పెంటాఫ్లోరోఈథేన్: Difference between revisions

From LTRC
VisualWikitext
ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Pentafluoroethane” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం
 
ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Pentafluoroethane” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం
 
Line 5: Line 5:
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | పేర్లు
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | పేర్లు
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ప్రాధాన్య IUPAC నామం
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ప్రాధాన్యత కలిగిన IUPAC పేరు
| పెంటాఫ్లోరోఈథేన్
| పెంటాఫ్లోరోఈథేన్
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ఇతర పేర్లు
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ఇతర పేర్లు
| పెంటాఫ్లోరోఈథేన్, జెనెట్రాన్ HFC 125, ఖ్లాడాన్ 125, సువా 125, ఫ్రియాన్ 125, Fc-125, R-125
| పెంటాఫ్లోరోఈథేన్, జెనెట్రాన్ HFC 125, క్లాడాన్ 125, సువా 125, ఫ్రియాన్ 125, Fc-125, R-125
|-
|-
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | గుర్తింపు సంఖ్యలు
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | గుర్తింపు సంఖ్యలు
Line 31: Line 31:
| 6TQ8593LRQ
| 6TQ8593LRQ
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | CompTox డాష్‌బోర్డ్ ( EPA )
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | కాంప్‌టాక్స్ డాష్‌బోర్డ్ ( EPA )
| DTXSID1024251
| DTXSID1024251
|-
|-
Line 52: Line 52:
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | సాంద్రత
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | సాంద్రత
| 1.53 g/cm (−48.5 °C వద్ద ద్రవం)
| 1.53 g/cm (ద్రవం −48.5 °C వద్ద)
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ద్రవీభవన స్థానం
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ద్రవీభవన స్థానం
Line 64: Line 64:
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ప్రత్యేకంగా పేర్కొన్నవి తప్ప, డేటా పదార్థాల యొక్క
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ప్రత్యేకంగా పేర్కొన్నవి తప్ప, డేటా పదార్థాల యొక్క
| ప్రామాణిక స్థితి (25 °C [77 °F], 100 kPa వద్ద) ఇవ్వబడింది. N నిర్ధారించండి ( ఏమిటి ?) ఇన్ఫోబాక్స్ సూచనలు
| ప్రామాణిక స్థితి (25 °C [77 °F], 100 kPa వద్ద) ఇవ్వబడింది. N సరిచూడండి ( ఏమిటి ?) ఇన్ఫోబాక్స్ సూచనలు
|}
|}


'''పెంటాఫ్లోరోఈథేన్''' (Pentafluoroethane) అనేది CF<sub>3</sub>CHF<sub>2</sub> ఫార్ములా కలిగిన ఒక [[హైడ్రోఫ్లోరోకార్బన్]]. పెంటాఫ్లోరోఈథేన్ ప్రస్తుతం ఒక [[రిఫ్రిజిరెంట్]]గా (R-125 అని పిలుస్తారు) మరియు [[అగ్నిమాపక వ్యవస్థ]]లలో [[అగ్నిమాపక కారకం]]గా (fire suppression agent) ఉపయోగించబడుతోంది.
'''పెంటాఫ్లోరోఈథేన్''' (Pentafluoroethane) అనేది CF<sub>3</sub>CHF<sub>2</sub> ఫార్ములా కలిగిన ఒక [[హైడ్రోఫ్లోరోకార్బన్]]. పెంటాఫ్లోరోఈథేన్ ప్రస్తుతం [[శీతలీకరణి]]గా (R-125 అని పిలుస్తారు) మరియు [[అగ్నిమాపక వ్యవస్థ]]లలో [[అగ్నిమాపక కారకం]]గా ఉపయోగించబడుతోంది.


