ఫ్లోరిన్ పర్క్లోరేట్: Difference between revisions

From LTRC
ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Fluorine perchlorate” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం
 
ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Fluorine perchlorate” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం
 
Line 47: Line 47:
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | థర్మోకెమిస్ట్రీ
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | థర్మోకెమిస్ట్రీ
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ప్రామాణిక సంశ్లేషణ ఎంథాల్పీ (Δ f H 298 )
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ప్రామాణిక సంశ్లేషణ ఉష్ణగతిక శక్తి (Δ f H 298 )
| 9 kcal/mol
| 9 kcal/mol
|-
|-
Line 59: Line 59:
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ప్రత్యేకంగా పేర్కొనకపోతే, డేటా పదార్థాల యొక్క
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ప్రత్యేకంగా పేర్కొనకపోతే, డేటా పదార్థాల యొక్క
| ప్రామాణిక స్థితి (25 °C [77 °F], 100 kPa వద్ద) కోసం ఇవ్వబడింది. N సరిచూడండి ( ఇది ఏమిటి ?) ఇన్ఫోబాక్స్ మూలాలు
| ప్రామాణిక స్థితి (25 °C [77 °F], 100 kPa వద్ద) కోసం ఇవ్వబడింది. N సరిచూడండి ( ఏమిటి ?) ఇన్ఫోబాక్స్ మూలాలు
|}
|}


'''ఫ్లోరిన్ పర్క్లోరేట్''', దీనిని '''పర్క్లోరైల్ హైపోఫ్లోరైట్''' అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది అరుదుగా కనిపించే [[ఫ్లోరిన్]], [[క్లోరిన్]], మరియు [[ఆక్సిజన్]] ల [[రసాయన సమ్మేళనం]]. దీని [[రసాయన సంకేతం]] F లేదా 3. ఇది అత్యంత అస్థిరమైన వాయువు, ఇది స్వయంచాలకంగా పేలుతుంది<ref>Pradyot Patnaik. ''A comprehensive guide to the hazardous properties of chemical substances'', 3rd ed., Wiley-Interscience, 2007. 0-471-71458-5</ref> మరియు ఘాటైన వాసనను కలిగి ఉంటుంది.<ref>Robert Alan Lewis. ''Lewis' dictionary of toxicology'', CRC Press, 1998, p.&nbsp;508. 1-56670-223-2</ref>
'''ఫ్లోరిన్ పర్క్లోరేట్''', దీనిని '''పర్క్లోరైల్ హైపోఫ్లోరైట్''' అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది [[ఫ్లోరిన్]], [[క్లోరిన్]], మరియు [[ఆక్సిజన్]] లతో కూడిన అరుదుగా కనిపించే [[రసాయన సమ్మేళనం]]. దీని [[రసాయన సంకేతం]] F లేదా 3. ఇది అత్యంత అస్థిరమైన వాయువు, ఇది స్వయంచాలకంగా పేలుతుంది<ref>Pradyot Patnaik. ''A comprehensive guide to the hazardous properties of chemical substances'', 3rd ed., Wiley-Interscience, 2007. 0-471-71458-5</ref> మరియు ఘాటైన వాసనను కలిగి ఉంటుంది.<ref>Robert Alan Lewis. ''Lewis' dictionary of toxicology'', CRC Press, 1998, p.&nbsp;508. 1-56670-223-2</ref>


== సంశ్లేషణ ==
== సంశ్లేషణ ==
Line 70: Line 70:
:F2 + HClO4 -> FClO4 + [[హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్|HF]]
:F2 + HClO4 -> FClO4 + [[హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్|HF]]


మరొక సంశ్లేషణ పద్ధతిలో [[టెట్రాఫ్లోరోఅమ్మోనియం]] పర్క్లోరేట్, 4 యొక్క ఉష్ణ వియోగం ఉంటుంది, ఇది చాలా స్వచ్ఛమైన 4 ను ఇస్తుంది, దీనిని పేలుళ్లు లేకుండా మార్చవచ్చు మరియు గడ్డకట్టించవచ్చు.<ref>(1979). "Reactions of fluorine perchlorate with fluorocarbons and the polarity of the oxygen-fluorine bond in covalent hypofluorites". ''Inorganic Chemistry''. 18 (9) 2619–2620. doi:[https://doi.org/10.1021/ic50199a056 10.1021/ic50199a056].</ref>
మరొక సంశ్లేషణ పద్ధతిలో [[టెట్రాఫ్లోరోఅమ్మోనియం]] పర్క్లోరేట్, 4 యొక్క ఉష్ణ వియోగం ఉంటుంది, ఇది చాలా స్వచ్ఛమైన 4 ను ఇస్తుంది, దీనిని పేలుళ్లు లేకుండా हाताళవచ్చు మరియు గడ్డకట్టించవచ్చు.<ref>(1979). "Reactions of fluorine perchlorate with fluorocarbons and the polarity of the oxygen-fluorine bond in covalent hypofluorites". ''Inorganic Chemistry''. 18 (9) 2619–2620. doi:[https://doi.org/10.1021/ic50199a056 10.1021/ic50199a056].</ref>


