మిథైలమైన్: Difference between revisions

From LTRC
VisualWikitext
ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Methylamine” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం
 
ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Methylamine” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం
 
Line 16: Line 16:
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | గుర్తింపు సంఖ్యలు
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | గుర్తింపు సంఖ్యలు
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | CAS సంఖ్య
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | CAS Number
| 74-89-5
| 74-89-5
|-
|-
Line 22: Line 22:
| MMA<br />MeNH2
| MMA<br />MeNH2
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | Beilstein రిఫరెన్స్
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | Beilstein Reference
| 741851
| 741851
|-
|-
Line 37: Line 37:
| DB01828
| DB01828
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ECHA ఇన్ఫోకార్డ్
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ECHA InfoCard
| 100.000.746
| 100.000.746
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | EC సంఖ్య
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | EC Number
| 200-820-0
| 200-820-0
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | Gmelin రిఫరెన్స్
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | Gmelin Reference
| 145
| 145
|-
|-
Line 55: Line 55:
| 6329
| 6329
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | RTECS సంఖ్య
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | RTECS number
| PF6300000
| PF6300000
|-
|-
Line 61: Line 61:
| BSF23SJ79E
| BSF23SJ79E
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | UN సంఖ్య
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | UN number
| 1061
| 1061
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | CompTox డాష్‌బోర్డ్ ( EPA )
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | CompTox Dashboard ( EPA )
| DTXSID7025683
| DTXSID7025683
|-
|-
Line 73: Line 73:
| <code style="word-break:break-all">CN</code>
| <code style="word-break:break-all">CN</code>
|-
|-
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | ధర్మాలు
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | ధర్మములు
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | రసాయన సంకేతం
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | రసాయన ఫార్ములా
| CH5N
| CH5N
|-
|-
Line 88: Line 88:
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | సాంద్రత
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | సాంద్రత
| 0.6562 g/cm (25 °C వద్ద)
| 0.6562 g/cm (at 25 °C)
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ద్రవీభవన స్థానం
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ద్రవీభవన స్థానం
Line 94: Line 94:
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | బాష్పీభవన స్థానం
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | బాష్పీభవన స్థానం
| −6.6 నుండి −6.0 °C; 20.0 నుండి 21.1 °F; 266.5 నుండి 267.1 K
| −6.6 to −6.0 °C; 20.0 to 21.1 °F; 266.5 to 267.1 K
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | నీటిలో ద్రావణీయత
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | నీటిలో ద్రావణీయత
| 1008 g/L (20 °C వద్ద)
| 1008 g/L (at 20 °C)
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | log P
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | log P
Line 103: Line 103:
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | బాష్ప పీడనం
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | బాష్ప పీడనం
| 186.10 kPa (20 °C వద్ద)
| 186.10 kPa (at 20 °C)
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | హెన్రీ నియమ స్థిరాంకం ( k H )
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | హెన్రీ నియమ స్థిరాంకం ( k H )
Line 111: Line 111:
| 10.66
| 10.66
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | కాంజుగేట్ ఆమ్లం
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | సంయుగ్మ ఆమ్లం
| [CH3NH3] (Methylammonium)
| [CH3NH3] (Methylammonium)
|-
|-
Line 118: Line 118:
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | స్నిగ్ధత
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | స్నిగ్ధత
| 230 μPa·s (0 °C వద్ద)
| 230 μPa·s (at 0 °C)
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ద్విధ్రువ భ్రామకం
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ద్విధ్రువ భ్రామకం
Line 142: Line 142:
| H220, H315, H318, H332, H335
| H220, H315, H318, H332, H335
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | జాగ్రత్త సూచికలు
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | జాగ్రత్తా సూచికలు
| P210, P261, P280, P305+P351+P338, P410+P403
| P210, P261, P280, P305+P351+P338, P410+P403
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | NFPA 704 (ఫైర్ డైమండ్)
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | NFPA 704 (fire diamond)
| 3<br />4<br />0
| 3<br />4<br />0
|-
|-
Line 164: Line 164:
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | LC 50 ( మధ్యస్థ గాఢత )
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | LC 50 ( మధ్యస్థ గాఢత )
| 1860 ppm (ఎలుక, 2 గంటలు)
| 1860 ppm (ఎలుక, 2 hr)
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | NIOSH
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | NIOSH
| (అమెరికా ఆరోగ్య బహిర్గత పరిమితులు):
| (US ఆరోగ్య బహిర్గత పరిమితులు):
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | PEL (అనుమతించదగినది)
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | PEL (అనుమతించదగినది)
Line 187: Line 187:
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | సంబంధిత సమ్మేళనాలు
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | సంబంధిత సమ్మేళనాలు
| ammonia
| అమ్మోనియా
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ప్రత్యేకంగా పేర్కొన్నవి తప్ప, డేటా పదార్థాల యొక్క
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ప్రత్యేకంగా పేర్కొనకపోతే, డేటా పదార్థాల యొక్క
| ప్రామాణిక స్థితిలో (25 °C [77 °F], 100 kPa వద్ద) ఇవ్వబడింది. N సరిచూడండి ( అంటే ఏమిటి ?) ఇన్ఫోబాక్స్ రిఫరెన్సులు
| ప్రామాణిక స్థితి (25 °C [77 °F], 100 kPa) వద్ద ఇవ్వబడింది. N సరిచూడండి ( ఏమిటి ?) ఇన్ఫోబాక్స్ సూచనలు
|}
|}


'''మిథైలమైన్ (Methylamine)''', దీనిని '''మెథనమైన్ (methanamine)''' అని కూడా పిలుస్తారు, ఇది CH5N లేదా CH3NH2 [[రసాయన ఫార్ములా|ఫార్ములా]] కలిగిన ఒక [[సేంద్రియ సమ్మేళనం (organic compound)]]. ఈ రంగులేని వాయువు [[అమ్మోనియా]] యొక్క ఉత్పన్నం, అయితే ఇందులో ఒక హైడ్రోజన్ పరమాణువు ఒక [[మిథైల్ సమూహం (methyl group)]]తో భర్తీ చేయబడుతుంది. ఇది అత్యంత సరళమైన ప్రాథమిక [[అమైన్ (amine)]].
'''మిథైలమైన్''' (Methylamine), దీనిని '''మెథనమైన్''' (methanamine) అని కూడా పిలుస్తారు, ఇది CH5N లేదా CH3NH2 [[రసాయన సంకేతం|ఫార్ములా]] కలిగిన ఒక [[సేంద్రియ సమ్మేళనం]] (organic compound). ఈ రంగులేని వాయువు [[అమ్మోనియా]] యొక్క ఉత్పన్నం, ఇందులో ఒక హైడ్రోజన్ పరమాణువుకు బదులుగా ఒక [[మిథైల్ సమూహం]] ఉంటుంది. ఇది అత్యంత సరళమైన ప్రాథమిక [[అమైన్]] (amine).


