పర్క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్: Difference between revisions

From LTRC
VisualWikitext
ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Perchloryl fluoride” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం
 
ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Perchloryl fluoride” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం
 
Line 13: Line 13:
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | గుర్తింపు సంఖ్యలు
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | గుర్తింపు సంఖ్యలు
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | CAS Number
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | CAS సంఖ్య
| 7616-94-6
| 7616-94-6
|-
|-
Line 19: Line 19:
| 22680
| 22680
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ECHA InfoCard
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ECHA ఇన్ఫోకార్డ్
| 100.028.660
| 100.028.660
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | EC Number
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | EC సంఖ్య
| 231-526-0
| 231-526-0
|-
|-
Line 28: Line 28:
| 24258
| 24258
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | RTECS number
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | RTECS సంఖ్య
| SD1925000
| SD1925000
|-
|-
Line 34: Line 34:
| 73NC8XM516
| 73NC8XM516
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | CompTox Dashboard ( EPA )
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | CompTox డాష్‌బోర్డ్ ( EPA )
| DTXSID60894169
| DTXSID60894169
|-
|-
Line 45: Line 45:
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | ధర్మాలు
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | ధర్మాలు
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | రసాయన ఫార్ములా
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | రసాయన సంకేతం
| ClO3F
| ClO3F
|-
|-
Line 63: Line 63:
| −147.8 °C (−234.0 °F; 125.3 K)
| −147.8 °C (−234.0 °F; 125.3 K)
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | మరిగే స్థానం
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | బాష్పీభవన స్థానం
| −46.7 °C (−52.1 °F; 226.5 K)
| −46.7 °C (−52.1 °F; 226.5 K)
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | సందిగ్ధ స్థానం ( T , P )
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | సందిగ్ధ బిందువు ( T , P )
| 95.2 °C (203.4 °F; 368.3 K), 53 standard atmospheres (5,400 kPa; 780 psi)
| 95.2 °C (203.4 °F; 368.3 K), 53 ప్రామాణిక వాతావరణ పీడనాలు (5,400 kPa; 780 psi)
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | నీటిలో ద్రావణీయత
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | నీటిలో ద్రావణీయత
Line 76: Line 76:
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | స్నిగ్ధత
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | స్నిగ్ధత
| 3.91 × 10 Pa·s (@ ద్రవీభవన స్థానం)
| 3.91 × 10 Pa·s (ద్రవీభవన స్థానం వద్ద)
|-
|-
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | నిర్మాణం
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | నిర్మాణం
Line 88: Line 88:
| 278.97 J/(mol·K)
| 278.97 J/(mol·K)
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ప్రామాణిక సంయోగ ఉష్ణగ్రాహకత (Δ f H 298 )
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ప్రామాణిక సంయోగ ఉష్ణశక్తి (Δ f H 298 )
| −21.42 kJ/mol
| −21.42 kJ/mol
|-
|-
Line 97: Line 97:
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ప్రధాన ప్రమాదాలు
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ప్రధాన ప్రమాదాలు
| ఆక్సీకరణి, విషపూరితం. క్షయం కలిగించదు.
| ఆక్సీకరణి, విషపూరితం. తుప్పు పట్టించదు.
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | NFPA 704 (ఫైర్ డైమండ్)
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | NFPA 704 (ఫైర్ డైమండ్)
Line 111: Line 111:
| 385 ppm (ఎలుక, 4 గంటలు)<br />451 ppm (కుక్క, 4 గంటలు)
| 385 ppm (ఎలుక, 4 గంటలు)<br />451 ppm (కుక్క, 4 గంటలు)
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | LC Lo ( అత్యల్ప ప్రచురితమైనది )
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | LC Lo ( కనిష్ట ప్రచురిత గాఢత )
| 2000 ppm (ఎలుక, 40 నిమిషాలు)<br />451 ppm (కుక్క, 4 గంటలు)
| 2000 ppm (ఎలుక, 40 నిమిషాలు)<br />451 ppm (కుక్క, 4 గంటలు)
|-
|-
Line 126: Line 126:
| 100 ppm
| 100 ppm
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ప్రత్యేకంగా పేర్కొనకపోతే తప్ప, డేటా పదార్థాల యొక్క
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ప్రత్యేకంగా పేర్కొనకపోతే, డేటా పదార్థాల యొక్క
| ప్రామాణిక స్థితిలో (25 °C [77 °F], 100 kPa వద్ద) ఇవ్వబడింది. N సరిచూడండి ( అంటే ఏమిటి ?) ఇన్ఫోబాక్స్ సూచనలు
| ప్రామాణిక స్థితిలో (25 °C [77 °F], 100 kPa వద్ద) ఇవ్వబడింది. N సరిచూడండి ( అంటే ఏమిటి ?) ఇన్ఫోబాక్స్ సూచనలు
|}
|}


