2-బ్యూటీన్: Difference between revisions
From LTRC
ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “2-Butene” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం |
ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “2-Butene” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం |
||
| Line 1: | Line 1: | ||
బ్యూట్-2-ఈన్ | {| class="wikitable" | ||
0.641 g/ml ( | |- | ||
( | ! colspan="2" | సిస్ ట్రాన్స్ | ||
( | |- | ||
! colspan="2" | సిస్ ట్రాన్స్ | |||
|- | |||
! colspan="2" | పేర్లు | |||
|- | |||
! colspan="2" | ప్రాధాన్య IUPAC పేరు బ్యూట్-2-ఈన్ | |||
|- | |||
! colspan="2" | ఇతర పేర్లు β-బ్యూటిలీన్ | |||
|- | |||
! colspan="2" | గుర్తింపులు | |||
|- | |||
! CAS సంఖ్య | |||
| 107-01-7 ( సిస్ ): 590-18-1 ( ట్రాన్స్ ): 624-64-6 | |||
|- | |||
! 3D నమూనా ( JSmol ) | |||
| ఇంటరాక్టివ్ చిత్రం ( సిస్ ): ఇంటరాక్టివ్ చిత్రం ( ట్రాన్స్ ): ఇంటరాక్టివ్ చిత్రం | |||
|- | |||
! బెయిల్‌స్టెయిన్ రిఫరెన్స్ | |||
| 1718755 1361341 | |||
|- | |||
! ChEBI | |||
| CHEBI:48363 ( సిస్ ): CHEBI:48366 ( ట్రాన్స్ ): CHEBI:48365 | |||
|- | |||
! ChemSpider | |||
| 11719 ( సిస్ ): 4449912 ( ట్రాన్స్ ): 56442 | |||
|- | |||
! ECHA ఇన్ఫోకార్డ్ | |||
| 100.003.140 | |||
|- | |||
! EC సంఖ్య | |||
| 203-452-9 | |||
|- | |||
! గ్మెలిన్ రిఫరెన్స్ | |||
| 25196 1140 1141 | |||
|- | |||
! PubChem CID | |||
| ( సిస్ ): 5287573 ( ట్రాన్స్ ): 62695 | |||
|- | |||
! RTECS సంఖ్య | |||
| EM2932000 1718756 | |||
|- | |||
! UNII | |||
| S1SK37516R ( సిస్ ): L35ORC9C05 ( ట్రాన్స్ ): 017NGL487F | |||
|- | |||
! కాంప్‌టాక్స్ డాష్‌బోర్డ్ ( EPA ) | |||
| DTXSID1026748 | |||
|- | |||
! colspan="2" | InChI InChI=1S/C4H8/c1-3-4-2/h3-4H,1-2H3 Key: IAQRGUVFOMOMEM-UHFFFAOYSA-N InChI=1/C4H8/c1-3-4-2/h3-4H,1-2H3 Key: IAQRGUVFOMOMEM-UHFFFAOYAW ( సిస్ ): InChI=1S/C4H8/c1-3-4-2/h3-4H,1-2H3/b4-3- Key: IAQRGUVFOMOMEM-ARJAWSKDSA-N ( ట్రాన్స్ ): InChI=1S/C4H8/c1-3-4-2/h3-4H,1-2H3/b4-3+ Key: IAQRGUVFOMOMEM-ONEGZZNKSA-N | |||
|- | |||
! colspan="2" | SMILES C(=CC)C ( సిస్ ): C/C=C\C ( ట్రాన్స్ ): C/C=C/C | |||
|- | |||
! colspan="2" | ధర్మాలు | |||
|- | |||
