గోనాడోట్రోపిన్-రిలీజింగ్ హార్మోన్

From LTRC
GNRH1
గుర్తింపు సంఖ్యలు
మారుపేర్లు GNRH1, GNRH, GRH, HH12, LHRH, LNRH, gonadotropin releasing hormone 1, Gonadotropin-Releasing Hormone
బాహ్య ఐడిలు OMIM: 152760; MGI: 95789; GeneCards: GNRH1
జన్యువు స్థానం ( మానవుడు ) క్రోమోజోమ్ 8 (మానవుడు) బ్యాండ్ 8p21.2 ప్రారంభం 25,419,258 bp ముగింపు 25,424,654 bp
జన్యువు స్థానం ( ఎలుక ) క్రోమోజోమ్ 14 (ఎలుక) బ్యాండ్ 14|14 D1 ప్రారంభం 67,982,630 bp ముగింపు 67,986,888 bp
RNA వ్యక్తీకరణ pattern Bgee Human Mouse (ortholog) Top expressed in tibial nerve testicle cerebellar hemisphere putamen ascending aorta Descending thoracic aorta mucosa of transverse colon right hemisphere of cerebellum popliteal artery tibial arteries Top expressed in primary oocyte bone marrow embryonic cell zygote secondary oocyte morula neural layer of retina granulocyte thymus preoptic area More reference expression data BioGPS More reference expression data
జన్యు ఆంటాలజీ Molecular function hormone activity gonadotropin hormone-releasing hormone activity gonadotropin-releasing hormone receptor binding Cellular component axon terminus perikaryon Golgi-associated vesicle extracellular region neurosecretory vesicle dendrite mitochondrion neuron projection cytoplasmic side of rough endoplasmic reticulum membrane extracellular space Biological process negative regulation of immature T cell proliferation response to prolactin negative regulation of neuron migration response to potassium ion response to organic cyclic compound response to testosterone estrous cycle female pregnancy cell-cell signaling response to steroid hormone ageing response to peptide hormone negative regulation of apoptotic process male sex determination multicellular organism development response to prostaglandin E response to lipopolysaccharide response to corticosteroid regulation of gene expression ovarian cycle response to ethanol regulation of ovarian follicle development signal transduction negative regulation of cell population proliferation regulation of signaling receptor activity G protein-coupled receptor signaling pathway reproduction Sources:Amigo / QuickGO
ఆర్థోలాగ్స్ Databases NCBI : entry; OMA : entry Species Human Mouse Entrez 2796 14714 Ensembl ENSG00000147437 ENSMUSG00000015812 UniProt P01148 P13562 RefSeq (mRNA) NM_001083111 NM_000825 NM_008145 RefSeq (protein) NP_000816 NP_001076580 NP_032171 Location (UCSC) Chr 8: 25.42 – 25.42 Mb Chr 14: 67.98 – 67.99 Mb PubMed search
వికీడేటా
వీక్షించు/సవరించు మానవుడు వీక్షించు/సవరించు ఎలుక

గోనాడోట్రోపిన్-రిలీజింగ్ హార్మోన్ (GnRH) అనేది ముందరి పిట్యూటరీ (anterior pituitary) నుండి ఫొలికల్-స్టిమ్యులేటింగ్ హార్మోన్ (FSH) మరియు లూటినైజింగ్ హార్మోన్ (LH) విడుదలకు బాధ్యత వహించే ఒక రిలీజింగ్ హార్మోన్. GnRH అనేది హైపోథాలమస్ లోని GnRH న్యూరాన్ల ద్వారా సంశ్లేషణ చేయబడి విడుదలయ్యే ఒక ట్రోపిక్ పెప్టైడ్ హార్మోన్. GnRH టెస్టోస్టెరాన్ ద్వారా నిరోధించబడుతుంది. ఈ పెప్టైడ్ గోనాడోట్రోపిన్-రిలీజింగ్ హార్మోన్ కుటుంబంకు చెందినది. ఇది హైపోథాలమిక్-పిట్యూటరీ-గోనాడల్ యాక్సిస్ యొక్క క్రియాశీలతలో ప్రారంభ దశను కలిగి ఉంటుంది.

గోనాడోట్రోపిన్-రిలీజింగ్ హార్మోన్లు అని పిలువబడే సంబంధిత హార్మోన్లు (GnRH2 మరియు GnRH3) ఉన్నప్పటికీ, మానవులలో పిట్యూటరీ గ్రంథి సిగ్నలింగ్‌లో పాల్గొనే గోనాడోట్రోపిన్-రిలీజింగ్ హార్మోన్ రూపం GnRH1. దీని కారణంగా, ఈ సందర్భంలో దీనిని తరచుగా కేవలం GnRH అని పిలుస్తారు.[1]

నిర్మాణం

GnRH యొక్క గుర్తింపు[2] 1977 నాటి నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు రోజర్ గిల్లెమిన్ మరియు ఆండ్రూ వి. షాలీ ద్వారా స్పష్టం చేయబడింది:[3]

పైరోగ్లు-His-Trp-Ser-Tyr-Gly-Leu-Arg-Pro-Gly-NH2

పెప్టైడ్ ప్రాతినిధ్యానికి ప్రామాణికంగా, ఈ క్రమం అమైనో టెర్మినస్ నుండి కార్బాక్సిల్ టెర్మినస్ వరకు ఇవ్వబడింది; అలాగే చిరాలిటీ (chirality) హోదాను విస్మరించడం కూడా ప్రామాణికం, అన్ని అమైనో ఆమ్లాలు వాటి L- రూపంలో ఉన్నాయని భావించబడుతుంది. 'పైరోగ్లు' మినహా, సంబంధిత ప్రోటీనోజెనిక్ అమైనో ఆమ్లాల కోసం సంక్షిప్తాలు ప్రామాణికమైనవి, ఇది గ్లుటామిక్ ఆమ్లం యొక్క ఉత్పన్నమైన పైరోగ్లుటామిక్ ఆమ్లంను సూచిస్తుంది. కార్బాక్సిల్ టెర్మినస్ వద్ద ఉన్న NH2 అనేది స్వేచ్ఛా కార్బాక్సిలేట్‌గా ముగియడానికి బదులుగా, ఇది కార్బాక్సమైడ్గా ముగుస్తుందని సూచిస్తుంది.

