  124. ↑ Stork G, Yamashita A, Adams J, Schulte GR, Chesworth R, Miyazaki Y, Farmer JJ (August 2009). “Regiospecific and stereoselective syntheses of (+/-) morphine, codeine, and thebaine via a highly stereocontrolled intramolecular 4 + 2 cycloaddition leading to a phenanthrofuran system”. Journal of the American Chemical Society. 131 (32): 11402–11406. Bibcode 2009JAChS.13111402S. doi:10.1021/ja9038505. PMID 19624126.
  125. ↑ Freemantle M (20 June 2005). “The Top Pharmaceuticals That Changed The World-Morphine”. Chemical and Engineering News.
  126. ↑ “Genetically modified E. coli pump out morphine precursor: Bacteria yield 300 times more opiates than yeast”. ScienceDaily.
  127. ↑ “Narcotics (Opioids) | DEA”. Dea.gov. Retrieved 21 January 2021.
  128. ↑ Crews JC, Denson DD (December 1990). “Recovery of morphine from a controlled-release preparation. A source of opioid abuse”. Cancer. 66 (12): 2642–2644. doi:10.1002/1097-0142(19901215)66:12<2642::AID-CNCR2820661229>3.0.CO;2-B. PMID 2249204.
  129. ↑ Norn S, Kruse PR, Kruse E (2005). “[History of opium poppy and morphine]”. Dansk Medicinhistorisk Arbog. 33: 171–184. PMID 17152761.
  130. ↑ Ramoutsaki IA, Askitopoulou H, Konsolaki E (December 2002). “Pain relief and sedation in Roman Byzantine texts: Mandragoras officinarum, Hyoscyamos niger and Atropa belladonna”. International Congress Series. 1242: 43–50. doi:10.1016/S0531-5131(02)00699-4.
  131. ↑ Sigerist HE (1941). “Laudanum in the Works of Paracelsus”. Bull. Hist. Med.. 9: 530–544. Retrieved 5 September 2018.
  132. ↑ “Friedrich Sertürner (Untitled letter to the editor)” [Journal of Pharmacy for Physicians, Apothecaries, and Chemists] (in German). Journal der Pharmacie für Aerzte, Apotheker und Chemisten. 13: 229–243; see especially "III. Säure im Opium" (acid in opium), pp. 234–235, and "I. Nachtrag zur Charakteristik der Säure im Opium" (Addendum on the characteristics of the acid in opium), pp. 236–241. 1805. Archived from the original on 17 August 2016.
  133. ↑ Krishnamurti C, Rao SC (November 2016). “The isolation of morphine by Serturner”. Indian Journal of Anaesthesia. 60 (11): 861–862. doi:10.4103/0019-5049.193696. PMC PMC5125194. PMID 27942064.
  134. ↑ 134.0 134.1 Dahan A, Aarts L, Smith TW (January 2010). “Incidence, Reversal, and Prevention of Opioid-induced Respiratory Depression”. Anesthesiology. 112 (1): 226–238. doi:10.1097/ALN.0b013e3181c38c25. PMID 20010421.
  135. ↑ Sertürner coined the term morphium in: Sertuerner (1817) "Ueber das Morphium, eine neue salzfähige Grundlage, und die Mekonsäure, als Hauptbestandtheile des Opiums" (On morphine, a new salifiable [i.e., precipitable], fundamental substance, and meconic acid, as principal components of opium), Annalen der Physik, 55 : 56–89. It was Gay-Lussac, a French chemist and editor of Annales de Chimie et de Physique, who coined the word morphine in a French translation of Sertuener's original German article: Sertuener (1817) "Analyse de l'opium: De la morphine et de l'acide méconique, considérés comme parties essentielles de l'opium" (Analysis of opium: On morphine and on meconic acid, considered as essential constituents of opium), Annales de Chimie et de Physique, 2nd series, 5 : 21–42. From p. 22: " ... car il a pris pour cette substance, que j'appelle morphine (morphium), ce qui n'en était qu'une combinaison avec l'acide de l'opium." ( ... for he [i.e., French chemist and pharmacist Charles Derosne (1780–1846)] took as that substance [i.e., the active ingredient in opium], which I call "morphine" (or morphium), what was only a compound of it with acid of opium.)
  136. ↑ Offit P (March–April 2017). “God's Own Medicine”. Skeptical Inquirer. 41 (2): 44.
  137. ↑ Annual Register. J. Dodsley. p. 1. 1824. “Edme.”. Retrieved 1 September 2015.
  138. ↑ Kirsch DR (2016). Drug Hunters.. Arcade Publishing. ISBN 978-1-62872-719-7. OCLC 966360188.
  139. ↑ Gootenberg P (1999). Cocaine global histories. London: Routledge. p. 90. ISBN 92-9078-018-5. OCLC 1162209949.
  140. ↑ Davenport-Hines R (2003). The Pursuit of Oblivion: A Global History of Narcotics. W.W. Norton. p. 68. ISBN 978-0-393-32545-4.
