కర్బన సమ్మేళనం

From LTRC
మీథేన్ (CH4) అత్యంత సరళమైన కర్బన సమ్మేళనాలలో ఒకటి.

కర్బన సమ్మేళనాలు (Organic compounds) అనేవి కర్బనం (carbon) కలిగిన రసాయన సమ్మేళనాల ఒక ఉపవర్గం. కర్బన సమ్మేళనం యొక్క ఖచ్చితమైన నిర్వచనంపై రసాయన శాస్త్రవేత్తల మధ్య ఏకాభిప్రాయం లేదు;[1] సార్వత్రికంగా ఆమోదించబడిన ఏకైక నిర్వచనం ఏమిటంటే, "కర్బన సమ్మేళనాలు అనేవి కర్బన రసాయన శాస్త్రం యొక్క విషయ వస్తువు".

సాధారణంగా, కార్బన్-హైడ్రోజన్ బంధం లేదా కార్బన్-కార్బన్ బంధం కలిగిన ఏదైనా పెద్ద రసాయన సమ్మేళనం కర్బన సమ్మేళనంగా అంగీకరించబడుతుంది. అందువల్ల ఆల్కేన్లు (ఉదాహరణకు ఈథేన్, CH33) మరియు వాటి ఉత్పన్నాలు సాధారణంగా కర్బన సమ్మేళనాలుగా పరిగణించబడతాయి. చారిత్రక మరియు క్రమశిక్షణా కారణాల వల్ల, కర్బనాన్ని కలిగి ఉన్న చిన్న అణువులు సాధారణంగా అంగీకరించబడవు: సైనైడ్ అయాన్ (CN−), హైడ్రోజన్ సైనైడ్ (HCN), క్లోరోఫార్మిక్ ఆమ్లం (ClCO2H), కార్బన్ డయాక్సైడ్ (CO2), మరియు కార్బోనేట్ అయాన్ (CO3(2−)) వంటివి మినహాయించబడవచ్చు.[1] కర్బనం శృంఖలత్వం (catenate) చెందే సామర్థ్యం (ఇతర కర్బన పరమాణువులతో గొలుసులను ఏర్పరచడం) కారణంగా, మిలియన్ల కొద్దీ కర్బన సమ్మేళనాలు తెలిసినవి.[1]

కర్బన సమ్మేళనాలు భూమి యొక్క పొరలో తక్కువ శాతమే ఉన్నప్పటికీ, తెలిసిన జీవరాశులన్నీ కర్బన సమ్మేళనాలపైనే ఆధారపడి ఉన్నందున ఇవి అత్యంత ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉన్నాయి. జీవులు అకర్బన కర్బన సమ్మేళనాలను కర్బన సమ్మేళనాలుగా మార్చే ప్రక్రియల నెట్‌వర్క్ (కార్బన్ చక్రం) ద్వారా కార్బన్ డయాక్సైడ్ మరియు నీరు వంటి హైడ్రోజన్ వనరులను సరళ చక్కెరలుగా మరియు ఇతర కర్బన అణువులుగా మారుస్తాయి.

రసాయన పరిశ్రమలో, కృత్రిమ కర్బన సమ్మేళనాలు ప్రధానంగా హైడ్రోకార్బన్లైన పెట్రోకెమికల్స్ నుండి ఉద్భవిస్తాయి. పెట్రోకెమికల్స్ భూగర్భంలో అధిక పీడనం మరియు ఉష్ణోగ్రతల వద్ద జీవ పదార్థం యొక్క భౌగోళిక క్షీణత నుండి ఏర్పడతాయి.[2]