సంశ్లేషణ

GnRH పూర్వగామి (precursor) కోసం జన్యువు, GNRH1, క్రోమోజోమ్ 8 పై ఉంది. క్షీరదాలలో, సరళ డెకాపెప్టైడ్ తుది ఉత్పత్తి ప్రియోప్టిక్ యాంటీరియర్ హైపోథాలమస్‌లోని 89-అమైనో ఆమ్ల ప్రీప్రోహార్మోన్ నుండి సంశ్లేషణ చేయబడుతుంది. ఇది హైపోథాలమిక్-పిట్యూటరీ-గోనాడల్ యాక్సిస్ యొక్క నియంత్రణ యంత్రాంగాల వివిధ లక్ష్యాలను కలిగి ఉంటుంది, ఉదాహరణకు శరీరంలో పెరిగిన ఈస్ట్రోజెన్ స్థాయిల ద్వారా నిరోధించబడటం.

పనితీరు

GnRH మీడియన్ ఎమినెన్స్ వద్ద హైపోఫిసియల్ పోర్టల్ రక్తప్రవాహంలో స్రవిస్తుంది.[4] పోర్టల్ రక్తం GnRHని పిట్యూటరీ గ్రంథికి తీసుకువెళుతుంది, ఇందులో గోనాడోట్రోప్ కణాలు ఉంటాయి, ఇక్కడ GnRH దాని స్వంత రిసెప్టర్, గోనాడోట్రోపిన్-రిలీజింగ్ హార్మోన్ రిసెప్టర్ (GnRHR)ని సక్రియం చేస్తుంది, ఇది ఏడు-ట్రాన్స్‌మెమ్బ్రేన్ G-ప్రోటీన్-కపుల్డ్ రిసెప్టర్, ఇది ఫాస్ఫోఇనోసైటైడ్ ఫాస్ఫోలిపేస్ సి యొక్క బీటా ఐసోఫార్మ్‌ను ప్రేరేపిస్తుంది, ఇది కాల్షియం మరియు ప్రోటీన్ కైనేజ్ సిని సమీకరించడానికి దారితీస్తుంది. దీని ఫలితంగా గోనాడోట్రోపిన్లు LH మరియు FSH యొక్క సంశ్లేషణ మరియు స్రావంలో పాల్గొనే ప్రోటీన్లు సక్రియం అవుతాయి. GnRH కొన్ని నిమిషాల్లోనే ప్రోటియోలిసిస్ ద్వారా క్షీణిస్తుంది.

GnRH కార్యాచరణ పిండం జీవితంలో పెరుగుతుంది, మావి (placental) హార్మోన్ల ప్రభావం కారణంగా పుట్టిన తర్వాత క్లుప్తంగా తగ్గుతుంది, ఆపై మినీ-ప్యూబర్టీ అని పిలువబడే కాలంలో జీవితంలోని మొదటి ఒకటి నుండి ఆరు నెలల వరకు మళ్ళీ పెరుగుతుంది, ఈ సమయంలో గోనాడోట్రోపిన్లు మరియు సెక్స్ స్టెరాయిడ్లు లైంగిక అవయవాల అభివృద్ధికి దోహదం చేస్తాయి.[5] బాల్యంలో GnRH చాలా తక్కువగా ఉంటుంది మరియు కౌమారదశలో ప్యూబర్టీ వద్ద తిరిగి సక్రియం చేయబడుతుంది. పునరుత్పత్తి సంవత్సరాల్లో, ఫీడ్‌బ్యాక్ లూప్‌ల ద్వారా నియంత్రించబడే విజయవంతమైన పునరుత్పత్తి పనితీరుకు పల్స్ కార్యాచరణ కీలకం. అయితే, గర్భం దాల్చిన తర్వాత, GnRH కార్యాచరణ అవసరం లేదు. పల్సేటిల్ కార్యాచరణ హైపోథాలమిక్-పిట్యూటరీ వ్యాధి, పనిచేయకపోవడం (అంటే, హైపోథాలమిక్ సప్రెషన్) లేదా ఆర్గానిక్ గాయాలు (ట్రామా, ట్యూమర్) ద్వారా దెబ్బతినవచ్చు. పెరిగిన ప్రోలాక్టిన్ స్థాయిలు GnRH కార్యాచరణను తగ్గిస్తాయి. దీనికి విరుద్ధంగా, హైపర్ ఇన్సులినిమియా పల్స్ కార్యాచరణను పెంచుతుంది, ఇది పాలీఎండోక్రైన్ మెటబాలిక్ ఓవేరియన్ సిండ్రోమ్ (PMOS)లో కనిపించే విధంగా అస్తవ్యస్తమైన LH మరియు FSH కార్యాచరణకు దారితీస్తుంది. కాల్మాన్ సిండ్రోమ్లో GnRH నిర్మాణం పుట్టుకతోనే ఉండదు.

