డైనైట్రోజన్ డైఫ్లోరైడ్: Difference between revisions

From LTRC
VisualWikitext
ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Dinitrogen difluoride” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం
 
ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Dinitrogen difluoride” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం
 
Line 61: Line 61:
| అజైడ్
| అజైడ్
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ఇతర కేటయాన్లు
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ఇతర కాటయాన్లు
| అమ్మోనియం<br />డయాజోనియం సమ్మేళనాలు<br />పెంటాజీనియం<br />టెట్రాఫ్లోరోఅమ్మోనియం
| అమ్మోనియం<br />డయాజోనియం సమ్మేళనాలు<br />పెంటాజీనియం<br />టెట్రాఫ్లోరోఅమ్మోనియం
|-
|-
Line 68: Line 68:
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | పేర్కొన్నవి తప్ప, డేటా పదార్థాల యొక్క
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | పేర్కొన్నవి తప్ప, డేటా పదార్థాల యొక్క
| ప్రామాణిక స్థితిలో (25 °C [77 °F], 100 kPa వద్ద) ఇవ్వబడింది. N సరిచూడండి ( ఏమిటి ?) ఇన్ఫోబాక్స్ సూచనలు
| ప్రామాణిక స్థితిలో (25 °C [77 °F], 100 kPa వద్ద) ఇవ్వబడింది. N సరిచూడండి ( ఏమిటి ?) ఇన్ఫోబాక్స్ మూలాలు
|}
|}


'''డైనైట్రోజన్ డైఫ్లోరైడ్''' (Dinitrogen difluoride) అనేది N2F2 ఫార్ములా కలిగిన ఒక [[chemical compound|రసాయన సమ్మేళనం]]. ఇది గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద వాయువుగా ఉంటుంది. దీనిని మొదటిసారిగా 1952లో [[fluorine azide]] (FN3) యొక్క [[thermal decomposition|ఉష్ణ వియోగం]] ద్వారా గుర్తించారు. ఇది F\sN\dN\sF నిర్మాణాన్ని కలిగి ఉంటుంది మరియు [[diimide]]లకు సాధారణమైనట్లుగా [[cis–trans isomerism|'సిస్' (cis) మరియు 'ట్రాన్స్' (trans) ఐసోమర్‌ల]] రూపంలో ఉంటుంది.
'''డైనైట్రోజన్ డైఫ్లోరైడ్''' (Dinitrogen difluoride) అనేది N2F2 ఫార్ములా కలిగిన ఒక [[chemical compound|రసాయన సమ్మేళనం]]. ఇది గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద వాయువుగా ఉంటుంది. దీనిని మొదట 1952లో [[fluorine azide]] (FN3) యొక్క [[thermal decomposition|ఉష్ణ వియోగం]] ద్వారా గుర్తించారు. ఇది F\sN\dN\sF నిర్మాణాన్ని కలిగి ఉంటుంది మరియు [[diimide]]లకు సాధారణమైనట్లుగా [[cis–trans isomerism|'సిస్' (cis) మరియు 'ట్రాన్స్' (trans) ఐసోమర్ల]] రూపంలో ఉంటుంది.