'''పర్క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్'''<ref>Chemical Science and Technology Laboratory. [http://webbook.nist.gov/cgi/cbook.cgi?ID=C7616946 Perchloryl fluoride]. National Institute of Standards and Technology.</ref> అనేది ClO3F [[రసాయన సంకేతం|రసాయన సంకేతం]] కలిగిన ఒక చర్యాశీల వాయువు. ఇది గ్యాసోలిన్ మరియు కిరోసిన్‌ను పోలిన ఒక ప్రత్యేకమైన తీపి వాసనను కలిగి ఉంటుంది<ref name="ledgard2007"/> . ఇది విషపూరితమైనది మరియు శక్తివంతమైన [[ఆక్సీకరణ కారకం|ఆక్సీకరణ]] మరియు [[ఫ్లోరినేటింగ్ ఏజెంట్|ఫ్లోరినేటింగ్ కారకం]]. ఇది [[పర్క్లోరిక్ ఆమ్లం]] యొక్క [[ఆమ్ల హాలైడ్|ఆమ్ల ఫ్లోరైడ్]].
'''పర్క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్'''<ref>Chemical Science and Technology Laboratory. [http://webbook.nist.gov/cgi/cbook.cgi?ID=C7616946 Perchloryl fluoride]. National Institute of Standards and Technology.</ref> అనేది ClO3F [[రసాయన సంకేతం|రసాయన సంకేతం]] కలిగిన ఒక చర్యాశీల వాయువు. ఇది గ్యాసోలిన్ మరియు కిరోసిన్‌ను పోలి ఉండే ఒక ప్రత్యేకమైన తీపి వాసనను కలిగి ఉంటుంది<ref name="ledgard2007"/> . ఇది విషపూరితమైనది మరియు శక్తివంతమైన [[ఆక్సిడైజింగ్ ఏజెంట్|ఆక్సిడైజింగ్]] మరియు [[ఫ్లోరినేటింగ్ ఏజెంట్]]. ఇది [[పర్క్లోరిక్ యాసిడ్]] యొక్క [[యాసిడ్ హాలైడ్|యాసిడ్ ఫ్లోరైడ్]].


దీని తక్కువ [[Standard enthalpy of formation|సంశ్లేషణ ఎంథాల్పీ]] (Δ<sub>f</sub>''H''° = −5.2 kcal/mol) ఉన్నప్పటికీ, ఇది గతిశీలంగా స్థిరంగా ఉంటుంది, 400&nbsp;°C వద్ద మాత్రమే వియోగం చెందుతుంది.<ref name="emeleus1976"/> ఇది క్లోరిన్ పరమాణువు [[ఎలక్ట్రోఫైల్|ఎలక్ట్రోఫైల్‌గా]] పనిచేస్తూ, క్షయకరణ కారకాలు మరియు అయాన్‌ల పట్ల చాలా చర్యాశీలతను కలిగి ఉంటుంది.<ref name="emeleus1976"/> ఇది లోహ [[అజనైడ్|అమైడ్‌లు]], లోహాలు, [[హైడ్రైడ్]]లు మొదలైన క్షయకరణ కారకాలతో పేలుడు స్వభావంతో చర్య జరుపుతుంది.<ref name="ledgard2007">Jared Ledgard. (2007). "The Preparatory Manual of Explosives". 77. Lulu.com. ISBN 978-0-615-14290-6.</ref> [[క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్]] వలె కాకుండా, నీటిలో దీని జలవిశ్లేషణ చాలా నెమ్మదిగా జరుగుతుంది.
దీని తక్కువ [[Standard enthalpy of formation|ఎంతాల్పీ ఆఫ్ ఫార్మేషన్]] (Δ<sub>f</sub>''H''° = −5.2 kcal/mol) ఉన్నప్పటికీ, ఇది గతిశీలంగా స్థిరంగా ఉంటుంది, 400&nbsp;°C వద్ద మాత్రమే వియోగం చెందుతుంది.<ref name="emeleus1976"/> ఇది తగ్గించే కారకాలు (reducing agents) మరియు అయాన్‌ల పట్ల చాలా చర్యాశీలతను కలిగి ఉంటుంది, అయితే, క్లోరిన్ పరమాణువు ఒక [[ఎలక్ట్రోఫైల్]]గా పనిచేస్తుంది.<ref name="emeleus1976"/> ఇది లోహ [[అజనైడ్|అమైడ్లు]], లోహాలు, [[హైడ్రైడ్]]లు మొదలైన తగ్గించే కారకాలతో పేలుడు స్వభావంతో చర్య జరుపుతుంది.<ref name="ledgard2007">Jared Ledgard. (2007). "The Preparatory Manual of Explosives". 77. Lulu.com. ISBN 978-0-615-14290-6.</ref> [[క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్]] వలె కాకుండా, నీటిలో దీని జలవిశ్లేషణ చాలా నెమ్మదిగా జరుగుతుంది.