పెంటాఫ్లోరోఈథేన్ ఓజోన్‌ను క్షీణింపజేయదు, కాబట్టి ఇది అంతకుముందు ఉపయోగించిన ఓజోన్‌ను క్షీణింపజేసే ఫ్లోరినేటెడ్ రసాయనాల స్థానాన్ని భర్తీ చేసింది. అయితే, దీనికి [[ఓజోన్ క్షీణత సామర్థ్యం]] (ozone depletion potential) సున్నా అయినప్పటికీ, [[యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఎన్విరాన్‌మెంటల్ ప్రొటెక్షన్ ఏజెన్సీ]] (EPA) మరియు ఇతరుల నివేదికల ప్రకారం, ఇది కార్బన్ డయాక్సైడ్ కంటే 3450 రెట్లు ఎక్కువ [[గ్లోబల్ వార్మింగ్ సామర్థ్యం]] (global warming potential) కలిగి ఉంది.<ref>(March 29, 2006). [http://www.epa.gov/EPA-AIR/2006/March/Day-29/a3030.htm Protection of Stratospheric Ozone: Notice 20 for Significant New Alternatives Policy Program]. ''Federal Register Environmental Documents''.</ref><ref>https://www.dcceew.gov.au/environment/protection/ozone/rac/global-warming-potential-values-hfc-refrigerants#hfcs</ref>
పెంటాఫ్లోరోఈథేన్ ఓజోన్‌ను క్షీణింపజేయదు, కాబట్టి ఇది అంతకుముందు ఉపయోగించిన ఓజోన్‌ను క్షీణింపజేసే ఫ్లోరినేటెడ్ రసాయనాల స్థానాన్ని భర్తీ చేసింది. అయితే, దీనికి [[ఓజోన్ క్షీణత సామర్థ్యం]] సున్నా అయినప్పటికీ, [[యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఎన్విరాన్‌మెంటల్ ప్రొటెక్షన్ ఏజెన్సీ]] (EPA) మరియు ఇతరుల నివేదికల ప్రకారం, ఇది కార్బన్ డయాక్సైడ్ కంటే 3450 రెట్లు ఎక్కువ [[గ్లోబల్ వార్మింగ్ సామర్థ్యం]] కలిగి ఉంది.<ref>(March 29, 2006). [http://www.epa.gov/EPA-AIR/2006/March/Day-29/a3030.htm Protection of Stratospheric Ozone: Notice 20 for Significant New Alternatives Policy Program]. ''Federal Register Environmental Documents''.</ref><ref>https://www.dcceew.gov.au/environment/protection/ozone/rac/global-warming-potential-values-hfc-refrigerants#hfcs</ref>


== రిఫ్రిజిరెంట్ ==
== శీతలీకరణి ==


[[డిఫ్లోరోమీథేన్]]తో కలిసిన పెంటాఫ్లోరోఈథేన్ యొక్క నియర్ [[అజియోట్రోపిక్ మిశ్రమం]]ను [[R-410A]] అని పిలుస్తారు, ఇది కొత్త రిఫ్రిజిరెంట్ వ్యవస్థలలో వివిధ [[క్లోరోఫ్లోరోకార్బన్]]లకు (సాధారణంగా ''ఫ్రియాన్'' అని పిలుస్తారు) సాధారణ ప్రత్యామ్నాయం.
[[డైఫ్లోరోమీథేన్]]తో దాదాపు [[అజియోట్రోపిక్ మిశ్రమం]]గా ఉన్న పెంటాఫ్లోరోఈథేన్‌ను [[R-410A]] అని పిలుస్తారు, ఇది కొత్త శీతలీకరణ వ్యవస్థలలో వివిధ [[క్లోరోఫ్లోరోకార్బన్]]లకు (సాధారణంగా ''ఫ్రియాన్'' అని పిలుస్తారు) సాధారణ ప్రత్యామ్నాయం.


