ఎరిత్రోపోయిటిన్: Difference between revisions
ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Erythropoietin” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం |
ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Erythropoietin” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం |
||
| Line 1: | Line 1: | ||
{| class="wikitable" style="float:right; clear:right; margin:0 0 1em 1.5em; width:300px; max-width:45%; font-size:90%" | {| class="wikitable" style="float:right; clear:right; margin:0 0 1em 1.5em; width:300px; max-width:45%; font-size:90%" | ||
|- | |- | ||
| colspan="2" style="text-align:center; background:#ffffff" | | | colspan="2" style="text-align:center; background:#ffffff" | [[File:Ideogram_human_chromosome_7.svg|frameless|250px]] | ||
|- | |- | ||
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | EPO | ! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | EPO | ||
| Line 38: | Line 38: | ||
{{#invoke:Infobox_gene|getTemplateData|QID=Q14852026}} | {{#invoke:Infobox_gene|getTemplateData|QID=Q14852026}} | ||
'''ఎరిత్రోపోయిటిన్''' (IPA: /ɪˌrɪθroʊˈpɔɪ.ᵻtɪn,_rə,_pɔɪˈɛtɪn,_ˈiːtɪn/;<ref>Erythropoietin</ref><ref>Erythropoietin</ref><ref>[https://www.oxforddictionaries.com/definition/english/erythropoietin erythropoietin – definition of erythropoietin in English from the Oxford dictionary]. [[OxfordDictionaries.com]].</ref> '''EPO'''), దీనిని '''ఎరిత్రోపోయిటిన్''', '''హీమాటోపోయిటిన్''', లేదా '''హీమోపోయిటిన్''' అని కూడా పిలుస్తారు, ఇది కణాల [[ | '''ఎరిత్రోపోయిటిన్''' (IPA: /ɪˌrɪθroʊˈpɔɪ.ᵻtɪn,_rə,_pɔɪˈɛtɪn,_ˈiːtɪn/;<ref>Erythropoietin</ref><ref>Erythropoietin</ref><ref>[https://www.oxforddictionaries.com/definition/english/erythropoietin erythropoietin – definition of erythropoietin in English from the Oxford dictionary]. [[OxfordDictionaries.com]].</ref> '''EPO'''), దీనిని '''ఎరిత్రోపోయిటిన్''', '''హీమాటోపోయిటిన్''', లేదా '''హీమోపోయిటిన్''' అని కూడా పిలుస్తారు, ఇది ఒక [[గ్లైకోప్రోటీన్]] [[సైటోకిన్]]. ఇది ప్రధానంగా కణాల [[హైపోక్సియా (వైద్యం)|హైపోక్సియా]] (ఆక్సిజన్ లోపం)కు ప్రతిస్పందనగా [[మూత్రపిండాల]] ద్వారా స్రవించబడుతుంది; ఇది [[ఎముక మజ్జ]]లో [[ఎర్ర రక్త కణాల]] ఉత్పత్తిని ([[ఎరిత్రోపోయిసిస్]]) ప్రేరేపిస్తుంది. సాధారణ ఎర్ర రక్త కణాల మార్పిడిని భర్తీ చేయడానికి తక్కువ స్థాయి EPO (సుమారు 10 [[ఎంజైమ్ యూనిట్|mU]]/mL) నిరంతరం తగిన పరిమాణంలో స్రవించబడుతుంది. అధిక స్థాయి EPO (10,000 mU/mL వరకు)కు దారితీసే సెల్యులార్ హైపోక్సియా యొక్క సాధారణ కారణాలలో ఏదైనా [[రక్తహీనత]] మరియు దీర్ఘకాలిక ఊపిరితిత్తుల వ్యాధి కారణంగా వచ్చే [[హైపోక్సేమియా]] ఉన్నాయి. | ||
ఎరిత్రోపోయిటిన్ ఎక్కువగా లోతైన [[ | ఎరిత్రోపోయిటిన్ ఎక్కువగా లోతైన [[రీనల్ కార్టెక్స్]] (మూత్రపిండ వల్కలం)లో పెరిట్యుబులర్ ఇంటర్స్టీషియల్ ఫైబ్రోబ్లాస్ట్ వంటి కణాల ద్వారా సంశ్లేషణ చేయబడుతుంది, ఇవి ప్రధానంగా [[పెరిట్యుబులర్ క్యాపిల్లరీ|పెరిట్యుబులర్ కేశనాళికలు]] మరియు [[ప్రాక్సిమల్ కన్వల్యూటెడ్ ట్యూబ్యూల్]]కు దగ్గరగా ఉంటాయి; ఇది [[కాలేయం]]లోని [[పెరిసినూసోయిడల్ స్పేస్|పెరిసినూసోయిడల్]] కణాలలో కూడా ఉత్పత్తి అవుతుంది. పిండం మరియు ప్రినేటల్ కాలంలో కాలేయ ఉత్పత్తి ఎక్కువగా ఉంటుంది; యుక్తవయస్సులో మూత్రపిండాల ఉత్పత్తి ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఇది [[థ్రోంబోపోయిటిన్]]తో హోమోలాగస్ (సజాతీయమైనది). | ||
[[ | [[ఎక్సోజెనీ|ఎక్సోజనస్]] ఎరిత్రోపోయిటిన్, రీకాంబినెంట్ హ్యూమన్ ఎరిత్రోపోయిటిన్ (rhEPO), [[రీకాంబినెంట్ DNA టెక్నాలజీ]] ద్వారా [[సెల్ కల్చర్]]లో ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది మరియు వీటిని సమిష్టిగా [[ఎరిత్రోపోయిసిస్-స్టిమ్యులేటింగ్ ఏజెంట్]]లు (ESA) అని పిలుస్తారు: రెండు ఉదాహరణలు [[ఎపోయిటిన్ ఆల్ఫా]] మరియు [[ఎపోయిటిన్ బీటా]]. ESAలను [[దీర్ఘకాలిక మూత్రపిండ వ్యాధి]]లో రక్తహీనత, [[మైలోడిస్ప్లాసియా]]లో రక్తహీనత మరియు [[క్యాన్సర్]] [[కీమోథెరపీ]] నుండి వచ్చే రక్తహీనత చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. చికిత్స యొక్క ప్రమాదాలలో మరణం, [[మయోకార్డియల్ ఇన్ఫార్క్షన్]], [[స్ట్రోక్]], [[వీనస్ థ్రోంబోఎంబోలిజం]] మరియు కణితి పునరావృతం ఉన్నాయి. EPO చికిత్స హిమోగ్లోబిన్ స్థాయిలను 11 g/dL నుండి 12 g/dL కంటే పెంచినప్పుడు ప్రమాదం పెరుగుతుంది: దీనిని నివారించాలి. | ||
rhEPO అక్రమంగా [[పనితీరును మెరుగుపరిచే ఔషధం]]గా ఉపయోగించబడింది.<ref name="PEDs in sports review">(April 2015). "Performance-enhancing substances in sports: a review of the literature". ''Sports Medicine''. 45 (4) 517–531. doi:[https://doi.org/10.1007/s40279-015-0308-9 10.1007/s40279-015-0308-9].</ref> ఎండోజెనస్ ప్రోటీన్ నుండి స్వల్ప వ్యత్యాసాల కారణంగా, ఉదాహరణకు, [[పోస్ట్ ట్రాన్స్లేషనల్ మోడిఫికేషన్]] లక్షణాలలో, ఇది తరచుగా రక్తంలో గుర్తించబడుతుంది. | |||
== ఫార్మకాలజీ == | == ఫార్మకాలజీ == | ||
EPO అధికంగా [[ | EPO అధికంగా [[గ్లైకోసైలేషన్|గ్లైకోసైలేట్]] చేయబడింది (మొత్తం పరమాణు బరువులో 40%), రక్తంలో దీని అర్ధ-జీవిత కాలం (half-life) సుమారు 5 గంటలు. EPO యొక్క అర్ధ-జీవిత కాలం ఎండోజెనస్ మరియు [[రీకాంబినెంట్ DNA|రీకాంబినెంట్ వెర్షన్ల]] మధ్య మారవచ్చు. రీకాంబినెంట్ టెక్నాలజీ ద్వారా EPO యొక్క అదనపు గ్లైకోసైలేషన్ లేదా ఇతర మార్పులు రక్తంలో EPO యొక్క స్థిరత్వాన్ని పెంచడానికి దారితీశాయి (తద్వారా తక్కువ తరచుగా ఇంజెక్షన్లు అవసరమవుతాయి). | ||
== | == ఫంక్షన్ == | ||
=== ఎర్ర రక్త కణాల ఉత్పత్తి === | === ఎర్ర రక్త కణాల ఉత్పత్తి === | ||
ఎర్ర రక్త కణాల ఉత్పత్తికి | ఎరిత్రోపోయిటిన్ ఎర్ర రక్త కణాల ఉత్పత్తికి అవసరమైన హార్మోన్. ఇది లేకపోతే, ఖచ్చితమైన [[ఎరిత్రోపోయిసిస్]] జరగదు. [[హైపోక్సియా (వైద్యం)|హైపోక్సిక్]] పరిస్థితులలో, మూత్రపిండాలు ఎర్ర రక్త కణాల ఉత్పత్తిని పెంచడానికి ఎరిత్రోపోయిటిన్ను ఉత్పత్తి చేసి స్రవిస్తాయి, ఇది విభేదనంలో [[CFU-E]], ప్రో[[ఎరిత్రోబ్లాస్ట్]] మరియు బాసోఫిలిక్ ఎరిత్రోబ్లాస్ట్ ఉపసమితులను లక్ష్యంగా చేసుకుంటుంది. ఎరిత్రోపోయిటిన్ ఎర్ర రక్త కణాల పూర్వగాములు మరియు ప్రికర్సర్లపై (ఇవి మానవులలో ఎముక మజ్జలో కనిపిస్తాయి) తన ప్రాథమిక ప్రభావాన్ని చూపుతుంది, ఈ కణాలను [[అపోప్టోసిస్]] లేదా కణ మరణం నుండి రక్షించడం ద్వారా వాటి మనుగడను ప్రోత్సహిస్తుంది. | ||