:NF4ClO4 -> [[నైట్రోజన్ ట్రైఫ్లోరైడ్|NF3]] + FClO4
:NF4ClO4 -> [[నైట్రోజన్ ట్రైఫ్లోరైడ్|NF3]] + FClO4
Line 76: Line 76:
== నిర్మాణం ==
== నిర్మాణం ==


ఫ్లోరిన్ పర్క్లోరేట్ పర్క్లోరిక్ ఆమ్లానికి సమానమైనది కాదు, ఎందుకంటే ఫ్లోరిన్ పరమాణువు ఆక్సిజన్ కంటే ఎక్కువ ఎలక్ట్రోనెగటివిటీని కలిగి ఉంటుంది. ఇది ఆక్సిజన్ యొక్క అరుదైన [[ఆక్సీకరణ స్థితి]] 0 ను కలిగి ఉంటుంది, దీనికి కారణం ఆక్సిజన్ యొక్క [[ఎలక్ట్రోనెగటివిటీ]], ఇది క్లోరిన్ కంటే ఎక్కువగా కానీ ఫ్లోరిన్ కంటే తక్కువగా ఉంటుంది.
ఫ్లోరిన్ పర్క్లోరేట్ పర్క్లోరిక్ ఆమ్లానికి సమానమైనది కాదు, ఎందుకంటే ఫ్లోరిన్ పరమాణువు ఆక్సిజన్ కంటే ఎక్కువ ఎలక్ట్రోనెగటివిటీని కలిగి ఉంటుంది. ఇది ఆక్సిజన్ యొక్క అరుదైన [[ఆక్సీకరణ స్థితి]] 0 ను కలిగి ఉంటుంది, ఎందుకంటే ఆక్సిజన్ యొక్క [[ఎలక్ట్రోనెగటివిటీ]] క్లోరిన్ కంటే ఎక్కువగా, కానీ ఫ్లోరిన్ కంటే తక్కువగా ఉంటుంది.


== భద్రత ==
== భద్రత ==


FClO<sub>4</sub> చాలా ప్రమాదకరమైన మరియు ఊహించలేని వరుస చర్యలను కలిగి ఉంటుంది, ఇది కోవలెంట్ పర్క్లోరేట్ (క్లోరిన్ +7 ఆక్సీకరణ స్థితిలో ఉంటుంది) మరియు చాలా సున్నితమైన O-F సింగిల్ బాండ్‌ను కలిగి ఉన్న సమ్మేళనం. [[సేంద్రీయ సమ్మేళనాలు]] వంటి తక్కువ మొత్తంలో ఉండే క్షయకరణ కారకాలు పేలుడుకు కారణం కావచ్చు. ఈ వియోగ చర్యల ఉత్పత్తులలో ఆక్సిజన్ హాలైడ్లు, [[ఇంటర్హాలోజన్]] సమ్మేళనాలు మరియు ఇతర ప్రమాదకర పదార్థాలు ఉండవచ్చు.
FClO<sub>4</sub> చాలా ప్రమాదకరమైన మరియు ఊహించలేని వరుస చర్యలను కలిగి ఉంటుంది, ఇది కోవలెంట్ పర్క్లోరేట్ (+7 ఆక్సీకరణ స్థితిలో క్లోరిన్) మరియు చాలా సున్నితమైన O-F సింగిల్ బాండ్‌ను కలిగి ఉన్న సమ్మేళనం. [[సేంద్రీయ సమ్మేళనాలు]] వంటి చిన్న మొత్తంలో తగ్గించే కారకాలు (reducing agents) పేలుడుకు కారణం కావచ్చు. ఈ వియోగ చర్యల ఉత్పత్తులలో ఆక్సిజన్ హాలైడ్లు, [[ఇంటర్హాలోజన్]] సమ్మేళనాలు మరియు ఇతర ప్రమాదకర పదార్థాలు ఉండవచ్చు.


ముందస్తు పదార్థాలను అజాగ్రత్తగా కలిపితే ప్రమాదవశాత్తు సంశ్లేషణ జరిగే అవకాశం ఉంది. ఇలాంటి కోవలెంట్ ఫ్లోరైడ్లు మరియు పర్క్లోరేట్ల వలె, దీనిని అత్యంత జాగ్రత్తతో నిర్వహించాలి.
ముందస్తు పదార్థాలను అజాగ్రత్తగా కలిపితే ప్రమాదవశాత్తు సంశ్లేషణ జరిగే అవకాశం ఉంది. ఇలాంటి కోవలెంట్ ఫ్లోరైడ్లు మరియు పర్క్లోరేట్ల వలె, దీనిని అత్యంత జాగ్రత్తగా हाताళాలి.