== అగ్నిమాపక వ్యవస్థలు ==
== అగ్నిమాపక వ్యవస్థలు ==
HFC-125 (ECARO-25 / FE-25 / NAF S 125) అనేది ఒక [[వాయు అగ్నిమాపక]] కారకం, దీనిని క్లీన్ ఏజెంట్ అగ్నిమాపక వ్యవస్థలలో ఉపయోగించవచ్చు. అదనంగా, HFC-125 విడుదలైన తర్వాత విలువైన పరికరాలు మరియు పదార్థాలపై ఎటువంటి అవశేషాలను వదలదు.<ref>[http://www.fike.com/products/ecaro-25-clean-agent-fire-suppression-2/ ECARO-25® Clean Agent Fire Suppression - HFC-125]. ''Fike''.</ref> ఇది సాధారణంగా ఫైర్ స్ప్రింక్లర్ నుండి వచ్చే నీరు ఖరీదైన పరికరాలను పాడుచేసే పరిస్థితులలో లేదా మ్యూజియాలు, బ్యాంకులు, క్లీన్ రూమ్‌లు మరియు ఆసుపత్రుల వంటి నీటి ఆధారిత అగ్ని రక్షణ అసాధ్యమైన చోట ఉపయోగించబడుతుంది. HFC-125 క్లీన్ ఏజెంట్ ఒత్తిడితో కూడిన కంటైనర్‌లో నిల్వ చేయబడుతుంది మరియు గ్యాస్‌గా ప్రమాదకర ప్రాంతంలోకి విడుదల చేయబడుతుంది. ఈ ఏజెంట్ వాసన లేనిది, రంగులేనిది, విద్యుత్తును ప్రసరింపజేయనిది, తుప్పు పట్టనిది మరియు ఎటువంటి అవశేషాలను వదలదు. ఇది అధిక విలువ కలిగిన ఆస్తులు ఉన్న మూసివున్న ప్రదేశాలలో ఉపయోగించబడుతుంది.
HFC-125 (ECARO-25 / FE-25 / NAF S 125) అనేది ఒక [[వాయు అగ్నిమాపక]] కారకం, దీనిని క్లీన్ ఏజెంట్ అగ్నిమాపక వ్యవస్థలలో ఉపయోగించవచ్చు. అదనంగా, HFC-125 విడుదలైన తర్వాత విలువైన పరికరాలు మరియు పదార్థాలపై ఎటువంటి అవశేషాలను వదలదు.<ref>[http://www.fike.com/products/ecaro-25-clean-agent-fire-suppression-2/ ECARO-25® Clean Agent Fire Suppression - HFC-125]. ''Fike''.</ref> ఇది సాధారణంగా అగ్నిమాపక స్ప్రింక్లర్ నుండి వచ్చే నీరు ఖరీదైన పరికరాలను పాడుచేసే పరిస్థితులలో లేదా మ్యూజియంలు, బ్యాంకులు, క్లీన్ రూమ్‌లు మరియు ఆసుపత్రుల వంటి నీటి ఆధారిత అగ్ని రక్షణ అసాధ్యమైన చోట ఉపయోగించబడుతుంది. HFC-125 క్లీన్ ఏజెంట్ ఒత్తిడితో కూడిన కంటైనర్‌లో నిల్వ చేయబడుతుంది మరియు వాయువు రూపంలో ప్రమాదకర ప్రాంతంలోకి ప్రవేశపెట్టబడుతుంది. ఈ కారకం వాసన లేనిది, రంగులేనిది, విద్యుత్తును ప్రసరింపజేయనిది, తుప్పు పట్టనిది మరియు ఎటువంటి అవశేషాలను వదలదు. ఇది అధిక విలువ కలిగిన ఆస్తులు ఉన్న ఆక్రమిత మూసివేసిన ప్రాంతాలలో ఉపయోగించబడుతుంది.


HFC-125 వేడిని ఉత్పత్తి చేయగల సామర్థ్యం కంటే వేగంగా దాని పరమాణు స్థాయిలో ఉష్ణ శక్తిని గ్రహించడం ద్వారా మంటలను ఆర్పేస్తుంది, తద్వారా మంటలు కొనసాగలేవు. ఇది దహన ప్రక్రియ యొక్క గొలుసు చర్యతో రసాయనికంగా జోక్యం చేసుకోవడానికి ఫ్రీ రాడికల్స్‌ను కూడా ఏర్పరుస్తుంది. ఇది ప్రజలకు సురక్షితమైన మరియు పరికరాలకు ఎటువంటి నష్టం కలిగించని అత్యంత ప్రభావవంతమైన అగ్నిమాపక కారకం.
HFC-125 వేడిని ఉత్పత్తి చేసే దానికంటే వేగంగా దాని పరమాణు స్థాయిలో ఉష్ణ శక్తిని గ్రహించడం ద్వారా మంటలను ఆర్పేస్తుంది, తద్వారా మంటలు కొనసాగలేవు. ఇది దహన ప్రక్రియ యొక్క గొలుసు చర్యతో రసాయనికంగా జోక్యం చేసుకోవడానికి ఫ్రీ రాడికల్స్‌ను కూడా ఏర్పరుస్తుంది. ఇది ప్రజలకు సురక్షితమైన మరియు పరికరాలకు ఎటువంటి నష్టం కలిగించని అత్యంత ప్రభావవంతమైన అగ్నిమాపక కారకంగా మారుస్తుంది.