ఎరిత్రోపోయిటిన్ అనేది ప్రాథమిక ఎరిత్రోపోయిటిక్ కారకం, ఇది [[ | ఎరిత్రోపోయిటిన్ అనేది ప్రాథమిక ఎరిత్రోపోయిటిక్ కారకం, ఇది [[స్టెమ్ సెల్|మల్టీపోటెంట్ ప్రొజెనిటర్ల]] నుండి [[ఎరిత్రాయిడ్]] వంశం అభివృద్ధిలో పాల్గొనే వివిధ ఇతర వృద్ధి కారకాలతో (ఉదా., [[ఇంటర్ల్యూకిన్ 3|IL-3]], [[ఇంటర్ల్యూకిన్ 6|IL-6]], [[గ్లూకోకోర్టికాయిడ్]]లు మరియు [[స్టెమ్ సెల్ ఫ్యాక్టర్|SCF]]) సహకరిస్తుంది. బర్స్ట్-ఫార్మింగ్ యూనిట్-ఎరిత్రోయిడ్ ([[CFU-E|BFU-E]]) కణాలు [[ఎరిత్రోపోయిటిన్ రిసెప్టర్]] వ్యక్తీకరణను ప్రారంభిస్తాయి మరియు ఎరిత్రోపోయిటిన్కు సున్నితంగా ఉంటాయి. తదుపరి దశ, కాలనీ-ఫార్మింగ్ యూనిట్-ఎరిత్రోయిడ్ ([[CFU-E]]), గరిష్ట ఎరిత్రోపోయిటిన్ రిసెప్టర్ సాంద్రతను వ్యక్తపరుస్తుంది మరియు తదుపరి విభేదన కోసం పూర్తిగా ఎరిత్రోపోయిటిన్పై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఎర్ర కణాల పూర్వగాములు, ప్రోఎరిత్రోబ్లాస్ట్లు మరియు బాసోఫిలిక్ ఎరిత్రోబ్లాస్ట్లు కూడా ఎరిత్రోపోయిటిన్ రిసెప్టర్ను వ్యక్తపరుస్తాయి మరియు అందువల్ల దీని ద్వారా ప్రభావితమవుతాయి. | ||
=== నాన్-హెమటోపోయిటిక్ పాత్రలు === | === నాన్-హెమటోపోయిటిక్ పాత్రలు === | ||
ఎరిత్రోపోయిసిస్ ప్రేరణకు మించి ఎరిత్రోపోయిటిన్ అనేక చర్యలను కలిగి ఉందని నివేదించబడింది, ఇందులో [[వాసోకాన్స్ట్రిక్షన్]]-ఆధారిత [[హైపర్టెన్షన్]], [[యాంజియోజెనిసిస్]]ను ప్రేరేపించడం మరియు ఇస్కీమిక్ కణజాలాలపై యాంటీ-అపోప్టోటిక్ ప్రభావాలను కలిగించే EPO రిసెప్టర్ల క్రియాశీలత ద్వారా కణ మనుగడను ప్రోత్సహించడం ఉన్నాయి. అయితే ఈ ప్రతిపాదన వివాదాస్పదంగా ఉంది, అనేక అధ్యయనాలు ఎటువంటి ప్రభావం చూపలేదు.<ref name="Elliott_2012">(2012). "The effect of erythropoietin on normal and neoplastic cells". ''Biologics: Targets and Therapy''. 6 163–189. doi:[https://doi.org/10.2147/BTT.S32281 10.2147/BTT.S32281].</ref> ఇది ఆ కణాలపై EPO రిసెప్టర్ల తక్కువ స్థాయిలతో కూడా అస్థిరంగా ఉంది. ఇస్కీమిక్ గుండె, నాడీ మరియు మూత్రపిండ కణజాలాలతో మానవులపై జరిపిన క్లినికల్ ట్రయల్స్ జంతువులలో కనిపించిన అదే ప్రయోజనాలను ప్రదర్శించలేదు. అదనంగా, కొన్ని పరిశోధనా అధ్యయనాలు డయాబెటిక్ న్యూరోపతిపై దాని న్యూరోప్రొటెక్టివ్ ప్రభావాన్ని చూపించాయి, అయితే ఈ డేటా డీప్ పెరోనియల్, సూపర్ ఫిషియల్ పెరోనియల్, టిబియల్ మరియు సురల్ నరాలపై నిర్వహించిన క్లినికల్ ట్రయల్స్లో ధృవీకరించబడలేదు.<ref>(July 2012). "Peripheral neuropathy response to erythropoietin in type 2 diabetic patients with mild to moderate renal failure". ''Clinical Neurology and Neurosurgery''. 114 (6) 663–667. doi:[https://doi.org/10.1016/j.clineuro.2012.01.007 10.1016/j.clineuro.2012.01.007].</ref> | |||
== చర్య యొక్క యంత్రాంగం == | == చర్య యొక్క యంత్రాంగం == | ||
ఎరిత్రోపోయిటిన్ [[ | ఎరిత్రోపోయిటిన్ [[ఎరిత్రోపోయిటిన్ రిసెప్టర్]] (EpoR)కు [[ప్రోటీన్-ప్రోటీన్ ఇంటరాక్షన్|బంధం]] ద్వారా దాని ప్రభావాలను చూపుతుందని చూపబడింది.<ref name="Middleton_1999">(May 1999). "Shared and unique determinants of the erythropoietin (EPO) receptor are important for binding EPO and EPO mimetic peptide". ''The Journal of Biological Chemistry''. 274 (20) 14163–14169. doi:[https://doi.org/10.1074/jbc.274.20.14163 10.1074/jbc.274.20.14163].</ref><ref name="Livnah_1998">(November 1998). "An antagonist peptide-EPO receptor complex suggests that receptor dimerization is not sufficient for activation". ''Nature Structural Biology''. 5 (11) 993–1004. doi:[https://doi.org/10.1038/2965 10.1038/2965].</ref> EPO ఎర్ర కణ ప్రొజెనిటర్ ఉపరితలంపై ఉన్న ఎరిత్రోపోయిటిన్ రిసెప్టర్కు బంధిస్తుంది మరియు [[జానస్ కినేస్ 2|JAK2]] సిగ్నలింగ్ కాస్కేడ్ను సక్రియం చేస్తుంది. ఇది [[STAT5]], [[ఫాస్ఫోఇనోసైటైడ్ 3-కినేస్|PIK3]] మరియు [[MAPK/ERK పాత్వే|Ras MAPK]] మార్గాలను ప్రారంభిస్తుంది. దీని ఫలితంగా ఎరిత్రాయిడ్ కణం యొక్క విభేదన, మనుగడ మరియు విస్తరణ జరుగుతుంది.<ref>(2003). "The Cytokine Handbook". 149–166. ISBN 978-0-12-689663-3. doi:[https://doi.org/10.1016/B978-012689663-3/50011-9 10.1016/B978-012689663-3/50011-9].</ref> SOCS1, SOCS3 మరియు CIS కూడా వ్యక్తమవుతాయి, ఇవి సైటోకిన్ సిగ్నల్ యొక్క ప్రతికూల నియంత్రకాలుగా పనిచేస్తాయి.<ref>(November 2007). "Pathophysiology of anemia and erythrocytosis". ''Critical Reviews in Oncology/Hematology''. 64 (2) 139–158. doi:[https://doi.org/10.1016/j.critrevonc.2007.06.006 10.1016/j.critrevonc.2007.06.006].</ref> | ||
అధిక స్థాయి ఎరిత్రోపోయిటిన్ రిసెప్టర్ వ్యక్తీకరణ | అధిక స్థాయి ఎరిత్రోపోయిటిన్ రిసెప్టర్ వ్యక్తీకరణ ఎరిత్రాయిడ్ ప్రొజెనిటర్ కణాలకు స్థానికీకరించబడింది. గుండె, కండరాలు, మూత్రపిండాలు మరియు పరిధీయ/కేంద్ర నాడీ కణజాలం వంటి అనేక ఇతర కణజాలాలలో EPO రిసెప్టర్లు కనిపిస్తాయని నివేదికలు ఉన్నప్పటికీ, ఆ ఫలితాలు యాంటీ-EpoR యాంటీబాడీల వంటి రియాజెంట్ల నాన్-స్పెసిఫిసిటీ ద్వారా గందరగోళానికి గురవుతాయి.<ref>(March 2006). "Anti-Epo receptor antibodies do not predict Epo receptor expression". ''Blood''. 107 (5) 1892–1895. doi:[https://doi.org/10.1182/blood-2005-10-4066 10.1182/blood-2005-10-4066].</ref> నియంత్రిత ప్రయోగాలలో, ఆ కణజాలాలలో ఫంక్షనల్ EPO రిసెప్టర్ గుర్తించబడదు.<ref>(May 2010). "Functional erythropoietin receptor is undetectable in endothelial, cardiac, neuronal, and renal cells". ''Blood''. 115 (21) 4264–4272. doi:[https://doi.org/10.1182/blood-2009-10-248666 10.1182/blood-2009-10-248666].</ref> రక్తప్రవాహంలో, ఎర్ర కణాలు స్వయంగా ఎరిత్రోపోయిటిన్ రిసెప్టర్ను వ్యక్తపరచవు, కాబట్టి EPOకి ప్రతిస్పందించలేవు. అయినప్పటికీ, రక్తంలో ఎర్ర కణాల దీర్ఘాయువు ప్లాస్మా ఎరిత్రోపోయిటిన్ స్థాయిలపై పరోక్షంగా ఆధారపడి ఉంటుందని నివేదించబడింది, ఈ ప్రక్రియను నియోసైటోలిసిస్ అంటారు.<ref>(2014). "Neocytolysis: none, one or many? A reappraisal and future perspectives". ''Frontiers in Physiology''. 5 54. doi:[https://doi.org/10.3389/fphys.2014.00054 10.3389/fphys.2014.00054].</ref> అదనంగా, మెదడు గాయంలో EPO రిసెప్టర్ వ్యక్తీకరణ పెరుగుతుందనేదానికి ఖచ్చితమైన ఆధారాలు ఉన్నాయి.<ref>(December 2015). "Widespread Expression of Erythropoietin Receptor in Brain and Its Induction by Injury". ''Molecular Medicine''. 21 (1) 803–815. doi:[https://doi.org/10.2119/molmed.2015.00192 10.2119/molmed.2015.00192].</ref> | ||