== ఐసోమర్లు ==
== ఐసోమర్లు ==
'సిస్' ఐసోమర్ C<sub>2v</sub> సౌష్టవాన్ని (symmetry) మరియు 'ట్రాన్స్' ఐసోమర్ C<sub>2h</sub> సౌష్టవాన్ని కలిగి ఉంటాయి. ఈ ఐసోమర్లు ఒకదానికొకటి మారగలవు, కానీ తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఈ ప్రక్రియ చాలా నెమ్మదిగా జరుగుతుంది, దీనివల్ల వీటిని తక్కువ-ఉష్ణోగ్రత [[fractionation|ఫ్రాక్షనేషన్]] ద్వారా వేరు చేయవచ్చు. 'ట్రాన్స్' ఐసోమర్ తక్కువ [[thermodynamic stability|థర్మోడైనమిక్ స్థిరత్వాన్ని]] కలిగి ఉంటుంది,<ref>(2010-08-02). [https://pubs.acs.org/doi/10.1021/ic100471s Dinitrogen Difluoride Chemistry. Improved Syntheses of cis - and trans -N<sub>2</sub>F<sub>2</sub>, Synthesis and Characterization of N<sub>2</sub>F<sup>+</sup> Sn<sub>2</sub>F<sub>9</sub><sup>−</sup>, Ordered Crystal Structure of N<sub>2</sub>F<sup>+</sup> Sb<sub>2</sub>F<sub>11</sub><sup>−</sup>, High-Level Electronic Structure Calculations of cis-N<sub>2</sub>F<sub>2</sub>, trans-N<sub>2</sub>F<sub>2</sub>, F<sub>2</sub>N═N, and N<sub>2</sub>F<sup>+</sup>, and Mechanism of the trans−cis Isomerization of N<sub>2</sub>F<sub>2</sub>]. ''Inorganic Chemistry''. 49 (15) 6823–6833. doi:[https://doi.org/10.1021/ic100471s 10.1021/ic100471s].</ref> కానీ దీనిని గాజు పాత్రలలో నిల్వ చేయవచ్చు. 'సిస్' ఐసోమర్ సుమారు 2 వారాల కాలంలో గాజుపై చర్య జరిపి [[silicon tetrafluoride|సిలికాన్ టెట్రాఫ్లోరైడ్]] మరియు [[nitrous oxide|నైట్రస్ ఆక్సైడ్]]లను ఏర్పరుస్తుంది:
'సిస్' ఐసోమర్ C<sub>2v</sub> సౌష్టవాన్ని (symmetry) మరియు 'ట్రాన్స్' ఐసోమర్ C<sub>2h</sub> సౌష్టవాన్ని కలిగి ఉంటాయి. ఈ ఐసోమర్లు ఒకదానికొకటి మారగలవు, కానీ తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఈ ప్రక్రియ చాలా నెమ్మదిగా జరుగుతుంది, దీనివల్ల తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద [[fractionation|ఫ్రాక్షనేషన్]] ద్వారా వీటిని వేరు చేయవచ్చు. 'ట్రాన్స్' ఐసోమర్ తక్కువ [[thermodynamic stability|థర్మోడైనమిక్ స్థిరత్వాన్ని]] కలిగి ఉంటుంది,<ref>(2010-08-02). [https://pubs.acs.org/doi/10.1021/ic100471s Dinitrogen Difluoride Chemistry. Improved Syntheses of cis - and trans -N<sub>2</sub>F<sub>2</sub>, Synthesis and Characterization of N<sub>2</sub>F<sup>+</sup> Sn<sub>2</sub>F<sub>9</sub><sup>−</sup>, Ordered Crystal Structure of N<sub>2</sub>F<sup>+</sup> Sb<sub>2</sub>F<sub>11</sub><sup>−</sup>, High-Level Electronic Structure Calculations of cis-N<sub>2</sub>F<sub>2</sub>, trans-N<sub>2</sub>F<sub>2</sub>, F<sub>2</sub>N═N, and N<sub>2</sub>F<sup>+</sup>, and Mechanism of the trans−cis Isomerization of N<sub>2</sub>F<sub>2</sub>]. ''Inorganic Chemistry''. 49 (15) 6823–6833. doi:[https://doi.org/10.1021/ic100471s 10.1021/ic100471s].</ref> కానీ దీనిని గాజు పాత్రలలో నిల్వ చేయవచ్చు. 'సిస్' ఐసోమర్ సుమారు 2 వారాల కాలంలో గాజుపై దాడి చేసి [[silicon tetrafluoride|సిలికాన్ టెట్రాఫ్లోరైడ్]] మరియు [[nitrous oxide|నైట్రస్ ఆక్సైడ్]]ను ఏర్పరుస్తుంది:


:2 N2F2 + SiO2 → SiF4 + 2 N2O
:2 N2F2 + SiO2 → SiF4 + 2 N2O
Line 90: Line 90:


