ఇథైలమైన్: Difference between revisions

From LTRC
VisualWikitext
ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Ethylamine” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం
 
ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Ethylamine” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం
 
Line 5: Line 5:
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | పేర్లు
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | పేర్లు
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ప్రాధాన్యత కలిగిన IUPAC పేరు
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ప్రాధాన్యత కలిగిన IUPAC నామం
| ఇథనమైన్
| ఇథనమైన్
|-
|-
Line 151: Line 151:
| 1230 ppm (క్షీరదం)
| 1230 ppm (క్షీరదం)
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | LC Lo ( అత్యల్ప ప్రచురితమైనది )
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | LC Lo ( అత్యల్ప ప్రచురితమైన )
| 3000 ppm (ఎలుక, 4 గంటలు)<br />4000 ppm (ఎలుక, 4 గంటలు)
| 3000 ppm (ఎలుక, 4 గంటలు)<br />4000 ppm (ఎలుక, 4 గంటలు)
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | NIOSH
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | NIOSH
| (US ఆరోగ్య బహిర్గత పరిమితులు):
| (US ఆరోగ్య ఎక్స్‌పోజర్ పరిమితులు):
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | PEL (అనుమతించదగినది)
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | PEL (అనుమతించదగినది)
Line 178: Line 178:
|}
|}


'''ఇథైలమైన్''', దీనిని '''ఇథనమైన్''' అని కూడా పిలుస్తారు, ఇది C2H7N లేదా CH3CH2NH2 [[రసాయన సంకేతం|సంకేతం]] కలిగిన ఒక [[సేంద్రియ సమ్మేళనం]]. ఈ రంగులేని వాయువు బలమైన [[అమ్మోనియా]] వంటి వాసనను కలిగి ఉంటుంది. ఇది గది ఉష్ణోగ్రత కంటే కొంచెం తక్కువ వద్ద ద్రవీభవించి, దాదాపు అన్ని ద్రావణులలో [[మిశ్రణీయత|కలిసిపోయే]] ద్రవంగా మారుతుంది. ఇది [[అమైన్]]లకు సాధారణమైనట్లుగా, ఒక న్యూక్లియోఫిలిక్ [[క్షారం (రసాయన శాస్త్రం)|క్షారం]]. ఇథైలమైన్ రసాయన పరిశ్రమ మరియు [[సేంద్రియ సంశ్లేషణ]]లో విస్తృతంగా ఉపయోగించబడుతుంది.<ref name=Ullmann/> ఇది 21 CFR § 1310.02 ప్రకారం DEA జాబితా I రసాయనం.
'''ఇథైలమైన్''', దీనిని '''ఇథనమైన్''' అని కూడా పిలుస్తారు, ఇది C2H7N లేదా CH3CH2NH2 [[రసాయన సంకేతం|సంకేతం]] కలిగిన ఒక [[కర్బన సమ్మేళనం]]. ఈ రంగులేని వాయువు బలమైన [[అమ్మోనియా]] వంటి వాసనను కలిగి ఉంటుంది. ఇది గది ఉష్ణోగ్రత కంటే కొంచెం తక్కువ వద్ద ద్రవంగా మారుతుంది మరియు దాదాపు అన్ని ద్రావణాలలో [[మిశ్రణీయత|కలిసిపోతుంది]]. ఇది [[అమైన్]]లకు సాధారణమైనట్లుగా, ఒక న్యూక్లియోఫిలిక్ [[క్షారం (రసాయన శాస్త్రం)|క్షారం]]. ఇథైలమైన్ రసాయన పరిశ్రమ మరియు [[కర్బన సంశ్లేషణ]]లో విస్తృతంగా ఉపయోగించబడుతుంది.<ref name=Ullmann/> ఇది 21 CFR § 1310.02 ప్రకారం DEA జాబితా I రసాయనం.