FSH మరియు LH నియంత్రణ

పిట్యూటరీ వద్ద, GnRH ఫొలికల్-స్టిమ్యులేటింగ్ హార్మోన్ (FSH) మరియు లూటినైజింగ్ హార్మోన్ (LH) యొక్క సంశ్లేషణ మరియు స్రావాన్ని ప్రేరేపిస్తుంది.[6] ఈ ప్రక్రియలు GnRH పల్స్ యొక్క పరిమాణం మరియు ఫ్రీక్వెన్సీ ద్వారా, అలాగే ఆండ్రోజెన్లు మరియు ఈస్ట్రోజెన్ల నుండి ఫీడ్‌బ్యాక్ ద్వారా నియంత్రించబడతాయి. FSH విడుదలకు తక్కువ-ఫ్రీక్వెన్సీ GnRH పల్స్ అవసరం, అయితే అధిక-ఫ్రీక్వెన్సీ GnRH పల్స్ LH పల్స్‌లను ఒకటి-ఒకటి పద్ధతిలో ప్రేరేపిస్తాయి.[7]

స్త్రీలు మరియు పురుషులలో GnRH స్రావంలో తేడాలు ఉన్నాయి. పురుషులలో, GnRH స్థిరమైన ఫ్రీక్వెన్సీలో పల్స్‌లలో స్రవిస్తుంది; అయితే, స్త్రీలలో, పల్స్ యొక్క ఫ్రీక్వెన్సీ రుతుచక్రం సమయంలో మారుతూ ఉంటుంది మరియు అండోత్సర్గము (ovulation) కు ముందు GnRH యొక్క పెద్ద ఉప్పెన (surge) ఉంటుంది.[8]

GnRH స్రావం అన్ని వెన్నెముక జీవులలో పల్సేటిల్గా ఉంటుంది,[9] మరియు సరైన పునరుత్పత్తి పనితీరుకు ఇది అవసరం. అందువల్ల, ఒకే హార్మోన్, GnRH1, స్త్రీలలో ఫొలిక్యులర్ పెరుగుదల, అండోత్సర్గము, మరియు కార్పస్ లూటియం నిర్వహణ యొక్క సంక్లిష్ట ప్రక్రియను మరియు పురుషులలో స్పెర్మాటోజెనిసిస్ను నియంత్రిస్తుంది.

న్యూరోహార్మోన్

GnRH ఒక న్యూరోహార్మోన్గా పరిగణించబడుతుంది, ఇది ఒక నిర్దిష్ట న్యూరల్ కణంలో ఉత్పత్తి చేయబడి దాని న్యూరల్ టెర్మినల్ వద్ద విడుదలయ్యే హార్మోన్. GnRH ఉత్పత్తికి కీలకమైన ప్రాంతం హైపోథాలమస్ యొక్క ప్రియోప్టిక్ ఏరియా, ఇది GnRH-స్రవించే న్యూరాన్లలో ఎక్కువ భాగం కలిగి ఉంటుంది. GnRH న్యూరాన్లు ముక్కులో ఉద్భవించి మెదడులోకి వలస వెళ్తాయి, అక్కడ అవి మీడియల్ సెప్టం మరియు హైపోథాలమస్ అంతటా చెల్లాచెదురుగా ఉంటాయి మరియు చాలా పొడవైన >1-మిల్లీమీటర్ పొడవు గల డెండ్రైట్ల ద్వారా అనుసంధానించబడి ఉంటాయి. ఇవి కలిసి ఉంటాయి కాబట్టి అవి భాగస్వామ్య సినాప్టిక్ ఇన్‌పుట్‌ను అందుకుంటాయి, ఇది వాటి GnRH విడుదలను సమకాలీకరించడానికి అనుమతించే ప్రక్రియ.[4]

GnRH న్యూరాన్లు అనేక విభిన్న ట్రాన్స్‌మిటర్లను ( నోర్‌పైన్‌ఫ్రైన్, GABA, గ్లుటామేట్ తో సహా) ఉపయోగించి అనేక విభిన్న అఫెరెంట్ న్యూరాన్ల ద్వారా నియంత్రించబడతాయి. ఉదాహరణకు, డోపమైన్ ఈస్ట్రోజెన్-ప్రొజెస్టెరాన్-ప్రైమ్డ్ స్త్రీలలో (GnRH ద్వారా) LH విడుదలను ప్రేరేపిస్తున్నట్లు కనిపిస్తుంది; ఓవరీక్టమైజ్డ్ (అండాశయాలు తొలగించబడిన) స్త్రీలలో డోపమైన్ LH విడుదలను నిరోధించవచ్చు.[6] కిస్‌పెప్టిన్ GnRH విడుదల యొక్క ముఖ్యమైన నియంత్రకం అనిపిస్తుంది.[10] GnRH విడుదల కూడా ఈస్ట్రోజెన్ ద్వారా నియంత్రించబడుతుంది. ఈస్ట్రోజెన్ రిసెప్టర్ ఆల్ఫాను కూడా వ్యక్తపరిచే కిస్‌పెప్టిన్-ఉత్పత్తి చేసే న్యూరాన్లు ఉన్నాయని నివేదించబడింది.[11]

ఇతర అవయవాలు

GnRH హైపోథాలమస్ మరియు పిట్యూటరీ వెలుపల అవయవాలలో కనిపిస్తుంది మరియు ఇతర జీవ ప్రక్రియలలో దాని పాత్ర తక్కువగా అర్థం చేసుకోబడింది. ఉదాహరణకు, ప్లాసెంటా మరియు గోనాడ్స్లో GnRH1కి పాత్ర ఉండే అవకాశం ఉంది. GnRH మరియు GnRH రిసెప్టర్లు రొమ్ము, అండాశయం, ప్రోస్టేట్ మరియు ఎండోమెట్రియం క్యాన్సర్లలో కూడా కనిపిస్తాయి.[12]