HFC-125 ఒక క్లీన్ ఏజెంట్‌గా పరిగణించబడుతుంది మరియు అందువల్ల [[నేషనల్ ఫైర్ ప్రొటెక్షన్ అసోసియేషన్]] యొక్క 2001 - స్టాండర్డ్ ఫర్ క్లీన్ ఏజెంట్ ఫైర్ ఎక్స్‌టింగ్విషింగ్ సిస్టమ్స్‌లో చేర్చబడింది.
HFC-125 ఒక క్లీన్ ఏజెంట్‌గా పరిగణించబడుతుంది మరియు అందువల్ల [[నేషనల్ ఫైర్ ప్రొటెక్షన్ అసోసియేషన్]] యొక్క 2001 - స్టాండర్డ్ ఫర్ క్లీన్ ఏజెంట్ ఫైర్ ఎక్స్‌టింగ్విషింగ్ సిస్టమ్స్‌లో చేర్చబడింది.
Line 84: Line 84:
== పర్యావరణ ప్రభావం ==
== పర్యావరణ ప్రభావం ==


HFC-125 అనేది [[హలోన్ 1301]] వంటి [[క్లోరిన్]]- లేదా [[బ్రోమిన్]]-కలిగిన రసాయనాలకు ఓజోన్ క్షీణించని ప్రత్యామ్నాయం. CO<sub>2</sub> కంటే 3500 రెట్లు ఎక్కువ గ్లోబల్ వార్మింగ్ పొటెన్షియల్ (GWP) మరియు 29 సంవత్సరాల [[గ్రీన్‌హౌస్ వాయువు#వాతావరణ జీవితకాలం|వాతావరణ జీవితకాలం]] కారణంగా, ఇది [[మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్]] యొక్క నియంత్రిత పదార్థాల జాబితాలో చేర్చబడింది.<ref>మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ సెక్షన్ 1.1. 2016 [[కిగాలీ సవరణ]]తో సహా (2019లో అమలులోకి వచ్చింది)</ref><ref name="AR4">(2007). [https://web.archive.org/web/20161201152606/http://www.ipcc.ch/publications_and_data/ar4/wg1/en/ch2.html Climate Change 2007: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change]. Cambridge University Press.</ref>
HFC-125 అనేది [[హలోన్ 1301]] వంటి [[క్లోరిన్]]- లేదా [[బ్రోమిన్]]-కలిగిన రసాయనాలకు ఓజోన్ క్షీణించని ప్రత్యామ్నాయం. CO<sub>2</sub> కంటే 3500 రెట్లు ఎక్కువ గ్లోబల్ వార్మింగ్ పొటెన్షియల్ (GWP) మరియు 29 సంవత్సరాల [[గ్రీన్‌హౌస్ వాయువు#వాతావరణ జీవితకాలం|వాతావరణ జీవితకాలం]] కారణంగా, ఇది [[మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్]] యొక్క నియంత్రిత పదార్ధాల జాబితాలో చేర్చబడింది.<ref>మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ సెక్షన్ 1.1. 2016 [[కిగాలీ సవరణ]]తో సహా (2019లో అమలులోకి వచ్చింది)</ref><ref name="AR4">(2007). [https://web.archive.org/web/20161201152606/http://www.ipcc.ch/publications_and_data/ar4/wg1/en/ch2.html Climate Change 2007: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change]. Cambridge University Press.</ref>


మార్కెట్లోకి ప్రవేశపెట్టినప్పుడు HFC-125 నివాస స్థలాలలో ఉపయోగించడానికి సురక్షితమైనదిగా పరిగణించబడలేదు. US EPA [https://www.epa.gov/snap సిగ్నిఫికెంట్ న్యూ ఆల్టర్నేటివ్ పాలసీ] (SNAP) జాబితా దీనిని ప్రతిబింబించింది. క్లీన్ ఏజెంట్ ఫైర్ ఎక్స్‌టింగ్విషింగ్ సిస్టమ్స్ 2004 ఎడిషన్‌పై NFPA ప్రమాణంలో PBPK మోడల్ ప్రవేశపెట్టబడిన తర్వాత, ఆ పరిమితి సడలించబడింది మరియు ఇప్పుడు HFC-125 నివాస ప్రమాదకర ప్రాంతాలలో ఉపయోగించవచ్చు. సాధారణంగా, క్లాస్ B (మండే ద్రవం) ప్రమాదాలు ఏజెంట్ యొక్క [[నో-అబ్జర్వ్డ్-అడ్వర్స్-ఎఫెక్ట్ లెవల్]] (NOAEL) కంటే ఎక్కువ సాంద్రతలను కోరుకుంటాయి, కాబట్టి ఏజెంట్‌కు ఎక్కువ కాలం బహిర్గతం కాకుండా ఉండటానికి అదనపు జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి.
మార్కెట్లోకి ప్రవేశపెట్టినప్పుడు HFC-125 ఆక్రమిత ప్రదేశాలలో ఉపయోగించడానికి సురక్షితంగా పరిగణించబడలేదు. US EPA [https://www.epa.gov/snap సిగ్నిఫికెంట్ న్యూ ఆల్టర్నేటివ్ పాలసీ] (SNAP) జాబితా దీనిని ప్రతిబింబించింది. క్లీన్ ఏజెంట్ ఫైర్ ఎక్స్‌టింగ్విషింగ్ సిస్టమ్స్ 2004 ఎడిషన్‌పై NFPA ప్రమాణంలో PBPK మోడల్ ప్రవేశపెట్టడం మరియు ఆమోదించడం తర్వాత, ఆంక్షలు సడలించబడ్డాయి మరియు ఇప్పుడు HFC-125ని ఆక్రమిత ప్రమాదకర ప్రాంతాలలో ఉపయోగించవచ్చు. సాధారణంగా, క్లాస్ B (మండే ద్రవం) ప్రమాదాలు ఏజెంట్ యొక్క [[నో-అబ్జర్వ్డ్-అడ్వర్స్-ఎఫెక్ట్ లెవల్]] (NOAEL) కంటే ఎక్కువ సాంద్రతలను కోరుకుంటాయి, కాబట్టి ఏజెంట్‌కు ఎక్కువ కాలం బహిర్గతం కాకుండా ఉండటానికి అదనపు జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి.