== సంశ్లేషణ ==
== సంశ్లేషణ ==
ఇథైలమైన్ పెద్ద ఎత్తున రెండు ప్రక్రియల ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది. సాధారణంగా [[ఇథనాల్]] మరియు [[అమ్మోనియా]]లను ఆక్సైడ్ [[ఉత్ప్రేరకం]] సమక్షంలో కలుపుతారు:
ఇథైలమైన్ పెద్ద ఎత్తున రెండు ప్రక్రియల ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది. సాధారణంగా [[ఇథనాల్]] మరియు [[అమ్మోనియా]]లను ఆక్సైడ్ [[ఉత్ప్రేరకం]] సమక్షంలో కలిపి దీనిని తయారు చేస్తారు:
:CH3CH2OH + NH3 → CH3CH2NH2 + H2O
:CH3CH2OH + NH3 → CH3CH2NH2 + H2O
ఈ చర్యలో, ఇథైలమైన్‌తో పాటు [[డైఇథైలమైన్]] మరియు [[ట్రైఇథైలమైన్]]లు కూడా ఉత్పత్తి అవుతాయి. మొత్తంగా, ఈ మూడు అమైన్‌లు సంవత్సరానికి సుమారు 80 మిలియన్ కిలోగ్రాముల స్థాయిలో పారిశ్రామికంగా ఉత్పత్తి చేయబడతాయి.<ref name=Ullmann>Karsten Eller, Erhard Henkes, Roland Rossbacher, Hartmut Höke, "Amines, Aliphatic" Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry, Wiley-VCH, Weinheim, 2005.10.1002/14356007.a02_001</ref>
ఈ చర్యలో, ఇథైలమైన్‌తో పాటు [[డైఇథైలమైన్]] మరియు [[ట్రైఇథైలమైన్]]లు కూడా ఉత్పత్తి అవుతాయి. మొత్తంమీద, ఈ మూడు అమైన్‌లు సంవత్సరానికి సుమారు 80 మిలియన్ కిలోగ్రాముల చొప్పున పారిశ్రామికంగా ఉత్పత్తి చేయబడతాయి.<ref name=Ullmann>Karsten Eller, Erhard Henkes, Roland Rossbacher, Hartmut Höke, "Amines, Aliphatic" Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry, Wiley-VCH, Weinheim, 2005.10.1002/14356007.a02_001</ref>
ఇది [[ఎసిటాల్డిహైడ్]] యొక్క [[క్షయకరణ అమైనేషన్]] ద్వారా కూడా ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది.
ఇది [[ఎసిటాల్డిహైడ్]] యొక్క [[క్షయకరణ అమైనేషన్]] ద్వారా కూడా ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది.
:CH3CH2OH + NH3 + H2 → CH3CH2NH2 + H2O
:CH3CH2OH + NH3 + H2 → CH3CH2NH2 + H2O


ఇథైలమైన్‌ను ఇతర మార్గాల ద్వారా కూడా తయారు చేయవచ్చు, కానీ అవి ఆర్థికంగా లాభదాయకం కావు. [[ఇథిలీన్]] మరియు [[అమ్మోనియా]]లు [[సోడియం అమైడ్]] లేదా సంబంధిత క్షార [[ఉత్ప్రేరకాల]] సమక్షంలో కలిసి ఇథైలమైన్‌ను ఇస్తాయి.<ref>Ulrich Steinbrenner, Frank Funke, Ralf Böhling, [http://www.patentstorm.us/patents/7161039-claims.html Method and device for producing ethylamine and butylamine] [https://archive.today/20120912102105/http://www.patentstorm.us/patents/7161039-claims.html ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ], United States Patent 7161039.</ref>
ఇథైలమైన్‌ను ఇతర మార్గాల ద్వారా కూడా తయారు చేయవచ్చు, కానీ అవి ఆర్థికంగా లాభదాయకం కావు. [[ఇథిలీన్]] మరియు [[అమ్మోనియా]]లు [[సోడియం అమైడ్]] లేదా సంబంధిత క్షార [[ఉత్ప్రేరకాలు]] సమక్షంలో కలిసి ఇథైలమైన్‌ను ఇస్తాయి.<ref>Ulrich Steinbrenner, Frank Funke, Ralf Böhling, [http://www.patentstorm.us/patents/7161039-claims.html Method and device for producing ethylamine and butylamine] [https://archive.today/20120912102105/http://www.patentstorm.us/patents/7161039-claims.html ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ], United States Patent 7161039.</ref>
:H2C=CH2 + NH3 → CH3CH2NH2
:H2C=CH2 + NH3 → CH3CH2NH2
[[ఎసిటోనైట్రైల్]], [[ఎసిటమైడ్]] మరియు [[నైట్రోఇథేన్]]ల హైడ్రోజనేషన్ ద్వారా ఇథైలమైన్ లభిస్తుంది. ఈ చర్యలను [[లిథియం అల్యూమినియం హైడ్రైడ్]] ఉపయోగించి స్టోయికియోమెట్రిక్‌గా నిర్వహించవచ్చు. మరొక మార్గంలో, ఇథైలమైన్‌ను హాలోఇథేన్ (ఉదాహరణకు [[క్లోరోఇథేన్]] లేదా [[బ్రోమోఇథేన్]]) యొక్క [[న్యూక్లియోఫిలిక్ ప్రతిక్షేపణ]] ద్వారా, [[పొటాషియం హైడ్రాక్సైడ్]] వంటి బలమైన క్షారాన్ని ఉపయోగించి అమ్మోనియాతో సంశ్లేషణ చేయవచ్చు. ఈ పద్ధతిలో [[డైఇథైలమైన్]] మరియు [[ట్రైఇథైలమైన్]] వంటి ఉప-ఉత్పత్తులు గణనీయమైన మొత్తంలో ఏర్పడతాయి.<ref>[http://intranet.st-peters.york.sch.uk/fileadmin/user_upload/chemistry/AS_Organic_Mechs/NS-Haloalkane-NH3.ppt Nucleophilic substitution, Chloroethane & Ammonia] [https://web.archive.org/web/20080528051626/http://intranet.st-peters.york.sch.uk/fileadmin/user_upload/chemistry/AS_Organic_Mechs/NS-Haloalkane-NH3.ppt ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ], St Peter's School</ref>
[[ఎసిటోనైట్రైల్]], [[ఎసిటమైడ్]], మరియు [[నైట్రోఈథేన్]]ల హైడ్రోజనేషన్ ద్వారా ఇథైలమైన్ లభిస్తుంది. ఈ చర్యలను [[లిథియం అల్యూమినియం హైడ్రైడ్]] ఉపయోగించి స్టోయికియోమెట్రిక్‌గా నిర్వహించవచ్చు. మరొక మార్గంలో, ఇథైలమైన్‌ను హాలోఈథేన్ (ఉదాహరణకు [[క్లోరోఈథేన్]] లేదా [[బ్రోమోఈథేన్]]) మరియు [[అమ్మోనియా]]ల మధ్య [[న్యూక్లియోఫిలిక్ ప్రతిక్షేపణ]] ద్వారా, [[పొటాషియం హైడ్రాక్సైడ్]] వంటి బలమైన క్షారాన్ని ఉపయోగించి సంశ్లేషణ చేయవచ్చు. ఈ పద్ధతిలో [[డైఇథైలమైన్]] మరియు [[ట్రైఇథైలమైన్]] వంటి ఉప-ఉత్పత్తులు గణనీయమైన మొత్తంలో ఏర్పడతాయి.<ref>[http://intranet.st-peters.york.sch.uk/fileadmin/user_upload/chemistry/AS_Organic_Mechs/NS-Haloalkane-NH3.ppt Nucleophilic substitution, Chloroethane & Ammonia] [https://web.archive.org/web/20080528051626/http://intranet.st-peters.york.sch.uk/fileadmin/user_upload/chemistry/AS_Organic_Mechs/NS-Haloalkane-NH3.ppt ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ], St Peter's School</ref>
:CH3CH2Cl + NH3 + KOH → CH3CH2NH2 + KCl + H2O
:CH3CH2Cl + NH3 + KOH → CH3CH2NH2 + KCl + H2O