చారిత్రకంగా, కర్బన సమ్మేళనాలు జీవుల నుండి ఉద్భవించే సమ్మేళనాలుగా నిర్వచించబడ్డాయి, ఇది ప్రారంభ-ఆధునిక శాస్త్రీయ వైటలిజం (vitalism) యొక్క వ్యక్తీకరణ. వైటలిజం క్రమంగా నిలకడలేనిదిగా మారడంతో, కర్బన రసాయన శాస్త్రం తన పరిధిని అన్ని పెద్ద అణువులను అధ్యయనం చేయడానికి విస్తరించింది; ఆ సమయంలో, తెలిసిన అన్ని పెద్ద అణువులు కర్బనాన్ని కలిగి ఉన్నాయి. జీవసంబంధమైన సందర్భాల్లో కనుగొనబడిన కర్బన అణువులను ఇప్పుడు సహజ ఉత్పత్తులు (natural products) అని పిలుస్తారు. 20వ శతాబ్దంలో, రసాయన శాస్త్రవేత్తలు లోహ సంక్లిష్టాల (metal complexes) మధ్య కొత్త పెద్ద అణు జాతులను కనుగొన్నారు. ఇవి కర్బనాన్ని కలిగి ఉంటే తప్ప సాధారణ కర్బన రసాయన శాస్త్రంలోకి అనుమతించబడవు; లేకపోతే వాటి అధ్యయనం ఒక కొత్త మరియు ప్రత్యేక విభాగం, మెటలో ఆర్గానిక్ కెమిస్ట్రీ.

రసాయన నామకరణంలో, సాధారణంగా R అక్షరంతో సూచించబడే ఒక ఆర్గానిల్ సమూహం, కర్బన పరమాణువుపై బహిరంగ వాలెన్స్ కలిగిన ఏదైనా ఏకసంయోజక ప్రతిక్షేపకం (substituent)ని సూచిస్తుంది.[3]

నిర్వచనం

క్రింద చర్చించిన చారిత్రక కారణాల వల్ల, కొన్ని రకాల కర్బన-కలిగిన సమ్మేళనాలు, ఉదాహరణకు కార్బైడ్లు, కార్బోనేట్లు (కార్బోనేట్ ఈస్టర్లను మినహాయించి), సరళమైన కార్బన్ ఆక్సైడ్లు (ఉదాహరణకు, CO మరియు CO2) మరియు సైనైడ్లు సాధారణంగా అకర్బన సమ్మేళనాలుగా పరిగణించబడతాయి. స్వచ్ఛమైన కర్బనం యొక్క వివిధ రూపాలు (అలోట్రోప్లు), ఉదాహరణకు వజ్రం, గ్రాఫైట్, ఫుల్లరీన్లు మరియు కార్బన్ నానోట్యూబ్లు[4] కూడా మినహాయించబడ్డాయి, ఎందుకంటే ఇవి ఒకే మూలకంతో కూడిన సరళ పదార్థాలు మరియు సాధారణంగా రసాయన సమ్మేళనాలుగా పరిగణించబడవు. ఈ సందర్భంలో "ఆర్గానిక్" అనే పదానికి "సహజమైనది" అని అర్థం కాదు.[5]

చరిత్ర

వైటలిజం

ప్రధాన వ్యాసం: Vitalism వైటలిజం అనేది కర్బన ప్రకృతిలో కనిపించే పదార్థాలు కేవలం జీవులకు మాత్రమే ఉండే "జీవ శక్తి" (vis vitalis)[6] లేదా "ప్రాణ శక్తి" చర్య ద్వారా రసాయన మూలకాల నుండి ఏర్పడతాయనే విస్తృతమైన భావన.[7]

1810లలో, జోన్స్ జాకబ్ బెర్జెలియస్ జీవుల శరీరాల్లో ఒక నియంత్రణ శక్తి ఉండాలని వాదించారు. బెర్జెలియస్ సమ్మేళనాలను వాటి సంశ్లేషణలో జీవులు అవసరమా (కర్బన సమ్మేళనాలు) లేదా కాదా (అకర్బన సమ్మేళనాలు) అనే దాని ఆధారంగా వేరు చేయవచ్చని పేర్కొన్నారు.[8] ఈ "కర్బన" సమ్మేళనాల నిర్మాణం ప్రయోగశాలల్లో రసాయన మార్పుల ద్వారా మూలకాల నుండి పొందగలిగే "అకర్బన" సమ్మేళనాల కంటే ప్రాథమికంగా భిన్నంగా ఉంటుందని వైటలిజం బోధించింది.[9][10]