అధిక ఉష్ణోగ్రతల వద్ద, పెంటాఫ్లోరోఈథేన్ విచ్ఛిన్నమై [[హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్]]ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఇది పదునైన, ఘాటైన వాసన ద్వారా గమనించవచ్చు, ఇది ప్రమాదకర స్థాయి కంటే చాలా తక్కువ సాంద్రతలలో కూడా గుర్తించబడుతుంది. ఇతర విచ్ఛిన్న ఉత్పత్తులలో [[కార్బొనిల్ ఫ్లోరైడ్]], [[కార్బన్ మోనాక్సైడ్]] మరియు [[కార్బన్ డయాక్సైడ్]] ఉన్నాయి. మంటలను ఆర్పడానికి HFC-125 వ్యవస్థను సక్రియం చేసిన గదిలోకి తిరిగి ప్రవేశించే ముందు, వాతావరణాన్ని పరీక్షించాలి. పెంటాఫ్లోరోఈథేన్‌కు జోడించిన [http://patft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO1&Sect2=HITOFF&d=PALL&p=1&u=%2Fnetahtml%2FPTO%2Fsrchnum.htm&r=1&f=G&l=50&s1=6,402,975.PN.&OS=PN/6,402,975&RS=PN/6,402,975 యాసిడ్ స్కావెంజింగ్ అడిటివ్] హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్ మొత్తాన్ని తగ్గించగలదు.
అధిక ఉష్ణోగ్రతల వద్ద, పెంటాఫ్లోరోఈథేన్ విచ్ఛిన్నమై [[హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్]]ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఇది ప్రమాదకర స్థాయి కంటే చాలా తక్కువ సాంద్రతలలో కూడా గుర్తించగల పదునైన, ఘాటైన వాసనగా కనిపిస్తుంది. ఇతర విచ్ఛిన్న ఉత్పత్తులలో [[కార్బొనిల్ ఫ్లోరైడ్]], [[కార్బన్ మోనాక్సైడ్]] మరియు [[కార్బన్ డయాక్సైడ్]] ఉన్నాయి. మంటలను ఆర్పడానికి HFC-125 వ్యవస్థను యాక్టివేట్ చేసిన గదిలోకి తిరిగి ప్రవేశించే ముందు, వాతావరణాన్ని పరీక్షించాలి. పెంటాఫ్లోరోఈథేన్‌కు జోడించిన [http://patft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO1&Sect2=HITOFF&d=PALL&p=1&u=%2Fnetahtml%2FPTO%2Fsrchnum.htm&r=1&f=G&l=50&s1=6,402,975.PN.&OS=PN/6,402,975&RS=PN/6,402,975 యాసిడ్ స్కావెంజింగ్ అడిటివ్] హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్ మొత్తాన్ని తగ్గించగలదు.