ప్రవర్తన యొక్క ప్రభావాలు

GnRH ఉత్పత్తి/విడుదల అనేది ప్రవర్తన హార్మోన్లను ప్రభావితం చేసే కొన్ని ధృవీకరించబడిన ఉదాహరణలలో ఒకటి, దీనికి విరుద్ధంగా కాదు. సామాజికంగా ఆధిపత్యం చెలాయించే సిక్లిడ్ చేపలు GnRH స్రావం యొక్క అప్‌రెగ్యులేషన్‌ను అనుభవిస్తాయి, అయితే సామాజికంగా అధీనంలో ఉన్న సిక్లిడ్ చేపలు GnRH స్రావం యొక్క డౌన్ రెగ్యులేషన్‌ను కలిగి ఉంటాయి.[13] స్రావంతో పాటు, సామాజిక వాతావరణం మరియు వాటి ప్రవర్తన GnRH న్యూరాన్ల పరిమాణాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. ప్రత్యేకించి, ఎక్కువ ప్రాదేశిక (territorial) పురుషులు తక్కువ ప్రాదేశిక పురుషుల కంటే పెద్ద GnRH న్యూరాన్లను కలిగి ఉంటారు. స్త్రీలలో కూడా తేడాలు కనిపిస్తాయి, బ్రూడింగ్ చేసే స్త్రీలు స్పానింగ్ లేదా కంట్రోల్ స్త్రీల కంటే చిన్న GnRH న్యూరాన్లను కలిగి ఉంటారు.[14] ఈ ఉదాహరణలు GnRH సామాజికంగా నియంత్రించబడే హార్మోన్ అని సూచిస్తున్నాయి.

లింబిక్ సిస్టమ్‌లోని బహుళ న్యూరోనల్ ప్రాంతాలు GnRH ఉత్పత్తి మొత్తం మరియు పల్స్ ఫ్రీక్వెన్సీని మాడ్యులేట్ చేయడానికి హైపోథాలమస్‌కు సంకేతాలను పంపుతాయి. మానసిక ప్రభావాలు సాధారణంగా స్త్రీ లైంగిక పనితీరును ఎందుకు ప్రభావితం చేస్తాయో దీనికి ఇది ఒక వివరణను అందిస్తుంది.[15]

వైద్య ఉపయోగాలు

ప్రధాన వ్యాసం: Gonadorelin, Gonadotropin-releasing hormone agonist

సహజ GnRH గతంలో మానవ మరియు పాడి పశువుల వ్యాధుల చికిత్సలో ఉపయోగించడానికి వరుసగా గోనాడోరెలిన్ హైడ్రోక్లోరైడ్ (Factrel)[16] మరియు గోనాడోరెలిన్ డయాసిటేట్ టెట్రాహైడ్రేట్ (Cystorelin)[17]గా సూచించబడింది. హాఫ్ లైఫ్ పెంచడానికి GnRH యొక్క డెకాపెప్టైడ్ నిర్మాణంలో మార్పులు GnRH1 అనలాగ్ మందులకు దారితీశాయి, ఇవి గోనాడోట్రోపిన్‌లను ప్రేరేపిస్తాయి (GnRH1 అగోనిస్ట్లు) లేదా అణిచివేస్తాయి (GnRH యాంటగోనిస్ట్లు). ఈ సింథటిక్ అనలాగ్‌లు క్లినికల్ ఉపయోగంలో సహజ హార్మోన్‌ను భర్తీ చేశాయి.

దీని అనలాగ్ ల్యుప్రోరెలిన్ నిరంతర ఇన్ఫ్యూషన్ కోసం ఉపయోగించబడుతుంది, రొమ్ము క్యాన్సర్, ఎండోమెట్రియోసిస్, ప్రోస్టేట్ క్యాన్సర్ చికిత్సకు మరియు 1980లలో యేల్ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన డాక్టర్ ఫ్లోరెన్స్ కోమైట్ వంటి పరిశోధకుల పరిశోధనల తర్వాత, ఇది ముందస్తు కౌమారదశ (precocious puberty) చికిత్సకు ఉపయోగించబడింది.[18][19]

క్యాన్సర్లలో GnRH రిసెప్టర్ల వ్యక్తీకరణ GnRHని రిసెప్టర్-వ్యక్తీకరించే క్యాన్సర్ కణాలకు ప్రత్యేకంగా టాక్సిన్‌లను అందించడానికి లక్ష్య అణువుగా ఉపయోగించడానికి దారితీసింది.[20] ఇదే భావనలో, జంతువులలో పిట్యూటరీ గోనాడోట్రోప్‌లకు టాక్సిన్‌లను అందించడానికి దీనిని స్టెరిలైజేషన్ సాధనంగా అన్వేషించారు, పరిమిత విజయంతో.[21][22] GnRH పిట్యూటరీ గోనాడోట్రోప్‌లలోకి DNAని విజయవంతంగా పంపిణీ చేసినట్లు కూడా చూపబడింది, అక్కడ వ్యక్తీకరించబడిన ప్రోటీన్ పునరుత్పత్తిని నియంత్రించే హార్మోన్ల వ్యక్తీకరణను నిరోధించింది.[23]

కీమోథెరపీకి ముందు లేదా దానితో పాటు ఇచ్చిన GnRH అనలాగ్‌లు కీమోథెరపీ వల్ల స్త్రీల అండాశయాలకు కలిగే నష్టాన్ని నిరోధించగలవా అని పరిశోధించే కోక్రాన్ రివ్యూ అందుబాటులో ఉంది.[24] GnRH అగోనిస్ట్‌లు కీమోథెరపీ సమయంలో అండాశయాలను రక్షించడంలో, రుతుక్రమం పునరుద్ధరణ లేదా నిర్వహణ, అకాల అండాశయ వైఫల్యం మరియు అండోత్సర్గము పరంగా ప్రభావవంతంగా కనిపిస్తాయి.