పరమాణు సిద్ధాంతం మరియు రసాయన మూలకాల గురించి ఆధునిక ఆలోచనల రూపకల్పన తర్వాత కూడా వైటలిజం కొంతకాలం కొనసాగింది. 1824లో ఫ్రెడ్రిక్ వోలర్ సైనోజెన్ నుండి జీవులలో మాత్రమే సంభవించే ఆక్సాలిక్ ఆమ్లంను సంశ్లేషణ చేసినప్పుడు ఇది మొదటిసారిగా ప్రశ్నార్థకమైంది. మరొక ప్రయోగం వోలర్ యొక్క 1828 సంశ్లేషణ, దీనిలో అకర్బన లవణాలు పొటాషియం సైనైడ్ మరియు అమ్మోనియం సల్ఫేట్ నుండి యూరియాను తయారు చేశారు. యూరియా జీవుల మూత్రంలో మాత్రమే కనిపిస్తుందని తెలిసినందున, దీనిని చాలా కాలంగా "కర్బన" సమ్మేళనంగా పరిగణించేవారు. వోలర్ ప్రయోగాలు అనేక ఇతర ప్రయోగాలకు దారితీశాయి, వీటిలో ఎటువంటి జీవి ప్రమేయం లేకుండానే "అకర్బన" పదార్థాల నుండి మరింత సంక్లిష్టమైన "కర్బన" పదార్థాలు ఉత్పత్తి చేయబడ్డాయి, తద్వారా వైటలిజం తప్పు అని నిరూపించబడింది.[11]

ఆధునిక వర్గీకరణ మరియు అస్పష్టతలు

L-ఐసోలీసిన్ అణువు, C6H13NO2, కర్బన సమ్మేళనాల లక్షణాలను చూపుతుంది. కర్బన పరమాణువులు నలుపు రంగులో, హైడ్రోజన్లు బూడిద రంగులో, ఆక్సిజన్లు ఎరుపు రంగులో మరియు నైట్రోజన్ నీలం రంగులో ఉన్నాయి.

వైటలిజం తిరస్కరించబడినప్పటికీ, శాస్త్రీయ నామకరణం కర్బన మరియు అకర్బన సమ్మేళనాల మధ్య వ్యత్యాసాన్ని కలిగి ఉంది. కర్బన సమ్మేళనం యొక్క ఆధునిక అర్థం ఏమిటంటే, గణనీయమైన మొత్తంలో కర్బనాన్ని కలిగి ఉన్న ఏదైనా సమ్మేళనం—నేడు తెలిసిన అనేక కర్బన సమ్మేళనాలకు జీవులలో కనిపించే ఏ పదార్థంతోనూ సంబంధం లేదు. కార్బోజెనిక్ అనే పదాన్ని ఇ. జె. కోరీ ఆర్గానిక్కు ఆధునిక ప్రత్యామ్నాయంగా ప్రతిపాదించారు, కానీ ఈ కొత్త పదం ఇప్పటికీ సామాన్యులకు అంతగా తెలియదు.[12]