== సంశ్లేషణ మరియు రసాయన శాస్త్రం ==
== సంశ్లేషణ మరియు రసాయన శాస్త్రం ==
పర్క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్ ప్రధానంగా [[పర్క్లోరేట్]]ల ఫ్లోరినేషన్ ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది. 1950ల ప్రారంభంలో జరిగిన ప్రారంభ సంశ్లేషణలలో [[ఫ్లోరిన్ వాయువు]] లేదా [[ఫ్లోరైడ్]]లు మరియు [[యానోడిక్ ఆక్సీకరణ]]ను ఫ్లోరినేటింగ్ కారకాలుగా ఉపయోగించారు, కానీ ఇవి [[పేలుడు]] స్వభావం గల వాయు మిశ్రమాలను ఇస్తాయి.(Clark, 2018, p. 80) ఆధునిక సంశ్లేషణలలో సాధారణ ఫ్లోరినేటర్ [[యాంటిమోనీ పెంటాఫ్లోరైడ్]]:<ref name="emeleus1976"/>
పర్క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్ ప్రధానంగా [[పర్క్లోరేట్]]ల ఫ్లోరినేషన్ ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది. 1950ల ప్రారంభంలో జరిగిన ప్రారంభ సంశ్లేషణలలో [[ఫ్లోరిన్ వాయువు]] లేదా [[ఫ్లోరైడ్]]లు మరియు [[యానోడిక్ ఆక్సిడేషన్]]లను ఫ్లోరినేటింగ్ ఏజెంట్లుగా ఉపయోగించారు, కానీ ఇవి [[పేలుడు]] వాయు మిశ్రమాలను ఇస్తాయి.(Clark, 2018, p. 80) ఆధునిక సంశ్లేషణలలో సాధారణ ఫ్లోరినేటర్ [[యాంటిమోనీ పెంటాఫ్లోరైడ్]]:<ref name="emeleus1976"/>
:[[పర్క్లోరేట్|ClO4-]] + 3 [[హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్|HF]] + 2 [[యాంటిమోనీ పెంటాఫ్లోరైడ్|SbF5]] → ClO3F + [[హైడ్రోనియం|[H3O]+]] + 2 [[యాంటిమోనీ పెంటాఫ్లోరైడ్#హెక్సాఫ్లోరోయాంటిమోనేట్|[SbF6]-]]
:[[పర్క్లోరేట్|ClO4-]] + 3 [[హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్|HF]] + 2 [[యాంటిమోనీ పెంటాఫ్లోరైడ్|SbF5]] → ClO3F + [[హైడ్రోనియం|[H3O]+]] + 2 [[యాంటిమోనీ పెంటాఫ్లోరైడ్#హెక్సాఫ్లోరోయాంటిమోనేట్|[SbF6]-]]
ప్రత్యామ్నాయంగా, [[పొటాషియం పర్క్లోరేట్]] అధిక మొత్తంలో [[ఫ్లోరోసల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం]]తో చర్య జరిపి [[పొటాషియం బైసల్ఫేట్]] మరియు పర్క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్‌ను ఇస్తుంది:(Clark, 2018, p. 80)
ప్రత్యామ్నాయంగా, [[పొటాషియం పర్క్లోరేట్]] అధిక మొత్తంలో [[ఫ్లోరోసల్ఫ్యూరిక్ యాసిడ్]]తో చర్య జరిపి [[పొటాషియం బైసల్ఫేట్]] మరియు పర్క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్‌ను ఇస్తుంది:(Clark, 2018, p. 80)
:KClO4 + HSO3F → KHSO4 + FClO3
:KClO4 + HSO3F → KHSO4 + FClO3


ClO3F [[ఆల్కహాల్]]లతో చర్య జరిపి [[ఆల్కైల్]] పర్క్లోరేట్‌లను ఉత్పత్తి చేస్తుంది, ఇవి షాక్-సెన్సిటివ్ (అఘాతానికి సున్నితమైన) పేలుడు పదార్థాలు.<ref name="kirsch2004"/> లూయిస్ ఆమ్లం సమక్షంలో, ఇది [[ఎలక్ట్రోఫిలిక్ ఆరోమాటిక్ సబ్‌స్టిట్యూషన్]] ద్వారా ఆరోమాటిక్ రింగులలోకి \sClO3 సమూహాన్ని ప్రవేశపెట్టడానికి ఉపయోగించవచ్చు.<ref>Peter Bernard David De la Mare. (1976). "Electrophilic halogenation: reaction pathways involving attack by electrophilic halogens on unsaturated compounds". 63. CUP Archive. ISBN 0-521-29014-7.</ref>
ClO3F [[ఆల్కహాల్]]లతో చర్య జరిపి [[ఆల్కైల్]] పర్క్లోరేట్‌లను ఉత్పత్తి చేస్తుంది, ఇవి షాక్-సెన్సిటివ్ పేలుడు పదార్థాలు.<ref name="kirsch2004"/> లూయిస్ యాసిడ్ సమక్షంలో, [[ఎలక్ట్రోఫిలిక్ ఆరోమాటిక్ సబ్‌స్టిట్యూషన్]] ద్వారా ఆరోమాటిక్ రింగులలోకి \sClO3 సమూహాన్ని ప్రవేశపెట్టడానికి దీనిని ఉపయోగించవచ్చు.<ref>Peter Bernard David De la Mare. (1976). "Electrophilic halogenation: reaction pathways involving attack by electrophilic halogens on unsaturated compounds". 63. CUP Archive. ISBN 0-521-29014-7.</ref>