జంతు లైంగిక ప్రవర్తన

GnRH కార్యాచరణ వివిధ లైంగిక ప్రవర్తనలను ప్రభావితం చేస్తుంది. GnRH స్థాయిలు పెరగడం స్త్రీలలో లైంగిక ప్రదర్శనలు మరియు ప్రవర్తనను సులభతరం చేస్తుంది. GnRH ఇంజెక్షన్లు వైట్-క్రౌన్డ్ స్పారోలలో సంభోగ అభ్యర్థనను (ఒక రకమైన కోర్ట్‌షిప్ ప్రదర్శన) మెరుగుపరుస్తాయి.[25] క్షీరదాలలో, GnRH ఇంజెక్షన్లు స్త్రీ ప్రదర్శన ప్రవర్తనల లైంగిక ప్రవర్తనను సులభతరం చేస్తాయి, ఇది మస్క్ ష్రూ (సంకస్ మురినస్) పురుషుల వైపు రంప్ ప్రెజెంట్స్ మరియు తోక ఊపడం వంటి ప్రదర్శనలలో తగ్గిన లాటెన్సీతో చూపబడింది.[26]

GnRH యొక్క ఎలివేషన్ పురుషుల టెస్టోస్టెరాన్ సామర్థ్యాన్ని పురుషుని సహజ టెస్టోస్టెరాన్ స్థాయి కంటే పెంచుతుంది. దూకుడు ప్రాదేశిక ఎన్‌కౌంటర్ తర్వాత వెంటనే మగ పక్షులలో GnRH ఇంజెక్షన్లు ఇవ్వడం వల్ల దూకుడు ప్రాదేశిక ఎన్‌కౌంటర్ సమయంలో సహజంగా గమనించిన దానికంటే ఎక్కువ టెస్టోస్టెరాన్ స్థాయిలు వస్తాయి.[27]

రాజీపడిన GnRH వ్యవస్థ పునరుత్పత్తి శరీరధర్మశాస్త్రం మరియు మాతృ ప్రవర్తనపై ప్రతికూల ప్రభావాలను చూపుతుంది. సాధారణ GnRH వ్యవస్థ కలిగిన ఆడ ఎలుకలతో పోలిస్తే, 30% GnRH న్యూరాన్లు తగ్గిన ఆడ ఎలుకలు తమ సంతానం పట్ల పేలవమైన సంరక్షకులుగా ఉంటాయి. ఈ ఎలుకలు తమ పిల్లలను సమూహంగా ఉంచడానికి బదులుగా చెల్లాచెదురుగా వదిలివేసే అవకాశం ఉంది మరియు వాటిని తిరిగి పొందడానికి గణనీయంగా ఎక్కువ సమయం తీసుకుంటాయి.[28]

పశువైద్య ఉపయోగం

ప్రధాన వ్యాసం: Gonadorelin

సహజ హార్మోన్ పశువైద్యంలో సిస్టిక్ అండాశయ వ్యాధి ఉన్న పశువులకు చికిత్సగా కూడా ఉపయోగించబడుతుంది. సింథటిక్ అనలాగ్ డెస్లోరెలిన్ సస్టైన్డ్-రిలీజ్ ఇంప్లాంట్ ద్వారా పశువైద్య పునరుత్పత్తి నియంత్రణలో ఉపయోగించబడుతుంది.

ఇతర పేర్లు

అనేక హార్మోన్ల మాదిరిగానే, GnRH ఉనికిని మొదట ఊహించినప్పటి నుండి దశాబ్దాలుగా వైద్య సాహిత్యంలో వివిధ పేర్లతో పిలవబడింది. అవి క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:

  • గోనాడోట్రోపిన్-రిలీజింగ్ ఫ్యాక్టర్ (GnRF, GRF); గోనాడోట్రోపిన్-రిలీజింగ్ హార్మోన్ (GnRH, GRH)
  • ఫొలికల్-స్టిమ్యులేటింగ్ హార్మోన్-రిలీజింగ్ ఫ్యాక్టర్ (FRF, FSH-RF); ఫొలికల్-స్టిమ్యులేటింగ్ హార్మోన్-రిలీజింగ్ హార్మోన్ (FRH, FSH-RH)
  • లూటినైజింగ్ హార్మోన్-రిలీజింగ్ ఫ్యాక్టర్ (LRF, LHRF); లూటినైజింగ్ హార్మోన్-రిలీజింగ్ హార్మోన్ (LRH, LHRH)
  • ఫొలికల్-స్టిమ్యులేటింగ్ హార్మోన్ మరియు లూటినైజింగ్ హార్మోన్-రిలీజింగ్ ఫ్యాక్టర్ (FSH/LH-RF); ఫొలికల్-స్టిమ్యులేటింగ్ హార్మోన్ మరియు లూటినైజింగ్ హార్మోన్-రిలీజింగ్ హార్మోన్ (FSH/LH-RH)
  • లూటినైజింగ్ హార్మోన్ మరియు ఫొలికల్-స్టిమ్యులేటింగ్ హార్మోన్-రిలీజింగ్ ఫ్యాక్టర్ (LH/FSH-RF); లూటినైజింగ్ హార్మోన్ మరియు ఫొలికల్-స్టిమ్యులేటింగ్ హార్మోన్-రిలీజింగ్ హార్మోన్ (LH/FSH-RH)
  • గోనాడోరెలిన్ (ఔషధ రూపం కోసం INN)
  • గోనాడోలిబెరిన్