! రసాయన ఫార్ములా | |||
| C 4 H 8 | |||
|- | |||
! మోలార్ ద్రవ్యరాశి | |||
| 56.108 g·mol | |||
|- | |||
! సాంద్రత | |||
| 0.641 g/ml ( సిస్ , 3.7 °C) 0.626 g/ml ( ట్రాన్స్ , 0.9 °C) | |||
|- | |||
! ద్రవీభవన స్థానం | |||
| −138.9 °C (−218.0 °F; 134.2 K) ( సిస్ ) −105.5 °C ( ట్రాన్స్ ) | |||
|- | |||
! బాష్పీభవన స్థానం | |||
| 0.8 నుండి 3.7 °C (33.4 నుండి 38.7 °F; 273.9 నుండి 276.8 K) ( Z = 3.7 °C ) ( E = 0.8 °C ) | |||
|- | |||
! అయస్కాంత సున్నితత్వం (χ) | |||
| −42.6·10 cm /mol (సిస్) −43.3·10 cm /mol (ట్రాన్స్) | |||
|- | |||
! colspan="2" | ప్రమాదాలు | |||
|- | |||
! colspan="2" | GHS లేబులింగ్ : | |||
|- | |||
! పిక్టోగ్రామ్‌లు | |||
| ‹ దిగువ ఉన్న టెంప్లేట్ ( GHS ఫ్లేమ్ ) GHS పిక్టోగ్రామ్‌తో విలీనం చేయడానికి పరిశీలించబడుతోంది. ఏకాభిప్రాయాన్ని చేరుకోవడానికి సహాయపడటానికి చర్చల కోసం టెంప్లేట్‌లను చూడండి. › ‹ దిగువ ఉన్న టెంప్లేట్ ( GHS ఎక్స్‌క్లమేషన్ మార్క్ ) GHS పిక్టోగ్రామ్‌తో విలీనం చేయడానికి పరిశీలించబడుతోంది. ఏకాభిప్రాయాన్ని చేరుకోవడానికి సహాయపడటానికి చర్చల కోసం టెంప్లేట్‌లను చూడండి. › | |||
|- | |||
! సిగ్నల్ పదం | |||
| ప్రమాదం | |||
|- | |||
! ప్రమాద ప్రకటనలు | |||
| H220 | |||
|- | |||
! జాగ్రత్త ప్రకటనలు | |||
| P210 , P377 , P381 , P403 | |||
|- | |||
! NFPA 704 (ఫైర్ డైమండ్) | |||
| 1 4 0 | |||
|- | |||
! ఫ్లాష్ పాయింట్ | |||
| −72 °C (−98 °F; 201 K) | |||
|- | |||
! స్వయం-జ్వలన ఉష్ణోగ్రత | |||
| 325 °C (617 °F; 598 K) | |||
|- | |||
! colspan="2" | సంబంధిత సమ్మేళనాలు | |||
|- | |||
! సంబంధిత బ్యూటీన్లు | |||
| 1-బ్యూటీన్ సిస్ -2-బ్యూటీన్ ట్రాన్స్ -2-బ్యూటీన్ ఐసోబ్యూటీన్ | |||
|- | |||
! సంబంధిత సమ్మేళనాలు | |||
| బ్యూటేన్ బ్యూటైన్ | |||
|- | |||
! colspan="2" | పేర్కొన్నవి తప్ప, డేటా వారి ప్రామాణిక స్థితిలో (25 °C [77 °F], 100 kPa వద్ద) పదార్థాల కోసం ఇవ్వబడింది. N ధృవీకరించు ( అంటే ఏమిటి ?) ఇన్ఫోబాక్స్ సూచనలు | |||
|} | |||
'''2-బ్యూటీన్''' అనేది నాలుగు [[కార్బన్]] పరమాణువులను కలిగిన ఒక ఎసైక్లిక్ [[ఆల్కీన్]]. ఇది [[సిస్-ట్రాన్స్ ఐసోమెరిజం|''సిస్''/''ట్రాన్స్''-ఐసోమెరిజం]] (దీనినే (''E''/''Z'')-ఐసోమెరిజం అని కూడా | '''2-బ్యూటీన్''' అనేది నాలుగు [[కార్బన్]] పరమాణువులను కలిగిన ఒక ఎసైక్లిక్ [[ఆల్కీన్]]. ఇది [[సిస్-ట్రాన్స్ ఐసోమెరిజం|''సిస్''/''ట్రాన్స్''-ఐసోమెరిజం]] (దీనినే (''E''/''Z'')-ఐసోమెరిజం అని కూడా పిలుస్తారు) ప్రదర్శించే సరళమైన ఆల్కీన్; అంటే, ఇది ''సిస్''-2-బ్యూటీన్ ((''Z'')-బ్యూట్-2-ఈన్) మరియు ''ట్రాన్స్-''2-బ్యూటీన్ ((''E'')-బ్యూట్-2-ఈన్) అనే రెండు జ్యామితీయ [[ఐసోమర్]]లుగా ఉంటుంది. | ||