మిథైలమైన్ [[మిథనాల్]], [[ఇథనాల్]], [[టెట్రాహైడ్రోఫ్యూరాన్]], లేదా [[నీరు|నీటి]]లో కరిగిన ద్రావణంగా, లేదా ఒత్తిడితో కూడిన లోహ కంటైనర్లలో [[అన్‌హైడ్రస్ (anhydrous)]] వాయువుగా విక్రయించబడుతుంది. పారిశ్రామికంగా, మిథైలమైన్ దాని అన్‌హైడ్రస్ రూపంలో ఒత్తిడితో కూడిన రైల్‌కార్లు మరియు ట్యాంక్ ట్రైలర్లలో రవాణా చేయబడుతుంది. ఇది కుళ్ళిన చేపల వంటి బలమైన వాసనను కలిగి ఉంటుంది. మిథైలమైన్ వాణిజ్యపరంగా లభించే అనేక ఇతర సమ్మేళనాల సంశ్లేషణకు ఒక బిల్డింగ్ బ్లాక్‌గా ఉపయోగించబడుతుంది.
మిథైలమైన్ [[మిథనాల్]], [[ఇథనాల్]], [[టెట్రాహైడ్రోఫ్యూరాన్]] లేదా [[నీటిలో]] కరిగిన ద్రావణంగా, లేదా ఒత్తిడితో కూడిన లోహపు కంటైనర్లలో [[నిర్జల]] (anhydrous) వాయువుగా విక్రయించబడుతుంది. పారిశ్రామికంగా, మిథైలమైన్ దాని నిర్జల రూపంలో ఒత్తిడితో కూడిన రైలు కార్లు మరియు ట్యాంక్ ట్రైలర్లలో రవాణా చేయబడుతుంది. ఇది కుళ్ళిన చేపల వంటి బలమైన వాసనను కలిగి ఉంటుంది. మిథైలమైన్ వాణిజ్యపరంగా లభించే అనేక ఇతర సమ్మేళనాల సంశ్లేషణకు ఒక పునాదిగా (building block) ఉపయోగించబడుతుంది.


== ఉత్పత్తి ==
== ఉత్పత్తి ==
=== పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి ===
=== పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి ===
మిథైలమైన్ 1920ల నుండి పారిశ్రామికంగా ఉత్పత్తి చేయబడుతోంది (ప్రారంభంలో [[కమర్షియల్ సాల్వెంట్స్ కార్పొరేషన్]] ద్వారా జంతువుల చర్మాల నుండి వెంట్రుకలను తొలగించడానికి).<ref name=":0" /> ఇది మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత [[అల్యూమినా]] లేదా [[కయోలిన్|కయోలినైట్]] ఉత్ప్రేరకంపై మిథనాల్‌తో సహా ఆల్కహాల్‌ల [[అమినేషన్ (amination)]]ను కనుగొన్న pl మరియు అతని భార్య యుజెనియా ద్వారా సాధ్యమైంది, వీరు 1919లో రెండు పేటెంట్ దరఖాస్తులను దాఖలు చేశారు<ref>application, application, https://uprp.gov.pl/sites/default/files/2019-12/KWARTALNIK_100_lat_wydanie_specjalne.pdf</ref> మరియు 1921లో ఒక వ్యాసాన్ని ప్రచురించారు.<ref name=":0" /><ref>Not Available. (1922). [http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.48294 Chemical Abstracts (1922) Vol.16, No.18].</ref>
మిథైలమైన్ 1920ల నుండి పారిశ్రామికంగా ఉత్పత్తి చేయబడుతోంది (ప్రారంభంలో [[కమర్షియల్ సాల్వెంట్స్ కార్పొరేషన్]] ద్వారా జంతువుల చర్మాల నుండి వెంట్రుకలను తొలగించడానికి).<ref name=":0" /> ఇది మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత [[అల్యూమినా]] లేదా [[కయోలిన్]] ఉత్ప్రేరకంపై మిథనాల్‌తో సహా ఆల్కహాల్‌ల [[అమినేషన్]] (amination) ను కనుగొన్న pl మరియు అతని భార్య యుజెనియా ద్వారా సాధ్యమైంది, వారు 1919లో రెండు పేటెంట్ దరఖాస్తులను దాఖలు చేశారు<ref>application, application, https://uprp.gov.pl/sites/default/files/2019-12/KWARTALNIK_100_lat_wydanie_specjalne.pdf</ref> మరియు 1921లో ఒక వ్యాసాన్ని ప్రచురించారు.<ref name=":0" /><ref>Not Available. (1922). [http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.48294 Chemical Abstracts (1922) Vol.16, No.18].</ref>


ఇది ఇప్పుడు [[అమోర్ఫస్ సిలికా-అల్యూమినా|అల్యూమినోసిలికేట్ ఉత్ప్రేరకం]] సమక్షంలో [[అమ్మోనియా]]ను [[మిథనాల్]]తో చర్య జరపడం ద్వారా వాణిజ్యపరంగా తయారు చేయబడుతుంది. [[డైమిథైలమైన్]] మరియు [[ట్రైమిథైలమైన్]]లు సహ-ఉత్పత్తి చేయబడతాయి; చర్య గతిశాస్త్రం (reaction kinetics) మరియు రియాక్టెంట్ నిష్పత్తులు మూడు ఉత్పత్తుల నిష్పత్తిని నిర్ణయిస్తాయి. చర్య గతిశాస్త్రం ద్వారా అత్యంత అనుకూలమైన ఉత్పత్తి ట్రైమిథైలమైన్.<ref name=":0">(1997). "Methylamines synthesis: A review". ''Catalysis Today''. 37 (24) 71–102. doi:[https://doi.org/10.1016/S0920-5861(97)00003-5 10.1016/S0920-5861(97)00003-5].
ఇది ఇప్పుడు [[అల్యూమినోసిలికేట్ ఉత్ప్రేరకం]] సమక్షంలో [[అమ్మోనియా]] మరియు [[మిథనాల్]] చర్య ద్వారా వాణిజ్యపరంగా తయారు చేయబడుతుంది. [[డైమిథైలమైన్]] మరియు [[ట్రైమిథైలమైన్]] సహ-ఉత్పత్తులుగా ఏర్పడతాయి; చర్య గతిశాస్త్రం (reaction kinetics) మరియు రియాక్టెంట్ నిష్పత్తులు మూడు ఉత్పత్తుల నిష్పత్తిని నిర్ణయిస్తాయి. చర్య గతిశాస్త్రం ద్వారా ఎక్కువగా ఇష్టపడే ఉత్పత్తి ట్రైమిథైలమైన్.<ref name=":0">(1997). "Methylamines synthesis: A review". ''Catalysis Today''. 37 (24) 71–102. doi:[https://doi.org/10.1016/S0920-5861(97)00003-5 10.1016/S0920-5861(97)00003-5].
</ref>
</ref>
:CH3OH + NH3 → CH3NH2 + H2O
:CH3OH + NH3 → CH3NH2 + H2O
ఈ విధంగా, 2005లో సుమారు 115,000 టన్నులు ఉత్పత్తి చేయబడ్డాయి.<ref name=Ullmann/>
ఈ విధంగా, 2005లో సుమారు 115,000 టన్నులు ఉత్పత్తి చేయబడింది.<ref name=Ullmann/>