ఇథైలమైన్ విశ్వంలో సహజంగా కూడా ఉత్పత్తి అవుతుంది; ఇది అంతర్నక్షత్ర వాయువులలో ఒక భాగం.<ref>NRAO, "Discoveries Suggest Icy Cosmic Start for Amino Acids and DNA Ingredients", Feb 28 2013</ref>
ఇథైలమైన్ అంతరిక్షంలో సహజంగా కూడా ఉత్పత్తి అవుతుంది; ఇది అంతర్నక్షత్ర వాయువులలో ఒక భాగం.<ref>NRAO, "Discoveries Suggest Icy Cosmic Start for Amino Acids and DNA Ingredients", Feb 28 2013</ref>


== చర్యలు ==
== చర్యలు ==
ఇతర సాధారణ [[అలిఫాటిక్]] అమైన్‌ల వలె, ఇథైలమైన్ ఒక [[బలహీన క్షారం]]: [CH<sub>3</sub>CH<sub>2</sub>NH<sub>3</sub>]<sup>+</sup> యొక్క pK<sub>a</sub> విలువ 10.8గా నిర్ణయించబడింది.<ref>''Wilson and Gisvold's Textbook of Organic Medicinal and Pharmaceutical Chemistry, 9th Ed.'' (1991), (J. N. Delgado and W. A. Remers, Eds.) p.878, Philadelphia: Lippincott and 10.63.</ref><ref>H. K. Hall, Jr.. (1957). "Correlation of the Base Strengths of Amines". ''J. Am. Chem. Soc.''. 79 (20) 5441–5444. doi:[https://doi.org/10.1021/ja01577a030 10.1021/ja01577a030].</ref>
ఇతర సాధారణ [[అలిఫాటిక్]] అమైన్‌ల వలె, ఇథైలమైన్ ఒక [[బలహీన క్షారం]]: [CH<sub>3</sub>CH<sub>2</sub>NH<sub>3</sub>]<sup>+</sup> యొక్క pK<sub>a</sub> విలువ 10.8గా నిర్ణయించబడింది.<ref>''Wilson and Gisvold's Textbook of Organic Medicinal and Pharmaceutical Chemistry, 9th Ed.'' (1991), (J. N. Delgado and W. A. Remers, Eds.) p.878, Philadelphia: Lippincott and 10.63.</ref><ref>H. K. Hall, Jr.. (1957). "Correlation of the Base Strengths of Amines". ''J. Am. Chem. Soc.''. 79 (20) 5441–5444. doi:[https://doi.org/10.1021/ja01577a030 10.1021/ja01577a030].</ref>


