అజోమీథేన్: Difference between revisions

From LTRC
ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Azomethane” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం
 
ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Azomethane” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం
Line 1: Line 1:
రంగులేని లేదా లేత పసుపు రంగు వాయువు<ref name="lex">[http://www.wissenschaft-online.de/abo/lexikon/chemie/882 ''Azomethan''] Lexikon der Chemie</ref>
{| class="wikitable"
−78&nbsp;°C (ట్రాన్స్)<ref name="Ackermann">(1977). "cis-Dimethyldiazene". ''Journal of the American Chemical Society''. 99 (5) 1661–1663. doi:[https://doi.org/10.1021/ja00447a072 10.1021/ja00447a072].</ref><br/>−66&nbsp;°C (సిస్)<ref name="Ackermann"/>
|-
1.5&nbsp;°C (ట్రాన్స్)<ref name="Ackermann"/><br/>95&nbsp;°C (సిస్)<ref name="Ackermann"/>
! colspan="2" | పేర్లు
<ref>[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/10421#section=Safety-and-Hazards Azomethane]. ''pubchem.ncbi.nlm.nih.gov''.</ref>
|-
'''అజోమీథేన్''' (Azomethane) అనేది CH<sub>3</sub>-N=N-CH<sub>3</sub> రసాయన సంకేతం కలిగిన ఒక [[organic compound|సేంద్రియ సమ్మేళనం]]. ఇది సిస్-ట్రాన్స్ ఐసోమెరిజంను ప్రదర్శిస్తుంది. దీనిని [[1,2-dimethylhydrazine|1,2-డైమిథైల్ హైడ్రాజైన్]] డైహైడ్రోక్లోరైడ్‌ను [[sodium acetate|సోడియం ఎసిటేట్]] ద్రావణంలో [[copper(II) chloride|కాపర్(II) క్లోరైడ్]]తో చర్య జరిపించడం ద్వారా తయారు చేయవచ్చు. ఈ చర్య [[copper(I) chloride|కాపర్(I) క్లోరైడ్]] యొక్క అజోమీథేన్ కాంప్లెక్స్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది, ఇది ఉష్ణ వియోగం (thermal decomposition) ద్వారా స్వచ్ఛమైన అజోమీథేన్‌ను విడుదల చేస్తుంది.<ref>Francis P. Jahn. (September 1937). [https://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/ja01288a502 The Preparation of Azomethane]. ''Journal of the American Chemical Society''. 59 (9) 1761–1762. doi:[https://doi.org/10.1021/ja01288a502 10.1021/ja01288a502].</ref> ఇది ప్రయోగశాలలలో [[methyl radical|మిథైల్ రాడికల్]]కు మూలంగా పనిచేస్తుంది.<ref>(2004-04-01). "Chemisorption and Reaction Characteristics of Methyl Radicals on Cu(110)". ''Langmuir: The ACS Journal of Surfaces and Colloids''. 20 (9) 3623–3631. doi:[https://doi.org/10.1021/la036294u 10.1021/la036294u].</ref>
! colspan="2" | IUPAC పేరు డైమిథైల్‌డయాజీన్
|-
! colspan="2" | గుర్తింపు సంఖ్యలు
|-
! CAS సంఖ్య
| 503-28-6
|-
! 3D నమూనా ( JSmol )
| ఇంటరాక్టివ్ చిత్రం
|-
! ChemSpider
| 9992
|-
! ECHA ఇన్ఫోకార్డ్
| 100.211.415
|-
! EC సంఖ్య
| 685-709-9
|-
! PubChem CID
| 10421
|-
! UNII
| MMG2EML2S5
|-
! CompTox డాష్‌బోర్డ్ ( EPA )
| DTXSID70870570
|-
! colspan="2" | InChI InChI=1S/C2H6N2/c1-3-4-2/h1-2H3 కీ: JCCAVOLDXDEODY-UHFFFAOYSA-N
|-
! colspan="2" | SMILES CN=NC
|-
! colspan="2" | ధర్మాలు
|-
! రసాయన సంకేతం
| C 2 H 6 N 2
|-
! మోలార్ ద్రవ్యరాశి
| 58.084 g·mol
|-
! రూపం
| రంగులేని లేదా లేత పసుపు రంగు వాయువు
|-
! ద్రవీభవన స్థానం
| −78 °C (ట్రాన్స్) −66 °C (సిస్)
|-
! బాష్పీభవన స్థానం
| 1.5 °C (ట్రాన్స్) 95 °C (సిస్)
|-
! colspan="2" | ప్రమాదాలు
|-
! colspan="2" | GHS లేబులింగ్ :
|-
! పిక్టోగ్రామ్‌లు
| ‹ దిగువన ఉన్న టెంప్లేట్ ( GHS ఫ్లేమ్ ) GHS పిక్టోగ్రామ్‌తో విలీనం చేయడానికి పరిశీలించబడుతోంది. ఏకాభిప్రాయాన్ని చేరుకోవడానికి చర్చల కోసం టెంప్లేట్‌లను చూడండి. ›
|-
! సిగ్నల్ పదం
| ప్రమాదం
|-
! ప్రమాద సూచికలు
| H220
|-
! జాగ్రత్త సూచికలు
| P203 , P210 , P222 , P280 , P377 , P381 , P403 , P410+P403
|-
! colspan="2" | పేర్కొన్నవి తప్ప, డేటా ప్రామాణిక స్థితిలో (25 °C [77 °F], 100 kPa వద్ద) పదార్థాల కోసం ఇవ్వబడింది. ఇన్ఫోబాక్స్ సూచనలు
|}
 