=== ప్రయోగశాల పద్ధతులు ===
=== ప్రయోగశాల పద్ధతులు ===
మిథైలమైన్ మొదటిసారిగా 1849లో [[చార్లెస్-అడాల్ఫ్ వుర్ట్జ్]] ద్వారా [[మిథైల్ ఐసోసైనేట్]] మరియు సంబంధిత సమ్మేళనాల జలవిశ్లేషణ (hydrolysis) ద్వారా తయారు చేయబడింది.<ref name=Ullmann>Karsten Eller, Erhard Henkes, Roland Rossbacher, Hartmut Höke "Amines, Aliphatic" in ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry'', Wiley-VCH, Weinheim, 2005. 10.1002/14356007.a02_001</ref><ref>Charles-Adolphe Wurtz (1849) [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k29859/f223.image.langEN "Sur une série d'alcalis organiques homologues avec l'ammoniaque"] (On a series of homologous organic alkalis containing ammonia), ''Comptes rendus'' … , '''28''' : 223-226. గమనిక: మిథైలమైన్ కోసం వుర్ట్జ్ యొక్క అనుభావిక ఫార్ములా తప్పు, ఎందుకంటే ఆ కాలంలోని రసాయన శాస్త్రవేత్తలు కార్బన్ కోసం తప్పు పరమాణు ద్రవ్యరాశిని (12కి బదులుగా 6) ఉపయోగించారు.</ref> ఈ ప్రక్రియకు ఒక ఉదాహరణ [[హాఫ్‌మన్ పునర్వ్యవస్థీకరణ (Hofmann rearrangement)]] ఉపయోగించడం, ఇది [[ఎసిటమైడ్]] మరియు [[బ్రోమిన్]] నుండి మిథైలమైన్‌ను ఇస్తుంది.<ref>(1960). [https://www.scribd.com/doc/46973684/Practical-Organic-Chemistry-Frederick-George-Mann Practical Organic Chemistry]. 128. Longman. ISBN 9780582444072.</ref><ref>Cohen, Julius. (1900). [https://archive.org/details/practicalorgani00cohegoog Practical Organic Chemistry]. [https://archive.org/details/practicalorgani00cohegoog/page/n90 72]. Macmillan and Co., Limited.</ref>
మిథైలమైన్ మొదటిసారిగా 1849లో [[చార్లెస్-అడాల్ఫ్ వుర్ట్జ్]] ద్వారా [[మిథైల్ ఐసోసైనేట్]] మరియు సంబంధిత సమ్మేళనాల జలవిశ్లేషణ (hydrolysis) ద్వారా తయారు చేయబడింది.<ref name=Ullmann>Karsten Eller, Erhard Henkes, Roland Rossbacher, Hartmut Höke "Amines, Aliphatic" in ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry'', Wiley-VCH, Weinheim, 2005. 10.1002/14356007.a02_001</ref><ref>Charles-Adolphe Wurtz (1849) [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k29859/f223.image.langEN "Sur une série d'alcalis organiques homologues avec l'ammoniaque"] (On a series of homologous organic alkalis containing ammonia), ''Comptes rendus'' … , '''28''' : 223-226. Note: Wurtz's empirical formula for methylamine is incorrect because chemists in that era used an incorrect atomic mass for carbon (6 instead of 12).</ref> ఈ ప్రక్రియకు ఒక ఉదాహరణ [[హాఫ్‌మన్ పునర్వ్యవస్థీకరణ]] (Hofmann rearrangement) ఉపయోగించడం, దీని ద్వారా [[ఎసిటమైడ్]] మరియు [[బ్రోమిన్]] నుండి మిథైలమైన్ ఉత్పత్తి అవుతుంది.<ref>(1960). [https://www.scribd.com/doc/46973684/Practical-Organic-Chemistry-Frederick-George-Mann Practical Organic Chemistry]. 128. Longman. ISBN 9780582444072.</ref><ref>Cohen, Julius. (1900). [https://archive.org/details/practicalorgani00cohegoog Practical Organic Chemistry]. [https://archive.org/details/practicalorgani00cohegoog/page/n90 72]. Macmillan and Co., Limited.</ref>


ప్రయోగశాలలో, మిథైలమైన్ [[హైడ్రోక్లోరైడ్]] ఇతర వివిధ పద్ధతుల ద్వారా సులభంగా తయారు చేయబడుతుంది. ఒక పద్ధతిలో [[ఫార్మాల్డిహైడ్]]ను [[అమ్మోనియం క్లోరైడ్]]తో చికిత్స చేయడం ఉంటుంది.
ప్రయోగశాలలో, మిథైలమైన్ [[హైడ్రోక్లోరైడ్]] ఇతర వివిధ పద్ధతుల ద్వారా సులభంగా తయారు చేయబడుతుంది. ఒక పద్ధతిలో [[ఫార్మాల్డిహైడ్]] ను [[అమ్మోనియం క్లోరైడ్]] తో చర్య జరిపించడం జరుగుతుంది.
:[NH4]Cl + CH2O → [CH2\dNH2]Cl + H2O
:[NH4]Cl + CH2O → [CH2\dNH2]Cl + H2O
:[CH2\dNH2]Cl + CH2O + H2O → [CH3NH3]Cl + [[ఫార్మిక్ ఆమ్లం|HCOOH]]
:[CH2\dNH2]Cl + CH2O + H2O → [CH3NH3]Cl + [[formic acid|HCOOH]]
రంగులేని హైడ్రోక్లోరైడ్ ఉప్పును [[సోడియం హైడ్రాక్సైడ్]] (NaOH) వంటి బలమైన క్షారాన్ని జోడించడం ద్వారా అమైన్‌గా మార్చవచ్చు:
రంగులేని హైడ్రోక్లోరైడ్ ఉప్పును [[సోడియం హైడ్రాక్సైడ్]] (NaOH) వంటి బలమైన క్షారాన్ని జోడించడం ద్వారా అమైన్‌గా మార్చవచ్చు:
:[CH3NH3]Cl + NaOH → CH3NH2 + NaCl + H2O
:[CH3NH3]Cl + NaOH → CH3NH2 + NaCl + H2O