ఇథైలమైన్ ప్రాథమిక ఆల్కైల్ అమైన్‌లకు ఆశించే చర్యలకు లోనవుతుంది, ఉదాహరణకు [[ఎసైలేషన్]] మరియు [[ప్రోటోనేషన్]]. [[సల్ఫ్యూరైల్ క్లోరైడ్]]తో చర్య జరిపి, ఆపై [[సల్ఫోనామైడ్ (రసాయన శాస్త్రం)|సల్ఫోనామైడ్]] ఆక్సీకరణం చెందడం ద్వారా డైఇథైల్ [[అజో సమ్మేళనం|డయాజీన్]], EtN=NEt ఏర్పడుతుంది.<ref>(1972). [http://orgsyn.org/demo.aspx?prep=CV6P0078 AZOETHANE]. ''Organic Syntheses''. 52 11. doi:[https://doi.org/10.15227/orgsyn.052.0011 10.15227/orgsyn.052.0011].</ref> ఇథైలమైన్‌ను [[పొటాషియం పర్మాంగనేట్]] వంటి బలమైన ఆక్సీకరణిని ఉపయోగించి ఆక్సీకరణం చేయడం ద్వారా [[ఎసిటాల్డిహైడ్]]ను పొందవచ్చు.
ఇథైలమైన్ ప్రాథమిక ఆల్కైల్ అమైన్‌లకు ఆశించే చర్యలకు లోనవుతుంది, ఉదాహరణకు [[ఎసైలేషన్]] మరియు [[ప్రోటోనేషన్]]. [[సల్ఫ్యూరైల్ క్లోరైడ్]]తో చర్య జరిపి, ఆపై [[సల్ఫోనామైడ్]]ను ఆక్సీకరణం చేయడం ద్వారా డైఇథైల్ [[అజో సమ్మేళనం|డయాజీన్]], EtN=NEt ఏర్పడుతుంది.<ref>(1972). [http://orgsyn.org/demo.aspx?prep=CV6P0078 AZOETHANE]. ''Organic Syntheses''. 52 11. doi:[https://doi.org/10.15227/orgsyn.052.0011 10.15227/orgsyn.052.0011].</ref> ఇథైలమైన్‌ను [[పొటాషియం పర్మాంగనేట్]] వంటి బలమైన ఆక్సీకరణిని ఉపయోగించి ఆక్సీకరణం చేయడం ద్వారా [[ఎసిటాల్డిహైడ్]] పొందవచ్చు.


ఇథైలమైన్ ఇతర చిన్న ప్రాథమిక అమైన్‌ల వలె [[లిథియం]] లోహానికి మంచి ద్రావణిగా పనిచేస్తుంది, ఇది [Li(amine)<sub>4</sub>]<sup>+</sup> [[అయాన్]] మరియు [[ద్రావిత ఎలక్ట్రాన్]]ను ఇస్తుంది. ఇటువంటి ద్రావణాలు [[నాఫ్తలీన్]]లు<ref>Kaiser, E. M.; Benkeser R. A.  [http://www.orgsyn.org/orgsyn/pdfs/CV6P0852.pdf Δ9,10-Octalin] [https://web.archive.org/web/20070930224411/http://www.orgsyn.org/orgsyn/pdfs/CV6P0852.pdf ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ], ''Organic Syntheses'', Collected Volume 6, p.852 (1988)</ref> మరియు [[ఆల్కైన్]]ల వంటి అసంతృప్త [[సేంద్రియ సమ్మేళనాల]] [[బిర్చ్ క్షయకరణం|క్షయకరణం]] కోసం ఉపయోగించబడతాయి.
ఇథైలమైన్ ఇతర చిన్న ప్రాథమిక అమైన్‌ల వలె [[లిథియం]] లోహానికి మంచి ద్రావణిగా పనిచేస్తుంది, ఇది [Li(amine)<sub>4</sub>]<sup>+</sup> [[అయాన్]] మరియు [[ద్రావిత ఎలక్ట్రాన్]]ను ఇస్తుంది. ఇటువంటి ద్రావణాలు [[నాఫ్తలీన్]]లు<ref>Kaiser, E. M.; Benkeser R. A.  [http://www.orgsyn.org/orgsyn/pdfs/CV6P0852.pdf Δ9,10-Octalin] [https://web.archive.org/web/20070930224411/http://www.orgsyn.org/orgsyn/pdfs/CV6P0852.pdf ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ], ''Organic Syntheses'', Collected Volume 6, p.852 (1988)</ref> మరియు [[ఆల్కైన్]]ల వంటి అసంతృప్త [[కర్బన సమ్మేళనాల]] [[బిర్చ్ క్షయకరణం|క్షయకరణం]] కోసం ఉపయోగించబడతాయి.