ఇది ఒక [[పెట్రోకెమికల్]], | ఇది ఒక [[పెట్రోకెమికల్]], ఇది [[ముడి చమురు]] యొక్క [[ఉత్ప్రేరక క్రాకింగ్]] లేదా [[ఇథిలీన్]] యొక్క [[డైమెరైజేషన్]] ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది. దీని ప్రధాన ఉపయోగాలు [[ఆల్కైలేషన్ యూనిట్]]లలో [[హై-ఆక్టేన్]] [[గ్యాసోలిన్]] (పెట్రోల్) మరియు [[బ్యూటాడైన్]] ఉత్పత్తిలో ఉన్నాయి,<ref name="SIDS">.</ref> అయినప్పటికీ కొన్ని 2-బ్యూటీన్‌లను [[2-బ్యూటనాల్]]కు [[హైడ్రేషన్ చర్య]] ద్వారా, ఆపై [[ఆక్సిడేషన్]] ద్వారా ద్రావణి [[బ్యూటనోన్]]ను ఉత్పత్తి చేయడానికి కూడా ఉపయోగిస్తారు. | ||
ఈ రెండు | ఈ రెండు ఐసోమర్ల [[బాష్పీభవన స్థానా]]లు దగ్గరగా ఉండటం వల్ల (''సిస్'' కోసం ~4 °C మరియు ''ట్రాన్స్'' కోసం ~1 °C<ref>[http://www.inchem.org InChem: అంతర్ ప్రభుత్వ సంస్థల నుండి రసాయన భద్రత సమాచారం] [https://web.archive.org/web/20091209074235/http://www.inchem.org/ ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ]</ref>) వీటిని [[స్వేదనం]] (distillation) ద్వారా వేరు చేయడం చాలా కష్టం. అయితే, చాలా పారిశ్రామిక సెట్టింగులలో వేరు చేయడం అనవసరం, ఎందుకంటే కావలసిన చాలా చర్యలలో రెండు ఐసోమర్లు ఒకే విధంగా ప్రవర్తిస్తాయి. ఒక సాధారణ పారిశ్రామిక 2-బ్యూటీన్ మిశ్రమం 70% (''Z'')-బ్యూట్-2-ఈన్ (''సిస్''-ఐసోమర్) మరియు 30% (''E'')-బ్యూట్-2-ఈన్ (''ట్రాన్స్''-ఐసోమర్) కలిగి ఉంటుంది. [[బ్యూటేన్]] మరియు [[1-బ్యూటీన్]] సాధారణ మలినాలు, ఇవి పారిశ్రామిక మిశ్రమాలలో 1% లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉంటాయి, వీటిలో తక్కువ మొత్తంలో [[ఐసోబ్యూటీన్]], [[బ్యూటాడైన్]] మరియు [[బ్యూటైన్]] కూడా ఉంటాయి.<ref name="SIDS"/> | ||
== సూచనలు == | == సూచనలు == | ||
<references /> | <references /> | ||
== | == బాహ్య లింకులు == | ||
* | * | ||
{{DEFAULTSORT:Butene, 2-}} | {{DEFAULTSORT:Butene, 2-}} | ||
[[ | [[Category:ఆల్కీన్లు]] | ||
---- | ---- | ||
Revision as of 14:03, 5 October 2026
| సిస్ ట్రాన్స్ | |
|---|---|
| సిస్ ట్రాన్స్ | |