== బ్రాండ్లు ==
== బ్రాండ్లు ==


ECARO-25 అనేది ఫైక్ కార్పొరేషన్ యొక్క నమోదిత [[ట్రేడ్‌మార్క్]]. FE-25 అనేది E. I. డు పాంట్ డి నెమోర్స్ అండ్ కంపెనీ లేదా దాని అనుబంధ సంస్థల నమోదిత ట్రేడ్‌మార్క్. NAF S 125 (HFC-125 మరియు యాసిడ్ స్కావెంజింగ్ అడిటివ్) అనేది సేఫ్టీ హై-టెక్ యొక్క ట్రేడ్‌మార్క్.
ECARO-25 అనేది ఫైక్ కార్పొరేషన్ యొక్క నమోదిత [[ట్రేడ్‌మార్క్]]. FE-25 అనేది E. I. డు పాంట్ డి నెమోర్స్ అండ్ కంపెనీ లేదా దాని అనుబంధ సంస్థల నమోదిత ట్రేడ్‌మార్క్. NAF S 125 (HFC-125 ప్లస్ యాసిడ్ స్కావెంజింగ్ అడిటివ్) అనేది సేఫ్టీ హై-టెక్ యొక్క ట్రేడ్‌మార్క్.


== సూచనలు ==
== సూచనలు ==
Line 106: Line 106:


{{DEFAULTSORT:Pentafluoroethane}}
{{DEFAULTSORT:Pentafluoroethane}}
[[Category:ఫ్లోరోఆల్కేన్లు]]
[[Category:ఫ్లోరో ఆల్కేన్లు]]
[[Category:అగ్నిమాపక కారకాలు]]
[[Category:అగ్నిమాపక కారకాలు]]
[[Category:హైడ్రోఫ్లోరోకార్బన్లు]]
[[Category:హైడ్రోఫ్లోరోకార్బన్లు]]
[[Category:హలోఈథేన్లు]]
[[Category:హాలోఈథేన్లు]]
[[Category:పెంటాఫ్లోరోఈథైల్ సమ్మేళనాలు]]
[[Category:పెంటాఫ్లోరోఇథైల్ సమ్మేళనాలు]]


----
----

Latest revision as of 10:52, 7 October 2026

పేర్లు
ప్రాధాన్యత కలిగిన IUPAC పేరు పెంటాఫ్లోరోఈథేన్
ఇతర పేర్లు పెంటాఫ్లోరోఈథేన్, జెనెట్రాన్ HFC 125, క్లాడాన్ 125, సువా 125, ఫ్రియాన్ 125, Fc-125, R-125
గుర్తింపు సంఖ్యలు
CAS సంఖ్య 354-33-6
ChemSpider 9256
ECHA ఇన్ఫోకార్డ్ 100.005.962
EC సంఖ్య 206-557-8
PubChem CID 9633
UNII 6TQ8593LRQ
కాంప్‌టాక్స్ డాష్‌బోర్డ్ ( EPA ) DTXSID1024251
InChI InChI=1S/C2HF5/c3-1(4)2(5,6)7/h1H
Key: GTLACDSXYULKMZ-UHFFFAOYSA-N
InChI=1/C2HF5/c3-1(4)2(5,6)7/h1H
Key: GTLACDSXYULKMZ-UHFFFAOYAX
SMILES FC(F)C(F)(F)F
ధర్మాలు
రసాయన సంకేతం C2HF5
మోలార్ ద్రవ్యరాశి 120.022 g·mol
రూపం రంగులేని వాయువు. స్వల్పమైన, దాదాపు గుర్తించలేని వాసన కలిగి ఉంటుంది
సాంద్రత 1.53 g/cm (ద్రవం −48.5 °C వద్ద)
ద్రవీభవన స్థానం −103.0 °C (−153.4 °F; 170.2 K)
బాష్పీభవన స్థానం −48.5 °C (−55.3 °F; 224.7 K)
బాష్ప పీడనం 1414.05 kPa (25 °C వద్ద)
ప్రత్యేకంగా పేర్కొన్నవి తప్ప, డేటా పదార్థాల యొక్క ప్రామాణిక స్థితి (25 °C [77 °F], 100 kPa వద్ద) ఇవ్వబడింది. N సరిచూడండి ( ఏమిటి ?) ఇన్ఫోబాక్స్ సూచనలు

పెంటాఫ్లోరోఈథేన్ (Pentafluoroethane) అనేది CF3CHF2 ఫార్ములా కలిగిన ఒక హైడ్రోఫ్లోరోకార్బన్. పెంటాఫ్లోరోఈథేన్ ప్రస్తుతం శీతలీకరణిగా (R-125 అని పిలుస్తారు) మరియు అగ్నిమాపక వ్యవస్థలలో అగ్నిమాపక కారకంగా ఉపయోగించబడుతోంది.