== సంశ్లేషణ మరియు నియంత్రణ == | == సంశ్లేషణ మరియు నియంత్రణ == | ||
రక్తహీనత లేనప్పుడు రక్తంలో ఎరిత్రోపోయిటిన్ స్థాయిలు చాలా తక్కువగా, సుమారు 10 mU/mL వద్ద ఉంటాయి. అయితే, హైపోక్సిక్ ఒత్తిడిలో, EPO ఉత్పత్తి 1000 రెట్లు పెరిగి, రక్తంలో 10 | రక్తహీనత లేనప్పుడు రక్తంలో ఎరిత్రోపోయిటిన్ స్థాయిలు చాలా తక్కువగా, సుమారు 10 mU/mL వద్ద ఉంటాయి. అయితే, హైపోక్సిక్ ఒత్తిడిలో, EPO ఉత్పత్తి 1000 రెట్లు పెరిగి, రక్తంలో 10,000 mU/mL వరకు చేరుకోవచ్చు. పెద్దలలో, EPO ప్రధానంగా (90%) లోతైన [[రీనల్ కార్టెక్స్]]లో పెరిట్యుబులర్ ఇంటర్స్టీషియల్ ఫైబ్రోబ్లాస్ట్ వంటి కణాల ద్వారా సంశ్లేషణ చేయబడుతుంది, అదనపు మొత్తాలు (10%) కాలేయంలో,<ref name="Jacobson_1957">(March 1957). "Role of the kidney in erythropoiesis". ''Nature''. 179 (4560) 633–634. doi:[https://doi.org/10.1038/179633a0 10.1038/179633a0].</ref><ref name="Fisher_1996">(October 1996). "Erythropoietin production by interstitial cells of hypoxic monkey kidneys". ''British Journal of Haematology''. 95 (1) 27–32. doi:[https://doi.org/10.1046/j.1365-2141.1996.d01-1864.x 10.1046/j.1365-2141.1996.d01-1864.x].</ref><ref name="sinharaja2002">"Ganong's review of Medical Physiology". 709. McGraw Hill. ISBN 978-1-259-02753-6.</ref> మరియు [[మెదడు]]లోని [[పెరిసైట్లు]]లో ఉత్పత్తి చేయబడతాయి.<ref>(November 2016). "Pericytes: new EPO-producing cells in the brain". ''Blood''. 128 (21) 2483–2485. doi:[https://doi.org/10.1182/blood-2016-10-743880 10.1182/blood-2016-10-743880].</ref> నియంత్రణ రక్త ఆక్సిజనేషన్ మరియు ఇనుము లభ్యతను కొలిచే ఫీడ్బ్యాక్ యంత్రాంగంపై ఆధారపడి ఉంటుందని నమ్ముతారు.<ref name="Jelkmann_2007">(March 2007). "Erythropoietin after a century of research: younger than ever". ''European Journal of Haematology''. 78 (3) 183–205. doi:[https://doi.org/10.1111/j.1600-0609.2007.00818.x 10.1111/j.1600-0609.2007.00818.x].</ref> EPO కోసం రాజ్యాంగబద్ధంగా సంశ్లేషణ చేయబడిన ట్రాన్స్క్రిప్షన్ కారకాలు, [[హైపోక్సియా-ఇండ్యూసిబుల్ ఫ్యాక్టర్లు]] అని పిలుస్తారు, ఆక్సిజన్ మరియు ఇనుము సమక్షంలో హైడ్రాక్సిలేట్ చేయబడతాయి మరియు ప్రోటీసోమల్లీ జీర్ణం చేయబడతాయి. నార్మోక్సియా సమయంలో [[GATA2]] EPO కోసం ప్రమోటర్ ప్రాంతాన్ని నిరోధిస్తుంది. హైపోక్సియా సమయంలో GATA2 స్థాయిలు తగ్గుతాయి మరియు EPO ఉత్పత్తిని ప్రోత్సహించడానికి అనుమతిస్తాయి.<ref>(March 2011). "Regulation of erythropoietin production". ''The Journal of Physiology''. 589 (Pt 6) 1251–1258. doi:[https://doi.org/10.1113/jphysiol.2010.195057 10.1113/jphysiol.2010.195057].</ref> | ||
ఎరిత్రోపోయిటిన్ ఉత్పత్తి [[EPAS1|HIF-2α]] | ఎరిత్రోపోయిటిన్ ఉత్పత్తి [[EPAS1|HIF-2α]] ద్వారా అలాగే [[PPARGC1A|PGC-1α]] ద్వారా ప్రేరేపించబడుతుంది.<ref name="Packer_2020">(Sep 2020). "Sodium-Glucose Cotransporter-2 Inhibitor (SGLT2i) as a Primary Preventative Agent in the Healthy Individual: A Need of a Future Randomised Clinical Trial?". ''Circulation: Heart Failure''. 13 (9). doi:[https://doi.org/10.1161/CIRCHEARTFAILURE.120.007197 10.1161/CIRCHEARTFAILURE.120.007197].</ref> ఎరిత్రోపోయిటిన్ ఈ కారకాలను కూడా సక్రియం చేస్తుంది, దీని ఫలితంగా [[ఫీడ్బ్యాక్|పాజిటివ్ ఫీడ్బ్యాక్ లూప్]] ఏర్పడుతుంది.<ref name="Packer_2020" /> | ||
== వైద్యపరమైన ఉపయోగం == | |||
epoetin | |||
''ప్రధాన వ్యాసం: Erythropoiesis-stimulating agent'' | |||
[[బయోలాజిక్ మెడికల్ ప్రొడక్ట్|చికిత్సా ఏజెంట్లు]]గా ఉపయోగించడానికి అందుబాటులో ఉన్న ఎరిత్రోపోయిటిన్లు [[రీకాంబినెంట్ DNA టెక్నాలజీ]] ద్వారా [[సెల్ కల్చర్]]లో ఉత్పత్తి చేయబడతాయి మరియు వీటిలో ఎపోజెన్/ప్రోక్రిట్ ([[ఎపోయిటిన్ ఆల్ఫా]]) మరియు అరనెస్ప్ ([[డార్బెపోయిటిన్ ఆల్ఫా]]) ఉన్నాయి; వీటిని [[దీర్ఘకాలిక మూత్రపిండ వ్యాధి]] నుండి వచ్చే [[రక్తహీనత]],<ref>(16 February 2018). [http://www.hematology.org/About/History/50-Years/1532.aspx The Story of Erythropoietin]. ''www.hematology.org''.</ref> క్యాన్సర్ రోగులలో కీమోథెరపీ ప్రేరిత రక్తహీనత, [[ఇన్ఫ్లమేటరీ బవెల్ డిసీజ్]] ([[క్రోన్'స్ వ్యాధి]] మరియు [[అల్సరేటివ్ కోలిటిస్]])<ref>(February 2013). "Efficacy of erythropoietin combined with enteral nutrition for the treatment of anemia in Crohn's disease: a prospective cohort study". ''Nutrition in Clinical Practice''. 28 (1) 120–127. doi:[https://doi.org/10.1177/0884533612462744 10.1177/0884533612462744].</ref> మరియు [[క్యాన్సర్]] ([[కీమోథెరపీ]] మరియు [[రేడియేషన్]]) చికిత్స నుండి వచ్చే [[మైలోడిస్ప్లాస్టిక్ సిండ్రోమ్|మైలోడిస్ప్లాసియా]] చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. [[ప్యాకేజీ ఇన్సర్ట్]]లలో మరణం, [[మయోకార్డియల్ ఇన్ఫార్క్షన్]], [[స్ట్రోక్]], [[వీనస్ థ్రోంబోసిస్|వీనస్ థ్రోంబోఎంబోలిజం]] మరియు కణితి పునరావృతం అయ్యే ప్రమాదం పెరిగినట్లు [[బాక్స్డ్ వార్నింగ్]]లు ఉన్నాయి, ముఖ్యంగా హిమోగ్లోబిన్ స్థాయిలను 11 g/dL నుండి 12 g/dL కంటే ఎక్కువగా పెంచడానికి ఉపయోగించినప్పుడు.<ref name="url_Epogen_Procrit _FDA">(11 August 2011). [https://www.fda.gov/Safety/MedWatch/SafetyInformation/ucm267698.htm Safety Labeling Changes: Epogen/Procrit (epoetin alfa) and Aranesp (darbepoetin alfa)]. ''MedWatch: The FDA Safety Information and Adverse Event Reporting Program''.</ref> | |||
== చరిత్ర == | |||
1905లో, [[పాల్ కార్నోట్]] ఎర్ర రక్త కణాల ఉత్పత్తిని ఒక హార్మోన్ నియంత్రిస్తుందనే ఆలోచనను ప్రతిపాదించారు. [[బ్లడ్లెట్టింగ్]]కు గురైన కుందేళ్లపై ప్రయోగాలు చేసిన తర్వాత, కార్నోట్ మరియు అతని గ్రాడ్యుయేట్ విద్యార్థి [[క్లోటిల్డే-కామిల్లే డెఫ్లాండ్రే]]<ref>(1906). "Sur l'activite hematopoietique du serum au cours de la regeneration du sang". ''Comptes rendus de l'Académie des Sciences''. 143 384–386.</ref> కుందేలు సబ్జెక్టులలో ఎర్ర రక్త కణాల పెరుగుదలను హీమోపోయిటిన్ అనే హీమోట్రోపిక్ కారకానికి ఆపాదించారు. ఈవా బోన్స్డార్ఫ్ మరియు [[ఈవా జలావిస్టో]] ఈ హీమోపోయిటిక్ పదార్థాన్ని 'ఎరిత్రోపోయిటిన్' అని పిలిచారు. కె.ఆర్. రీస్మాన్ మరియు అలెన్ జె. ఎర్స్లెవ్ రక్తంలో ప్రసరించే ఒక నిర్దిష్ట పదార్థం ఎర్ర రక్త కణాల ఉత్పత్తిని ప్రేరేపించగలదని మరియు [[హెమటోక్రిట్]]ను పెంచగలదని నిరూపించారు. ఈ పదార్థం శుద్ధి చేయబడింది మరియు ఎరిత్రోపోయిటిన్గా నిర్ధారించబడింది.<ref name="Jelkmann_2007" /><ref>(2005). "Erythropoietin and the Nervous System". Springer. ISBN 978-0-387-30010-8.</ref> | |||