== చర్యలు ==
== చర్యలు ==
డైఫ్లోరోడయాజీన్ యొక్క 'సిస్' రూపం [[antimony pentafluoride|యాంటిమోనీ పెంటాఫ్లోరైడ్]] వంటి బలమైన ఫ్లోరైడ్ అయాన్ గ్రాహకాలతో చర్య జరిపి [[Linear molecular geometry|సరళ]]<ref name=pubs /> [N\tN\sF]+ కాటయాన్ (ఫ్లోరోడయాజోనియం కాటయాన్<ref name=pubs>(1995). [https://pubs.acs.org/doi/10.1021/ic00110a007 Gaseous Fluorodiazonium Ions. Experimental and Theoretical Study on Formation and Structure of FN2+]. ''Inorganic Chemistry''. 34 (6) 1325–1332. doi:[https://doi.org/10.1021/ic00110a007 10.1021/ic00110a007].</ref>)ని ఏర్పరుస్తుంది, ఇది [N\tN\sF]+[SbF6]− (ఫ్లోరోడయాజోనియం హెక్సాఫ్లోరోయాంటిమోనేట్(V)) ఫార్ములాతో ఒక [[Salt (chemistry)|లవణాన్ని]] ఏర్పరుస్తుంది.
డైఫ్లోరోడయాజీన్ యొక్క 'సిస్' రూపం [[antimony pentafluoride|యాంటిమోనీ పెంటాఫ్లోరైడ్]] వంటి బలమైన ఫ్లోరైడ్ అయాన్ గ్రాహకాలతో చర్య జరిపి [[Linear molecular geometry|సరళ]]<ref name=pubs /> [N\tN\sF]+ కాటయాన్ (ఫ్లోరోడయాజోనియం కాటయాన్<ref name=pubs>(1995). [https://pubs.acs.org/doi/10.1021/ic00110a007 Gaseous Fluorodiazonium Ions. Experimental and Theoretical Study on Formation and Structure of FN2+]. ''Inorganic Chemistry''. 34 (6) 1325–1332. doi:[https://doi.org/10.1021/ic00110a007 10.1021/ic00110a007].</ref>)ను ఏర్పరుస్తుంది, ఇది [N\tN\sF]+[SbF6]− (ఫ్లోరోడయాజోనియం హెక్సాఫ్లోరోయాంటిమోనేట్(V)) ఫార్ములాతో ఒక [[Salt (chemistry)|లవణాన్ని]] ఏర్పరుస్తుంది.


:F\sN\dN\sF + SbF5 → [N\tN\sF]+[SbF6]−
:F\sN\dN\sF + SbF5 → [N\tN\sF]+[SbF6]−


'సిస్'-డైఫ్లోరోడయాజీన్ యొక్క సారూప్య చర్య [[arsenic pentafluoride|ఆర్సెనిక్ పెంటాఫ్లోరైడ్]]తో జరిపినప్పుడు [N\tN\sF]+[AsF6]−<ref name=pubs /> (ఫ్లోరోడయాజోనియం హెక్సాఫ్లోరోఆర్సెనేట్(V)) ఫార్ములా కలిగిన తెల్లని ఘన లవణం ఏర్పడుతుంది.
'సిస్'-డైఫ్లోరోడయాజీన్ మరియు [[arsenic pentafluoride|ఆర్సెనిక్ పెంటాఫ్లోరైడ్]]ల మధ్య జరిగే ఇలాంటి చర్య [N\tN\sF]+[AsF6]−<ref name=pubs /> (ఫ్లోరోడయాజోనియం హెక్సాఫ్లోరోఆర్సెనేట్(V)) ఫార్ములాతో తెల్లని ఘన లవణాన్ని ఇస్తుంది.


:F\sN\dN\sF + AsF5 → [N\tN\sF]+[AsF6]−
:F\sN\dN\sF + AsF5 → [N\tN\sF]+[AsF6]−


ఘన దశలో, [N\tN\sF]+ కాటయాన్‌లో గమనించిన N\tN మరియు N\sF బంధ దూరాలు వరుసగా 1.089(9) మరియు 1.257(8)&nbsp;Å, ఇవి ప్రయోగాత్మకంగా గమనించిన అత్యంత తక్కువ N-N మరియు N-F బంధాలలో ఒకటి.
ఘన స్థితిలో, [N\tN\sF]+ కాటయాన్‌లో గమనించిన N\tN మరియు N\sF బంధ దూరాలు వరుసగా 1.089(9) మరియు 1.257(8)&nbsp;Å, ఇవి ప్రయోగాత్మకంగా గమనించిన అతి తక్కువ N-N మరియు N-F బంధాలలో ఒకటి.