ఇవి కూడా చూడండి

మూలాలు

  1. ↑ Marques P, Lages AD, Skorupskaite K, Rozario KS, Anderson RA, George JT (2024-10-15). “Physiology of GnRH and gonadotrophin secretion”. Endotext [internet]. PMID 25905297.
  2. ↑ Kochman K (2012). “Evolution of gonadotropin-releasing hormone (GnRH) structure and its receptor”. Journal of Animal and Feed Sciences. 21 (1): 6. doi:10.22358/jafs/66031/2012.
  3. ↑ “The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1977”. www.nobelprize.org. Nobel Media AB 2014. Retrieved 24 June 2016.
  4. ↑ 4.0 4.1 Campbell RE, Gaidamaka G, Han SK, Herbison AE (June 2009). “Dendro-dendritic bundling and shared synapses between gonadotropin-releasing hormone neurons”. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 106 (26): 10835–10840. Bibcode 2009PNAS..10610835C. doi:10.1073/pnas.0903463106. PMC PMC2705602. PMID 19541658.
  5. ↑ Renault CH, Aksglaede L, Wøjdemann D, Hansen AB, Jensen RB, Juul A (June 2020). “Minipuberty of human infancy - A window of opportunity to evaluate hypogonadism and differences of sex development?”. Annals of Pediatric Endocrinology & Metabolism. 25 (2): 84–91. doi:10.6065/apem.2040094.047. PMC PMC7336259. PMID 32615687.
  6. ↑ 6.0 6.1 Brown RM (1994). An introduction to Neuroendocrinology. Cambridge, UK: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-42665-7.
  7. ↑ Jayes FC, Britt JH, Esbenshade KL (April 1997). “Role of gonadotropin-releasing hormone pulse frequency in differential regulation of gonadotropins in the gilt”. Biology of Reproduction. 56 (4): 1012–1019. doi:10.1095/biolreprod56.4.1012. PMID 9096885.
  8. ↑ Ehlers K, Halvorson L (2013). “Gonadotropin-releasing Hormone (GnRH) and the GnRH Receptor (GnRHR)”. The Global Library of Women's Medicine. doi:10.3843/GLOWM.10285. Retrieved 5 November 2014.
  9. ↑ Tsutsumi R, Webster NJ (17 July 2009). “GnRH pulsatility, the pituitary response and reproductive dysfunction”. Endocrine Journal. 56 (6): 729–737. doi:10.1507/endocrj.K09E-185. PMC PMC4307809. PMID 19609045.
  10. ↑ Dungan HM, Clifton DK, Steiner RA (March 2006). “Minireview: kisspeptin neurons as central processors in the regulation of gonadotropin-releasing hormone secretion”. Endocrinology. 147 (3): 1154–1158. doi:10.1210/en.2005-1282. PMID 16373418.
  11. ↑ Franceschini I, Lomet D, Cateau M, Delsol G, Tillet Y, Caraty A (July 2006). “Kisspeptin immunoreactive cells of the ovine preoptic area and arcuate nucleus co-express estrogen receptor alpha”. Neuroscience Letters. 401 (3): 225–230. doi:10.1016/j.neulet.2006.03.039. PMID 16621281. S2CID 37619383.
  12. ↑ Schally AV (1999). “Luteinizing hormone-releasing hormone analogs: their impact on the control of tumorigenesis”. Peptides. 20 (10): 1247–1262. doi:10.1016/S0196-9781(99)00130-8. PMID 10573298. S2CID 37855824.
  13. ↑ Chee SS, Espinoza WA, Iwaniuk AN, Pakan JM, Gutiérrez-Ibáñez C, Wylie DR, Hurd PL (January 2013). “Social status, breeding state, and GnRH soma size in convict cichlids (Cryptoheros nigrofasciatus)”. Behavioural Brain Research. 237: 318–324. doi:10.1016/j.bbr.2012.09.023. PMID 23000535. S2CID 9918871.
  14. ↑ White SA, Nguyen T, Fernald RD (September 2002). “Social regulation of gonadotropin-releasing hormone”. The Journal of Experimental Biology. 205 (Pt 17): 2567–2581. Bibcode 2002JExpB.205.2567W. doi:10.1242/jeb.205.17.2567. PMID 12151363.
  15. ↑ Mills EGA, O'Byrne KT, Comninos AN. The Roles of the Amygdala Kisspeptin System. Semin Reprod Med. 2019 Mar;37(2):64-70. doi: 10.1055/s-0039-3400462. Epub 2019 Dec 17. PMID 31847026.