== ఉపయోగాలు ==
== ఉపయోగాలు ==
పర్క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్ ఆర్గానిక్ కెమిస్ట్రీలో ఒక మృదువైన ఫ్లోరినేటింగ్ కారకంగా ఉపయోగించబడుతుంది.<ref name="emeleus1976"/> ఇది పారిశ్రామికంగా సంబంధితమైన మొదటి [[ఎలక్ట్రోఫైల్|ఎలక్ట్రోఫిలిక్]] ఫ్లోరినేటింగ్ కారకం, దీనిని 1960ల నుండి ఫ్లోరినేటెడ్ [[స్టెరాయిడ్]]ల ఉత్పత్తికి ఉపయోగిస్తున్నారు.<ref name="kirsch2004">Peer Kirsch. (2004). "Modern fluoroorganic chemistry: synthesis, reactivity, applications". 74. Wiley-VCH. ISBN 3-527-30691-9.</ref> అల్యూమినియం ట్రైక్లోరైడ్ సమక్షంలో, దీనిని ఆరోమాటిక్ సమ్మేళనాల కోసం ఎలక్ట్రోఫిలిక్ పర్క్లోరైలేషన్ రియాజెంట్‌గా కూడా ఉపయోగిస్తారు.<ref>(1958-10-01). "Reactions of Perchloryl Fluoride with Organic Compounds. I. Perchlorylation of Aromatic Compounds1". ''Journal of the American Chemical Society''. 80 (19) 5286–5288. doi:[https://doi.org/10.1021/ja01552a069 10.1021/ja01552a069].</ref>
పర్క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్ ఆర్గానిక్ కెమిస్ట్రీలో ఒక తేలికపాటి ఫ్లోరినేటింగ్ ఏజెంట్‌గా ఉపయోగించబడుతుంది.<ref name="emeleus1976"/> ఇది పారిశ్రామికంగా సంబంధితమైన మొదటి [[ఎలక్ట్రోఫైల్|ఎలక్ట్రోఫిలిక్]] ఫ్లోరినేటింగ్ ఏజెంట్, దీనిని 1960ల నుండి ఫ్లోరినేటెడ్ [[స్టెరాయిడ్]]ల ఉత్పత్తికి ఉపయోగిస్తున్నారు.<ref name="kirsch2004">Peer Kirsch. (2004). "Modern fluoroorganic chemistry: synthesis, reactivity, applications". 74. Wiley-VCH. ISBN 3-527-30691-9.</ref> అల్యూమినియం ట్రైక్లోరైడ్ సమక్షంలో, దీనిని ఆరోమాటిక్ సమ్మేళనాల కోసం ఎలక్ట్రోఫిలిక్ పర్క్లోరైలేషన్ రియాజెంట్‌గా కూడా ఉపయోగించారు.<ref>(1958-10-01). "Reactions of Perchloryl Fluoride with Organic Compounds. I. Perchlorylation of Aromatic Compounds1". ''Journal of the American Chemical Society''. 80 (19) 5286–5288. doi:[https://doi.org/10.1021/ja01552a069 10.1021/ja01552a069].</ref>


పర్క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్ అధిక పనితీరు గల [[లిక్విడ్ రాకెట్ ఫ్యూయల్]] ఆక్సిడైజర్‌గా పరిశోధించబడింది.<ref name="sullivan2001">(2001). "Clinical environmental health and toxic exposures". 969. Lippincott Williams & Wilkins. ISBN 0-683-08027-X.</ref> [[క్లోరిన్ పెంటాఫ్లోరైడ్]] మరియు [[బ్రోమిన్ పెంటాఫ్లోరైడ్]]లతో పోలిస్తే, ఇది గణనీయంగా తక్కువ [[స్పెసిఫిక్ ఇంపల్స్]] కలిగి ఉంటుంది, కానీ ట్యాంకులను క్షయం చేసే అవకాశం లేదు. దీనికి క్రయోజెనిక్ నిల్వ అవసరం లేదు. రాకెట్ ఇంధన రసాయన శాస్త్రవేత్త [[జాన్ డ్రూరీ క్లార్క్]] తన పుస్తకం ''ఇగ్నిషన్!''లో పర్క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్ అనేది [[క్లోరిన్ ట్రైఫ్లోరైడ్]] మరియు [[క్లోరిన్ పెంటాఫ్లోరైడ్]] వంటి అన్ని హాలోజన్ ఆక్సిడైజర్‌లతో పూర్తిగా మిశ్రణీయం అవుతుందని, మరియు ఇటువంటి మిశ్రమం కార్బన్ కలిగిన ఇంధనాలను సరిగ్గా మండించడానికి అవసరమైన ఆక్సిజన్‌ను అందిస్తుందని పేర్కొన్నారు.<ref name=Clark2018>(23 May 2018). [https://books.google.com/books?id=BdU4DwAAQBAJ&q=perchloryl%20fluoride Ignition!: An Informal History of Liquid Rocket Propellants]. 302. Rutgers University Press. ISBN 978-0-8135-9918-2.</ref> దీనిని [[ఫోటోఎలెక్ట్రిక్ ఫ్లేమ్ ఫోటోమీటర్|ఫ్లేమ్ ఫోటోమెట్రీ]]లో ఎక్సైటేషన్ సోర్స్‌గా కూడా ఉపయోగించవచ్చు.<ref>(1958). "The Use of Perchloryl Fluoride in Flame Photometry". ''Applied Spectroscopy''. 12 (3) 98–102. doi:[https://doi.org/10.1366/000370258774615483 10.1366/000370258774615483].</ref>
పర్క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్ అధిక పనితీరు గల [[లిక్విడ్ రాకెట్ ఫ్యూయల్]] ఆక్సిడైజర్‌గా పరిశోధించబడింది.<ref name="sullivan2001">(2001). "Clinical environmental health and toxic exposures". 969. Lippincott Williams & Wilkins. ISBN 0-683-08027-X.</ref> [[క్లోరిన్ పెంటాఫ్లోరైడ్]] మరియు [[బ్రోమిన్ పెంటాఫ్లోరైడ్]]లతో పోలిస్తే, ఇది గణనీయంగా తక్కువ [[స్పెసిఫిక్ ఇంపల్స్]] కలిగి ఉంటుంది, కానీ ట్యాంకులను తుప్పు పట్టేలా చేయదు. దీనికి క్రయోజెనిక్ నిల్వ అవసరం లేదు. రాకెట్ ఇంధన రసాయన శాస్త్రవేత్త [[జాన్ డ్రూరీ క్లార్క్]] తన పుస్తకం ''ఇగ్నిషన్!''లో పర్క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్ అనేది [[క్లోరిన్ ట్రైఫ్లోరైడ్]] మరియు [[క్లోరిన్ పెంటాఫ్లోరైడ్]] వంటి అన్ని-హాలోజన్ ఆక్సిడైజర్‌లతో పూర్తిగా మిశ్రణీయం అని మరియు అటువంటి మిశ్రమం కార్బన్ కలిగిన ఇంధనాలను సరిగ్గా మండించడానికి అవసరమైన ఆక్సిజన్‌ను అందిస్తుందని నివేదించారు.<ref name=Clark2018>(23 May 2018). [https://books.google.com/books?id=BdU4DwAAQBAJ&q=perchloryl%20fluoride Ignition!: An Informal History of Liquid Rocket Propellants]. 302. Rutgers University Press. ISBN 978-0-8135-9918-2.</ref> దీనిని [[ఫోటోఎలెక్ట్రిక్ ఫ్లేమ్ ఫోటోమీటర్|ఫ్లేమ్ ఫోటోమెట్రీ]]లో ఎక్సైటేషన్ సోర్స్‌గా కూడా ఉపయోగించవచ్చు.<ref>(1958). "The Use of Perchloryl Fluoride in Flame Photometry". ''Applied Spectroscopy''. 12 (3) 98–102. doi:[https://doi.org/10.1366/000370258774615483 10.1366/000370258774615483].</ref>