క్రింద వివరించినట్లుగా, సరళమైన, విస్తృతంగా వర్తించే ప్రమాణాలను ఉపయోగించే కర్బన సమ్మేళనం యొక్క ఏ నిర్వచనమైనా వివిధ స్థాయిలలో అసంతృప్తికరంగా ఉంటుంది. కర్బన సమ్మేళనం యొక్క ఆధునిక, సాధారణంగా ఆమోదించబడిన నిర్వచనం ప్రాథమికంగా కర్బనాన్ని కలిగి ఉన్న ఏదైనా సమ్మేళనాన్ని సూచిస్తుంది, అయితే సాంప్రదాయకంగా "అకర్బన"గా పరిగణించబడే అనేక తరగతుల పదార్థాలను మినహాయిస్తుంది. ఇలా మినహాయించబడిన పదార్థాల జాబితా రచయితను బట్టి మారుతూ ఉంటుంది. అయినప్పటికీ, కర్బనాన్ని కలిగి ఉన్న కొన్ని సమ్మేళనాలను కర్బన సమ్మేళనాలుగా పరిగణించకూడదని సాధారణంగా అంగీకరించబడింది. ఉదాహరణకు, దాదాపు అన్ని అధికారిక సంస్థలు కర్బనాన్ని కలిగి ఉన్న మిశ్రమ లోహాలను (అల్లాయ్స్), స్టీల్ (ఇది సిమెంటైట్, Fe3Cను కలిగి ఉంటుంది)తో సహా, అలాగే ఇతర లోహ మరియు సెమీమెటల్ కార్బైడ్లను (ఉదాహరణకు, Al4C3 మరియు CaC2 వంటి "అయానిక్" కార్బైడ్లు మరియు B4C మరియు SiC వంటి "సహసంయోజక" కార్బైడ్లు, మరియు గ్రాఫైట్ ఇంటర్కలేషన్ సమ్మేళనాలు, ఉదాహరణకు KC8) మినహాయించాలని కోరుకుంటాయి. చాలా మంది నిపుణులచే 'అకర్బన'గా పరిగణించబడే ఇతర సమ్మేళనాలు మరియు పదార్థాలు: లోహ కార్బోనేట్లు, సరళమైన కార్బన్ ఆక్సైడ్లు (CO, CO2, మరియు బహుశా C3O2), కర్బనం యొక్క అలోట్రోప్లు, కర్బన అవశేషం లేని సైనైడ్ ఉత్పన్నాలు (ఉదాహరణకు, KCN, (CN)2, BrCN, సైనేట్ అయాన్ OCN−, మొదలైనవి), మరియు వాటి భారీ అనలాగ్‌లు (ఉదాహరణకు, సైఫైడ్ అయాన్ CP−, CSe2, COS; అయితే కార్బన్ డైసల్ఫైడ్ CS2 తరచుగా కర్బన ద్రావణిగా వర్గీకరించబడుతుంది). హైడ్రోజన్ లేని కర్బన హాలైడ్లు (ఉదాహరణకు, CF4 మరియు CClF3), ఫాస్జీన్ (COCl2), కార్బోరేన్లు, మెటల్ కార్బొనిల్లు (ఉదాహరణకు, నికెల్ టెట్రాకార్బొనిల్), మెల్లిటిక్ అన్హైడ్రైడ్ (C12O9), మరియు ఇతర అన్యదేశ ఆక్సోకార్బన్లు కూడా కొంతమంది నిపుణులచే అకర్బనంగా పరిగణించబడతాయి.

నికెల్ టెట్రాకార్బొనిల్ (Ni(CO)4) మరియు ఇతర మెటల్ కార్బొనిల్స్ తరచుగా అనేక కర్బన సమ్మేళనాల వలె అస్థిర ద్రవాలు, అయినప్పటికీ అవి పరివర్తన లోహానికి మరియు ఆక్సిజన్‌కు బంధించబడిన కర్బనాన్ని మాత్రమే కలిగి ఉంటాయి మరియు తరచుగా లోహం మరియు కార్బన్ మోనాక్సైడ్ నుండి నేరుగా తయారు చేయబడతాయి. నికెల్ టెట్రాకార్బొనిల్ సాధారణంగా ఆర్గానోమెటాలిక్ సమ్మేళనంగా వర్గీకరించబడుతుంది, ఎందుకంటే ఇది ఆర్గానోమెటాలిక్ కెమిస్ట్రీ కనీసం ఒక కర్బన-లోహ సహసంయోజక బంధాన్ని కలిగి ఉన్న అన్ని సమ్మేళనాలను కవర్ చేస్తుందనే విస్తృత నిర్వచనాన్ని సంతృప్తిపరుస్తుంది; ఆర్గానోమెటాలిక్ సమ్మేళనాలు కర్బన సమ్మేళనాల ఉపసమితిని ఏర్పరుస్తాయో లేదో తెలియదు. ఉదాహరణకు, సిమెంటైట్లో సహసంయోజక Fe-C బంధం యొక్క సాక్ష్యం,[13] ఇది స్టీల్‌లో ప్రధాన భాగం, దీనిని ఆర్గానోమెటాలిక్ యొక్క ఈ విస్తృత నిర్వచనంలో ఉంచుతుంది, అయినప్పటికీ స్టీల్ మరియు ఇతర కర్బన-కలిగిన మిశ్రమ లోహాలు అరుదుగా కర్బన సమ్మేళనాలుగా పరిగణించబడతాయి. అందువల్ల, ఆర్గానోమెటాలిక్ నిర్వచనాన్ని కుదించాలా, ఈ పరిగణనలు ఆర్గానోమెటాలిక్ సమ్మేళనాలు తప్పనిసరిగా కర్బన సమ్మేళనాలు కాదని సూచిస్తున్నాయా, లేదా రెండూనా అనేది అస్పష్టంగా ఉంది.