== చర్య ==
== చర్య ==
FClO<sub>4</sub> ఒక బలమైన [[ఆక్సీకరణి]] మరియు ఇది [[అయోడైడ్]] అయాన్‌తో చర్య జరుపుతుంది:
FClO<sub>4</sub> ఒక బలమైన [[ఆక్సిడెంట్]] మరియు ఇది [[అయోడైడ్]] అయాన్‌తో చర్య జరుపుతుంది:


:FOClO3 + 2 I- -> ClO4- + F- + I2
:FOClO3 + 2 I- -> ClO4- + F- + I2
Line 93: Line 93:
:CF2\dCF2 + FOClO3 -> CF3CF2OClO3
:CF2\dCF2 + FOClO3 -> CF3CF2OClO3


ఇది ఒక [[రాడికల్ (కెమిస్ట్రీ)|రాడికల్]] [[సంకలన చర్య]] కావచ్చు.<ref>(1979). "Reactions of fluorine perchlorate with fluorocarbons and the polarity of the oxygen-fluorine bond in covalent hypofluorites". ''Inorganic Chemistry''. 18 (9) 2619. doi:[https://doi.org/10.1021/ic50199a056 10.1021/ic50199a056].</ref>
ఇది ఒక [[రాడికల్ (కెమిస్ట్రీ)|రాడికల్]] [[సంకలన చర్య]] (addition reaction) కావచ్చు.<ref>(1979). "Reactions of fluorine perchlorate with fluorocarbons and the polarity of the oxygen-fluorine bond in covalent hypofluorites". ''Inorganic Chemistry''. 18 (9) 2619. doi:[https://doi.org/10.1021/ic50199a056 10.1021/ic50199a056].</ref>


== మూలాలు ==
== మూలాలు ==

Latest revision as of 10:48, 7 October 2026

పేర్లు
IUPAC పేరు పెర్క్లోరైల్ హైపోఫ్లోరైట్
ఇతర పేర్లు ఫ్లోరిన్ పెర్క్లోరేట్
గుర్తింపు సంఖ్యలు
CAS సంఖ్య 10049-03-3
ChemSpider 10326178
PubChem CID 13022374
UNII M5BON9S68S
CompTox డాష్‌బోర్డ్ ( EPA ) DTXSID40515441
InChI InChI=1S/ClFO4/c2-6-1(3,4)5
Key: DRFVFUCINMEBEQ-UHFFFAOYSA-N
InChI=1/ClFO4/c2-6-1(3,4)5
Key: DRFVFUCINMEBEQ-UHFFFAOYAO
SMILES FOCl(O)(O)O
ధర్మాలు
రసాయన సంకేతం FClO
4
ద్రవీభవన స్థానం −167.3 °C (−269.1 °F; 105.8 K)
మరిగే స్థానం −16 °C (3 °F; 257 K)
థర్మోకెమిస్ట్రీ
ప్రామాణిక సంశ్లేషణ ఉష్ణగతిక శక్తి (Δ f H 298 ) 9 kcal/mol
ప్రమాదాలు
వృత్తిపరమైన భద్రత మరియు ఆరోగ్యం (OHS/OSH):
ప్రధాన ప్రమాదాలు అత్యంత పేలుడు స్వభావం గల వాయువు
ప్రత్యేకంగా పేర్కొనకపోతే, డేటా పదార్థాల యొక్క ప్రామాణిక స్థితి (25 °C [77 °F], 100 kPa వద్ద) కోసం ఇవ్వబడింది. N సరిచూడండి ( ఏమిటి ?) ఇన్ఫోబాక్స్ మూలాలు

ఫ్లోరిన్ పర్క్లోరేట్, దీనిని పర్క్లోరైల్ హైపోఫ్లోరైట్ అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది ఫ్లోరిన్, క్లోరిన్, మరియు ఆక్సిజన్ లతో కూడిన అరుదుగా కనిపించే రసాయన సమ్మేళనం. దీని రసాయన సంకేతం F లేదా 3. ఇది అత్యంత అస్థిరమైన వాయువు, ఇది స్వయంచాలకంగా పేలుతుంది[1] మరియు ఘాటైన వాసనను కలిగి ఉంటుంది.[2]

సంశ్లేషణ

ఒక సంశ్లేషణ పద్ధతిలో ఫ్లోరిన్ మరియు పర్క్లోరిక్ ఆమ్లం ఉపయోగిస్తారు,[3] అయితే నీటిపై ClF5 చర్య మరొక పద్ధతి.