పర్క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్ అనేది SF6 కంటే మెరుగైన డైఎలెక్ట్రిక్ వాయువు, ఇది తక్కువ మరిగే బిందువును కలిగి ఉండటం వల్ల విస్తృత పరిస్థితులలో పనిచేయడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. అయితే, దీని రసాయన చర్యాశీలత (ఇతర వాయువులతో పోలిస్తే) అటువంటి అంశాలలో ఆచరణాత్మక వినియోగానికి ఆటంకం కలిగించింది.<ref>Berger. (2006). [https://chemistry.mdma.ch/hiveboard/rhodium/pdf/chemical-data/diel_strength.pdf DIELECTRIC STRENGTH OF INSULATING MATERIALS].</ref><ref>(1957-09-23). [https://pubs.acs.org/doi/10.1021/cen-v035n038.p084a Need a Portable Oxidizer?: Perchloryl fluoride is stable and noncorrosive but packs lots of oxidizing power]. ''Chemical & Engineering News Archive''. 35 (38) 84–86. doi:[https://doi.org/10.1021/cen-v035n038.p084a 10.1021/cen-v035n038.p084a].</ref>
పర్క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్ SF6 కంటే మెరుగైన డైలెక్ట్రిక్ వాయువు, ఇది తక్కువ మరిగే బిందువును కలిగి ఉండటం వల్ల విస్తృత శ్రేణి పరిస్థితులలో పనిచేయడానికి అనుమతిస్తుంది. అయితే, దాని రసాయన చర్యాశీలత (ఇతర వాయువులతో పోలిస్తే) అటువంటి అంశాలలో ఆచరణాత్మక వినియోగానికి ఆటంకం కలిగించింది.<ref>Berger. (2006). [https://chemistry.mdma.ch/hiveboard/rhodium/pdf/chemical-data/diel_strength.pdf DIELECTRIC STRENGTH OF INSULATING MATERIALS].</ref><ref>(1957-09-23). [https://pubs.acs.org/doi/10.1021/cen-v035n038.p084a Need a Portable Oxidizer?: Perchloryl fluoride is stable and noncorrosive but packs lots of oxidizing power]. ''Chemical & Engineering News Archive''. 35 (38) 84–86. doi:[https://doi.org/10.1021/cen-v035n038.p084a 10.1021/cen-v035n038.p084a].</ref>


== భద్రత ==
== భద్రత ==
పర్క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్ విషపూరితమైనది, దీని [[Threshold limit value|TLV]] 3 [[Parts per million|ppm]].<ref>National Institute for Occupational Safety and Health. [https://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0490.html NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards]. Centers for Disease Control and Prevention.</ref> ఇది బలమైన ఊపిరితిత్తులు మరియు కంటి చికాకు కలిగించేది, బహిర్గతమైన చర్మంపై కాలిన గాయాలను కలిగించగలదు. దీని [[Immediately dangerous to life or health|IDLH]] స్థాయి 100 ppm.<ref>National Institute for Occupational Safety and Health. [https://www.cdc.gov/niosh/idlh/7616946.html Documentation for Immediately Dangerous To Life or Health Concentrations (IDLHs)]. Centers for Disease Control and Prevention.</ref> బహిర్గతం కావడం వల్ల కలిగే లక్షణాలలో మైకము, తలనొప్పి, [[సింకోప్ (వైద్యం)|మూర్ఛ]], మరియు [[సైనోసిస్]] ఉన్నాయి. విషపూరిత స్థాయిలకు గురికావడం వల్ల తీవ్రమైన శ్వాసకోశ వాపు మరియు [[పల్మనరీ ఎడెమా]] కలుగుతుంది.<ref name="sullivan2001"/>
పర్క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్ విషపూరితమైనది, దీని [[Threshold limit value|TLV]] 3 [[Parts per million|ppm]].<ref>National Institute for Occupational Safety and Health. [https://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0490.html NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards]. Centers for Disease Control and Prevention.</ref> ఇది బలమైన ఊపిరితిత్తులు మరియు కంటికి చికాకు కలిగించేది, బహిర్గతమైన చర్మంపై కాలిన గాయాలను కలిగిస్తుంది. దీని [[Immediately dangerous to life or health|IDLH]] స్థాయి 100 ppm.<ref>National Institute for Occupational Safety and Health. [https://www.cdc.gov/niosh/idlh/7616946.html Documentation for Immediately Dangerous To Life or Health Concentrations (IDLHs)]. Centers for Disease Control and Prevention.</ref> బహిర్గతం కావడంతో వచ్చే లక్షణాలలో మైకము, తలనొప్పి, [[సింకోప్ (వైద్యం)|సింకోప్]] మరియు [[సైనోసిస్]] ఉన్నాయి. విషపూరిత స్థాయిలకు గురికావడం వల్ల తీవ్రమైన శ్వాసకోశ మంట మరియు [[పల్మనరీ ఎడెమా]] కలుగుతుంది.<ref name="sullivan2001"/>