మరొక పద్ధతిలో [[నైట్రోమీథేన్]]ను [[జింక్]] మరియు హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లంతో తగ్గించడం (reducing) ఉంటుంది.<ref>(1937). [https://books.google.com/books?id=M94cMwEACAAJ&q=Laboratory+Methods+of+Organic+Chemistry+Gattermann+Wieland+Heinrich+1937 Laboratory Methods of Organic Chemistry]. 157–158. R & R Clark, Limited.</ref>
మరొక పద్ధతిలో [[నైట్రోమిథేన్]] ను [[జింక్]] మరియు హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లంతో తగ్గించడం (reducing) జరుగుతుంది.<ref>(1937). [https://books.google.com/books?id=M94cMwEACAAJ&q=Laboratory+Methods+of+Organic+Chemistry+Gattermann+Wieland+Heinrich+1937 Laboratory Methods of Organic Chemistry]. 157–158. R & R Clark, Limited.</ref>


మిథైలమైన్ ఉత్పత్తికి మరొక పద్ధతి నీటిలో బలమైన క్షారంతో [[గ్లైసిన్]] యొక్క స్వచ్ఛంద [[డీకార్బాక్సిలేషన్ (decarboxylation)]].<ref>(2000-11-03). [http://dx.doi.org/10.1021/ja002851c The Rate of Spontaneous Decarboxylation of Amino Acids]. ''Journal of the American Chemical Society''. 122 (46) 11507–11508. doi:[https://doi.org/10.1021/ja002851c 10.1021/ja002851c].</ref>
మిథైలమైన్ ఉత్పత్తికి మరొక పద్ధతి నీటిలో బలమైన క్షారంతో [[గ్లైసిన్]] యొక్క స్వచ్ఛంద [[డీకార్బాక్సిలేషన్]].<ref>(2000-11-03). [http://dx.doi.org/10.1021/ja002851c The Rate of Spontaneous Decarboxylation of Amino Acids]. ''Journal of the American Chemical Society''. 122 (46) 11507–11508. doi:[https://doi.org/10.1021/ja002851c 10.1021/ja002851c].</ref>


=== బయోసింథసిస్ ===
=== జీవసంశ్లేషణ ===
మిథైలమైన్ [[కుళ్ళిపోవడం (putrefaction)]] ఫలితంగా ఏర్పడుతుంది మరియు [[మెథనోజెనిసిస్]] కోసం ఒక సబ్‌స్ట్రేట్.<ref>(1998). "Biochemistry of methanogenesis: A tribute to Marjory Stephenson:1998 Marjory Stephenson Prize Lecture". ''Microbiology''. 144 (9) 2377–406. doi:[https://doi.org/10.1099/00221287-144-9-2377 10.1099/00221287-144-9-2377].</ref>
మిథైలమైన్ [[కుళ్ళిపోవడం]] (putrefaction) ఫలితంగా ఏర్పడుతుంది మరియు ఇది [[మెథనోజెనిసిస్]] కు ఒక సబ్‌స్ట్రేట్.<ref>(1998). "Biochemistry of methanogenesis: A tribute to Marjory Stephenson:1998 Marjory Stephenson Prize Lecture". ''Microbiology''. 144 (9) 2377–406. doi:[https://doi.org/10.1099/00221287-144-9-2377 10.1099/00221287-144-9-2377].</ref>


అదనంగా, [[PADI4]]-ఆధారిత [[ఆర్జినిన్]] [[డీమిథైలేషన్]] సమయంలో మిథైలమైన్ ఉత్పత్తి అవుతుంది.<ref>(February 2009). "Dynamic protein methylation in chromatin biology.". ''Cellular and Molecular Life Sciences''. 66 (3) 407–22. doi:[https://doi.org/10.1007/s00018-008-8303-z 10.1007/s00018-008-8303-z].</ref>
అదనంగా, [[PADI4]]-ఆధారిత [[ఆర్జినిన్]] [[డీమిథైలేషన్]] సమయంలో మిథైలమైన్ ఉత్పత్తి అవుతుంది.<ref>(February 2009). "Dynamic protein methylation in chromatin biology.". ''Cellular and Molecular Life Sciences''. 66 (3) 407–22. doi:[https://doi.org/10.1007/s00018-008-8303-z 10.1007/s00018-008-8303-z].</ref>


== రియాక్టివిటీ మరియు అప్లికేషన్లు ==
== రియాక్టివిటీ మరియు అప్లికేషన్లు ==
మిథైలమైన్ ఒక అడ్డంకులు లేని [[అమైన్]] కాబట్టి ఇది మంచి [[న్యూక్లియోఫైల్]].<ref>(13 October 2009). [https://books.google.com/books?id=yZlldxZKBNsC&q=methylamine+unhindered+base&pg=PA80 Linker Strategies in Solid-Phase Organic Synthesis]. 80. John Wiley & Sons. ISBN 9780470749050.</ref> అమైన్‌గా ఇది [[బలహీనమైన క్షారం (weak base)]]గా పరిగణించబడుతుంది. [[సేంద్రియ రసాయన శాస్త్రం (organic chemistry)]]లో దీని ఉపయోగం విస్తృతమైనది. సాధారణ రియాజెంట్లతో కూడిన కొన్ని చర్యలు: [[ఫాస్జీన్]]తో [[మిథైల్ ఐసోసైనేట్]]కు, [[కార్బన్ డైసల్ఫైడ్]] మరియు [[సోడియం హైడ్రాక్సైడ్]]తో సోడియం మెథైల్ డైథియోకార్బమేట్‌కు, [[క్లోరోఫామ్]] మరియు క్షారంతో [[మిథైల్ ఐసోసైనైడ్]]కు మరియు [[ఇథిలీన్ ఆక్సైడ్]]తో [[మిథైల్ ఇథనాల్ అమైన్]]లకు. ద్రవ మిథైలమైన్ [[అమ్మోనియా#ద్రావణి|ద్రవ అమ్మోనియా]] యొక్క ద్రావణి లక్షణాలను కలిగి ఉంటుంది.<ref>(1996). "The Lithium−Sodium−Methylamine System: Does a Low-Melting Sodide Become a Liquid Metal?". ''Journal of the American Chemical Society''. 118 (8) 1997. doi:[https://doi.org/10.1021/ja952634p 10.1021/ja952634p].</ref>
మిథైలమైన్ ఒక అడ్డంకులు లేని [[అమైన్]] కాబట్టి ఇది మంచి [[న్యూక్లియోఫైల్]].<ref>(13 October 2009). [https://books.google.com/books?id=yZlldxZKBNsC&q=methylamine+unhindered+base&pg=PA80 Linker Strategies in Solid-Phase Organic Synthesis]. 80. John Wiley & Sons. ISBN 9780470749050.</ref> అమైన్‌గా ఇది [[బలహీనమైన క్షారం]]గా పరిగణించబడుతుంది. [[సేంద్రియ రసాయన శాస్త్రం]]లో దీని ఉపయోగం విస్తృతమైనది. సాధారణ రియాజెంట్లతో కూడిన కొన్ని చర్యలు: [[ఫాస్జీన్]] తో [[మిథైల్ ఐసోసైనేట్]], [[కార్బన్ డైసల్ఫైడ్]] మరియు [[సోడియం హైడ్రాక్సైడ్]] తో సోడియం మిథైల్ డైథియోకార్బమేట్, [[క్లోరోఫామ్]] మరియు క్షారంతో [[మిథైల్ ఐసోసైనైడ్]] మరియు [[ఇథిలీన్ ఆక్సైడ్]] తో [[మిథైల్ ఇథనాల్ అమైన్]] లు. ద్రవ మిథైలమైన్ [[ద్రవ అమ్మోనియా]] యొక్క ద్రావణి లక్షణాలను పోలి ఉంటుంది.<ref>(1996). "The Lithium−Sodium−Methylamine System: Does a Low-Melting Sodide Become a Liquid Metal?". ''Journal of the American Chemical Society''. 118 (8) 1997. doi:[https://doi.org/10.1021/ja952634p 10.1021/ja952634p].</ref>