1977లో, గోల్డ్వాసర్ మరియు కుంగ్ EPOని శుద్ధి చేశారు.<ref name="Miyake_1977">(August 1977). "Purification of human erythropoietin". ''The Journal of Biological Chemistry''. 252 (15) 5558–5564. doi:[https://doi.org/10.1016/S0021-9258(19)63387-9 10.1016/S0021-9258(19)63387-9].</ref> స్వచ్ఛమైన EPO అమైనో ఆమ్ల క్రమాన్ని పాక్షికంగా గుర్తించడానికి మరియు జన్యువును వేరు చేయడానికి అనుమతించింది.<ref name="Jelkmann_2007" /> 1987లో రక్తహీనతను సరిచేయడానికి సింథటిక్ EPO మొదటిసారిగా విజయవంతంగా ఉపయోగించబడింది.<ref name="Eschbach_1987">(January 1987). "Correction of the anemia of end-stage renal disease with recombinant human erythropoietin. Results of a combined phase I and II clinical trial". ''The New England Journal of Medicine''. 316 (2) 73–78. doi:[https://doi.org/10.1056/NEJM198701083160203 10.1056/NEJM198701083160203].</ref> 1985లో, లిన్ ''et al'' ఒక జెనోమిక్ ఫేజ్ లైబ్రరీ నుండి మానవ ఎరిత్రోపోయిటిన్ జన్యువును వేరు చేసి, EPOని ఉత్పత్తి చేయడానికి దానిని ఉపయోగించారు.<ref name="Lin_1985">(November 1985). "Cloning and expression of the human erythropoietin gene". ''Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America''. 82 (22) 7580–7584. doi:[https://doi.org/10.1073/pnas.82.22.7580 10.1073/pnas.82.22.7580].</ref> 1989లో, US [[ఫుడ్ అండ్ డ్రగ్ అడ్మినిస్ట్రేషన్]] (FDA) కొన్ని రక్తహీనతల కోసం [[ఎపోజెన్]] హార్మోన్ను ఆమోదించింది.<ref>(25 July 2018). [https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=1f2d0b28-9cc5-4523-80b8-637fdaf3f7a5 Epogen- epoetin alfa solution]. ''DailyMed''.</ref><ref>(13 January 2017). [https://www.accessdata.fda.gov/scripts/cder/daf/index.cfm?event=overview.process&ApplNo=103234 Epogen: FDA-Approved Drugs]. ''U.S. [[Food and Drug Administration]] (FDA)''.</ref> | |||
[[గ్రెగ్ ఎల్. సెమెన్జా]] మరియు [[పీటర్ జె. రాట్క్లిఫ్]] EPO జన్యువును మరియు దాని ఆక్సిజన్-ఆధారిత నియంత్రణను అధ్యయనం చేశారు. [[విలియం కేలిన్ జూనియర్]]తో కలిసి, హైపోక్సియాకు ప్రతిస్పందనగా EPO జన్యువును, అలాగే ఇతర జన్యువులను నియంత్రించే [[హైపోక్సియా-ఇండ్యూసిబుల్ ఫ్యాక్టర్]] (HIF)ను కనుగొన్నందుకు వారికి 2019 [[ఫిజియాలజీ లేదా మెడిసిన్లో నోబెల్ బహుమతి]] లభించింది.<ref name="Nobel-20191007">(7 October 2019). [https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2019/press-release/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2019]. ''NobelPrize.org''.</ref> | |||
=== బయోసిమిలర్లు === | |||
''ఇవి కూడా చూడండి: Biosimilars'' | |||
డిసెంబర్ 2007లో, రెటాక్రిట్ మరియు సిలాపో (రెండూ [[ఎపోయిటిన్ జీటా]]) యూరోపియన్ యూనియన్లో ఉపయోగం కోసం ఆమోదించబడ్డాయి.<ref>(17 September 2018). [https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/retacrit Retacrit EPAR]. ''[[European Medicines Agency]] (EMA)''.</ref><ref>(17 September 2018). [https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/silapo Silapo EPAR]. ''[[European Medicines Agency]] (EMA)''.</ref> | |||
== డోపింగ్ ఉత్పత్తిగా ఉపయోగం == | |||
[[పనితీరును మెరుగుపరిచే పదార్థం|పనితీరును మెరుగుపరిచే ఔషధం]]గా, EPO 1990ల ప్రారంభం నుండి నిషేధించబడింది, కానీ [[2000 సమ్మర్ ఒలింపిక్స్]] వరకు పరీక్ష అందుబాటులో లేదు.<ref name="WADA">(December 2014). [https://www.wada-ama.org/en/questions-answers/epo-detection EPO DETECTION]. [[World Anti-Doping Agency]].</ref> ఈ పరీక్ష అందుబాటులోకి రాకముందు, కొంతమంది అథ్లెట్లు EPOని ఉపయోగించినట్లు ఒప్పుకున్న తర్వాత శిక్షించబడ్డారు, ఉదాహరణకు [[ఫెస్టినా అఫైర్]]లో, ఫెస్టినా సైక్లింగ్ టీమ్ కోసం డోపింగ్ ఉత్పత్తులతో ఉన్న కారు దొరికినప్పుడు. | |||
సైక్లింగ్లో మొదటి డోపింగ్ పరీక్ష [[2001 లా ఫ్లెచె వాల్లోన్]]లో ఉపయోగించబడింది. ఆ రేసులో పాజిటివ్ అని తేలిన మొదటి రైడర్ [[బో హాంబర్గర్]], అయితే అతని బి-శాంపిల్ నిర్ణయాత్మకంగా లేనందున అతను తర్వాత నిర్దోషిగా విడుదలయ్యాడు.<ref>(10 August 2001). [http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/1483975.stm Hamburger cleared of EPO use]. BBC.</ref> | |||
[[లాన్స్ ఆర్మ్స్ట్రాంగ్]] మరియు [[జోహన్ బ్రూనీల్]] నాయకత్వంలో [[యు.ఎస్. పోస్టల్ సర్వీస్ ప్రో సైక్లింగ్ టీమ్]], 1990ల చివరలో మరియు 2000ల ప్రారంభంలో అనేక సంవత్సరాల పాటు సాగిన అధునాతన డోపింగ్ ప్రోగ్రామ్ను నిర్వహించింది. ఎరిత్రోపోయిటిన్ సైక్లిస్టులు ఉపయోగించే సాధారణ పదార్థం.<ref>(10 October 2012). [https://www.usada.org/statement/statement-from-usada-ceo-travis-t-tygart-regarding-the-u-s-postal-service-pro-cycling-team-doping-conspiracy/ Statement From USADA CEO Travis T. Tygart Regarding The U.S. Postal Service Pro Cycling Team Doping Conspiracy | U.S. Anti-Doping Agency (USADA)]. ''www.usada.org''.</ref> | |||
సైక్లింగ్లో EPO యొక్క ప్రభావంపై అధ్యయనాలు EPOని సబ్జెక్టుల గరిష్ట ఏరోబిక్ సామర్థ్యంలో పెరుగుదలతో స్థిరంగా అనుసంధానిస్తాయి, కానీ సబ్-మాక్సిమల్ ఏరోబిక్ ప్రయత్నాలపై ఔషధ ప్రభావాల గురించి మిశ్రమ ఫలితాలను ఇస్తాయి. 2007 అధ్యయనం ప్రకారం, EPO చికిత్స సైక్లిస్టుల వారి చికిత్సకు ముందు ఏరోబిక్ గరిష్ట (VO2max)లో సుమారు 80% "సబ్-మాక్సిమల్" ప్రయత్నాన్ని నిర్వహించే సామర్థ్యాలలో గణాంకపరంగా గణనీయమైన మెరుగుదలకు దారితీసింది.<ref>(November 2007). "Prolonged administration of recombinant human erythropoietin increases submaximal performance more than maximal aerobic capacity". ''European Journal of Applied Physiology''. 101 (4) 481–486. doi:[https://doi.org/10.1007/s00421-007-0522-8 10.1007/s00421-007-0522-8].</ref> EPOతో చికిత్స పొందిన సబ్జెక్టులు పెరిగిన VO2max విలువలను చూశాయని మరియు వారు తమ ప్రారంభ సబ్-మాక్సిమల్ ప్రయత్నాన్ని నిర్వహించగల సమయం కూడా పెరిగిందని అధ్యయనం కనుగొంది. అయితే, సబ్-మాక్సిమల్ ప్రయత్న శక్తిని సబ్జెక్ట్ యొక్క కొత్త, పోస్ట్-EPO చికిత్స VO2maxలో 80%కి స్కేల్ చేస్తే, సబ్జెక్టులు వాస్తవానికి వారి కొత్త, నవీకరించబడిన 80% ప్రయత్నాన్ని ఎంతకాలం నిర్వహించగలరో తగ్గుదలని చూస్తారని ఫలితాలు సూచించాయి. 2017 అధ్యయనం సబ్-మాక్సిమల్ శ్రమ వద్ద, EPO యొక్క ప్రభావాలు ప్లేసిబో నుండి వేరు చేయలేమని చూపించింది.<ref>(August 2017). "Effects of erythropoietin on cycling performance of well trained cyclists: a double-blind, randomised, placebo-controlled trial". ''The Lancet. Haematology''. 4 (8) e374–e386. doi:[https://doi.org/10.1016/S2352-3026(17)30105-9 10.1016/S2352-3026(17)30105-9].</ref> అయితే, 2017 అధ్యయనం ఇప్పటికీ గరిష్ట శ్రమ వద్ద, EPO-చికిత్స పొందిన సమూహం ప్లేసిబో సమూహం కంటే మెరుగ్గా పనిచేసిందని చూపించింది. | |||