  141. ↑ Vassallo SA (July 2004). “Lewis H. Wright Memorial Lecture”. ASA Newsletter. 68 (7): 9–10. Archived from the original on 2 February 2014.
  142. ↑ “Opiate Narcotics”. The Report of the Canadian Government Commission of Inquiry into the Non-Medical Use of Drugs. Canadian Government Commission. Archived from the original on 4 April 2007.
  143. ↑ Mandel J. “Mythical Roots of US Drug Policy – Soldier's Disease and Addicts in the Civil War”. Archived from the original on 5 April 2007.
  144. ↑ “Soldiers Disease A Historical Hoax?”. iPromote Media Inc. 2006. Archived from the original on 27 September 2007.
  145. ↑ Winger G, Hursh SR, Casey KL, Woods JH (May 2002). “Relative reinforcing strength of three N-methyl-D-aspartate antagonists with different onsets of action”. The Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics. 301 (2): 690–697. doi:10.1124/jpet.301.2.690. PMID 11961074.
  146. ↑ “Morphine Easy Home Cure”. Overland Monthly. 35 (205): 14. 1900. Archived from the original on 1 February 2014.
  147. ↑ Gulland JM, Robinson R (1925). “Constitution of codeine and thebaine”. Memoirs and Proceedings of the Literary and Philosophical Society of Manchester. 69: 79–86.
  148. ↑ Dickman S (3 October 2003). “Marshall D. Gates, Chemist to First Synthesize Morphine, Dies”. Press Release. University of Rochester. Archived from the original on 1 December 2010.
  149. ↑ Bayer I (July 1987). “[János Kabay and the poppy straw process. Commemoration on the 50th anniversary of his death]”. Acta Pharmaceutica Hungarica. 57 (3–4): 105–110. PMID 3314338.
  150. ↑ Zhu W, Cadet P, Baggerman G, Mantione KJ, Stefano GB (December 2005). “Human white blood cells synthesize morphine: CYP2D6 modulation”. Journal of Immunology. Baltimore. 175 (11): 7357–7362. doi:10.4049/jimmunol.175.11.7357. PMID 16301642.
  151. ↑ “Anlage III (zu § 1 Abs. 1) verkehrsfähige und verschreibungsfähige Betäubungsmittel” [Appendix III (to §1 paragraph 1) marketable and prescription narcotics] (in German). Bundesamt für Justiz (Federal Office of Justice). Archived from the original on 28 April 2014.
  152. ↑ “Misuse of Drugs Act 1975, sch 2”. 13 January 2022. Archived from the original on 27 January 2021.
  153. ↑ 82 51293
  154. ↑ “List of narcotic drugs under international control” (PDF). Yellow List. (50th ed.). 5. March 2011. Archived from the original on 22 December 2014.
  155. ↑ Moini J, Koenitzer J, LoGalbo A (2021). “The opioid epidemic”. In Moini J, Koenitzer J, LoGalbo A (ed.). Global Emergency of Mental Disorders. Academic Press. pp. 401–418. ISBN 978-0-323-85837-3. doi:10.1016/B978-0-323-85837-3.00019-4.
  156. ↑ “International listings for Morphine”. Drugs.com. Archived from the original on 14 June 2015. Retrieved 2 June 2015.
  157. ↑ “Morphia”. Lexico Dictionaries | English. Archived from the original on 4 August 2020. Retrieved 14 September 2019.
  158. ↑ Miller RL (1 January 2002). The Encyclopedia of Addictive Drugs. Greenwood Publishing Group. p. 306. ISBN 978-0-313-31807-8.
  159. ↑ Milani B. Scholten. (3rd ed.). Switzerland: World Health Organization. pp. 1–22. Archived from the original on 5 June 2018. Retrieved 17 January 2018.
  160. ↑ “Global State of Pain Treatment; Access to Palliative Care as a Human Right”. Human Rights Watch. 2 June 2011. Retrieved 27 January 2020.
  161. ↑ McNeil Jr DG (10 September 2007). “Drugs Banned, Many of World's Poor Suffer in Pain”. The New York Times. Archived from the original on 12 May 2023. Retrieved 11 September 2007.
  162. ↑ Simon BT, Lizarraga I (11 September 2024). “Opioids”. In Lamont L, Grimm K, Robertson S, Love L, Schroeder C (ed.). Veterinary Anesthesia and Analgesia, The 6th Edition of Lumb and Jones. Wiley Blackwell. pp. 373–377. ISBN 978-1-119-83027-6.

బాహ్య లింకులు

వికీమీడియా కామన్స్: Morphine

మూలం: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Morphine” వ్యాసానికి అనువాదం. మూల వ్యాసం: https://en.wikipedia.org/wiki/Morphine ఈ అనువాదం స్వయంచాలకంగా రూపొందించబడింది.

Retrieved from "https://ltrc.sciwiki.in/index.php?title=మార్ఫిన్&oldid=6137"