  16. ↑ “Factrel”. Drugs.com.
  17. ↑ “Cystorelin”. Drugs.com.
  18. ↑ Comite F, Cutler GB, Rivier J, Vale WW, Loriaux DL, Crowley WF (December 1981). “Short-term treatment of idiopathic precocious puberty with a long-acting analogue of luteinizing hormone-releasing hormone. A preliminary report”. The New England Journal of Medicine. 305 (26): 1546–1550. doi:10.1056/NEJM198112243052602. PMID 6458765.
  19. ↑ Sonis WA, Comite F, Pescovitz OH, Hench K, Rahn CW, Cutler GB, Loriaux DL, Klein RP (September 1986). “Biobehavioral aspects of precocious puberty”. Journal of the American Academy of Child Psychiatry. 25 (5): 674–679. doi:10.1016/S0002-7138(09)60293-4. PMID 3760417.
  20. ↑ Curtis KK, Sarantopoulos J, Northfelt DW, Weiss GJ, Barnhart KM, Whisnant JK, Leuschner C, Alila H, Borad MJ, Ramanathan RK (May 2014). “Novel LHRH-receptor-targeted cytolytic peptide, EP-100: first-in-human phase I study in patients with advanced LHRH-receptor-expressing solid tumors”. Cancer Chemotherapy and Pharmacology. 73 (5): 931–941. doi:10.1007/s00280-014-2424-x. PMC PMC4000412. PMID 24610297.
  21. ↑ Struthers RS (August 2012). “Gonadotropin-releasing hormone targeting for gonadotroph ablation: an approach to non-surgical sterilization”. Reproduction in Domestic Animals = Zuchthygiene. 47 (Suppl 4): 233–238. doi:10.1111/j.1439-0531.2012.02081.x. PMID 22827376.
  22. ↑ Kovacs M, Schally AV, Csernus B, Busto R, Rekasi Z, Nagy A (January 2002). “Targeted cytotoxic analogue of luteinizing hormone-releasing hormone (LH-RH) only transiently decreases the gene expression of pituitary receptors for LH-RH”. Journal of Neuroendocrinology. 14 (1): 5–13. doi:10.1046/j.0007-1331.2001.00728.x. PMID 11903807.
  23. ↑ Pnueli L, Melamed P (May 2022). “Epigenetic repression of gonadotropin gene expression via a GnRH-mediated DNA delivery system”. Gene Therapy. 29 (5): 294–303. doi:10.1038/s41434-022-00325-6. PMID 35301447.
  24. ↑ Chen H, Xiao L, Li J, Cui L, Huang W (March 2019). “Adjuvant gonadotropin-releasing hormone analogues for the prevention of chemotherapy-induced premature ovarian failure in premenopausal women”. The Cochrane Database of Systematic Reviews. (3). doi:10.1002/14651858.cd008018.pub3. PMC PMC6397718. PMID 30827035. article-number: CD008018.
  25. ↑ Maney DL, Richardson RD, Wingfield JC (August 1997). “Central administration of chicken gonadotropin-releasing hormone-II enhances courtship behavior in a female sparrow”. Hormones and Behavior. 32 (1): 11–18. doi:10.1006/hbeh.1997.1399. PMID 9344687. S2CID 31523984.
  26. ↑ Schiml PA, Rissman EF (May 2000). “Effects of gonadotropin-releasing hormones, corticotropin-releasing hormone, and vasopressin on female sexual behavior”. Hormones and Behavior. 37 (3): 212–220. doi:10.1006/hbeh.2000.1575. PMID 10868484. S2CID 133262.
  27. ↑ DeVries MS, Winters CP, Jawor JM (June 2012). “Testosterone elevation and response to gonadotropin-releasing hormone challenge by male northern cardinals (Cardinalis cardinalis) following aggressive behavior”. Hormones and Behavior. 62 (1): 99–105. doi:10.1016/j.yhbeh.2012.05.008. PMID 22613708. S2CID 5551538.
  28. ↑ Brooks LR, Le CD, Chung WC, Tsai PS (September 2012). “Maternal behavior in transgenic mice with reduced fibroblast growth factor receptor function in gonadotropin-releasing hormone neurons”. Behavioral and Brain Functions. 8: 47. doi:10.1186/1744-9081-8-47. PMC PMC3503805. PMID 22950531.