కర్బన లిగాండ్‌లను కలిగి ఉండి, కర్బన-లోహ బంధాలు లేని లోహ సంక్లిష్టాలు (ఉదాహరణకు, (CH3CO2)2Cu) ఆర్గానోమెటాలిక్ అని పరిగణించబడవు; బదులుగా, వాటిని లోహ-కర్బన సమ్మేళనాలు అని పిలుస్తారు (మరియు వీటిని కర్బన సమ్మేళనాలుగా పరిగణించవచ్చు).

C–H బంధాలను కలిగి ఉన్న కర్బన సమ్మేళనాల యొక్క సాపేక్షంగా ఇరుకైన నిర్వచనం (చారిత్రక మరియు ఆచరణాత్మక కారణాల వల్ల) కర్బన సమ్మేళనాలుగా పరిగణించబడే సమ్మేళనాలను మినహాయిస్తుంది. ఈ నిర్వచనం ప్రకారం యూరియా CO(NH2)2 లేదా ఆక్సాలిక్ ఆమ్లం (COOH)2 కర్బన సమ్మేళనాలు కావు, అయినప్పటికీ అవి వైటలిజం చర్చలో రెండు కీలక సమ్మేళనాలు. అయితే, కర్బన నామకరణంపై IUPAC బ్లూ బుక్ ప్రత్యేకంగా యూరియా[14] మరియు ఆక్సాలిక్ ఆమ్లం[15]ను కర్బన సమ్మేళనాలుగా పేర్కొంది. C–H బంధాలు లేని ఇతర సమ్మేళనాలు, కానీ సాంప్రదాయకంగా కర్బన సమ్మేళనాలుగా పరిగణించబడే వాటిలో బెంజీన్ హెక్సోల్, మెసోక్సాలిక్ ఆమ్లం, మరియు కార్బన్ టెట్రాక్లోరైడ్ ఉన్నాయి. C–H బంధాలు లేని మెల్లిటిక్ ఆమ్లం, మార్టియన్ నేలలో సాధ్యమయ్యే కర్బన సమ్మేళనంగా పరిగణించబడుతుంది.[16] భూమిపై, ఇది మరియు దాని అన్హైడ్రైడ్, మెల్లిటిక్ అన్హైడ్రైడ్, మెల్లిట్ (Al2C6(COO)6*16H2O) ఖనిజంతో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి.

కర్బన సమ్మేళనం యొక్క కొంచెం విస్తృతమైన నిర్వచనంలో C–H లేదా C–C బంధాలను కలిగి ఉన్న అన్ని సమ్మేళనాలు ఉంటాయి. ఇది ఇప్పటికీ యూరియాను మినహాయిస్తుంది. అంతేకాకుండా, ఈ నిర్వచనం ఇప్పటికీ కర్బన-హాలోజన్ సమ్మేళనాల సెట్లలో కొంతవరకు ఏకపక్ష విభజనలకు దారితీస్తుంది. ఉదాహరణకు, CF4 మరియు CCl4 ఈ నియమం ప్రకారం "అకర్బన"గా పరిగణించబడతాయి, అయితే CHF3, CHCl3, మరియు C2Cl6 కర్బన సమ్మేళనాలుగా పరిగణించబడతాయి, అయినప్పటికీ ఈ సమ్మేళనాలు అనేక భౌతిక మరియు రసాయన లక్షణాలను పంచుకుంటాయి.