| పేర్లు | |
| ప్రాధాన్య IUPAC పేరు బ్యూట్-2-ఈన్ | |
| ఇతర పేర్లు β-బ్యూటిలీన్ | |
| గుర్తింపులు | |
| CAS సంఖ్య | 107-01-7 ( సిస్ ): 590-18-1 ( ట్రాన్స్ ): 624-64-6 |
| 3D నమూనా ( JSmol ) | ఇంటరాక్టివ్ చిత్రం ( సిస్ ): ఇంటరాక్టివ్ చిత్రం ( ట్రాన్స్ ): ఇంటరాక్టివ్ చిత్రం |
| బెయిల్‌స్టెయిన్ రిఫరెన్స్ | 1718755 1361341 |
| ChEBI | CHEBI:48363 ( సిస్ ): CHEBI:48366 ( ట్రాన్స్ ): CHEBI:48365 |
| ChemSpider | 11719 ( సిస్ ): 4449912 ( ట్రాన్స్ ): 56442 |
| ECHA ఇన్ఫోకార్డ్ | 100.003.140 |
| EC సంఖ్య | 203-452-9 |
| గ్మెలిన్ రిఫరెన్స్ | 25196 1140 1141 |
| PubChem CID | ( సిస్ ): 5287573 ( ట్రాన్స్ ): 62695 |
| RTECS సంఖ్య | EM2932000 1718756 |
| UNII | S1SK37516R ( సిస్ ): L35ORC9C05 ( ట్రాన్స్ ): 017NGL487F |
| కాంప్‌టాక్స్ డాష్‌బోర్డ్ ( EPA ) | DTXSID1026748 |
| InChI InChI=1S/C4H8/c1-3-4-2/h3-4H,1-2H3 Key: IAQRGUVFOMOMEM-UHFFFAOYSA-N InChI=1/C4H8/c1-3-4-2/h3-4H,1-2H3 Key: IAQRGUVFOMOMEM-UHFFFAOYAW ( సిస్ ): InChI=1S/C4H8/c1-3-4-2/h3-4H,1-2H3/b4-3- Key: IAQRGUVFOMOMEM-ARJAWSKDSA-N ( ట్రాన్స్ ): InChI=1S/C4H8/c1-3-4-2/h3-4H,1-2H3/b4-3+ Key: IAQRGUVFOMOMEM-ONEGZZNKSA-N | |
| SMILES C(=CC)C ( సిస్ ): C/C=C\C ( ట్రాన్స్ ): C/C=C/C | |
| ధర్మాలు | |
| రసాయన ఫార్ములా | C 4 H 8 |
| మోలార్ ద్రవ్యరాశి | 56.108 g·mol |
| సాంద్రత | 0.641 g/ml ( సిస్ , 3.7 °C) 0.626 g/ml ( ట్రాన్స్ , 0.9 °C) |
| ద్రవీభవన స్థానం | −138.9 °C (−218.0 °F; 134.2 K) ( సిస్ ) −105.5 °C ( ట్రాన్స్ ) |
| బాష్పీభవన స్థానం | 0.8 నుండి 3.7 °C (33.4 నుండి 38.7 °F; 273.9 నుండి 276.8 K) ( Z = 3.7 °C ) ( E = 0.8 °C ) |
| అయస్కాంత సున్నితత్వం (χ) | −42.6·10 cm /mol (సిస్) −43.3·10 cm /mol (ట్రాన్స్) |
| ప్రమాదాలు | |
| GHS లేబులింగ్ : | |
| పిక్టోగ్రామ్‌లు | ‹ దిగువ ఉన్న టెంప్లేట్ ( GHS ఫ్లేమ్ ) GHS పిక్టోగ్రామ్‌తో విలీనం చేయడానికి పరిశీలించబడుతోంది. ఏకాభిప్రాయాన్ని చేరుకోవడానికి సహాయపడటానికి చర్చల కోసం టెంప్లేట్‌లను చూడండి. › ‹ దిగువ ఉన్న టెంప్లేట్ ( GHS ఎక్స్‌క్లమేషన్ మార్క్ ) GHS పిక్టోగ్రామ్‌తో విలీనం చేయడానికి పరిశీలించబడుతోంది. ఏకాభిప్రాయాన్ని చేరుకోవడానికి సహాయపడటానికి చర్చల కోసం టెంప్లేట్‌లను చూడండి. › |
| సిగ్నల్ పదం | ప్రమాదం |
| ప్రమాద ప్రకటనలు | H220 |