పెంటాఫ్లోరోఈథేన్ ఓజోన్‌ను క్షీణింపజేయదు, కాబట్టి ఇది అంతకుముందు ఉపయోగించిన ఓజోన్‌ను క్షీణింపజేసే ఫ్లోరినేటెడ్ రసాయనాల స్థానాన్ని భర్తీ చేసింది. అయితే, దీనికి ఓజోన్ క్షీణత సామర్థ్యం సున్నా అయినప్పటికీ, యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఎన్విరాన్‌మెంటల్ ప్రొటెక్షన్ ఏజెన్సీ (EPA) మరియు ఇతరుల నివేదికల ప్రకారం, ఇది కార్బన్ డయాక్సైడ్ కంటే 3450 రెట్లు ఎక్కువ గ్లోబల్ వార్మింగ్ సామర్థ్యం కలిగి ఉంది.[1][2]

శీతలీకరణి

డైఫ్లోరోమీథేన్తో దాదాపు అజియోట్రోపిక్ మిశ్రమంగా ఉన్న పెంటాఫ్లోరోఈథేన్‌ను R-410A అని పిలుస్తారు, ఇది కొత్త శీతలీకరణ వ్యవస్థలలో వివిధ క్లోరోఫ్లోరోకార్బన్లకు (సాధారణంగా ఫ్రియాన్ అని పిలుస్తారు) సాధారణ ప్రత్యామ్నాయం.

అగ్నిమాపక వ్యవస్థలు

HFC-125 (ECARO-25 / FE-25 / NAF S 125) అనేది ఒక వాయు అగ్నిమాపక కారకం, దీనిని క్లీన్ ఏజెంట్ అగ్నిమాపక వ్యవస్థలలో ఉపయోగించవచ్చు. అదనంగా, HFC-125 విడుదలైన తర్వాత విలువైన పరికరాలు మరియు పదార్థాలపై ఎటువంటి అవశేషాలను వదలదు.[3] ఇది సాధారణంగా అగ్నిమాపక స్ప్రింక్లర్ నుండి వచ్చే నీరు ఖరీదైన పరికరాలను పాడుచేసే పరిస్థితులలో లేదా మ్యూజియంలు, బ్యాంకులు, క్లీన్ రూమ్‌లు మరియు ఆసుపత్రుల వంటి నీటి ఆధారిత అగ్ని రక్షణ అసాధ్యమైన చోట ఉపయోగించబడుతుంది. HFC-125 క్లీన్ ఏజెంట్ ఒత్తిడితో కూడిన కంటైనర్‌లో నిల్వ చేయబడుతుంది మరియు వాయువు రూపంలో ప్రమాదకర ప్రాంతంలోకి ప్రవేశపెట్టబడుతుంది. ఈ కారకం వాసన లేనిది, రంగులేనిది, విద్యుత్తును ప్రసరింపజేయనిది, తుప్పు పట్టనిది మరియు ఎటువంటి అవశేషాలను వదలదు. ఇది అధిక విలువ కలిగిన ఆస్తులు ఉన్న ఆక్రమిత మూసివేసిన ప్రాంతాలలో ఉపయోగించబడుతుంది.

HFC-125 వేడిని ఉత్పత్తి చేసే దానికంటే వేగంగా దాని పరమాణు స్థాయిలో ఉష్ణ శక్తిని గ్రహించడం ద్వారా మంటలను ఆర్పేస్తుంది, తద్వారా మంటలు కొనసాగలేవు. ఇది దహన ప్రక్రియ యొక్క గొలుసు చర్యతో రసాయనికంగా జోక్యం చేసుకోవడానికి ఫ్రీ రాడికల్స్‌ను కూడా ఏర్పరుస్తుంది. ఇది ప్రజలకు సురక్షితమైన మరియు పరికరాలకు ఎటువంటి నష్టం కలిగించని అత్యంత ప్రభావవంతమైన అగ్నిమాపక కారకంగా మారుస్తుంది.

HFC-125 ఒక క్లీన్ ఏజెంట్‌గా పరిగణించబడుతుంది మరియు అందువల్ల నేషనల్ ఫైర్ ప్రొటెక్షన్ అసోసియేషన్ యొక్క 2001 - స్టాండర్డ్ ఫర్ క్లీన్ ఏజెంట్ ఫైర్ ఎక్స్‌టింగ్విషింగ్ సిస్టమ్స్‌లో చేర్చబడింది.