వర్గీకరణ

ప్రధాన వ్యాసం: Organic chemistry# compounds

కర్బన సమ్మేళనాలను వివిధ మార్గాల్లో వర్గీకరించవచ్చు. ఒక ప్రధాన వ్యత్యాసం సహజ మరియు కృత్రిమ సమ్మేళనాల మధ్య ఉంది. కర్బన సమ్మేళనాలను హెటెరోఅణువుల ఉనికిని బట్టి కూడా వర్గీకరించవచ్చు లేదా ఉపవిభజన చేయవచ్చు, ఉదాహరణకు, ఆర్గానోమెటాలిక్ సమ్మేళనాలు, ఇవి కర్బనం మరియు లోహం మధ్య బంధాలను కలిగి ఉంటాయి, మరియు ఆర్గానోఫాస్పరస్ సమ్మేళనాలు, ఇవి కర్బనం మరియు భాస్వరం మధ్య బంధాలను కలిగి ఉంటాయి.

కర్బన సమ్మేళనాల పరిమాణం ఆధారంగా మరొక వ్యత్యాసం, చిన్న అణువుల (small molecules) మరియు పాలిమర్ల మధ్య వ్యత్యాసాన్ని చూపుతుంది.

సహజ సమ్మేళనాలు

సహజ సమ్మేళనాలు మొక్కలు లేదా జంతువుల ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడే వాటిని సూచిస్తాయి. వీటిలో చాలా వరకు సహజ వనరుల నుండి సేకరించబడతాయి, ఎందుకంటే కృత్రిమంగా ఉత్పత్తి చేయడం ఖరీదైనది. ఉదాహరణలలో చాలా చక్కెరలు, కొన్ని ఆల్కలాయిడ్లు మరియు టెర్పెనాయిడ్లు, విటమిన్ B12 వంటి కొన్ని పోషకాలు, మరియు సాధారణంగా, జీవులలో సహేతుకమైన సాంద్రతలలో ఉండే పెద్ద లేదా స్టీరియో ఐసోమెరిక్ సంక్లిష్ట అణువులను కలిగి ఉన్న సహజ ఉత్పత్తులు ఉన్నాయి.

జీవరసాయన శాస్త్రంలో ప్రధాన ప్రాముఖ్యత కలిగిన ఇతర సమ్మేళనాలు యాంటిజెన్లు, కార్బోహైడ్రేట్లు, ఎంజైమ్లు, హార్మోన్లు, లిపిడ్లు మరియు కొవ్వు ఆమ్లాలు, న్యూరోట్రాన్స్మిటర్లు, న్యూక్లియిక్ ఆమ్లాలు, ప్రోటీన్లు, పెప్టైడ్లు మరియు అమినో ఆమ్లాలు, లెక్టిన్లు, విటమిన్లు, మరియు కొవ్వులు మరియు నూనెలు.

కృత్రిమ సమ్మేళనాలు

ఇతర సమ్మేళనాల చర్య ద్వారా తయారు చేయబడిన సమ్మేళనాలను "కృత్రిమ" (synthetic) అని పిలుస్తారు. ఇవి ఇప్పటికే మొక్కలు/జంతువులలో కనిపించే సమ్మేళనాలు కావచ్చు లేదా సహజంగా సంభవించని కృత్రిమ సమ్మేళనాలు కావచ్చు.[17]

చాలా పాలిమర్లు (అన్ని ప్లాస్టిక్లు మరియు రబ్బరులను కలిగి ఉన్న వర్గం) కర్బన కృత్రిమ లేదా సెమీ-సింథటిక్ సమ్మేళనాలు.