మరింత సమాచారం

  • Conn PM, Crowley WF (February 1994). “Gonadotropin-releasing hormone and its analogs”. Annual Review of Medicine. 45 (1): 391–405. doi:10.1146/annurev.med.45.1.391. PMID 8198390.
  • Flanagan CA, Millar RP, Illing N (May 1997). “Advances in understanding gonadotrophin-releasing hormone receptor structure and ligand interactions”. Reviews of Reproduction. 2 (2): 113–120. doi:10.1530/ror.0.0020113. PMID 9414473.
  • Leung PC, Cheng CK, Zhu XM (April 2003). “Multi-factorial role of GnRH-I and GnRH-II in the human ovary”. Molecular and Cellular Endocrinology. 202 (1–2): 145–153. doi:10.1016/S0303-7207(03)00076-5. PMID 12770744. S2CID 24945436.
  • Gründker C, Emons G (October 2003). “Role of gonadotropin-releasing hormone (GnRH) in ovarian cancer”. Reproductive Biology and Endocrinology. 1: 65. doi:10.1186/1477-7827-1-65. PMC PMC239893. PMID 14594454.
  • Limonta P, Moretti RM, Montagnani Marelli M, Motta M (December 2003). “The biology of gonadotropin hormone-releasing hormone: role in the control of tumor growth and progression in humans”. Frontiers in Neuroendocrinology. 24 (4): 279–295. doi:10.1016/j.yfrne.2003.10.003. PMID 14726258. S2CID 33327806.
  • Janáky T, Juhász A, Bajusz S, Csernus V, Srkalovic G, Bokser L, Milovanovic S, Redding TW, Rékási Z, Nagy A (February 1992). “Analogues of luteinizing hormone-releasing hormone containing cytotoxic groups”. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 89 (3): 972–976. Bibcode 1992PNAS...89..972J. doi:10.1073/pnas.89.3.972. PMC PMC48367. PMID 1310542.
  • Healey SC, Martin NG, Chenevix-Trench G (November 1991). “NcoI RFLP of the human LHRH gene on chromosome 8p”. Nucleic Acids Research. 19 (21): 6059. doi:10.1093/nar/19.21.6059. PMC PMC329079. PMID 1682898.
  • Williamson P, Lang J, Boyd Y (November 1991). “The gonadotropin-releasing hormone (Gnrh) gene maps to mouse chromosome 14 and identifies a homologous region on human chromosome 8”. Somatic Cell and Molecular Genetics. 17 (6): 609–615. doi:10.1007/BF01233626. PMID 1767338. S2CID 41687915.
  • Hayflick JS, Adelman JP, Seeburg PH (August 1989). “The complete nucleotide sequence of the human gonadotropin-releasing hormone gene”. Nucleic Acids Research. 17 (15): 6403–6404. doi:10.1093/nar/17.15.6403. PMC PMC318303. PMID 2671939.
  • Nikolics K, Mason AJ, Szönyi E, Ramachandran J, Seeburg PH (1985). “A prolactin-inhibiting factor within the precursor for human gonadotropin-releasing hormone”. Nature. 316 (6028): 511–517. Bibcode 1985Natur.316..511N. doi:10.1038/316511a0. PMID 2863757. S2CID 4276604.
  • Adelman JP, Mason AJ, Hayflick JS, Seeburg PH (January 1986). “Isolation of the gene and hypothalamic cDNA for the common precursor of gonadotropin-releasing hormone and prolactin release-inhibiting factor in human and rat”. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 83 (1): 179–183. Bibcode 1986PNAS...83..179A. doi:10.1073/pnas.83.1.179. PMC PMC322815. PMID 2867548.
  • Yang-Feng TL, Seeburg PH, Francke U (January 1986). “Human luteinizing hormone-releasing hormone gene (LHRH) is located on short arm of chromosome 8 (region 8p11.2----p21)”. Somatic Cell and Molecular Genetics. 12 (1): 95–100. doi:10.1007/BF01560732. PMID 3511544. S2CID 2067940.
  • Seeburg PH, Adelman JP (1984). “Characterization of cDNA for precursor of human luteinizing hormone releasing hormone”. Nature. 311 (5987): 666–668. Bibcode 1984Natur.311..666S. doi:10.1038/311666a0. PMID 6090951. S2CID 4286007.
  • Tan L, Rousseau P (December 1982). “The chemical identity of the immunoreactive LHRH-like peptide biosynthesized in the human placenta”. Biochemical and Biophysical Research Communications. 109 (3): 1061–1071. doi:10.1016/0006-291X(82)92047-2. PMID 6760865.
  • Dong KW, Yu KL, Roberts JL (December 1993). “Identification of a major up-stream transcription start site for the human progonadotropin-releasing hormone gene used in reproductive tissues and cell lines”. Molecular Endocrinology. 7 (12): 1654–1666. doi:10.1210/mend.7.12.8145771. PMID 8145771.
  • Kakar SS, Jennes L (November 1995). “Expression of gonadotropin-releasing hormone and gonadotropin-releasing hormone receptor mRNAs in various non-reproductive human tissues”. Cancer Letters. 98 (1): 57–62. doi:10.1016/S0304-3835(06)80010-8. PMID 8529206.
  • Nagy A, Schally AV, Armatis P, Szepeshazi K, Halmos G, Kovacs M, Zarandi M, Groot K, Miyazaki M, Jungwirth A, Horvath J (July 1996). “Cytotoxic analogs of luteinizing hormone-releasing hormone containing doxorubicin or 2-pyrrolinodoxorubicin, a derivative 500-1000 times more potent”. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 93 (14): 7269–7273. Bibcode 1996PNAS...93.7269N. doi:10.1073/pnas.93.14.7269. PMC PMC38972. PMID 8692981.
  • Chegini N, Rong H, Dou Q, Kipersztok S, Williams RS (September 1996). “Gonadotropin-releasing hormone (GnRH) and GnRH receptor gene expression in human myometrium and leiomyomata and the direct action of GnRH analogs on myometrial smooth muscle cells and interaction with ovarian steroids in vitro”. The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism. 81 (9): 3215–3221. doi:10.1210/jcem.81.9.8784072. PMID 8784072. S2CID 45976322.
  • Bonaldo MF, Lennon G, Soares MB (September 1996). “Normalization and subtraction: two approaches to facilitate gene discovery”. Genome Research. 6 (9): 791–806. doi:10.1101/gr.6.9.791. PMID 8889548.
  • Dong KW, Yu KL, Chen ZG, Chen YD, Roberts JL (July 1997). “Characterization of multiple promoters directing tissue-specific expression of the human gonadotropin-releasing hormone gene”. Endocrinology. 138 (7): 2754–2762. doi:10.1210/endo.138.7.5249. PMID 9202214.
  • Twan WH, Hwang JS, Lee YH, Jeng SR, Yueh WS, Tung YH, Wu HF, Dufour S, Chang CF (January 2006). “The presence and ancestral role of gonadotropin-releasing hormone in the reproduction of scleractinian coral, Euphyllia ancora”. Endocrinology. 147 (1): 397–406. doi:10.1210/en.2005-0584. PMID 16195400.

బాహ్య లింకులు

  • PDBe-KB లో UniProt: P01148 (Progonadoliberin-1) కోసం PDB లో లభించే అన్ని నిర్మాణ సమాచారం యొక్క అవలోకనం

మూలం: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Gonadotropin-releasing hormone” వ్యాసానికి అనువాదం. మూల వ్యాసం: https://en.wikipedia.org/wiki/Gonadotropin-releasing_hormone ఈ అనువాదం స్వయంచాలకంగా రూపొందించబడింది.

Retrieved from "https://ltrc.sciwiki.in/index.php?title=గోనాడోట్రోపిన్-రిలీజింగ్_హార్మోన్&oldid=6002"