== అనువర్తనాలు ==
== అనువర్తనాలు ==
ఇథైలమైన్ [[అట్రాజైన్]] మరియు [[సిమాజైన్]] వంటి అనేక కలుపు సంహారకాలకు పూర్వగామి (precursor). ఇది రబ్బరు ఉత్పత్తులలో కూడా కనిపిస్తుంది.<ref name=Ullmann/>
ఇథైలమైన్ [[అట్రాజైన్]] మరియు [[సిమాజైన్]] వంటి అనేక కలుపు సంహారకాలకు పూర్వగామి (precursor). ఇది రబ్బరు ఉత్పత్తులలో కూడా కనిపిస్తుంది.<ref name=Ullmann/>


ఇథైలమైన్, సైక్లిడిన్ [[డిసోసియేటివ్]] [[అనస్థీషియా]] ఏజెంట్ల [[రహస్య కార్యకలాపం|రహస్య]] సంశ్లేషణలో [[బెంజోనైట్రైల్]]తో పాటు పూర్వగామి రసాయనంగా ఉపయోగించబడుతుంది. ఇవి ప్రసిద్ధ అనస్థీషియా ఏజెంట్ [[కెటమైన్]] మరియు [[మాదకద్రవ్యం]] [[ఫెన్‌సైక్లిడిన్]]లకు దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంటాయి. వీటిని బ్లాక్ మార్కెట్‌లో వినోదభరితమైన [[భ్రాంతి కారకం]] మరియు [[ప్రశాంతత కారకం]]గా విక్రయిస్తున్నారు. ఇది కెటమైన్ మాదిరిగానే పనిచేసే విధానాన్ని ([[NMDA రిసెప్టర్ విరోధి|NMDA రిసెప్టర్ విరోధం]]) కలిగి ఉంటుంది, కానీ PCP బైండింగ్ సైట్ వద్ద చాలా ఎక్కువ సామర్థ్యం, సుదీర్ఘ అర్ధ-జీవితం మరియు గణనీయంగా ఎక్కువ పారాసింపథోమిమెటిక్ ప్రభావాలను కలిగి ఉంటుంది.<ref>[https://www.who.int/medicines/areas/quality_safety/4.3KetamineCritReview.pdf World Health Organization Critical Review Report of Ketamine, 34th ECDD 2006/4.3].</ref>
ఇథైలమైన్, [[బెంజోనైట్రైల్]]తో పాటు (కెటమైన్ సంశ్లేషణలో ఉపయోగించే o-క్లోరోబెంజోనైట్రైల్ మరియు మిథైలమైన్‌కు భిన్నంగా), సైక్లిడిన్ [[డిసోసియేటివ్]] [[అనస్థీషియా]] ఏజెంట్ల [[రహస్య కార్యకలాపం|రహస్య]] సంశ్లేషణలో పూర్వగామి రసాయనంగా ఉపయోగించబడుతుంది. ఇవి ప్రసిద్ధ అనస్థీషియా ఏజెంట్ [[కెటమైన్]] మరియు [[మాదకద్రవ్యం]] [[ఫెన్సైక్లిడిన్]]లకు దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంటాయి. ఇవి బ్లాక్ మార్కెట్‌లో గుర్తించబడ్డాయి మరియు వినోదభరితమైన [[భ్రమకారి]]గా మరియు [[ప్రశాంతపరిచే మందు]]గా విక్రయించబడుతున్నాయి. ఇది కెటమైన్ వంటి చర్యా విధానాన్ని ([[NMDA రిసెప్టర్ విరోధి|NMDA రిసెప్టర్ విరోధం]]) కలిగి ఉన్నప్పటికీ, PCP బైండింగ్ సైట్ వద్ద చాలా ఎక్కువ సామర్థ్యాన్ని, సుదీర్ఘమైన హాఫ్-లైఫ్ మరియు గణనీయంగా ఎక్కువ [[పారాసింపథోమిమెటిక్]] ప్రభావాలను కలిగి ఉంటుంది.<ref>[https://www.who.int/medicines/areas/quality_safety/4.3KetamineCritReview.pdf World Health Organization Critical Review Report of Ketamine, 34th ECDD 2006/4.3].</ref>


== సూచనలు ==
== సూచనలు ==
Line 214: Line 214:


[[Category:ఆల్కైలమైన్లు]]
[[Category:ఆల్కైలమైన్లు]]
[[Category:2 కార్బన్ పరమాణువులు కలిగిన సేంద్రియ సమ్మేళనాలు]]
[[Category:2 కార్బన్ పరమాణువులు కలిగిన కర్బన సమ్మేళనాలు]]
[[Category:దుర్వాసన కలిగిన రసాయనాలు]]
[[Category:దుర్వాసన కలిగిన రసాయనాలు]]