== ఇవి కూడా చూడండి ==
== ఇవి కూడా చూడండి ==
Line 164: Line 164:
[[Category:ఆక్సిఫ్లోరైడ్లు]]
[[Category:ఆక్సిఫ్లోరైడ్లు]]
[[Category:రాకెట్ ఆక్సిడైజర్లు]]
[[Category:రాకెట్ ఆక్సిడైజర్లు]]
[[Category:ఫ్లోరినేటింగ్ కారకాలు]]
[[Category:ఫ్లోరినేటింగ్ ఏజెంట్లు]]
[[Category:పర్క్లోరైల్ సమ్మేళనాలు]]
[[Category:పర్క్లోరైల్ సమ్మేళనాలు]]
[[Category:తీపి వాసన గల రసాయనాలు]]
[[Category:తీపి వాసన కలిగిన రసాయనాలు]]


----
----

Latest revision as of 10:52, 7 October 2026

పేర్లు
IUPAC పేరు Perchloryl fluoride
ఇతర పేర్లు Chlorine oxyfluoride Perchlorofluoride Chlorine fluorine oxide Trioxychlorofluoride Perchloric acid fluoride
గుర్తింపు సంఖ్యలు
CAS సంఖ్య 7616-94-6
ChemSpider 22680
ECHA ఇన్ఫోకార్డ్ 100.028.660
EC సంఖ్య 231-526-0
PubChem CID 24258
RTECS సంఖ్య SD1925000
UNII 73NC8XM516
CompTox డాష్‌బోర్డ్ ( EPA ) DTXSID60894169
InChI InChI=1S/ClFO3/c2-1(3,4)5
Key: XHFXMNZYIKFCPN-UHFFFAOYSA-N
InChI=1/ClFO3/c2-1(3,4)5
Key: XHFXMNZYIKFCPN-UHFFFAOYAO
SMILES FCl(=O)(=O)=O
ధర్మాలు
రసాయన సంకేతం ClO3F
మోలార్ ద్రవ్యరాశి 102.4496 g/mol
రూపం రంగులేని వాయువు
వాసన తీపి వాసన
సాంద్రత 1.434 g/cm
ద్రవీభవన స్థానం −147.8 °C (−234.0 °F; 125.3 K)
బాష్పీభవన స్థానం −46.7 °C (−52.1 °F; 226.5 K)
సందిగ్ధ బిందువు ( T , P ) 95.2 °C (203.4 °F; 368.3 K), 53 ప్రామాణిక వాతావరణ పీడనాలు (5,400 kPa; 780 psi)
నీటిలో ద్రావణీయత 0.06 g/(100 ml) (20 °C), నెమ్మదిగా జలవిశ్లేషణ చెందుతుంది
బాష్ప పీడనం 10.5 atm (20 °C)
స్నిగ్ధత 3.91 × 10 Pa·s (ద్రవీభవన స్థానం వద్ద)
నిర్మాణం
అణు ఆకృతి చతుర్ముఖి
ఉష్ణ రసాయన శాస్త్రం
ప్రామాణిక మోలార్ ఎంట్రోపీ ( S 298 ) 278.97 J/(mol·K)
ప్రామాణిక సంయోగ ఉష్ణశక్తి (Δ f H 298 ) −21.42 kJ/mol
ప్రమాదాలు
వృత్తిపరమైన భద్రత మరియు ఆరోగ్యం (OHS/OSH):
ప్రధాన ప్రమాదాలు ఆక్సీకరణి, విషపూరితం. తుప్పు పట్టించదు.
NFPA 704 (ఫైర్ డైమండ్) 3
0
3OX
త్రెషోల్డ్ లిమిట్ వాల్యూ (TLV) 3 ppm
ప్రాణాంతక మోతాదు లేదా గాఢత (LD, LC):
LC 50 ( మధ్యస్థ గాఢత ) 385 ppm (ఎలుక, 4 గంటలు)
451 ppm (కుక్క, 4 గంటలు)
LC Lo ( కనిష్ట ప్రచురిత గాఢత ) 2000 ppm (ఎలుక, 40 నిమిషాలు)
451 ppm (కుక్క, 4 గంటలు)
NIOSH (US ఆరోగ్య ఎక్స్‌పోజర్ పరిమితులు):
PEL (అనుమతించదగినది) TWA 3 ppm (13.5 mg/m)
REL (సిఫార్సు చేయబడినది) TWA 3 ppm (14 mg/m) ST 6 ppm (28 mg/m)
IDLH (తక్షణ ప్రమాదం) 100 ppm
ప్రత్యేకంగా పేర్కొనకపోతే, డేటా పదార్థాల యొక్క ప్రామాణిక స్థితిలో (25 °C [77 °F], 100 kPa వద్ద) ఇవ్వబడింది. N సరిచూడండి ( అంటే ఏమిటి ?) ఇన్ఫోబాక్స్ సూచనలు