బయోటెక్నాలజీ

అనేక కర్బన సమ్మేళనాలు—రెండు ఉదాహరణలు ఇథనాల్ మరియు ఇన్సులిన్—బ్యాక్టీరియా మరియు ఈస్ట్ వంటి జీవులను ఉపయోగించి పారిశ్రామికంగా తయారు చేయబడతాయి.[18] సాధారణంగా, ఒక జీవి యొక్క DNA సాధారణంగా ఆ జీవి ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడని సమ్మేళనాలను వ్యక్తీకరించడానికి మార్చబడుతుంది. ఇటువంటి అనేక బయోటెక్నాలజీ-ఇంజనీరింగ్ సమ్మేళనాలు గతంలో ప్రకృతిలో లేవు.[19]

డేటాబేస్‌లు

  • CAS డేటాబేస్ కర్బన సమ్మేళనాలపై డేటా కోసం అత్యంత సమగ్రమైన రిపోజిటరీ. SciFinder శోధన సాధనం అందించబడింది.
  • బైల్‌స్టెయిన్ డేటాబేస్ 9.8 మిలియన్ పదార్థాలపై సమాచారాన్ని కలిగి ఉంది, 1771 నుండి ప్రస్తుత శాస్త్రీయ సాహిత్యాన్ని కవర్ చేస్తుంది మరియు నేడు Reaxys ద్వారా అందుబాటులో ఉంది. ప్రతి పదార్థానికి నిర్మాణాలు మరియు భౌతిక మరియు రసాయన లక్షణాల యొక్క పెద్ద వైవిధ్యం అందుబాటులో ఉన్నాయి, అసలు సాహిత్యానికి సూచనతో.
  • PubChem సమ్మేళనాలపై 18.4 మిలియన్ ఎంట్రీలను కలిగి ఉంది మరియు ముఖ్యంగా ఔషధ రసాయన శాస్త్రం రంగాన్ని కవర్ చేస్తుంది.

కర్బన రసాయన శాస్త్రంలోని వివిధ శాఖల కోసం అనేక ప్రత్యేక డేటాబేస్‌లు ఉన్నాయి.[20]

నిర్మాణ నిర్ణయం

ప్రధాన వ్యాసం: Structure determination ప్రధాన సాధనాలు ప్రోటాన్ మరియు కార్బన్-13 NMR స్పెక్ట్రోస్కోపీ, IR స్పెక్ట్రోస్కోపీ, మాస్ స్పెక్ట్రోమెట్రీ, UV-Vis స్పెక్ట్రోస్కోపీ మరియు X-రే క్రిస్టల్లాగ్రఫీ.[21]