| జాగ్రత్త ప్రకటనలు | P210 , P377 , P381 , P403 |
| NFPA 704 (ఫైర్ డైమండ్) | 1 4 0 |
| ఫ్లాష్ పాయింట్ | −72 °C (−98 °F; 201 K) |
| స్వయం-జ్వలన ఉష్ణోగ్రత | 325 °C (617 °F; 598 K) |
| సంబంధిత సమ్మేళనాలు | |
| సంబంధిత బ్యూటీన్లు | 1-బ్యూటీన్ సిస్ -2-బ్యూటీన్ ట్రాన్స్ -2-బ్యూటీన్ ఐసోబ్యూటీన్ |
| సంబంధిత సమ్మేళనాలు | బ్యూటేన్ బ్యూటైన్ |
| పేర్కొన్నవి తప్ప, డేటా వారి ప్రామాణిక స్థితిలో (25 °C [77 °F], 100 kPa వద్ద) పదార్థాల కోసం ఇవ్వబడింది. N ధృవీకరించు ( అంటే ఏమిటి ?) ఇన్ఫోబాక్స్ సూచనలు | |
2-బ్యూటీన్ అనేది నాలుగు కార్బన్ పరమాణువులను కలిగిన ఒక ఎసైక్లిక్ ఆల్కీన్. ఇది సిస్/ట్రాన్స్-ఐసోమెరిజం (దీనినే (E/Z)-ఐసోమెరిజం అని కూడా పిలుస్తారు) ప్రదర్శించే సరళమైన ఆల్కీన్; అంటే, ఇది సిస్-2-బ్యూటీన్ ((Z)-బ్యూట్-2-ఈన్) మరియు ట్రాన్స్-2-బ్యూటీన్ ((E)-బ్యూట్-2-ఈన్) అనే రెండు జ్యామితీయ ఐసోమర్లుగా ఉంటుంది.
ఇది ఒక పెట్రోకెమికల్, ఇది ముడి చమురు యొక్క ఉత్ప్రేరక క్రాకింగ్ లేదా ఇథిలీన్ యొక్క డైమెరైజేషన్ ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది. దీని ప్రధాన ఉపయోగాలు ఆల్కైలేషన్ యూనిట్లలో హై-ఆక్టేన్ గ్యాసోలిన్ (పెట్రోల్) మరియు బ్యూటాడైన్ ఉత్పత్తిలో ఉన్నాయి,[1] అయినప్పటికీ కొన్ని 2-బ్యూటీన్‌లను 2-బ్యూటనాల్కు హైడ్రేషన్ చర్య ద్వారా, ఆపై ఆక్సిడేషన్ ద్వారా ద్రావణి బ్యూటనోన్ను ఉత్పత్తి చేయడానికి కూడా ఉపయోగిస్తారు.
ఈ రెండు ఐసోమర్ల బాష్పీభవన స్థానాలు దగ్గరగా ఉండటం వల్ల (సిస్ కోసం ~4 °C మరియు ట్రాన్స్ కోసం ~1 °C[2]) వీటిని స్వేదనం (distillation) ద్వారా వేరు చేయడం చాలా కష్టం. అయితే, చాలా పారిశ్రామిక సెట్టింగులలో వేరు చేయడం అనవసరం, ఎందుకంటే కావలసిన చాలా చర్యలలో రెండు ఐసోమర్లు ఒకే విధంగా ప్రవర్తిస్తాయి. ఒక సాధారణ పారిశ్రామిక 2-బ్యూటీన్ మిశ్రమం 70% (Z)-బ్యూట్-2-ఈన్ (సిస్-ఐసోమర్) మరియు 30% (E)-బ్యూట్-2-ఈన్ (ట్రాన్స్-ఐసోమర్) కలిగి ఉంటుంది. బ్యూటేన్ మరియు 1-బ్యూటీన్ సాధారణ మలినాలు, ఇవి పారిశ్రామిక మిశ్రమాలలో 1% లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉంటాయి, వీటిలో తక్కువ మొత్తంలో ఐసోబ్యూటీన్, బ్యూటాడైన్ మరియు బ్యూటైన్ కూడా ఉంటాయి.[1]
సూచనలు
బాహ్య లింకులు
మూలం: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “2-Butene” వ్యాసానికి అనువాదం. మూల వ్యాసం: https://en.wikipedia.org/wiki/2-Butene ఈ అనువాదం స్వయంచాలకంగా రూపొందించబడింది.