== మూలాలు ==
== మూలాలు ==

Latest revision as of 10:48, 7 October 2026

పేర్లు
IUPAC పేరు సిస్ - లేదా ట్రాన్స్ -డైనైట్రోజన్ డైఫ్లోరైడ్
ఇతర పేర్లు సిస్ - లేదా ట్రాన్స్ -డైఫ్లోరోడయాజీన్
గుర్తింపు సంఖ్యలు
CAS సంఖ్య 13812-43-6 (సిస్)
13776-62-0 (ట్రాన్స్)
ChemSpider 10326121 (సిస్)
4516471 (ట్రాన్స్)
PubChem CID 5364290 (సిస్)
5462838 (ట్రాన్స్)
InChI (
cis
): InChI=1S/F2N2/c1-3-4-2/b4-3-
Key: DUQAODNTUBJRGF-ONEGZZNKBY
(
trans
): InChI=1/F2N2/c1-3-4-2/b4-3+
Key: DUQAODNTUBJRGF-ONEGZZNKBY
InChI=1S/F2N2/c1-3-4-2/b4-3+
Key: DUQAODNTUBJRGF-ARJAWSKDSA-N
SMILES (
cis
): F\N=N\F
(
trans
): F\N=N/F
ధర్మాలు
రసాయన సంకేతం FN=NF
మోలార్ ద్రవ్యరాశి 66.011 g·mol
రూపం రంగులేని వాయువు
సాంద్రత 2.698 g/L
ద్రవీభవన స్థానం సిస్: −195 °C (−319.0 °F; 78.1 K) కంటే తక్కువ
ట్రాన్స్: −172 °C (−278 °F)
బాష్పీభవన స్థానం సిస్: −105.75 °C (−158.35 °F; 167.40 K)
ట్రాన్స్: −111.45 °C (−168.61 °F)
డైపోల్ మొమెంట్ సిస్: 0.16 D
ట్రాన్స్: 0 D
థర్మోకెమిస్ట్రీ
ప్రామాణిక సంశ్లేషణ ఎంథాల్పీ (Δ f H 298 ) సిస్: 69.5 kJ/mol
ట్రాన్స్: 82.0 kJ/mol
సంబంధిత సమ్మేళనాలు
ఇతర ఆనయాన్లు అజైడ్
ఇతర కాటయాన్లు అమ్మోనియం
డయాజోనియం సమ్మేళనాలు
పెంటాజీనియం
టెట్రాఫ్లోరోఅమ్మోనియం
సంబంధిత సమ్మేళనాలు అజో సమ్మేళనాలు
డయాజీన్
ట్రయాజీన్
టెట్రాజీన్
నైట్రోజన్ ట్రైఫ్లోరైడ్
టెట్రాఫ్లోరోహైడ్రాజీన్
పేర్కొన్నవి తప్ప, డేటా పదార్థాల యొక్క ప్రామాణిక స్థితిలో (25 °C [77 °F], 100 kPa వద్ద) ఇవ్వబడింది. N సరిచూడండి ( ఏమిటి ?) ఇన్ఫోబాక్స్ మూలాలు

డైనైట్రోజన్ డైఫ్లోరైడ్ (Dinitrogen difluoride) అనేది N2F2 ఫార్ములా కలిగిన ఒక రసాయన సమ్మేళనం. ఇది గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద వాయువుగా ఉంటుంది. దీనిని మొదట 1952లో fluorine azide (FN3) యొక్క ఉష్ణ వియోగం ద్వారా గుర్తించారు. ఇది F\sN\dN\sF నిర్మాణాన్ని కలిగి ఉంటుంది మరియు diimideలకు సాధారణమైనట్లుగా 'సిస్' (cis) మరియు 'ట్రాన్స్' (trans) ఐసోమర్ల రూపంలో ఉంటుంది.

ఐసోమర్లు

'సిస్' ఐసోమర్ C2v సౌష్టవాన్ని (symmetry) మరియు 'ట్రాన్స్' ఐసోమర్ C2h సౌష్టవాన్ని కలిగి ఉంటాయి. ఈ ఐసోమర్లు ఒకదానికొకటి మారగలవు, కానీ తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఈ ప్రక్రియ చాలా నెమ్మదిగా జరుగుతుంది, దీనివల్ల తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఫ్రాక్షనేషన్ ద్వారా వీటిని వేరు చేయవచ్చు. 'ట్రాన్స్' ఐసోమర్ తక్కువ థర్మోడైనమిక్ స్థిరత్వాన్ని కలిగి ఉంటుంది,[1] కానీ దీనిని గాజు పాత్రలలో నిల్వ చేయవచ్చు. 'సిస్' ఐసోమర్ సుమారు 2 వారాల కాలంలో గాజుపై దాడి చేసి సిలికాన్ టెట్రాఫ్లోరైడ్ మరియు నైట్రస్ ఆక్సైడ్ను ఏర్పరుస్తుంది:

2 N2F2 + SiO2 → SiF4 + 2 N2O

తయారీ

డైనైట్రోజన్ డైఫ్లోరైడ్ తయారీలో చాలా వరకు రెండు ఐసోమర్ల మిశ్రమాలు ఏర్పడతాయి, కానీ వీటిని విడివిడిగా కూడా తయారు చేయవచ్చు.