ఇవి కూడా చూడండి

సూచనలు

  1. ↑ 1.0 1.1 1.2 Seager, Spencer L.; Slabaugh, Michael R. (2004). Chemistry for Today: General, Organic, and Biochemistry. Thomson Brooks/Cole. p. 342. ISBN 9780534399696. OCLC 155910842.
  2. ↑ Smith, Cory. “Petrochemicals”. American Fuel & Petrochemical Manufacturers. Archived from the original on 11 September 2021. Retrieved 18 December 2016.
  3. ↑ IUPAC, Compendium of Chemical Terminology, 5th ed. (the “Gold Book”). Online version: “Organyl groups”. doi:10.1351/goldbook.O04329
  4. ↑ Fullerene derivatives are more frequently considered organic, and fullerene chemistry is usually considered a branch of organic chemistry. The methods of organic synthesis have been applied to the rational synthesis of fullerenes and carbon nanotubes.
  5. ↑ “Organic Chemistry”. Archived from the original on 2022-09-16. Retrieved 2022-08-25.
  6. ↑ “Life Force, Naturalism & Holism”. Encyclopedia Britannica. July 20, 1998. Retrieved March 10, 2024.
  7. ↑ Naylor, R. L.; Martin, J. D.; Staley, R. (2023). “Vital Physics”. Physics in Perspective. 25 (1–2): 1–2. Bibcode 2023PhP....25....1N. doi:10.1007/s00016-023-00297-z. Retrieved 2024-03-10.
  8. ↑ Wilkinson, Ian (2002-06-10). “History of Clinical Chemistry”. EJIFCC. 13 (4): 114–118. PMC PMC6208063. ISSN 1650-3414.
  9. ↑ Coulter, Ian; Snider, Pamela; Neil, Amy (June 2019). “Vitalism–A Worldview Revisited: A Critique Of Vitalism And Its Implications For Integrative Medicine”. Integrative Medicine: A Clinician's Journal. 18 (3): 60–73. PMC PMC7217401. PMID 32549817.
  10. ↑ “Vitalism: Physiological Chemistry”. Routledge Encyclopedia of Philosophy. March 10, 2024. Retrieved March 10, 2024.
  11. ↑ Leicester, Henry Marshall; Klickstein, Herbert S. (1951). A Source Book in Chemistry, 1400-1900. Harvard University Press. p. 309.
  12. ↑ Corey, E. J.; Cheng, Xue-Min (1989). The Logic of Chemical Synthesis. Wiley. “"The words carbogen and carbogenic can be regarded as synonymous with the traditional terms organic compound and organic. Despite habit and history, the authors are not comfortable with the logic of several common chemical usages of organic, for example organic synthesis."”. ISBN 9780471509790.
  13. ↑ Jiang, C.; Srinivasan, S. G.; Caro, A.; Maloy, S. A. (2008). “Structural, elastic, and electronic properties of Fe3C from first principles”. Journal of Applied Physics. 103 (4): 043502–043502–8. arXiv:0711.1528. Bibcode 2008JAP...103d3502J. doi:10.1063/1.2884529. S2CID 94576016.
  14. ↑ “IUPAC Blue Book, Urea and Its Derivatives Rule C-971”. Archived from the original on 2021-05-06. Retrieved 2009-11-22.
  15. ↑ “IUPAC Blue Book, Table 28(a) Carboxylic acids and related groups. Unsubstituted parent structures”. Archived from the original on 2021-06-28. Retrieved 2009-11-22.
  16. ↑ S. A. Benner; K. G. Devine; L. N. Matveeva; D. H. Powell (2000). “The missing organic molecules on Mars”. Proceedings of the National Academy of Sciences. 97 (6): 2425–2430. Bibcode 2000PNAS...97.2425B. doi:10.1073/pnas.040539497. PMC PMC15945. PMID 10706606.
  17. ↑ Wright, Peter M.; Seiple, Ian B.; Myers, Andrew G. (2014). “The Evolving Role of Chemical Synthesis in Antibacterial Drug Discovery”. Angewandte Chemie International Edition. 53 (34): 8840–8869. doi:10.1002/anie.201310843. PMC PMC4536949.
  18. ↑ Korpi, Anne; Järnberg, Jill; Pasanen, Anna-Liisa (2009). “Microbial volatile organic compounds”. Critical Reviews in Toxicology. 39 (2): 139–193. doi:10.1080/10408440802291497. PMID 19204852. S2CID 98688955. ISSN 1547-6898.
  19. ↑ Durland, Justin; Ahmadian-Moghadam, Hamid (2022). “Genetics, Mutagenesis”. StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing. PMID 32809354. Archived from the original on 2023-07-09. Retrieved 2023-01-04.
  20. ↑ Borysov, Stanislav S.; Geilhufe, R. Matthias; Balatsky, Alexander V. (2017-02-09). “Organic materials database: An open-access online database for data mining”. PLOS ONE. 12 (2). Bibcode 2017PLoSO..1271501B. doi:10.1371/journal.pone.0171501. PMC PMC5300202. PMID 28182744. ISSN 1932-6203. article-number: e0171501.
  21. ↑ Ernö Pretsch, Philippe Bühlmann, Martin Badertscher (2009), Structure Determination of Organic Compounds (Fourth, Revised and Enlarged Edition). Springer-Verlag Berlin Heidelberg

బాహ్య లింకులు

మూలం: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Organic compound” వ్యాసానికి అనువాదం. మూల వ్యాసం: https://en.wikipedia.org/wiki/Organic_compound ఈ అనువాదం స్వయంచాలకంగా రూపొందించబడింది.

Retrieved from "https://ltrc.sciwiki.in/index.php?title=కర్బన_సమ్మేళనం&oldid=6163"