పర్క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్[1] అనేది ClO3F రసాయన సంకేతం కలిగిన ఒక చర్యాశీల వాయువు. ఇది గ్యాసోలిన్ మరియు కిరోసిన్‌ను పోలి ఉండే ఒక ప్రత్యేకమైన తీపి వాసనను కలిగి ఉంటుంది[2] . ఇది విషపూరితమైనది మరియు శక్తివంతమైన ఆక్సిడైజింగ్ మరియు ఫ్లోరినేటింగ్ ఏజెంట్. ఇది పర్క్లోరిక్ యాసిడ్ యొక్క యాసిడ్ ఫ్లోరైడ్.

దీని తక్కువ ఎంతాల్పీ ఆఫ్ ఫార్మేషన్ (ΔfH° = −5.2 kcal/mol) ఉన్నప్పటికీ, ఇది గతిశీలంగా స్థిరంగా ఉంటుంది, 400 °C వద్ద మాత్రమే వియోగం చెందుతుంది.[3] ఇది తగ్గించే కారకాలు (reducing agents) మరియు అయాన్‌ల పట్ల చాలా చర్యాశీలతను కలిగి ఉంటుంది, అయితే, క్లోరిన్ పరమాణువు ఒక ఎలక్ట్రోఫైల్గా పనిచేస్తుంది.[3] ఇది లోహ అమైడ్లు, లోహాలు, హైడ్రైడ్లు మొదలైన తగ్గించే కారకాలతో పేలుడు స్వభావంతో చర్య జరుపుతుంది.[2] క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్ వలె కాకుండా, నీటిలో దీని జలవిశ్లేషణ చాలా నెమ్మదిగా జరుగుతుంది.

సంశ్లేషణ మరియు రసాయన శాస్త్రం

పర్క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్ ప్రధానంగా పర్క్లోరేట్ల ఫ్లోరినేషన్ ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది. 1950ల ప్రారంభంలో జరిగిన ప్రారంభ సంశ్లేషణలలో ఫ్లోరిన్ వాయువు లేదా ఫ్లోరైడ్లు మరియు యానోడిక్ ఆక్సిడేషన్లను ఫ్లోరినేటింగ్ ఏజెంట్లుగా ఉపయోగించారు, కానీ ఇవి పేలుడు వాయు మిశ్రమాలను ఇస్తాయి.(Clark, 2018, p. 80) ఆధునిక సంశ్లేషణలలో సాధారణ ఫ్లోరినేటర్ యాంటిమోనీ పెంటాఫ్లోరైడ్:[3]

ClO4- + 3 HF + 2 SbF5 → ClO3F + [H3O]+ + 2 [SbF6]-

ప్రత్యామ్నాయంగా, పొటాషియం పర్క్లోరేట్ అధిక మొత్తంలో ఫ్లోరోసల్ఫ్యూరిక్ యాసిడ్తో చర్య జరిపి పొటాషియం బైసల్ఫేట్ మరియు పర్క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్‌ను ఇస్తుంది:(Clark, 2018, p. 80)

KClO4 + HSO3F → KHSO4 + FClO3

ClO3F ఆల్కహాల్లతో చర్య జరిపి ఆల్కైల్ పర్క్లోరేట్‌లను ఉత్పత్తి చేస్తుంది, ఇవి షాక్-సెన్సిటివ్ పేలుడు పదార్థాలు.[4] లూయిస్ యాసిడ్ సమక్షంలో, ఎలక్ట్రోఫిలిక్ ఆరోమాటిక్ సబ్‌స్టిట్యూషన్ ద్వారా ఆరోమాటిక్ రింగులలోకి \sClO3 సమూహాన్ని ప్రవేశపెట్టడానికి దీనిని ఉపయోగించవచ్చు.[5]

ఉపయోగాలు

పర్క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్ ఆర్గానిక్ కెమిస్ట్రీలో ఒక తేలికపాటి ఫ్లోరినేటింగ్ ఏజెంట్‌గా ఉపయోగించబడుతుంది.[3] ఇది పారిశ్రామికంగా సంబంధితమైన మొదటి ఎలక్ట్రోఫిలిక్ ఫ్లోరినేటింగ్ ఏజెంట్, దీనిని 1960ల నుండి ఫ్లోరినేటెడ్ స్టెరాయిడ్ల ఉత్పత్తికి ఉపయోగిస్తున్నారు.[4] అల్యూమినియం ట్రైక్లోరైడ్ సమక్షంలో, దీనిని ఆరోమాటిక్ సమ్మేళనాల కోసం ఎలక్ట్రోఫిలిక్ పర్క్లోరైలేషన్ రియాజెంట్‌గా కూడా ఉపయోగించారు.[6]