మార్చి 2019లో, అమెరికన్ మిశ్రమ మార్షల్ ఆర్టిస్ట్ మరియు మాజీ [[అల్టిమేట్ ఫైటింగ్ ఛాంపియన్షిప్|UFC]] [[UFC బాంటమ్వెయిట్ ఛాంపియన్షిప్|బాంటమ్వెయిట్ ఛాంపియన్]] [[టి.జె. డిల్లాషా]] [[USADA]] నిర్వహించిన డోపింగ్ పరీక్షలో EPO కోసం పాజిటివ్గా పరీక్షించబడ్డారు మరియు UFC బాంటమ్వెయిట్ టైటిల్ నుండి తొలగించబడ్డారు మరియు రెండు సంవత్సరాల పాటు సస్పెండ్ చేయబడ్డారు.<ref>(9 April 2019). [http://www.espn.com/mma/story/_/id/26479192/usada-suspends-dillashaw-2-years-epo-use USADA suspends Dillashaw 2 years for EPO use]. ''ESPN.com''.</ref> సెప్టెంబర్ 2023లో, రెండుసార్లు టెన్నిస్ మేజర్ ఛాంపియన్ [[సిమోనా హాలెప్]] [[ఇంటర్నేషనల్ టెన్నిస్ ఇంటిగ్రిటీ ఏజెన్సీ]] ద్వారా రెండు వేర్వేరు ఉల్లంఘనల కోసం 4 సంవత్సరాల సస్పెన్షన్ను అందుకున్నారు, ఒకటి ఆగస్టు 2022లో సేకరించిన రక్త నమూనాలో EPO స్థాయికి సంబంధించింది; హాలెప్ తన అమాయకత్వాన్ని నిలబెట్టుకుంది మరియు నిషేధాన్ని అప్పీల్ చేస్తానని సూచించింది. కలుషితమైన సప్లిమెంట్ పాజిటివ్ పరీక్షలకు దోహదపడిందని కనుగొనడంతో, విజయవంతమైన అప్పీల్ తర్వాత హాలెప్ తిరిగి రావడానికి క్లియర్ చేయబడింది.<ref>(March 5, 2024). [https://www.reuters.com/sports/tennis/haleps-doping-ban-cut-four-years-nine-months-cas-2024-03-05/ CAS clears Halep for immediate return after doping ban cut]. ''Reuters''.</ref><ref>[https://www.espn.com/tennis/story/_/id/38385896/simona-halep-banned-4-years-separate-doping-violations "Simona Halep: Will appeal 4-year ban over doping violations"], ESPN, September 12, 2023</ref> | |||
== మూలాలు == | |||
<references /> | |||
== మరింత చదవడానికి == | == మరింత చదవడానికి == | ||
| Line 87: | Line 119: | ||
* Erythropoietin | * Erythropoietin | ||
[[Category:రక్తహీనత నివారణ మందులు]] | [[Category:రక్తహీనత నివారణ మందులు]] | ||
[[Category:రక్తపోటు నివారణ కారకాలు]] | [[Category:రక్తపోటు నివారణ కారకాలు]] | ||
Latest revision as of 09:09, 12 October 2026
Script error: No such module "Infobox_gene". ఎరిత్రోపోయిటిన్ (IPA: /ɪˌrɪθroʊˈpɔɪ.ᵻtɪn,_rə,_pɔɪˈɛtɪn,_ˈiːtɪn/;[1][2][3] EPO), దీనిని ఎరిత్రోపోయిటిన్, హీమాటోపోయిటిన్, లేదా హీమోపోయిటిన్ అని కూడా పిలుస్తారు, ఇది ఒక గ్లైకోప్రోటీన్ సైటోకిన్. ఇది ప్రధానంగా కణాల హైపోక్సియా (ఆక్సిజన్ లోపం)కు ప్రతిస్పందనగా మూత్రపిండాల ద్వారా స్రవించబడుతుంది; ఇది ఎముక మజ్జలో ఎర్ర రక్త కణాల ఉత్పత్తిని (ఎరిత్రోపోయిసిస్) ప్రేరేపిస్తుంది. సాధారణ ఎర్ర రక్త కణాల మార్పిడిని భర్తీ చేయడానికి తక్కువ స్థాయి EPO (సుమారు 10 mU/mL) నిరంతరం తగిన పరిమాణంలో స్రవించబడుతుంది. అధిక స్థాయి EPO (10,000 mU/mL వరకు)కు దారితీసే సెల్యులార్ హైపోక్సియా యొక్క సాధారణ కారణాలలో ఏదైనా రక్తహీనత మరియు దీర్ఘకాలిక ఊపిరితిత్తుల వ్యాధి కారణంగా వచ్చే హైపోక్సేమియా ఉన్నాయి.
ఎరిత్రోపోయిటిన్ ఎక్కువగా లోతైన రీనల్ కార్టెక్స్ (మూత్రపిండ వల్కలం)లో పెరిట్యుబులర్ ఇంటర్స్టీషియల్ ఫైబ్రోబ్లాస్ట్ వంటి కణాల ద్వారా సంశ్లేషణ చేయబడుతుంది, ఇవి ప్రధానంగా పెరిట్యుబులర్ కేశనాళికలు మరియు ప్రాక్సిమల్ కన్వల్యూటెడ్ ట్యూబ్యూల్కు దగ్గరగా ఉంటాయి; ఇది కాలేయంలోని పెరిసినూసోయిడల్ కణాలలో కూడా ఉత్పత్తి అవుతుంది. పిండం మరియు ప్రినేటల్ కాలంలో కాలేయ ఉత్పత్తి ఎక్కువగా ఉంటుంది; యుక్తవయస్సులో మూత్రపిండాల ఉత్పత్తి ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఇది థ్రోంబోపోయిటిన్తో హోమోలాగస్ (సజాతీయమైనది).
ఎక్సోజనస్ ఎరిత్రోపోయిటిన్, రీకాంబినెంట్ హ్యూమన్ ఎరిత్రోపోయిటిన్ (rhEPO), రీకాంబినెంట్ DNA టెక్నాలజీ ద్వారా సెల్ కల్చర్లో ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది మరియు వీటిని సమిష్టిగా ఎరిత్రోపోయిసిస్-స్టిమ్యులేటింగ్ ఏజెంట్లు (ESA) అని పిలుస్తారు: రెండు ఉదాహరణలు ఎపోయిటిన్ ఆల్ఫా మరియు ఎపోయిటిన్ బీటా. ESAలను దీర్ఘకాలిక మూత్రపిండ వ్యాధిలో రక్తహీనత, మైలోడిస్ప్లాసియాలో రక్తహీనత మరియు క్యాన్సర్ కీమోథెరపీ నుండి వచ్చే రక్తహీనత చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. చికిత్స యొక్క ప్రమాదాలలో మరణం, మయోకార్డియల్ ఇన్ఫార్క్షన్, స్ట్రోక్, వీనస్ థ్రోంబోఎంబోలిజం మరియు కణితి పునరావృతం ఉన్నాయి. EPO చికిత్స హిమోగ్లోబిన్ స్థాయిలను 11 g/dL నుండి 12 g/dL కంటే పెంచినప్పుడు ప్రమాదం పెరుగుతుంది: దీనిని నివారించాలి.
rhEPO అక్రమంగా పనితీరును మెరుగుపరిచే ఔషధంగా ఉపయోగించబడింది.[4] ఎండోజెనస్ ప్రోటీన్ నుండి స్వల్ప వ్యత్యాసాల కారణంగా, ఉదాహరణకు, పోస్ట్ ట్రాన్స్లేషనల్ మోడిఫికేషన్ లక్షణాలలో, ఇది తరచుగా రక్తంలో గుర్తించబడుతుంది.
ఫార్మకాలజీ
EPO అధికంగా గ్లైకోసైలేట్ చేయబడింది (మొత్తం పరమాణు బరువులో 40%), రక్తంలో దీని అర్ధ-జీవిత కాలం (half-life) సుమారు 5 గంటలు. EPO యొక్క అర్ధ-జీవిత కాలం ఎండోజెనస్ మరియు రీకాంబినెంట్ వెర్షన్ల మధ్య మారవచ్చు. రీకాంబినెంట్ టెక్నాలజీ ద్వారా EPO యొక్క అదనపు గ్లైకోసైలేషన్ లేదా ఇతర మార్పులు రక్తంలో EPO యొక్క స్థిరత్వాన్ని పెంచడానికి దారితీశాయి (తద్వారా తక్కువ తరచుగా ఇంజెక్షన్లు అవసరమవుతాయి).
ఫంక్షన్
ఎర్ర రక్త కణాల ఉత్పత్తి
ఎరిత్రోపోయిటిన్ ఎర్ర రక్త కణాల ఉత్పత్తికి అవసరమైన హార్మోన్. ఇది లేకపోతే, ఖచ్చితమైన ఎరిత్రోపోయిసిస్ జరగదు. హైపోక్సిక్ పరిస్థితులలో, మూత్రపిండాలు ఎర్ర రక్త కణాల ఉత్పత్తిని పెంచడానికి ఎరిత్రోపోయిటిన్ను ఉత్పత్తి చేసి స్రవిస్తాయి, ఇది విభేదనంలో CFU-E, ప్రోఎరిత్రోబ్లాస్ట్ మరియు బాసోఫిలిక్ ఎరిత్రోబ్లాస్ట్ ఉపసమితులను లక్ష్యంగా చేసుకుంటుంది. ఎరిత్రోపోయిటిన్ ఎర్ర రక్త కణాల పూర్వగాములు మరియు ప్రికర్సర్లపై (ఇవి మానవులలో ఎముక మజ్జలో కనిపిస్తాయి) తన ప్రాథమిక ప్రభావాన్ని చూపుతుంది, ఈ కణాలను అపోప్టోసిస్ లేదా కణ మరణం నుండి రక్షించడం ద్వారా వాటి మనుగడను ప్రోత్సహిస్తుంది.