పర్యావరణ ప్రభావం

HFC-125 అనేది హలోన్ 1301 వంటి క్లోరిన్- లేదా బ్రోమిన్-కలిగిన రసాయనాలకు ఓజోన్ క్షీణించని ప్రత్యామ్నాయం. CO2 కంటే 3500 రెట్లు ఎక్కువ గ్లోబల్ వార్మింగ్ పొటెన్షియల్ (GWP) మరియు 29 సంవత్సరాల వాతావరణ జీవితకాలం కారణంగా, ఇది మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ యొక్క నియంత్రిత పదార్ధాల జాబితాలో చేర్చబడింది.[4][5]

మార్కెట్లోకి ప్రవేశపెట్టినప్పుడు HFC-125 ఆక్రమిత ప్రదేశాలలో ఉపయోగించడానికి సురక్షితంగా పరిగణించబడలేదు. US EPA సిగ్నిఫికెంట్ న్యూ ఆల్టర్నేటివ్ పాలసీ (SNAP) జాబితా దీనిని ప్రతిబింబించింది. క్లీన్ ఏజెంట్ ఫైర్ ఎక్స్‌టింగ్విషింగ్ సిస్టమ్స్ 2004 ఎడిషన్‌పై NFPA ప్రమాణంలో PBPK మోడల్ ప్రవేశపెట్టడం మరియు ఆమోదించడం తర్వాత, ఆంక్షలు సడలించబడ్డాయి మరియు ఇప్పుడు HFC-125ని ఆక్రమిత ప్రమాదకర ప్రాంతాలలో ఉపయోగించవచ్చు. సాధారణంగా, క్లాస్ B (మండే ద్రవం) ప్రమాదాలు ఏజెంట్ యొక్క నో-అబ్జర్వ్డ్-అడ్వర్స్-ఎఫెక్ట్ లెవల్ (NOAEL) కంటే ఎక్కువ సాంద్రతలను కోరుకుంటాయి, కాబట్టి ఏజెంట్‌కు ఎక్కువ కాలం బహిర్గతం కాకుండా ఉండటానికి అదనపు జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి.

అధిక ఉష్ణోగ్రతల వద్ద, పెంటాఫ్లోరోఈథేన్ విచ్ఛిన్నమై హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఇది ప్రమాదకర స్థాయి కంటే చాలా తక్కువ సాంద్రతలలో కూడా గుర్తించగల పదునైన, ఘాటైన వాసనగా కనిపిస్తుంది. ఇతర విచ్ఛిన్న ఉత్పత్తులలో కార్బొనిల్ ఫ్లోరైడ్, కార్బన్ మోనాక్సైడ్ మరియు కార్బన్ డయాక్సైడ్ ఉన్నాయి. మంటలను ఆర్పడానికి HFC-125 వ్యవస్థను యాక్టివేట్ చేసిన గదిలోకి తిరిగి ప్రవేశించే ముందు, వాతావరణాన్ని పరీక్షించాలి. పెంటాఫ్లోరోఈథేన్‌కు జోడించిన యాసిడ్ స్కావెంజింగ్ అడిటివ్ హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్ మొత్తాన్ని తగ్గించగలదు.

బ్రాండ్లు

ECARO-25 అనేది ఫైక్ కార్పొరేషన్ యొక్క నమోదిత ట్రేడ్‌మార్క్. FE-25 అనేది E. I. డు పాంట్ డి నెమోర్స్ అండ్ కంపెనీ లేదా దాని అనుబంధ సంస్థల నమోదిత ట్రేడ్‌మార్క్. NAF S 125 (HFC-125 ప్లస్ యాసిడ్ స్కావెంజింగ్ అడిటివ్) అనేది సేఫ్టీ హై-టెక్ యొక్క ట్రేడ్‌మార్క్.

సూచనలు

  1. ↑ (March 29, 2006). Protection of Stratospheric Ozone: Notice 20 for Significant New Alternatives Policy Program. Federal Register Environmental Documents.
  2. ↑ https://www.dcceew.gov.au/environment/protection/ozone/rac/global-warming-potential-values-hfc-refrigerants#hfcs
  3. ↑ ECARO-25® Clean Agent Fire Suppression - HFC-125. Fike.
  4. ↑ మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ సెక్షన్ 1.1. 2016 కిగాలీ సవరణతో సహా (2019లో అమలులోకి వచ్చింది)
  5. ↑ (2007). Climate Change 2007: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge University Press.

బాహ్య లింకులు

మూలం: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Pentafluoroethane” వ్యాసానికి అనువాదం. మూల వ్యాసం: https://en.wikipedia.org/wiki/Pentafluoroethane ఈ అనువాదం స్వయంచాలకంగా రూపొందించబడింది.

Retrieved from "https://ltrc.sciwiki.in/index.php?title=పెంటాఫ్లోరోఈథేన్&oldid=3588"