పర్క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్ అధిక పనితీరు గల లిక్విడ్ రాకెట్ ఫ్యూయల్ ఆక్సిడైజర్‌గా పరిశోధించబడింది.[7] క్లోరిన్ పెంటాఫ్లోరైడ్ మరియు బ్రోమిన్ పెంటాఫ్లోరైడ్లతో పోలిస్తే, ఇది గణనీయంగా తక్కువ స్పెసిఫిక్ ఇంపల్స్ కలిగి ఉంటుంది, కానీ ట్యాంకులను తుప్పు పట్టేలా చేయదు. దీనికి క్రయోజెనిక్ నిల్వ అవసరం లేదు. రాకెట్ ఇంధన రసాయన శాస్త్రవేత్త జాన్ డ్రూరీ క్లార్క్ తన పుస్తకం ఇగ్నిషన్!లో పర్క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్ అనేది క్లోరిన్ ట్రైఫ్లోరైడ్ మరియు క్లోరిన్ పెంటాఫ్లోరైడ్ వంటి అన్ని-హాలోజన్ ఆక్సిడైజర్‌లతో పూర్తిగా మిశ్రణీయం అని మరియు అటువంటి మిశ్రమం కార్బన్ కలిగిన ఇంధనాలను సరిగ్గా మండించడానికి అవసరమైన ఆక్సిజన్‌ను అందిస్తుందని నివేదించారు.[8] దీనిని ఫ్లేమ్ ఫోటోమెట్రీలో ఎక్సైటేషన్ సోర్స్‌గా కూడా ఉపయోగించవచ్చు.[9]

పర్క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్ SF6 కంటే మెరుగైన డైలెక్ట్రిక్ వాయువు, ఇది తక్కువ మరిగే బిందువును కలిగి ఉండటం వల్ల విస్తృత శ్రేణి పరిస్థితులలో పనిచేయడానికి అనుమతిస్తుంది. అయితే, దాని రసాయన చర్యాశీలత (ఇతర వాయువులతో పోలిస్తే) అటువంటి అంశాలలో ఆచరణాత్మక వినియోగానికి ఆటంకం కలిగించింది.[10][11]

భద్రత

పర్క్లోరైల్ ఫ్లోరైడ్ విషపూరితమైనది, దీని TLV 3 ppm.[12] ఇది బలమైన ఊపిరితిత్తులు మరియు కంటికి చికాకు కలిగించేది, బహిర్గతమైన చర్మంపై కాలిన గాయాలను కలిగిస్తుంది. దీని IDLH స్థాయి 100 ppm.[13] బహిర్గతం కావడంతో వచ్చే లక్షణాలలో మైకము, తలనొప్పి, సింకోప్ మరియు సైనోసిస్ ఉన్నాయి. విషపూరిత స్థాయిలకు గురికావడం వల్ల తీవ్రమైన శ్వాసకోశ మంట మరియు పల్మనరీ ఎడెమా కలుగుతుంది.[7]

ఇవి కూడా చూడండి

సూచనలు

  1. ↑ Chemical Science and Technology Laboratory. Perchloryl fluoride. National Institute of Standards and Technology.
  2. ↑ 2.0 2.1 Jared Ledgard. (2007). "The Preparatory Manual of Explosives". 77. Lulu.com. ISBN 978-0-615-14290-6.
  3. ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 (1976). "Advances in inorganic chemistry and radiochemistry, Volume 18". Academic Press. ISBN 0-12-023618-4.
  4. ↑ 4.0 4.1 Peer Kirsch. (2004). "Modern fluoroorganic chemistry: synthesis, reactivity, applications". 74. Wiley-VCH. ISBN 3-527-30691-9.
  5. ↑ Peter Bernard David De la Mare. (1976). "Electrophilic halogenation: reaction pathways involving attack by electrophilic halogens on unsaturated compounds". 63. CUP Archive. ISBN 0-521-29014-7.
  6. ↑ (1958-10-01). "Reactions of Perchloryl Fluoride with Organic Compounds. I. Perchlorylation of Aromatic Compounds1". Journal of the American Chemical Society. 80 (19) 5286–5288. doi:10.1021/ja01552a069.
  7. ↑ 7.0 7.1 (2001). "Clinical environmental health and toxic exposures". 969. Lippincott Williams & Wilkins. ISBN 0-683-08027-X.
  8. ↑ (23 May 2018). Ignition!: An Informal History of Liquid Rocket Propellants. 302. Rutgers University Press. ISBN 978-0-8135-9918-2.
  9. ↑ (1958). "The Use of Perchloryl Fluoride in Flame Photometry". Applied Spectroscopy. 12 (3) 98–102. doi:10.1366/000370258774615483.
  10. ↑ Berger. (2006). DIELECTRIC STRENGTH OF INSULATING MATERIALS.
  11. ↑ (1957-09-23). Need a Portable Oxidizer?: Perchloryl fluoride is stable and noncorrosive but packs lots of oxidizing power. Chemical & Engineering News Archive. 35 (38) 84–86. doi:10.1021/cen-v035n038.p084a.
  12. ↑ National Institute for Occupational Safety and Health. NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards. Centers for Disease Control and Prevention.
  13. ↑ National Institute for Occupational Safety and Health. Documentation for Immediately Dangerous To Life or Health Concentrations (IDLHs). Centers for Disease Control and Prevention.

మూలం: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Perchloryl fluoride” వ్యాసానికి అనువాదం. మూల వ్యాసం: https://en.wikipedia.org/wiki/Perchloryl_fluoride ఈ అనువాదం స్వయంచాలకంగా రూపొందించబడింది.

Retrieved from "https://ltrc.sciwiki.in/index.php?title=పర్క్లోరైల్_ఫ్లోరైడ్&oldid=3590"