'''అజోమీథేన్''' (Azomethane) అనేది CH<sub>3</sub>-N=N-CH<sub>3</sub> రసాయన సంకేతం కలిగిన ఒక [[organic compound|కర్బన సమ్మేళనం]]. ఇది సిస్-ట్రాన్స్ ఐసోమెరిజంను ప్రదర్శిస్తుంది. దీనిని [[1,2-dimethylhydrazine|1,2-డైమిథైల్‌హైడ్రాజైన్]] డైహైడ్రోక్లోరైడ్‌ను [[sodium acetate|సోడియం ఎసిటేట్]] ద్రావణంలో [[copper(II) chloride|కాపర్(II) క్లోరైడ్]]తో చర్య జరపడం ద్వారా తయారు చేయవచ్చు. ఈ చర్య [[copper(I) chloride|కాపర్(I) క్లోరైడ్]] యొక్క అజోమీథేన్ కాంప్లెక్స్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది, ఇది ఉష్ణ వియోగం ద్వారా స్వచ్ఛమైన అజోమీథేన్‌ను విడుదల చేయగలదు.<ref>Francis P. Jahn. (September 1937). [https://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/ja01288a502 The Preparation of Azomethane]. ''Journal of the American Chemical Society''. 59 (9) 1761–1762. doi:[https://doi.org/10.1021/ja01288a502 10.1021/ja01288a502].</ref> ఇది ప్రయోగశాలలో [[methyl radical|మిథైల్ రాడికల్]]కు మూలంగా పనిచేస్తుంది.<ref>(2004-04-01). "Chemisorption and Reaction Characteristics of Methyl Radicals on Cu(110)". ''Langmuir: The ACS Journal of Surfaces and Colloids''. 20 (9) 3623–3631. doi:[https://doi.org/10.1021/la036294u 10.1021/la036294u].</ref>
:CH<sub>3</sub>-N=N-CH<sub>3</sub> → 2 CH<sub>3</sub>· + N<sub>2</sub>
:CH<sub>3</sub>-N=N-CH<sub>3</sub> → 2 CH<sub>3</sub>· + N<sub>2</sub>


== References ==
== మూలాలు ==
<references />
<references />


== Further reading ==
== మరింత చదవడానికి ==
* Jianying Zhang, Gangling Chen, Xuedong Gong. (September 2021). [https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S2210271X21002024 Energetic azo compounds based on 2,2′, 4,4′, 6,6′- hexanitroazobenzene: Structures, detonation performance, and sensitivity]. ''Computational and Theoretical Chemistry''. 1203. doi:[https://doi.org/10.1016/j.comptc.2021.113344 10.1016/j.comptc.2021.113344].
* Jianying Zhang, Gangling Chen, Xuedong Gong. (September 2021). [https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S2210271X21002024 Energetic azo compounds based on 2,2′, 4,4′, 6,6′- hexanitroazobenzene: Structures, detonation performance, and sensitivity]. ''Computational and Theoretical Chemistry''. 1203. doi:[https://doi.org/10.1016/j.comptc.2021.113344 10.1016/j.comptc.2021.113344].
* Wolfgang W. Schoeller, Guido D. Frey. (2016-11-07). [https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.inorgchem.6b01488 Oxidative Addition of π-Bonds and σ-Bonds to an Al(I) Center: The Second-Order Carbene Property of the AlNacNac Compound]. ''Inorganic Chemistry''. 55 (21) 10947–10954. doi:[https://doi.org/10.1021/acs.inorgchem.6b01488 10.1021/acs.inorgchem.6b01488].
* Wolfgang W. Schoeller, Guido D. Frey. (2016-11-07). [https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.inorgchem.6b01488 Oxidative Addition of π-Bonds and σ-Bonds to an Al(I) Center: The Second-Order Carbene Property of the AlNacNac Compound]. ''Inorganic Chemistry''. 55 (21) 10947–10954. doi:[https://doi.org/10.1021/acs.inorgchem.6b01488 10.1021/acs.inorgchem.6b01488].