మిథైలమైన్ నుండి ఉత్పత్తి చేయబడిన వాణిజ్యపరంగా ముఖ్యమైన రసాయనాలలో ఔషధాలు [[ఎఫెడ్రిన్]] మరియు [[థియోఫిలిన్]], పురుగుమందులు [[కార్బోఫ్యూరాన్]], [[కార్బరిల్]], మరియు [[మెథామ్ సోడియం]], మరియు ద్రావణులు [[N-మిథైల్ ఫార్మామైడ్]] మరియు [[N-మిథైల్-2-పైరోలిడోన్]] ఉన్నాయి. కొన్ని [[సర్ఫాక్టెంట్]]లు మరియు ఫోటోగ్రాఫిక్ డెవలపర్‌ల తయారీకి మిథైలమైన్ ఒక బిల్డింగ్ బ్లాక్‌గా అవసరం.<ref name=Ullmann/>
మిథైలమైన్ నుండి ఉత్పత్తి చేయబడిన వాణిజ్యపరంగా ముఖ్యమైన రసాయనాలలో ఔషధాలైన [[ఎఫెడ్రిన్]] మరియు [[థియోఫిలిన్]], పురుగుమందులైన [[కార్బోఫ్యూరాన్]], [[కార్బరిల్]], మరియు [[మెథమ్ సోడియం]], మరియు ద్రావణులైన [[N-మిథైల్ ఫార్మామైడ్]] మరియు [[N-మిథైల్-2-పైరోలిడోన్]] ఉన్నాయి. కొన్ని [[సర్ఫాక్టెంట్]]లు మరియు ఫోటోగ్రాఫిక్ డెవలపర్ల తయారీకి మిథైలమైన్ ఒక పునాదిగా అవసరం.<ref name=Ullmann/>


== భద్రత ==
== భద్రత ==
[[LD50]] (ఎలుక, [[సబ్‌కటానియస్ అడ్మినిస్ట్రేషన్|s.c.]]) 2.5 g/kg.<ref>''The Merck Index'', 10th Ed. (1983), p.864, Rahway: Merck & Co.</ref>
[[LD50]] (ఎలుక, [[సబ్కటానియస్ అడ్మినిస్ట్రేషన్]]) 2.5 గ్రా/కిలో.<ref>''The Merck Index'', 10th Ed. (1983), p.864, Rahway: Merck & Co.</ref>


[[ఆక్యుపేషనల్ సేఫ్టీ అండ్ హెల్త్ అడ్మినిస్ట్రేషన్]] (OSHA) మరియు [[నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఫర్ ఆక్యుపేషనల్ సేఫ్టీ అండ్ హెల్త్]] (NIOSH) వృత్తిపరమైన ఎక్స్‌పోజర్ పరిమితులను ఎనిమిది గంటల సమయం-భారిత సగటున 10 ppm లేదా 12 mg/m³ వద్ద నిర్ణయించాయి.<ref>[https://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0398.html CDC - NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards]</ref>
[[ఆక్యుపేషనల్ సేఫ్టీ అండ్ హెల్త్ అడ్మినిస్ట్రేషన్]] (OSHA) మరియు [[నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ ఆక్యుపేషనల్ సేఫ్టీ అండ్ హెల్త్]] (NIOSH) ఎనిమిది గంటల సమయం-భారిత సగటున 10 ppm లేదా 12 mg/m³ వద్ద వృత్తిపరమైన ఎక్స్‌పోజర్ పరిమితులను నిర్ణయించాయి.<ref>[https://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0398.html CDC - NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards]</ref>


== నియంత్రణ ==
== నియంత్రణ ==
యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో, [[మెథాంఫేటమిన్]] యొక్క అక్రమ ఉత్పత్తిలో దీని ఉపయోగం కారణంగా [[డ్రగ్ ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ అడ్మినిస్ట్రేషన్]] ద్వారా మిథైలమైన్ [[DEA రసాయనాల జాబితా|లిస్ట్ 1]] [[డ్రగ్ ప్రికర్సర్]] రసాయనంగా నియంత్రించబడుతుంది.<ref>[https://www.deadiversion.usdoj.gov/21cfr/cfr/1310/1310_02.htm Title 21 Code of Federal Regulations]</ref><ref>(1983). "The Clandestine Drug Laboratory Situation in the United States". ''Journal of Forensic Sciences''. 28 (1) 18–31. doi:[https://doi.org/10.1520/JFS12235J 10.1520/JFS12235J].</ref>
యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో, [[మెథాంఫేటమిన్]] యొక్క అక్రమ ఉత్పత్తిలో దీని ఉపయోగం కారణంగా [[డ్రగ్ ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ అడ్మినిస్ట్రేషన్]] ద్వారా మిథైలమైన్ [[లిస్ట్ 1]] [[డ్రగ్ ప్రికర్సర్]] రసాయనంగా నియంత్రించబడుతుంది.<ref>[https://www.deadiversion.usdoj.gov/21cfr/cfr/1310/1310_02.htm Title 21 Code of Federal Regulations]</ref><ref>(1983). "The Clandestine Drug Laboratory Situation in the United States". ''Journal of Forensic Sciences''. 28 (1) 18–31. doi:[https://doi.org/10.1520/JFS12235J 10.1520/JFS12235J].</ref>