Latest revision as of 10:48, 7 October 2026

పేర్లు
ప్రాధాన్యత కలిగిన IUPAC నామం ఇథనమైన్
ఇతర పేర్లు ఇథైలమైన్
గుర్తింపు సంఖ్యలు
CAS సంఖ్య 75-04-7
సంక్షిప్త నామాలు EtNH2
బెయిల్‌స్టెయిన్ రిఫరెన్స్ 505933
ChEBI CHEBI:15862
ChEMBL ChEMBL14449
ChemSpider 6101
ECHA ఇన్ఫోకార్డ్ 100.000.759
EC సంఖ్య 200-834-7
గ్మెలిన్ రిఫరెన్స్ 897
KEGG C00797
MeSH ఇథైలమైన్
PubChem CID 6341
RTECS సంఖ్య KH2100000
UNII YG6MGA6AT5
UN సంఖ్య 1036
కాంప్‌టాక్స్ డాష్‌బోర్డ్ ( EPA ) DTXSID8025678
InChI InChI=1S/C2H7N/c1-2-3/h2-3H2,1H3
Key: QUSNBJAOOMFDIB-UHFFFAOYSA-N
SMILES CCN
ధర్మాలు
రసాయన ఫార్ములా C2H7N
మోలార్ ద్రవ్యరాశి 45.085 g·mol
రూపం రంగులేని వాయువు
వాసన చేపల వాసన, అమ్మోనియా వంటి వాసన
సాంద్రత 688 kg m (15 °C వద్ద)
ద్రవీభవన స్థానం −85 నుండి −79 °C; −121 నుండి −110 °F; 188 నుండి 194 K
బాష్పీభవన స్థానం 16 నుండి 20 °C; 61 నుండి 68 °F; 289 నుండి 293 K
నీటిలో ద్రావణీయత మిశ్రణీయం
log P 0.037
బాష్ప పీడనం 116.5 kPa (20 °C వద్ద)
హెన్రీ నియమ స్థిరాంకం ( k H ) 350 μmol Pa kg
ఆమ్లత్వం (p K a ) 10.8 (సంయుగ్మ ఆమ్లం కోసం)
క్షారత్వం (p K b ) 3.2
థర్మోకెమిస్ట్రీ
ప్రామాణిక సంశ్లేషణ ఎంథాల్పీ (Δ f H 298 ) −57.7 kJ mol
ప్రమాదాలు
GHS లేబులింగ్ :
పిక్టోగ్రామ్‌లు ‹ దిగువ ఉన్న టెంప్లేట్ (GHS ఫ్లేమ్) GHS పిక్టోగ్రామ్‌తో విలీనం చేయడానికి పరిశీలించబడుతోంది. ఏకాభిప్రాయాన్ని చేరుకోవడానికి చర్చల కోసం టెంప్లేట్‌లను చూడండి. › ‹ దిగువ ఉన్న టెంప్లేట్ (GHS ఎక్స్‌క్లమేషన్ మార్క్) GHS పిక్టోగ్రామ్‌తో విలీనం చేయడానికి పరిశీలించబడుతోంది. ఏకాభిప్రాయాన్ని చేరుకోవడానికి చర్చల కోసం టెంప్లేట్‌లను చూడండి. ›
సూచిక పదం ప్రమాదం
ప్రమాద ప్రకటనలు H220, H319, H335
జాగ్రత్త ప్రకటనలు P210, P261, P305+P351+P338, P410+P403
NFPA 704 (ఫైర్ డైమండ్) 3
4
0
ఫ్లాష్ పాయింట్ −37 °C (−35 °F; 236 K)
స్వయం-జ్వలన ఉష్ణోగ్రత 383 °C (721 °F; 656 K)
పేలుడు పరిమితులు 3.5–14%
ప్రాణాంతక మోతాదు లేదా గాఢత (LD, LC):
LD 50 ( మధ్యస్థ మోతాదు ) 265 mg kg (చర్మం ద్వారా, కుందేలు)
400 mg kg (నోటి ద్వారా, ఎలుక)
LC 50 ( మధ్యస్థ గాఢత ) 1230 ppm (క్షీరదం)
LC Lo ( అత్యల్ప ప్రచురితమైన ) 3000 ppm (ఎలుక, 4 గంటలు)
4000 ppm (ఎలుక, 4 గంటలు)
NIOSH (US ఆరోగ్య ఎక్స్‌పోజర్ పరిమితులు):
PEL (అనుమతించదగినది) TWA 10 ppm (18 mg/m)
REL (సిఫార్సు చేయబడినది) TWA 10 ppm (18 mg/m)
IDLH (తక్షణ ప్రమాదం) 600 ppm
సంబంధిత సమ్మేళనాలు
సంబంధిత ఆల్కనమైన్లు మిథైలమైన్
ఇథిలీన్ డైఅమైన్
ప్రొపైలమైన్
ఐసోప్రొపైలమైన్
1,2-డైఅమినోప్రొపేన్
1,3-డైఅమినోప్రొపేన్
ఐసోబ్యూటైలమైన్
tert-బ్యూటైలమైన్
సంబంధిత సమ్మేళనాలు మోనోమిథైల్ హైడ్రాజైన్
2-మిథైల్-2-నైట్రోసోప్రొపేన్
పేర్కొన్నవి తప్ప, డేటా పదార్థాల యొక్క ప్రామాణిక స్థితిలో (25 °C [77 °F], 100 kPa వద్ద) ఇవ్వబడింది. Y సరిచూడండి ( అంటే ఏమిటి ?) ఇన్ఫోబాక్స్ రిఫరెన్స్‌లు