ఎరిత్రోపోయిటిన్ అనేది ప్రాథమిక ఎరిత్రోపోయిటిక్ కారకం, ఇది మల్టీపోటెంట్ ప్రొజెనిటర్ల నుండి ఎరిత్రాయిడ్ వంశం అభివృద్ధిలో పాల్గొనే వివిధ ఇతర వృద్ధి కారకాలతో (ఉదా., IL-3, IL-6, గ్లూకోకోర్టికాయిడ్లు మరియు SCF) సహకరిస్తుంది. బర్స్ట్-ఫార్మింగ్ యూనిట్-ఎరిత్రోయిడ్ (BFU-E) కణాలు ఎరిత్రోపోయిటిన్ రిసెప్టర్ వ్యక్తీకరణను ప్రారంభిస్తాయి మరియు ఎరిత్రోపోయిటిన్కు సున్నితంగా ఉంటాయి. తదుపరి దశ, కాలనీ-ఫార్మింగ్ యూనిట్-ఎరిత్రోయిడ్ (CFU-E), గరిష్ట ఎరిత్రోపోయిటిన్ రిసెప్టర్ సాంద్రతను వ్యక్తపరుస్తుంది మరియు తదుపరి విభేదన కోసం పూర్తిగా ఎరిత్రోపోయిటిన్పై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఎర్ర కణాల పూర్వగాములు, ప్రోఎరిత్రోబ్లాస్ట్లు మరియు బాసోఫిలిక్ ఎరిత్రోబ్లాస్ట్లు కూడా ఎరిత్రోపోయిటిన్ రిసెప్టర్ను వ్యక్తపరుస్తాయి మరియు అందువల్ల దీని ద్వారా ప్రభావితమవుతాయి.
నాన్-హెమటోపోయిటిక్ పాత్రలు
ఎరిత్రోపోయిసిస్ ప్రేరణకు మించి ఎరిత్రోపోయిటిన్ అనేక చర్యలను కలిగి ఉందని నివేదించబడింది, ఇందులో వాసోకాన్స్ట్రిక్షన్-ఆధారిత హైపర్టెన్షన్, యాంజియోజెనిసిస్ను ప్రేరేపించడం మరియు ఇస్కీమిక్ కణజాలాలపై యాంటీ-అపోప్టోటిక్ ప్రభావాలను కలిగించే EPO రిసెప్టర్ల క్రియాశీలత ద్వారా కణ మనుగడను ప్రోత్సహించడం ఉన్నాయి. అయితే ఈ ప్రతిపాదన వివాదాస్పదంగా ఉంది, అనేక అధ్యయనాలు ఎటువంటి ప్రభావం చూపలేదు.[5] ఇది ఆ కణాలపై EPO రిసెప్టర్ల తక్కువ స్థాయిలతో కూడా అస్థిరంగా ఉంది. ఇస్కీమిక్ గుండె, నాడీ మరియు మూత్రపిండ కణజాలాలతో మానవులపై జరిపిన క్లినికల్ ట్రయల్స్ జంతువులలో కనిపించిన అదే ప్రయోజనాలను ప్రదర్శించలేదు. అదనంగా, కొన్ని పరిశోధనా అధ్యయనాలు డయాబెటిక్ న్యూరోపతిపై దాని న్యూరోప్రొటెక్టివ్ ప్రభావాన్ని చూపించాయి, అయితే ఈ డేటా డీప్ పెరోనియల్, సూపర్ ఫిషియల్ పెరోనియల్, టిబియల్ మరియు సురల్ నరాలపై నిర్వహించిన క్లినికల్ ట్రయల్స్లో ధృవీకరించబడలేదు.[6]
చర్య యొక్క యంత్రాంగం
ఎరిత్రోపోయిటిన్ ఎరిత్రోపోయిటిన్ రిసెప్టర్ (EpoR)కు బంధం ద్వారా దాని ప్రభావాలను చూపుతుందని చూపబడింది.[7][8] EPO ఎర్ర కణ ప్రొజెనిటర్ ఉపరితలంపై ఉన్న ఎరిత్రోపోయిటిన్ రిసెప్టర్కు బంధిస్తుంది మరియు JAK2 సిగ్నలింగ్ కాస్కేడ్ను సక్రియం చేస్తుంది. ఇది STAT5, PIK3 మరియు Ras MAPK మార్గాలను ప్రారంభిస్తుంది. దీని ఫలితంగా ఎరిత్రాయిడ్ కణం యొక్క విభేదన, మనుగడ మరియు విస్తరణ జరుగుతుంది.[9] SOCS1, SOCS3 మరియు CIS కూడా వ్యక్తమవుతాయి, ఇవి సైటోకిన్ సిగ్నల్ యొక్క ప్రతికూల నియంత్రకాలుగా పనిచేస్తాయి.[10]
అధిక స్థాయి ఎరిత్రోపోయిటిన్ రిసెప్టర్ వ్యక్తీకరణ ఎరిత్రాయిడ్ ప్రొజెనిటర్ కణాలకు స్థానికీకరించబడింది. గుండె, కండరాలు, మూత్రపిండాలు మరియు పరిధీయ/కేంద్ర నాడీ కణజాలం వంటి అనేక ఇతర కణజాలాలలో EPO రిసెప్టర్లు కనిపిస్తాయని నివేదికలు ఉన్నప్పటికీ, ఆ ఫలితాలు యాంటీ-EpoR యాంటీబాడీల వంటి రియాజెంట్ల నాన్-స్పెసిఫిసిటీ ద్వారా గందరగోళానికి గురవుతాయి.[11] నియంత్రిత ప్రయోగాలలో, ఆ కణజాలాలలో ఫంక్షనల్ EPO రిసెప్టర్ గుర్తించబడదు.[12] రక్తప్రవాహంలో, ఎర్ర కణాలు స్వయంగా ఎరిత్రోపోయిటిన్ రిసెప్టర్ను వ్యక్తపరచవు, కాబట్టి EPOకి ప్రతిస్పందించలేవు. అయినప్పటికీ, రక్తంలో ఎర్ర కణాల దీర్ఘాయువు ప్లాస్మా ఎరిత్రోపోయిటిన్ స్థాయిలపై పరోక్షంగా ఆధారపడి ఉంటుందని నివేదించబడింది, ఈ ప్రక్రియను నియోసైటోలిసిస్ అంటారు.[13] అదనంగా, మెదడు గాయంలో EPO రిసెప్టర్ వ్యక్తీకరణ పెరుగుతుందనేదానికి ఖచ్చితమైన ఆధారాలు ఉన్నాయి.[14]
సంశ్లేషణ మరియు నియంత్రణ
రక్తహీనత లేనప్పుడు రక్తంలో ఎరిత్రోపోయిటిన్ స్థాయిలు చాలా తక్కువగా, సుమారు 10 mU/mL వద్ద ఉంటాయి. అయితే, హైపోక్సిక్ ఒత్తిడిలో, EPO ఉత్పత్తి 1000 రెట్లు పెరిగి, రక్తంలో 10,000 mU/mL వరకు చేరుకోవచ్చు. పెద్దలలో, EPO ప్రధానంగా (90%) లోతైన రీనల్ కార్టెక్స్లో పెరిట్యుబులర్ ఇంటర్స్టీషియల్ ఫైబ్రోబ్లాస్ట్ వంటి కణాల ద్వారా సంశ్లేషణ చేయబడుతుంది, అదనపు మొత్తాలు (10%) కాలేయంలో,[15][16][17] మరియు మెదడులోని పెరిసైట్లులో ఉత్పత్తి చేయబడతాయి.[18] నియంత్రణ రక్త ఆక్సిజనేషన్ మరియు ఇనుము లభ్యతను కొలిచే ఫీడ్బ్యాక్ యంత్రాంగంపై ఆధారపడి ఉంటుందని నమ్ముతారు.[19] EPO కోసం రాజ్యాంగబద్ధంగా సంశ్లేషణ చేయబడిన ట్రాన్స్క్రిప్షన్ కారకాలు, హైపోక్సియా-ఇండ్యూసిబుల్ ఫ్యాక్టర్లు అని పిలుస్తారు, ఆక్సిజన్ మరియు ఇనుము సమక్షంలో హైడ్రాక్సిలేట్ చేయబడతాయి మరియు ప్రోటీసోమల్లీ జీర్ణం చేయబడతాయి. నార్మోక్సియా సమయంలో GATA2 EPO కోసం ప్రమోటర్ ప్రాంతాన్ని నిరోధిస్తుంది. హైపోక్సియా సమయంలో GATA2 స్థాయిలు తగ్గుతాయి మరియు EPO ఉత్పత్తిని ప్రోత్సహించడానికి అనుమతిస్తాయి.[20]
ఎరిత్రోపోయిటిన్ ఉత్పత్తి HIF-2α ద్వారా అలాగే PGC-1α ద్వారా ప్రేరేపించబడుతుంది.[21] ఎరిత్రోపోయిటిన్ ఈ కారకాలను కూడా సక్రియం చేస్తుంది, దీని ఫలితంగా పాజిటివ్ ఫీడ్బ్యాక్ లూప్ ఏర్పడుతుంది.[21]
వైద్యపరమైన ఉపయోగం
epoetin ప్రధాన వ్యాసం: Erythropoiesis-stimulating agent చికిత్సా ఏజెంట్లుగా ఉపయోగించడానికి అందుబాటులో ఉన్న ఎరిత్రోపోయిటిన్లు రీకాంబినెంట్ DNA టెక్నాలజీ ద్వారా సెల్ కల్చర్లో ఉత్పత్తి చేయబడతాయి మరియు వీటిలో ఎపోజెన్/ప్రోక్రిట్ (ఎపోయిటిన్ ఆల్ఫా) మరియు అరనెస్ప్ (డార్బెపోయిటిన్ ఆల్ఫా) ఉన్నాయి; వీటిని దీర్ఘకాలిక మూత్రపిండ వ్యాధి నుండి వచ్చే రక్తహీనత,[22] క్యాన్సర్ రోగులలో కీమోథెరపీ ప్రేరిత రక్తహీనత, ఇన్ఫ్లమేటరీ బవెల్ డిసీజ్ (క్రోన్'స్ వ్యాధి మరియు అల్సరేటివ్ కోలిటిస్)[23] మరియు క్యాన్సర్ (కీమోథెరపీ మరియు రేడియేషన్) చికిత్స నుండి వచ్చే మైలోడిస్ప్లాసియా చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. ప్యాకేజీ ఇన్సర్ట్లలో మరణం, మయోకార్డియల్ ఇన్ఫార్క్షన్, స్ట్రోక్, వీనస్ థ్రోంబోఎంబోలిజం మరియు కణితి పునరావృతం అయ్యే ప్రమాదం పెరిగినట్లు బాక్స్డ్ వార్నింగ్లు ఉన్నాయి, ముఖ్యంగా హిమోగ్లోబిన్ స్థాయిలను 11 g/dL నుండి 12 g/dL కంటే ఎక్కువగా పెంచడానికి ఉపయోగించినప్పుడు.[24]