== ప్రజా సంస్కృతిలో ==
== ప్రజా సంస్కృతిలో ==
కల్పిత పాత్రలు [[వాల్టర్ వైట్ (బ్రేకింగ్ బ్యాడ్)|వాల్టర్ వైట్]] మరియు [[జెస్సీ పింక్‌మాన్]] [[AMC (TV ఛానల్)|AMC]] సిరీస్ ''[[బ్రేకింగ్ బ్యాడ్]]''లో [[మెథాంఫేటమిన్]]ను సంశ్లేషణ చేసే ప్రక్రియలో భాగంగా [[జల ద్రావణం|జల]] మిథైలమైన్‌ను ఉపయోగిస్తారు.<ref>Matthews, Dylan. (15 August 2013). [https://www.washingtonpost.com/news/wonk/wp/2013/08/15/heres-what-breaking-bad-gets-right-and-wrong-about-the-meth-business/ Here's what 'Breaking Bad' gets right, and wrong, about the meth business]. ''[[వాషింగ్టన్ పోస్ట్]]''.</ref><ref>(3 December 2013). [https://www.chemistryviews.org/details/ezine/5416791/The_Chemistry_of_Breaking_Bad/ The Chemistry of Breaking Bad]. ''Chemistry Views''.</ref>
కల్పిత పాత్రలు [[వాల్టర్ వైట్ (బ్రేకింగ్ బాడ్)|వాల్టర్ వైట్]] మరియు [[జెస్సీ పింక్‌మాన్]] [[AMC (TV ఛానల్)|AMC]] సిరీస్ ''[[బ్రేకింగ్ బాడ్]]'' లో [[మెథాంఫేటమిన్]] ను సంశ్లేషణ చేసే ప్రక్రియలో భాగంగా [[జల ద్రావణం]] మిథైలమైన్‌ను ఉపయోగిస్తారు.<ref>Matthews, Dylan. (15 August 2013). [https://www.washingtonpost.com/news/wonk/wp/2013/08/15/heres-what-breaking-bad-gets-right-and-wrong-about-the-meth-business/ Here's what 'Breaking Bad' gets right, and wrong, about the meth business]. ''[[వాషింగ్టన్ పోస్ట్]]''.</ref><ref>(3 December 2013). [https://www.chemistryviews.org/details/ezine/5416791/The_Chemistry_of_Breaking_Bad/ The Chemistry of Breaking Bad]. ''Chemistry Views''.</ref>


== ఇది కూడా చూడండి ==
== ఇవి కూడా చూడండి ==
*[[మిథైల్ అమ్మోనియం హాలైడ్]]
*[[మిథైలామోనియం హాలైడ్]]


== సూచనలు ==
== సూచనలు ==

Latest revision as of 10:51, 7 October 2026

పేర్లు
ఉచ్చారణ /ˌmɛθələˈmiːn/
(METH-ə-lə-MEEN), /ˌmɛθəˈlæmən/
(METH-ə-LA-mən), /məˈθɪləˌmiːn/
(mə-THIL-ə-meen)
ప్రాధాన్యత కలిగిన IUPAC పేరు Methanamine
ఇతర పేర్లు Aminomethane Monomethylamine
గుర్తింపు సంఖ్యలు
CAS Number 74-89-5
సంక్షిప్త నామాలు MMA
MeNH2
Beilstein Reference 741851
ChEBI CHEBI:16830
ChEMBL ChEMBL43280
ChemSpider 6089
DrugBank DB01828
ECHA InfoCard 100.000.746
EC Number 200-820-0
Gmelin Reference 145
KEGG C00218
MeSH methylamine
PubChem CID 6329
RTECS number PF6300000
UNII BSF23SJ79E
UN number 1061
CompTox Dashboard ( EPA ) DTXSID7025683
InChI InChI=1S/CH5N/c1-2/h2H2,1H3
Key: BAVYZALUXZFZLV-UHFFFAOYSA-N
SMILES CN
ధర్మములు
రసాయన ఫార్ములా CH5N
మోలార్ ద్రవ్యరాశి 31.058 g·mol
రూపం రంగులేని వాయువు
వాసన చేపల వాసన, అమ్మోనియా వంటి వాసన
సాంద్రత 0.6562 g/cm (at 25 °C)
ద్రవీభవన స్థానం −93.10 °C; −135.58 °F; 180.05 K
బాష్పీభవన స్థానం −6.6 to −6.0 °C; 20.0 to 21.1 °F; 266.5 to 267.1 K
నీటిలో ద్రావణీయత 1008 g/L (at 20 °C)
log P −0.472
బాష్ప పీడనం 186.10 kPa (at 20 °C)
హెన్రీ నియమ స్థిరాంకం ( k H ) 1.4 mmol/(Pa·kg)
ఆమ్లత్వం (p K a ) 10.66
సంయుగ్మ ఆమ్లం [CH3NH3] (Methylammonium)
అయస్కాంత గ్రాహ్యత (χ) −27.0·10 cm/mol
స్నిగ్ధత 230 μPa·s (at 0 °C)
ద్విధ్రువ భ్రామకం 1.31 D
థర్మోకెమిస్ట్రీ
ప్రమాణ సంశ్లేషణ ఎంథాల్పీ (Δ f H 298 ) −23.5 kJ/mol
ప్రమాదాలు
GHS లేబులింగ్ :
పిక్టోగ్రామ్‌లు ‹ The template below (GHS flame) is being considered for merging with GHS pictogram. See templates for discussion to help reach a consensus. › ‹ The template below (GHS corrosion) is being considered for merging with GHS pictogram. See templates for discussion to help reach a consensus. › ‹ The template below (GHS exclamation mark) is being considered for merging with GHS pictogram. See templates for discussion to help reach a consensus. ›
సూచిక పదం ప్రమాదం
ప్రమాద సూచికలు H220, H315, H318, H332, H335
జాగ్రత్తా సూచికలు P210, P261, P280, P305+P351+P338, P410+P403
NFPA 704 (fire diamond) 3
4
0
ఫ్లాష్ పాయింట్ −10 °C; 14 °F; 263 K (ద్రవం, వాయువు అత్యంత దహనశీలమైనది)
స్వయం-జ్వలన ఉష్ణోగ్రత 430 °C (806 °F; 703 K)
పేలుడు పరిమితులు 4.9–20.7%
ప్రాణాంతక మోతాదు లేదా గాఢత (LD, LC):
LD 50 ( మధ్యస్థ మోతాదు ) 100 mg/kg (నోటి ద్వారా, ఎలుక)
LC 50 ( మధ్యస్థ గాఢత ) 1860 ppm (ఎలుక, 2 hr)
NIOSH (US ఆరోగ్య బహిర్గత పరిమితులు):
PEL (అనుమతించదగినది) TWA 10 ppm (12 mg/m)
REL (సిఫార్సు చేయబడినది) TWA 10 ppm (12 mg/m)
IDLH (తక్షణ ప్రమాదం) 100 ppm
సేఫ్టీ డేటా షీట్ (SDS) emdchemicals.com
సంబంధిత సమ్మేళనాలు
సంబంధిత ఆల్కనమైన్లు ethylamine, dimethylamine, trimethylamine
సంబంధిత సమ్మేళనాలు అమ్మోనియా
ప్రత్యేకంగా పేర్కొనకపోతే, డేటా పదార్థాల యొక్క ప్రామాణిక స్థితి (25 °C [77 °F], 100 kPa) వద్ద ఇవ్వబడింది. N సరిచూడండి ( ఏమిటి ?) ఇన్ఫోబాక్స్ సూచనలు