ఇథైలమైన్, దీనిని ఇథనమైన్ అని కూడా పిలుస్తారు, ఇది C2H7N లేదా CH3CH2NH2 సంకేతం కలిగిన ఒక కర్బన సమ్మేళనం. ఈ రంగులేని వాయువు బలమైన అమ్మోనియా వంటి వాసనను కలిగి ఉంటుంది. ఇది గది ఉష్ణోగ్రత కంటే కొంచెం తక్కువ వద్ద ద్రవంగా మారుతుంది మరియు దాదాపు అన్ని ద్రావణాలలో కలిసిపోతుంది. ఇది అమైన్లకు సాధారణమైనట్లుగా, ఒక న్యూక్లియోఫిలిక్ క్షారం. ఇథైలమైన్ రసాయన పరిశ్రమ మరియు కర్బన సంశ్లేషణలో విస్తృతంగా ఉపయోగించబడుతుంది.[1] ఇది 21 CFR § 1310.02 ప్రకారం DEA జాబితా I రసాయనం.

సంశ్లేషణ

ఇథైలమైన్ పెద్ద ఎత్తున రెండు ప్రక్రియల ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది. సాధారణంగా ఇథనాల్ మరియు అమ్మోనియాలను ఆక్సైడ్ ఉత్ప్రేరకం సమక్షంలో కలిపి దీనిని తయారు చేస్తారు:

CH3CH2OH + NH3 → CH3CH2NH2 + H2O

ఈ చర్యలో, ఇథైలమైన్‌తో పాటు డైఇథైలమైన్ మరియు ట్రైఇథైలమైన్లు కూడా ఉత్పత్తి అవుతాయి. మొత్తంమీద, ఈ మూడు అమైన్‌లు సంవత్సరానికి సుమారు 80 మిలియన్ కిలోగ్రాముల చొప్పున పారిశ్రామికంగా ఉత్పత్తి చేయబడతాయి.[1] ఇది ఎసిటాల్డిహైడ్ యొక్క క్షయకరణ అమైనేషన్ ద్వారా కూడా ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది.

CH3CH2OH + NH3 + H2 → CH3CH2NH2 + H2O

ఇథైలమైన్‌ను ఇతర మార్గాల ద్వారా కూడా తయారు చేయవచ్చు, కానీ అవి ఆర్థికంగా లాభదాయకం కావు. ఇథిలీన్ మరియు అమ్మోనియాలు సోడియం అమైడ్ లేదా సంబంధిత క్షార ఉత్ప్రేరకాలు సమక్షంలో కలిసి ఇథైలమైన్‌ను ఇస్తాయి.[2]

H2C=CH2 + NH3 → CH3CH2NH2

ఎసిటోనైట్రైల్, ఎసిటమైడ్, మరియు నైట్రోఈథేన్ల హైడ్రోజనేషన్ ద్వారా ఇథైలమైన్ లభిస్తుంది. ఈ చర్యలను లిథియం అల్యూమినియం హైడ్రైడ్ ఉపయోగించి స్టోయికియోమెట్రిక్‌గా నిర్వహించవచ్చు. మరొక మార్గంలో, ఇథైలమైన్‌ను హాలోఈథేన్ (ఉదాహరణకు క్లోరోఈథేన్ లేదా బ్రోమోఈథేన్) మరియు అమ్మోనియాల మధ్య న్యూక్లియోఫిలిక్ ప్రతిక్షేపణ ద్వారా, పొటాషియం హైడ్రాక్సైడ్ వంటి బలమైన క్షారాన్ని ఉపయోగించి సంశ్లేషణ చేయవచ్చు. ఈ పద్ధతిలో డైఇథైలమైన్ మరియు ట్రైఇథైలమైన్ వంటి ఉప-ఉత్పత్తులు గణనీయమైన మొత్తంలో ఏర్పడతాయి.[3]

CH3CH2Cl + NH3 + KOH → CH3CH2NH2 + KCl + H2O

ఇథైలమైన్ అంతరిక్షంలో సహజంగా కూడా ఉత్పత్తి అవుతుంది; ఇది అంతర్నక్షత్ర వాయువులలో ఒక భాగం.[4]

చర్యలు

ఇతర సాధారణ అలిఫాటిక్ అమైన్‌ల వలె, ఇథైలమైన్ ఒక బలహీన క్షారం: [CH3CH2NH3]+ యొక్క pKa విలువ 10.8గా నిర్ణయించబడింది.[5][6]

ఇథైలమైన్ ప్రాథమిక ఆల్కైల్ అమైన్‌లకు ఆశించే చర్యలకు లోనవుతుంది, ఉదాహరణకు ఎసైలేషన్ మరియు ప్రోటోనేషన్. సల్ఫ్యూరైల్ క్లోరైడ్తో చర్య జరిపి, ఆపై సల్ఫోనామైడ్ను ఆక్సీకరణం చేయడం ద్వారా డైఇథైల్ డయాజీన్, EtN=NEt ఏర్పడుతుంది.[7] ఇథైలమైన్‌ను పొటాషియం పర్మాంగనేట్ వంటి బలమైన ఆక్సీకరణిని ఉపయోగించి ఆక్సీకరణం చేయడం ద్వారా ఎసిటాల్డిహైడ్ పొందవచ్చు.