చరిత్ర
1905లో, పాల్ కార్నోట్ ఎర్ర రక్త కణాల ఉత్పత్తిని ఒక హార్మోన్ నియంత్రిస్తుందనే ఆలోచనను ప్రతిపాదించారు. బ్లడ్లెట్టింగ్కు గురైన కుందేళ్లపై ప్రయోగాలు చేసిన తర్వాత, కార్నోట్ మరియు అతని గ్రాడ్యుయేట్ విద్యార్థి క్లోటిల్డే-కామిల్లే డెఫ్లాండ్రే[25] కుందేలు సబ్జెక్టులలో ఎర్ర రక్త కణాల పెరుగుదలను హీమోపోయిటిన్ అనే హీమోట్రోపిక్ కారకానికి ఆపాదించారు. ఈవా బోన్స్డార్ఫ్ మరియు ఈవా జలావిస్టో ఈ హీమోపోయిటిక్ పదార్థాన్ని 'ఎరిత్రోపోయిటిన్' అని పిలిచారు. కె.ఆర్. రీస్మాన్ మరియు అలెన్ జె. ఎర్స్లెవ్ రక్తంలో ప్రసరించే ఒక నిర్దిష్ట పదార్థం ఎర్ర రక్త కణాల ఉత్పత్తిని ప్రేరేపించగలదని మరియు హెమటోక్రిట్ను పెంచగలదని నిరూపించారు. ఈ పదార్థం శుద్ధి చేయబడింది మరియు ఎరిత్రోపోయిటిన్గా నిర్ధారించబడింది.[19][26]
1977లో, గోల్డ్వాసర్ మరియు కుంగ్ EPOని శుద్ధి చేశారు.[27] స్వచ్ఛమైన EPO అమైనో ఆమ్ల క్రమాన్ని పాక్షికంగా గుర్తించడానికి మరియు జన్యువును వేరు చేయడానికి అనుమతించింది.[19] 1987లో రక్తహీనతను సరిచేయడానికి సింథటిక్ EPO మొదటిసారిగా విజయవంతంగా ఉపయోగించబడింది.[28] 1985లో, లిన్ et al ఒక జెనోమిక్ ఫేజ్ లైబ్రరీ నుండి మానవ ఎరిత్రోపోయిటిన్ జన్యువును వేరు చేసి, EPOని ఉత్పత్తి చేయడానికి దానిని ఉపయోగించారు.[29] 1989లో, US ఫుడ్ అండ్ డ్రగ్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ (FDA) కొన్ని రక్తహీనతల కోసం ఎపోజెన్ హార్మోన్ను ఆమోదించింది.[30][31]
గ్రెగ్ ఎల్. సెమెన్జా మరియు పీటర్ జె. రాట్క్లిఫ్ EPO జన్యువును మరియు దాని ఆక్సిజన్-ఆధారిత నియంత్రణను అధ్యయనం చేశారు. విలియం కేలిన్ జూనియర్తో కలిసి, హైపోక్సియాకు ప్రతిస్పందనగా EPO జన్యువును, అలాగే ఇతర జన్యువులను నియంత్రించే హైపోక్సియా-ఇండ్యూసిబుల్ ఫ్యాక్టర్ (HIF)ను కనుగొన్నందుకు వారికి 2019 ఫిజియాలజీ లేదా మెడిసిన్లో నోబెల్ బహుమతి లభించింది.[32]
బయోసిమిలర్లు
ఇవి కూడా చూడండి: Biosimilars
డిసెంబర్ 2007లో, రెటాక్రిట్ మరియు సిలాపో (రెండూ ఎపోయిటిన్ జీటా) యూరోపియన్ యూనియన్లో ఉపయోగం కోసం ఆమోదించబడ్డాయి.[33][34]
డోపింగ్ ఉత్పత్తిగా ఉపయోగం
పనితీరును మెరుగుపరిచే ఔషధంగా, EPO 1990ల ప్రారంభం నుండి నిషేధించబడింది, కానీ 2000 సమ్మర్ ఒలింపిక్స్ వరకు పరీక్ష అందుబాటులో లేదు.[35] ఈ పరీక్ష అందుబాటులోకి రాకముందు, కొంతమంది అథ్లెట్లు EPOని ఉపయోగించినట్లు ఒప్పుకున్న తర్వాత శిక్షించబడ్డారు, ఉదాహరణకు ఫెస్టినా అఫైర్లో, ఫెస్టినా సైక్లింగ్ టీమ్ కోసం డోపింగ్ ఉత్పత్తులతో ఉన్న కారు దొరికినప్పుడు.
సైక్లింగ్లో మొదటి డోపింగ్ పరీక్ష 2001 లా ఫ్లెచె వాల్లోన్లో ఉపయోగించబడింది. ఆ రేసులో పాజిటివ్ అని తేలిన మొదటి రైడర్ బో హాంబర్గర్, అయితే అతని బి-శాంపిల్ నిర్ణయాత్మకంగా లేనందున అతను తర్వాత నిర్దోషిగా విడుదలయ్యాడు.[36]
లాన్స్ ఆర్మ్స్ట్రాంగ్ మరియు జోహన్ బ్రూనీల్ నాయకత్వంలో యు.ఎస్. పోస్టల్ సర్వీస్ ప్రో సైక్లింగ్ టీమ్, 1990ల చివరలో మరియు 2000ల ప్రారంభంలో అనేక సంవత్సరాల పాటు సాగిన అధునాతన డోపింగ్ ప్రోగ్రామ్ను నిర్వహించింది. ఎరిత్రోపోయిటిన్ సైక్లిస్టులు ఉపయోగించే సాధారణ పదార్థం.[37]
సైక్లింగ్లో EPO యొక్క ప్రభావంపై అధ్యయనాలు EPOని సబ్జెక్టుల గరిష్ట ఏరోబిక్ సామర్థ్యంలో పెరుగుదలతో స్థిరంగా అనుసంధానిస్తాయి, కానీ సబ్-మాక్సిమల్ ఏరోబిక్ ప్రయత్నాలపై ఔషధ ప్రభావాల గురించి మిశ్రమ ఫలితాలను ఇస్తాయి. 2007 అధ్యయనం ప్రకారం, EPO చికిత్స సైక్లిస్టుల వారి చికిత్సకు ముందు ఏరోబిక్ గరిష్ట (VO2max)లో సుమారు 80% "సబ్-మాక్సిమల్" ప్రయత్నాన్ని నిర్వహించే సామర్థ్యాలలో గణాంకపరంగా గణనీయమైన మెరుగుదలకు దారితీసింది.[38] EPOతో చికిత్స పొందిన సబ్జెక్టులు పెరిగిన VO2max విలువలను చూశాయని మరియు వారు తమ ప్రారంభ సబ్-మాక్సిమల్ ప్రయత్నాన్ని నిర్వహించగల సమయం కూడా పెరిగిందని అధ్యయనం కనుగొంది. అయితే, సబ్-మాక్సిమల్ ప్రయత్న శక్తిని సబ్జెక్ట్ యొక్క కొత్త, పోస్ట్-EPO చికిత్స VO2maxలో 80%కి స్కేల్ చేస్తే, సబ్జెక్టులు వాస్తవానికి వారి కొత్త, నవీకరించబడిన 80% ప్రయత్నాన్ని ఎంతకాలం నిర్వహించగలరో తగ్గుదలని చూస్తారని ఫలితాలు సూచించాయి. 2017 అధ్యయనం సబ్-మాక్సిమల్ శ్రమ వద్ద, EPO యొక్క ప్రభావాలు ప్లేసిబో నుండి వేరు చేయలేమని చూపించింది.[39] అయితే, 2017 అధ్యయనం ఇప్పటికీ గరిష్ట శ్రమ వద్ద, EPO-చికిత్స పొందిన సమూహం ప్లేసిబో సమూహం కంటే మెరుగ్గా పనిచేసిందని చూపించింది.
మార్చి 2019లో, అమెరికన్ మిశ్రమ మార్షల్ ఆర్టిస్ట్ మరియు మాజీ UFC బాంటమ్వెయిట్ ఛాంపియన్ టి.జె. డిల్లాషా USADA నిర్వహించిన డోపింగ్ పరీక్షలో EPO కోసం పాజిటివ్గా పరీక్షించబడ్డారు మరియు UFC బాంటమ్వెయిట్ టైటిల్ నుండి తొలగించబడ్డారు మరియు రెండు సంవత్సరాల పాటు సస్పెండ్ చేయబడ్డారు.[40] సెప్టెంబర్ 2023లో, రెండుసార్లు టెన్నిస్ మేజర్ ఛాంపియన్ సిమోనా హాలెప్ ఇంటర్నేషనల్ టెన్నిస్ ఇంటిగ్రిటీ ఏజెన్సీ ద్వారా రెండు వేర్వేరు ఉల్లంఘనల కోసం 4 సంవత్సరాల సస్పెన్షన్ను అందుకున్నారు, ఒకటి ఆగస్టు 2022లో సేకరించిన రక్త నమూనాలో EPO స్థాయికి సంబంధించింది; హాలెప్ తన అమాయకత్వాన్ని నిలబెట్టుకుంది మరియు నిషేధాన్ని అప్పీల్ చేస్తానని సూచించింది. కలుషితమైన సప్లిమెంట్ పాజిటివ్ పరీక్షలకు దోహదపడిందని కనుగొనడంతో, విజయవంతమైన అప్పీల్ తర్వాత హాలెప్ తిరిగి రావడానికి క్లియర్ చేయబడింది.[41][42]
మూలాలు
- ↑ Erythropoietin
- ↑ Erythropoietin
- ↑ erythropoietin – definition of erythropoietin in English from the Oxford dictionary. OxfordDictionaries.com.