మిథైలమైన్ (Methylamine), దీనిని మెథనమైన్ (methanamine) అని కూడా పిలుస్తారు, ఇది CH5N లేదా CH3NH2 ఫార్ములా కలిగిన ఒక సేంద్రియ సమ్మేళనం (organic compound). ఈ రంగులేని వాయువు అమ్మోనియా యొక్క ఉత్పన్నం, ఇందులో ఒక హైడ్రోజన్ పరమాణువుకు బదులుగా ఒక మిథైల్ సమూహం ఉంటుంది. ఇది అత్యంత సరళమైన ప్రాథమిక అమైన్ (amine).

మిథైలమైన్ మిథనాల్, ఇథనాల్, టెట్రాహైడ్రోఫ్యూరాన్ లేదా నీటిలో కరిగిన ద్రావణంగా, లేదా ఒత్తిడితో కూడిన లోహపు కంటైనర్లలో నిర్జల (anhydrous) వాయువుగా విక్రయించబడుతుంది. పారిశ్రామికంగా, మిథైలమైన్ దాని నిర్జల రూపంలో ఒత్తిడితో కూడిన రైలు కార్లు మరియు ట్యాంక్ ట్రైలర్లలో రవాణా చేయబడుతుంది. ఇది కుళ్ళిన చేపల వంటి బలమైన వాసనను కలిగి ఉంటుంది. మిథైలమైన్ వాణిజ్యపరంగా లభించే అనేక ఇతర సమ్మేళనాల సంశ్లేషణకు ఒక పునాదిగా (building block) ఉపయోగించబడుతుంది.

ఉత్పత్తి

పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి

మిథైలమైన్ 1920ల నుండి పారిశ్రామికంగా ఉత్పత్తి చేయబడుతోంది (ప్రారంభంలో కమర్షియల్ సాల్వెంట్స్ కార్పొరేషన్ ద్వారా జంతువుల చర్మాల నుండి వెంట్రుకలను తొలగించడానికి).[1] ఇది మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత అల్యూమినా లేదా కయోలిన్ ఉత్ప్రేరకంపై మిథనాల్‌తో సహా ఆల్కహాల్‌ల అమినేషన్ (amination) ను కనుగొన్న pl మరియు అతని భార్య యుజెనియా ద్వారా సాధ్యమైంది, వారు 1919లో రెండు పేటెంట్ దరఖాస్తులను దాఖలు చేశారు[2] మరియు 1921లో ఒక వ్యాసాన్ని ప్రచురించారు.[1][3]

ఇది ఇప్పుడు అల్యూమినోసిలికేట్ ఉత్ప్రేరకం సమక్షంలో అమ్మోనియా మరియు మిథనాల్ చర్య ద్వారా వాణిజ్యపరంగా తయారు చేయబడుతుంది. డైమిథైలమైన్ మరియు ట్రైమిథైలమైన్ సహ-ఉత్పత్తులుగా ఏర్పడతాయి; చర్య గతిశాస్త్రం (reaction kinetics) మరియు రియాక్టెంట్ నిష్పత్తులు మూడు ఉత్పత్తుల నిష్పత్తిని నిర్ణయిస్తాయి. చర్య గతిశాస్త్రం ద్వారా ఎక్కువగా ఇష్టపడే ఉత్పత్తి ట్రైమిథైలమైన్.[1]

CH3OH + NH3 → CH3NH2 + H2O

ఈ విధంగా, 2005లో సుమారు 115,000 టన్నులు ఉత్పత్తి చేయబడింది.[4]

ప్రయోగశాల పద్ధతులు

మిథైలమైన్ మొదటిసారిగా 1849లో చార్లెస్-అడాల్ఫ్ వుర్ట్జ్ ద్వారా మిథైల్ ఐసోసైనేట్ మరియు సంబంధిత సమ్మేళనాల జలవిశ్లేషణ (hydrolysis) ద్వారా తయారు చేయబడింది.[4][5] ఈ ప్రక్రియకు ఒక ఉదాహరణ హాఫ్‌మన్ పునర్వ్యవస్థీకరణ (Hofmann rearrangement) ఉపయోగించడం, దీని ద్వారా ఎసిటమైడ్ మరియు బ్రోమిన్ నుండి మిథైలమైన్ ఉత్పత్తి అవుతుంది.[6][7]

ప్రయోగశాలలో, మిథైలమైన్ హైడ్రోక్లోరైడ్ ఇతర వివిధ పద్ధతుల ద్వారా సులభంగా తయారు చేయబడుతుంది. ఒక పద్ధతిలో ఫార్మాల్డిహైడ్ ను అమ్మోనియం క్లోరైడ్ తో చర్య జరిపించడం జరుగుతుంది.

[NH4]Cl + CH2O → [CH2\dNH2]Cl + H2O
[CH2\dNH2]Cl + CH2O + H2O → [CH3NH3]Cl + HCOOH

రంగులేని హైడ్రోక్లోరైడ్ ఉప్పును సోడియం హైడ్రాక్సైడ్ (NaOH) వంటి బలమైన క్షారాన్ని జోడించడం ద్వారా అమైన్‌గా మార్చవచ్చు:

[CH3NH3]Cl + NaOH → CH3NH2 + NaCl + H2O

మరొక పద్ధతిలో నైట్రోమిథేన్ ను జింక్ మరియు హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లంతో తగ్గించడం (reducing) జరుగుతుంది.[8]

మిథైలమైన్ ఉత్పత్తికి మరొక పద్ధతి నీటిలో బలమైన క్షారంతో గ్లైసిన్ యొక్క స్వచ్ఛంద డీకార్బాక్సిలేషన్.[9]

జీవసంశ్లేషణ

మిథైలమైన్ కుళ్ళిపోవడం (putrefaction) ఫలితంగా ఏర్పడుతుంది మరియు ఇది మెథనోజెనిసిస్ కు ఒక సబ్‌స్ట్రేట్.[10]

అదనంగా, PADI4-ఆధారిత ఆర్జినిన్ డీమిథైలేషన్ సమయంలో మిథైలమైన్ ఉత్పత్తి అవుతుంది.[11]