ఒక జల పద్ధతిలో N,N-డైఫ్లోరోయూరియాను గాఢ పొటాషియం హైడ్రాక్సైడ్తో చర్య జరిపిస్తారు. ఇది 40% దిగుబడిని ఇస్తుంది మరియు ఇందులో ట్రాన్స్ ఐసోమర్ మూడు రెట్లు ఎక్కువగా ఉంటుంది.[2]

డైఫ్లోరమైన్ అనేది పొటాషియం ఫ్లోరైడ్ (లేదా రుబిడియం ఫ్లోరైడ్ లేదా సీసియం ఫ్లోరైడ్)తో కలిసి ఒక ఘన అస్థిర సమ్మేళనాన్ని ఏర్పరుస్తుంది, ఇది వియోగం చెంది డైనైట్రోజన్ డైఫ్లోరైడ్‌ను ఇస్తుంది.[2]

దీనిని టెట్రాఫ్లోరోహైడ్రాజైన్ మరియు బ్రోమిన్ల ఫోటోలిసిస్ ద్వారా కూడా తయారు చేయవచ్చు:[3]

N2F4 Br2 N2F2 + byproducts

చర్యలు

డైఫ్లోరోడయాజీన్ యొక్క 'సిస్' రూపం యాంటిమోనీ పెంటాఫ్లోరైడ్ వంటి బలమైన ఫ్లోరైడ్ అయాన్ గ్రాహకాలతో చర్య జరిపి సరళ[4] [N\tN\sF]+ కాటయాన్ (ఫ్లోరోడయాజోనియం కాటయాన్[4])ను ఏర్పరుస్తుంది, ఇది [N\tN\sF]+[SbF6]− (ఫ్లోరోడయాజోనియం హెక్సాఫ్లోరోయాంటిమోనేట్(V)) ఫార్ములాతో ఒక లవణాన్ని ఏర్పరుస్తుంది.

F\sN\dN\sF + SbF5 → [N\tN\sF]+[SbF6]−

'సిస్'-డైఫ్లోరోడయాజీన్ మరియు ఆర్సెనిక్ పెంటాఫ్లోరైడ్ల మధ్య జరిగే ఇలాంటి చర్య [N\tN\sF]+[AsF6]−[4] (ఫ్లోరోడయాజోనియం హెక్సాఫ్లోరోఆర్సెనేట్(V)) ఫార్ములాతో తెల్లని ఘన లవణాన్ని ఇస్తుంది.

F\sN\dN\sF + AsF5 → [N\tN\sF]+[AsF6]−

ఘన స్థితిలో, [N\tN\sF]+ కాటయాన్‌లో గమనించిన N\tN మరియు N\sF బంధ దూరాలు వరుసగా 1.089(9) మరియు 1.257(8) Å, ఇవి ప్రయోగాత్మకంగా గమనించిన అతి తక్కువ N-N మరియు N-F బంధాలలో ఒకటి.

మూలాలు

  1. ↑ (2010-08-02). Dinitrogen Difluoride Chemistry. Improved Syntheses of cis - and trans -N2F2, Synthesis and Characterization of N2F+ Sn2F9−, Ordered Crystal Structure of N2F+ Sb2F11−, High-Level Electronic Structure Calculations of cis-N2F2, trans-N2F2, F2N═N, and N2F+, and Mechanism of the trans−cis Isomerization of N2F2. Inorganic Chemistry. 49 (15) 6823–6833. doi:10.1021/ic100471s.
  2. ↑ 2.0 2.1 Sykes, A. G.. (1989-07-17). Advances in Inorganic Chemistry. 171. Academic Press. ISBN 9780080578828.
  3. ↑ (1973). "Chlorodifluoroamine and Difluorodiazene - B. Difluorodiazene (Dinitrogen difluoride)". 14 34–39. McGraw-Hill Book Company, Inc..
  4. ↑ 4.0 4.1 4.2 (1995). Gaseous Fluorodiazonium Ions. Experimental and Theoretical Study on Formation and Structure of FN2+. Inorganic Chemistry. 34 (6) 1325–1332. doi:10.1021/ic00110a007.

మూలం: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Dinitrogen difluoride” వ్యాసానికి అనువాదం. మూల వ్యాసం: https://en.wikipedia.org/wiki/Dinitrogen_difluoride ఈ అనువాదం స్వయంచాలకంగా రూపొందించబడింది.

Retrieved from "https://ltrc.sciwiki.in/index.php?title=డైనైట్రోజన్_డైఫ్లోరైడ్&oldid=3511"