F2 + HClO4 -> FClO4 + HF

మరొక సంశ్లేషణ పద్ధతిలో టెట్రాఫ్లోరోఅమ్మోనియం పర్క్లోరేట్, 4 యొక్క ఉష్ణ వియోగం ఉంటుంది, ఇది చాలా స్వచ్ఛమైన 4 ను ఇస్తుంది, దీనిని పేలుళ్లు లేకుండా हाताళవచ్చు మరియు గడ్డకట్టించవచ్చు.[4]

NF4ClO4 -> NF3 + FClO4

నిర్మాణం

ఫ్లోరిన్ పర్క్లోరేట్ పర్క్లోరిక్ ఆమ్లానికి సమానమైనది కాదు, ఎందుకంటే ఫ్లోరిన్ పరమాణువు ఆక్సిజన్ కంటే ఎక్కువ ఎలక్ట్రోనెగటివిటీని కలిగి ఉంటుంది. ఇది ఆక్సిజన్ యొక్క అరుదైన ఆక్సీకరణ స్థితి 0 ను కలిగి ఉంటుంది, ఎందుకంటే ఆక్సిజన్ యొక్క ఎలక్ట్రోనెగటివిటీ క్లోరిన్ కంటే ఎక్కువగా, కానీ ఫ్లోరిన్ కంటే తక్కువగా ఉంటుంది.

భద్రత

FClO4 చాలా ప్రమాదకరమైన మరియు ఊహించలేని వరుస చర్యలను కలిగి ఉంటుంది, ఇది కోవలెంట్ పర్క్లోరేట్ (+7 ఆక్సీకరణ స్థితిలో క్లోరిన్) మరియు చాలా సున్నితమైన O-F సింగిల్ బాండ్‌ను కలిగి ఉన్న సమ్మేళనం. సేంద్రీయ సమ్మేళనాలు వంటి చిన్న మొత్తంలో తగ్గించే కారకాలు (reducing agents) పేలుడుకు కారణం కావచ్చు. ఈ వియోగ చర్యల ఉత్పత్తులలో ఆక్సిజన్ హాలైడ్లు, ఇంటర్హాలోజన్ సమ్మేళనాలు మరియు ఇతర ప్రమాదకర పదార్థాలు ఉండవచ్చు.

ముందస్తు పదార్థాలను అజాగ్రత్తగా కలిపితే ప్రమాదవశాత్తు సంశ్లేషణ జరిగే అవకాశం ఉంది. ఇలాంటి కోవలెంట్ ఫ్లోరైడ్లు మరియు పర్క్లోరేట్ల వలె, దీనిని అత్యంత జాగ్రత్తగా हाताళాలి.

చర్య

FClO4 ఒక బలమైన ఆక్సిడెంట్ మరియు ఇది అయోడైడ్ అయాన్‌తో చర్య జరుపుతుంది:

FOClO3 + 2 I- -> ClO4- + F- + I2

FClO4 టెట్రాఫ్లోరోఇథిలీన్ తో కూడా చర్య జరుపుతుంది:

CF2\dCF2 + FOClO3 -> CF3CF2OClO3

ఇది ఒక రాడికల్ సంకలన చర్య (addition reaction) కావచ్చు.[5]

మూలాలు

  1. ↑ Pradyot Patnaik. A comprehensive guide to the hazardous properties of chemical substances, 3rd ed., Wiley-Interscience, 2007. 0-471-71458-5
  2. ↑ Robert Alan Lewis. Lewis' dictionary of toxicology, CRC Press, 1998, p. 508. 1-56670-223-2
  3. ↑ (1947). "The Preparation of Fluorine Perchlorate from Fluorine and Perchloric Acid". Journal of the American Chemical Society. 69 (3) 677–678. doi:10.1021/ja01195a063.
  4. ↑ (1979). "Reactions of fluorine perchlorate with fluorocarbons and the polarity of the oxygen-fluorine bond in covalent hypofluorites". Inorganic Chemistry. 18 (9) 2619–2620. doi:10.1021/ic50199a056.
  5. ↑ (1979). "Reactions of fluorine perchlorate with fluorocarbons and the polarity of the oxygen-fluorine bond in covalent hypofluorites". Inorganic Chemistry. 18 (9) 2619. doi:10.1021/ic50199a056.

బాహ్య లింకులు


మూలం: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Fluorine perchlorate” వ్యాసానికి అనువాదం. మూల వ్యాసం: https://en.wikipedia.org/wiki/Fluorine_perchlorate ఈ అనువాదం స్వయంచాలకంగా రూపొందించబడింది.