రియాక్టివిటీ మరియు అప్లికేషన్లు

మిథైలమైన్ ఒక అడ్డంకులు లేని అమైన్ కాబట్టి ఇది మంచి న్యూక్లియోఫైల్.[12] అమైన్‌గా ఇది బలహీనమైన క్షారంగా పరిగణించబడుతుంది. సేంద్రియ రసాయన శాస్త్రంలో దీని ఉపయోగం విస్తృతమైనది. సాధారణ రియాజెంట్లతో కూడిన కొన్ని చర్యలు: ఫాస్జీన్ తో మిథైల్ ఐసోసైనేట్, కార్బన్ డైసల్ఫైడ్ మరియు సోడియం హైడ్రాక్సైడ్ తో సోడియం మిథైల్ డైథియోకార్బమేట్, క్లోరోఫామ్ మరియు క్షారంతో మిథైల్ ఐసోసైనైడ్ మరియు ఇథిలీన్ ఆక్సైడ్ తో మిథైల్ ఇథనాల్ అమైన్ లు. ద్రవ మిథైలమైన్ ద్రవ అమ్మోనియా యొక్క ద్రావణి లక్షణాలను పోలి ఉంటుంది.[13]

మిథైలమైన్ నుండి ఉత్పత్తి చేయబడిన వాణిజ్యపరంగా ముఖ్యమైన రసాయనాలలో ఔషధాలైన ఎఫెడ్రిన్ మరియు థియోఫిలిన్, పురుగుమందులైన కార్బోఫ్యూరాన్, కార్బరిల్, మరియు మెథమ్ సోడియం, మరియు ద్రావణులైన N-మిథైల్ ఫార్మామైడ్ మరియు N-మిథైల్-2-పైరోలిడోన్ ఉన్నాయి. కొన్ని సర్ఫాక్టెంట్లు మరియు ఫోటోగ్రాఫిక్ డెవలపర్ల తయారీకి మిథైలమైన్ ఒక పునాదిగా అవసరం.[4]

భద్రత

LD50 (ఎలుక, సబ్కటానియస్ అడ్మినిస్ట్రేషన్) 2.5 గ్రా/కిలో.[14]

ఆక్యుపేషనల్ సేఫ్టీ అండ్ హెల్త్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ (OSHA) మరియు నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ ఆక్యుపేషనల్ సేఫ్టీ అండ్ హెల్త్ (NIOSH) ఎనిమిది గంటల సమయం-భారిత సగటున 10 ppm లేదా 12 mg/m³ వద్ద వృత్తిపరమైన ఎక్స్‌పోజర్ పరిమితులను నిర్ణయించాయి.[15]

నియంత్రణ

యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో, మెథాంఫేటమిన్ యొక్క అక్రమ ఉత్పత్తిలో దీని ఉపయోగం కారణంగా డ్రగ్ ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ ద్వారా మిథైలమైన్ లిస్ట్ 1 డ్రగ్ ప్రికర్సర్ రసాయనంగా నియంత్రించబడుతుంది.[16][17]

ప్రజా సంస్కృతిలో

కల్పిత పాత్రలు వాల్టర్ వైట్ మరియు జెస్సీ పింక్‌మాన్ AMC సిరీస్ బ్రేకింగ్ బాడ్ లో మెథాంఫేటమిన్ ను సంశ్లేషణ చేసే ప్రక్రియలో భాగంగా జల ద్రావణం మిథైలమైన్‌ను ఉపయోగిస్తారు.[18][19]

ఇవి కూడా చూడండి

సూచనలు

  1. ↑ 1.0 1.1 1.2 (1997). "Methylamines synthesis: A review". Catalysis Today. 37 (24) 71–102. doi:10.1016/S0920-5861(97)00003-5.
  2. ↑ application, application, https://uprp.gov.pl/sites/default/files/2019-12/KWARTALNIK_100_lat_wydanie_specjalne.pdf
  3. ↑ Not Available. (1922). Chemical Abstracts (1922) Vol.16, No.18.
  4. ↑ 4.0 4.1 4.2 Karsten Eller, Erhard Henkes, Roland Rossbacher, Hartmut Höke "Amines, Aliphatic" in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry, Wiley-VCH, Weinheim, 2005. 10.1002/14356007.a02_001
  5. ↑ Charles-Adolphe Wurtz (1849) "Sur une série d'alcalis organiques homologues avec l'ammoniaque" (On a series of homologous organic alkalis containing ammonia), Comptes rendus … , 28 : 223-226. Note: Wurtz's empirical formula for methylamine is incorrect because chemists in that era used an incorrect atomic mass for carbon (6 instead of 12).
  6. ↑ (1960). Practical Organic Chemistry. 128. Longman. ISBN 9780582444072.
  7. ↑ Cohen, Julius. (1900). Practical Organic Chemistry. 72. Macmillan and Co., Limited.
  8. ↑ (1937). Laboratory Methods of Organic Chemistry. 157–158. R & R Clark, Limited.
  9. ↑ (2000-11-03). The Rate of Spontaneous Decarboxylation of Amino Acids. Journal of the American Chemical Society. 122 (46) 11507–11508. doi:10.1021/ja002851c.
  10. ↑ (1998). "Biochemistry of methanogenesis: A tribute to Marjory Stephenson:1998 Marjory Stephenson Prize Lecture". Microbiology. 144 (9) 2377–406. doi:10.1099/00221287-144-9-2377.
  11. ↑ (February 2009). "Dynamic protein methylation in chromatin biology.". Cellular and Molecular Life Sciences. 66 (3) 407–22. doi:10.1007/s00018-008-8303-z.
  12. ↑ (13 October 2009). Linker Strategies in Solid-Phase Organic Synthesis. 80. John Wiley & Sons. ISBN 9780470749050.
  13. ↑ (1996). "The Lithium−Sodium−Methylamine System: Does a Low-Melting Sodide Become a Liquid Metal?". Journal of the American Chemical Society. 118 (8) 1997. doi:10.1021/ja952634p.
  14. ↑ The Merck Index, 10th Ed. (1983), p.864, Rahway: Merck & Co.
  15. ↑ CDC - NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards
  16. ↑ Title 21 Code of Federal Regulations
  17. ↑ (1983). "The Clandestine Drug Laboratory Situation in the United States". Journal of Forensic Sciences. 28 (1) 18–31. doi:10.1520/JFS12235J.
  18. ↑ Matthews, Dylan. (15 August 2013). Here's what 'Breaking Bad' gets right, and wrong, about the meth business. వాషింగ్టన్ పోస్ట్.
  19. ↑ (3 December 2013). The Chemistry of Breaking Bad. Chemistry Views.

మూలం: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Methylamine” వ్యాసానికి అనువాదం. మూల వ్యాసం: https://en.wikipedia.org/wiki/Methylamine ఈ అనువాదం స్వయంచాలకంగా రూపొందించబడింది.

Retrieved from "https://ltrc.sciwiki.in/index.php?title=మిథైలమైన్&oldid=3564"