Revision as of 14:02, 5 October 2026

పేర్లు
IUPAC పేరు డైమిథైల్‌డయాజీన్
గుర్తింపు సంఖ్యలు
CAS సంఖ్య 503-28-6
3D నమూనా ( JSmol ) ఇంటరాక్టివ్ చిత్రం
ChemSpider 9992
ECHA ఇన్ఫోకార్డ్ 100.211.415
EC సంఖ్య 685-709-9
PubChem CID 10421
UNII MMG2EML2S5
CompTox డాష్‌బోర్డ్ ( EPA ) DTXSID70870570
InChI InChI=1S/C2H6N2/c1-3-4-2/h1-2H3 కీ: JCCAVOLDXDEODY-UHFFFAOYSA-N
SMILES CN=NC
ధర్మాలు
రసాయన సంకేతం C 2 H 6 N 2
మోలార్ ద్రవ్యరాశి 58.084 g·mol
రూపం రంగులేని లేదా లేత పసుపు రంగు వాయువు
ద్రవీభవన స్థానం −78 °C (ట్రాన్స్) −66 °C (సిస్)
బాష్పీభవన స్థానం 1.5 °C (ట్రాన్స్) 95 °C (సిస్)
ప్రమాదాలు
GHS లేబులింగ్ :
పిక్టోగ్రామ్‌లు ‹ దిగువన ఉన్న టెంప్లేట్ ( GHS ఫ్లేమ్ ) GHS పిక్టోగ్రామ్‌తో విలీనం చేయడానికి పరిశీలించబడుతోంది. ఏకాభిప్రాయాన్ని చేరుకోవడానికి చర్చల కోసం టెంప్లేట్‌లను చూడండి. ›
సిగ్నల్ పదం ప్రమాదం
ప్రమాద సూచికలు H220
జాగ్రత్త సూచికలు P203 , P210 , P222 , P280 , P377 , P381 , P403 , P410+P403
పేర్కొన్నవి తప్ప, డేటా ప్రామాణిక స్థితిలో (25 °C [77 °F], 100 kPa వద్ద) పదార్థాల కోసం ఇవ్వబడింది. ఇన్ఫోబాక్స్ సూచనలు

అజోమీథేన్ (Azomethane) అనేది CH3-N=N-CH3 రసాయన సంకేతం కలిగిన ఒక కర్బన సమ్మేళనం. ఇది సిస్-ట్రాన్స్ ఐసోమెరిజంను ప్రదర్శిస్తుంది. దీనిని 1,2-డైమిథైల్‌హైడ్రాజైన్ డైహైడ్రోక్లోరైడ్‌ను సోడియం ఎసిటేట్ ద్రావణంలో కాపర్(II) క్లోరైడ్తో చర్య జరపడం ద్వారా తయారు చేయవచ్చు. ఈ చర్య కాపర్(I) క్లోరైడ్ యొక్క అజోమీథేన్ కాంప్లెక్స్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది, ఇది ఉష్ణ వియోగం ద్వారా స్వచ్ఛమైన అజోమీథేన్‌ను విడుదల చేయగలదు.[1] ఇది ప్రయోగశాలలో మిథైల్ రాడికల్కు మూలంగా పనిచేస్తుంది.[2]

CH3-N=N-CH3 → 2 CH3· + N2

మూలాలు

  1. ↑ Francis P. Jahn. (September 1937). The Preparation of Azomethane. Journal of the American Chemical Society. 59 (9) 1761–1762. doi:10.1021/ja01288a502.
  2. ↑ (2004-04-01). "Chemisorption and Reaction Characteristics of Methyl Radicals on Cu(110)". Langmuir: The ACS Journal of Surfaces and Colloids. 20 (9) 3623–3631. doi:10.1021/la036294u.

మరింత చదవడానికి


మూలం: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Azomethane” వ్యాసానికి అనువాదం. మూల వ్యాసం: https://en.wikipedia.org/wiki/Azomethane ఈ అనువాదం స్వయంచాలకంగా రూపొందించబడింది.