- ↑ (April 2015). "Performance-enhancing substances in sports: a review of the literature". Sports Medicine. 45 (4) 517–531. doi:10.1007/s40279-015-0308-9.
- ↑ (2012). "The effect of erythropoietin on normal and neoplastic cells". Biologics: Targets and Therapy. 6 163–189. doi:10.2147/BTT.S32281.
- ↑ (July 2012). "Peripheral neuropathy response to erythropoietin in type 2 diabetic patients with mild to moderate renal failure". Clinical Neurology and Neurosurgery. 114 (6) 663–667. doi:10.1016/j.clineuro.2012.01.007.
- ↑ (May 1999). "Shared and unique determinants of the erythropoietin (EPO) receptor are important for binding EPO and EPO mimetic peptide". The Journal of Biological Chemistry. 274 (20) 14163–14169. doi:10.1074/jbc.274.20.14163.
- ↑ (November 1998). "An antagonist peptide-EPO receptor complex suggests that receptor dimerization is not sufficient for activation". Nature Structural Biology. 5 (11) 993–1004. doi:10.1038/2965.
- ↑ (2003). "The Cytokine Handbook". 149–166. ISBN 978-0-12-689663-3. doi:10.1016/B978-012689663-3/50011-9.
- ↑ (November 2007). "Pathophysiology of anemia and erythrocytosis". Critical Reviews in Oncology/Hematology. 64 (2) 139–158. doi:10.1016/j.critrevonc.2007.06.006.
- ↑ (March 2006). "Anti-Epo receptor antibodies do not predict Epo receptor expression". Blood. 107 (5) 1892–1895. doi:10.1182/blood-2005-10-4066.
- ↑ (May 2010). "Functional erythropoietin receptor is undetectable in endothelial, cardiac, neuronal, and renal cells". Blood. 115 (21) 4264–4272. doi:10.1182/blood-2009-10-248666.
- ↑ (2014). "Neocytolysis: none, one or many? A reappraisal and future perspectives". Frontiers in Physiology. 5 54. doi:10.3389/fphys.2014.00054.
- ↑ (December 2015). "Widespread Expression of Erythropoietin Receptor in Brain and Its Induction by Injury". Molecular Medicine. 21 (1) 803–815. doi:10.2119/molmed.2015.00192.
- ↑ (March 1957). "Role of the kidney in erythropoiesis". Nature. 179 (4560) 633–634. doi:10.1038/179633a0.
- ↑ (October 1996). "Erythropoietin production by interstitial cells of hypoxic monkey kidneys". British Journal of Haematology. 95 (1) 27–32. doi:10.1046/j.1365-2141.1996.d01-1864.x.
- ↑ "Ganong's review of Medical Physiology". 709. McGraw Hill. ISBN 978-1-259-02753-6.
- ↑ (November 2016). "Pericytes: new EPO-producing cells in the brain". Blood. 128 (21) 2483–2485. doi:10.1182/blood-2016-10-743880.
- ↑ 19.0 19.1 19.2 (March 2007). "Erythropoietin after a century of research: younger than ever". European Journal of Haematology. 78 (3) 183–205. doi:10.1111/j.1600-0609.2007.00818.x.
- ↑ (March 2011). "Regulation of erythropoietin production". The Journal of Physiology. 589 (Pt 6) 1251–1258. doi:10.1113/jphysiol.2010.195057.
- ↑ 21.0 21.1 (Sep 2020). "Sodium-Glucose Cotransporter-2 Inhibitor (SGLT2i) as a Primary Preventative Agent in the Healthy Individual: A Need of a Future Randomised Clinical Trial?". Circulation: Heart Failure. 13 (9). doi:10.1161/CIRCHEARTFAILURE.120.007197.
- ↑ (16 February 2018). The Story of Erythropoietin. www.hematology.org.
- ↑ (February 2013). "Efficacy of erythropoietin combined with enteral nutrition for the treatment of anemia in Crohn's disease: a prospective cohort study". Nutrition in Clinical Practice. 28 (1) 120–127. doi:10.1177/0884533612462744.
- ↑ (11 August 2011). Safety Labeling Changes: Epogen/Procrit (epoetin alfa) and Aranesp (darbepoetin alfa). MedWatch: The FDA Safety Information and Adverse Event Reporting Program.
- ↑ (1906). "Sur l'activite hematopoietique du serum au cours de la regeneration du sang". Comptes rendus de l'Académie des Sciences. 143 384–386.
- ↑ (2005). "Erythropoietin and the Nervous System". Springer. ISBN 978-0-387-30010-8.
- ↑ (August 1977). "Purification of human erythropoietin". The Journal of Biological Chemistry. 252 (15) 5558–5564. doi:10.1016/S0021-9258(19)63387-9.
- ↑ (January 1987). "Correction of the anemia of end-stage renal disease with recombinant human erythropoietin. Results of a combined phase I and II clinical trial". The New England Journal of Medicine. 316 (2) 73–78. doi:10.1056/NEJM198701083160203.
- ↑ (November 1985). "Cloning and expression of the human erythropoietin gene". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 82 (22) 7580–7584. doi:10.1073/pnas.82.22.7580.
- ↑ (25 July 2018). Epogen- epoetin alfa solution. DailyMed.
- ↑ (13 January 2017). Epogen: FDA-Approved Drugs. U.S. Food and Drug Administration (FDA).
- ↑ (7 October 2019). The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2019. NobelPrize.org.
- ↑ (17 September 2018). Retacrit EPAR. European Medicines Agency (EMA).
- ↑ (17 September 2018). Silapo EPAR. European Medicines Agency (EMA).
- ↑ (December 2014). EPO DETECTION. World Anti-Doping Agency.
- ↑ (10 August 2001). Hamburger cleared of EPO use. BBC.
- ↑ (10 October 2012). Statement From USADA CEO Travis T. Tygart Regarding The U.S. Postal Service Pro Cycling Team Doping Conspiracy | U.S. Anti-Doping Agency (USADA). www.usada.org.
- ↑ (November 2007). "Prolonged administration of recombinant human erythropoietin increases submaximal performance more than maximal aerobic capacity". European Journal of Applied Physiology. 101 (4) 481–486. doi:10.1007/s00421-007-0522-8.
- ↑ (August 2017). "Effects of erythropoietin on cycling performance of well trained cyclists: a double-blind, randomised, placebo-controlled trial". The Lancet. Haematology. 4 (8) e374–e386. doi:10.1016/S2352-3026(17)30105-9.
- ↑ (9 April 2019). USADA suspends Dillashaw 2 years for EPO use. ESPN.com.
- ↑ (March 5, 2024). CAS clears Halep for immediate return after doping ban cut. Reuters.
- ↑ "Simona Halep: Will appeal 4-year ban over doping violations", ESPN, September 12, 2023
మరింత చదవడానికి
35em
- (October 2020). "Potential Efficacy of Erythropoietin on Reducing the Risk of Mortality in Patients with Traumatic Brain Injury: A Systematic Review and Meta-Analysis". BioMed Research International. 2020. doi:10.1155/2020/7563868.
- (September 1991). "Structures and functional roles of the sugar chains of human erythropoietins". Glycobiology. 1 (4) 337–346. doi:10.1093/glycob/1.4.337.
- (August 2002). "Erythropoietin in human milk: physiology and role in infant health". Journal of Human Lactation. 18 (3) 252–261. doi:10.1177/089033440201800307.
- (2002). "From erythropoietin to oxygen: hypoxia-inducible factor hydroxylases and the hypoxia signal pathway". Blood Purification. 20 (5) 445–450. doi:10.1159/000065201.
- (2002). "Unexpected renal actions of erythropoietin". Experimental Nephrology. 10 (5–6) 294–298. doi:10.1159/000065304.
- (December 2002). "Erythropoietin--an endogenous retinal survival factor". The New England Journal of Medicine. 347 (24) 1968–1970. doi:10.1056/NEJMcibr022629.
- (March 2004). "Erythropoietin and the nervous system". Brain Research. 1000 (1–2) 19–31. doi:10.1016/j.brainres.2003.12.037.
- (June 2004). "Oxygen-dependent and tissue-specific regulation of erythropoietin gene expression". American Journal of Physiology. Regulatory, Integrative and Comparative Physiology. 286 (6) R977–R988. doi:10.1152/ajpregu.00577.2003.
- (March 2004). "Recombinant erythropoietin as a neuroprotective treatment: in vitro and in vivo models". Clinics in Perinatology. 31 (1) 129–142. doi:10.1016/j.clp.2004.03.004.
- (March 2005). "Brain and cancer: the protective role of erythropoietin". Medicinal Research Reviews. 25 (2) 245–259. doi:10.1002/med.20012.
- (July 2007). "Does erythropoietin have a dark side? Epo signaling and cancer cells". Science's STKE: Signal Transduction Knowledge Environment. 2007 (395). doi:10.1126/stke.3952007pe38.
బాహ్య లింకులు
- Erythropoietin. Drug Information Portal.
- Erythropoietin
మూలం: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Erythropoietin” వ్యాసానికి అనువాదం. మూల వ్యాసం: https://en.wikipedia.org/wiki/Erythropoietin ఈ అనువాదం స్వయంచాలకంగా రూపొందించబడింది.