ఇథైలమైన్ ఇతర చిన్న ప్రాథమిక అమైన్‌ల వలె లిథియం లోహానికి మంచి ద్రావణిగా పనిచేస్తుంది, ఇది [Li(amine)4]+ అయాన్ మరియు ద్రావిత ఎలక్ట్రాన్ను ఇస్తుంది. ఇటువంటి ద్రావణాలు నాఫ్తలీన్లు[8] మరియు ఆల్కైన్ల వంటి అసంతృప్త కర్బన సమ్మేళనాల క్షయకరణం కోసం ఉపయోగించబడతాయి.

అనువర్తనాలు

ఇథైలమైన్ అట్రాజైన్ మరియు సిమాజైన్ వంటి అనేక కలుపు సంహారకాలకు పూర్వగామి (precursor). ఇది రబ్బరు ఉత్పత్తులలో కూడా కనిపిస్తుంది.[1]

ఇథైలమైన్, బెంజోనైట్రైల్తో పాటు (కెటమైన్ సంశ్లేషణలో ఉపయోగించే o-క్లోరోబెంజోనైట్రైల్ మరియు మిథైలమైన్‌కు భిన్నంగా), సైక్లిడిన్ డిసోసియేటివ్ అనస్థీషియా ఏజెంట్ల రహస్య సంశ్లేషణలో పూర్వగామి రసాయనంగా ఉపయోగించబడుతుంది. ఇవి ప్రసిద్ధ అనస్థీషియా ఏజెంట్ కెటమైన్ మరియు మాదకద్రవ్యం ఫెన్సైక్లిడిన్లకు దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంటాయి. ఇవి బ్లాక్ మార్కెట్‌లో గుర్తించబడ్డాయి మరియు వినోదభరితమైన భ్రమకారిగా మరియు ప్రశాంతపరిచే మందుగా విక్రయించబడుతున్నాయి. ఇది కెటమైన్ వంటి చర్యా విధానాన్ని (NMDA రిసెప్టర్ విరోధం) కలిగి ఉన్నప్పటికీ, PCP బైండింగ్ సైట్ వద్ద చాలా ఎక్కువ సామర్థ్యాన్ని, సుదీర్ఘమైన హాఫ్-లైఫ్ మరియు గణనీయంగా ఎక్కువ పారాసింపథోమిమెటిక్ ప్రభావాలను కలిగి ఉంటుంది.[9]

సూచనలు

  1. ↑ 1.0 1.1 1.2 Karsten Eller, Erhard Henkes, Roland Rossbacher, Hartmut Höke, "Amines, Aliphatic" Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry, Wiley-VCH, Weinheim, 2005.10.1002/14356007.a02_001
  2. ↑ Ulrich Steinbrenner, Frank Funke, Ralf Böhling, Method and device for producing ethylamine and butylamine ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ, United States Patent 7161039.
  3. ↑ Nucleophilic substitution, Chloroethane & Ammonia ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ, St Peter's School
  4. ↑ NRAO, "Discoveries Suggest Icy Cosmic Start for Amino Acids and DNA Ingredients", Feb 28 2013
  5. ↑ Wilson and Gisvold's Textbook of Organic Medicinal and Pharmaceutical Chemistry, 9th Ed. (1991), (J. N. Delgado and W. A. Remers, Eds.) p.878, Philadelphia: Lippincott and 10.63.
  6. ↑ H. K. Hall, Jr.. (1957). "Correlation of the Base Strengths of Amines". J. Am. Chem. Soc.. 79 (20) 5441–5444. doi:10.1021/ja01577a030.
  7. ↑ (1972). AZOETHANE. Organic Syntheses. 52 11. doi:10.15227/orgsyn.052.0011.
  8. ↑ Kaiser, E. M.; Benkeser R. A. Δ9,10-Octalin ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ, Organic Syntheses, Collected Volume 6, p.852 (1988)
  9. ↑ World Health Organization Critical Review Report of Ketamine, 34th ECDD 2006/4.3.

బయటి లింకులు

మూలం: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Ethylamine” వ్యాసానికి అనువాదం. మూల వ్యాసం: https://en.wikipedia.org/wiki/Ethylamine ఈ అనువాదం స్వయంచాలకంగా రూపొందించబడింది.

Retrieved from "https://ltrc.sciwiki.in/index.php?title=ఇథైలమైన్&oldid=3519"