రేడియోకెమిస్ట్రీ

From LTRC
గ్లోవ్‌బాక్స్

రేడియోకెమిస్ట్రీ (Radiochemistry) అనేది రేడియోధార్మిక పదార్థాల యొక్క రసాయన శాస్త్రం. ఇందులో మూలకాల యొక్క రేడియోధార్మిక ఐసోటోపులు రేడియోధార్మికత లేని ఐసోటోపుల యొక్క ధర్మాలను మరియు రసాయన చర్యలను అధ్యయనం చేయడానికి ఉపయోగించబడతాయి (తరచుగా రేడియోకెమిస్ట్రీలో రేడియోధార్మికత లేకపోవడం వల్ల ఒక పదార్థాన్ని 'నిష్క్రియం' (inactive) అని పిలుస్తారు, ఎందుకంటే ఆ ఐసోటోపులు 'స్థిరంగా' ఉంటాయి). రేడియోకెమిస్ట్రీలో ఎక్కువ భాగం సాధారణ రసాయన చర్యలను అధ్యయనం చేయడానికి రేడియోధార్మికతను ఉపయోగించడంపై దృష్టి పెడుతుంది. ఇది రేడియేషన్ కెమిస్ట్రీ (radiation chemistry) కంటే చాలా భిన్నమైనది, అక్కడ రసాయన శాస్త్రాన్ని ప్రభావితం చేయనంత తక్కువ స్థాయిలో రేడియేషన్ ఉంచబడుతుంది.

రేడియోకెమిస్ట్రీ సహజ మరియు మానవ నిర్మిత రేడియో ఐసోటోపుల అధ్యయనాన్ని కలిగి ఉంటుంది.

ప్రధాన క్షయ విధానాలు (Main decay modes)

అన్ని రేడియో ఐసోటోపులు రసాయన మూలకాల యొక్క అస్థిర ఐసోటోపులు—ఇవి కేంద్రక క్షయం (nuclear decay) చెంది ఏదో ఒక రకమైన రేడియేషన్ను విడుదల చేస్తాయి. విడుదలయ్యే రేడియేషన్ అనేక రకాలుగా ఉండవచ్చు, ఇందులో ఆల్ఫా, బీటా, గామా రేడియేషన్, ప్రోటాన్, మరియు న్యూట్రాన్ ఉద్గారాలతో పాటు న్యూట్రినో మరియు యాంటీపార్టికల్ ఉద్గార క్షయ మార్గాలు ఉంటాయి.

1. α (ఆల్ఫా) రేడియేషన్—ఒక పరమాణు కేంద్రకం నుండి ఆల్ఫా కణం (ఇది 2 ప్రోటాన్లు మరియు 2 న్యూట్రాన్లను కలిగి ఉంటుంది) విడుదల కావడం. ఇది జరిగినప్పుడు, పరమాణువు యొక్క పరమాణు ద్రవ్యరాశి 4 యూనిట్లు తగ్గుతుంది మరియు పరమాణు సంఖ్య 2 తగ్గుతుంది.

2. β (బీటా) రేడియేషన్—ఒక న్యూట్రాన్ ఒక ఎలక్ట్రాన్ మరియు ఒక ప్రోటాన్గా కేంద్రక పరివర్తనం (nuclear transmutation) చెందడం. ఇది జరిగిన తర్వాత, ఎలక్ట్రాన్ కేంద్రకం నుండి ఎలక్ట్రాన్ క్లౌడ్లోకి విడుదల చేయబడుతుంది.

3. γ (గామా) రేడియేషన్—పరమాణువు యొక్క కేంద్రకం నుండి విద్యుదయస్కాంత శక్తి (గామా కిరణాల వంటివి) విడుదల కావడం. ఇది సాధారణంగా ఆల్ఫా లేదా బీటా రేడియోధార్మిక క్షయం సమయంలో జరుగుతుంది.

ఈ మూడు రకాల రేడియేషన్లను వాటి చొచ్చుకుపోయే శక్తి (penetrating power) ఆధారంగా వేరు చేయవచ్చు.

ఆల్ఫాను కొన్ని సెంటీమీటర్ల గాలి లేదా ఒక కాగితం ముక్కతో సులభంగా ఆపవచ్చు మరియు ఇది హీలియం కేంద్రకానికి సమానం. బీటాను కొన్ని మిల్లీమీటర్ల మందపాటి అల్యూమినియం షీట్‌తో ఆపవచ్చు మరియు ఇవి ఎలక్ట్రాన్లు. గామా ఈ మూడింటిలో అత్యంత చొచ్చుకుపోయే శక్తి కలిగినది మరియు ఇది ద్రవ్యరాశి, ఆవేశం లేని అధిక శక్తి కలిగిన ఫోటాన్. గామా రేడియేషన్ తీవ్రతను తగ్గించడానికి గణనీయమైన మొత్తంలో భారీ లోహ రేడియేషన్ షీల్డింగ్ (సాధారణంగా సీసం లేదా బేరియం ఆధారితమైనవి) అవసరం.

యాక్టివేషన్ అనాలిసిస్

వస్తువులపై న్యూట్రాన్ వికిరణం చేయడం ద్వారా రేడియోధార్మికతను ప్రేరేపించడం సాధ్యమవుతుంది; స్థిరమైన ఐసోటోపులను రేడియో ఐసోటోపులుగా మార్చే ఈ ప్రక్రియే న్యూట్రాన్ యాక్టివేషన్ అనాలిసిస్కు ఆధారం. ఈ పద్ధతిలో అధ్యయనం చేయబడిన అత్యంత ఆసక్తికరమైన వస్తువు నెపోలియన్ తల వెంట్రుకలు, వీటిలో ఉన్న ఆర్సెనిక్ కంటెంట్ కోసం పరీక్షించబడింది.[1]

వివిధ ప్రయోగాత్మక పద్ధతులు అందుబాటులో ఉన్నాయి, ఇవి వివిధ మాతృకలలో (matrices) ఉన్న వివిధ మూలకాలను కొలవడానికి రూపొందించబడ్డాయి. మాతృక ప్రభావాన్ని తగ్గించడానికి, కావలసిన మూలకాన్ని రసాయనికంగా వేరు చేయడం మరియు/లేదా రేడియోధార్మికతను కొలిచే ముందు మాతృక మూలకాల వల్ల కలిగే రేడియోధార్మికత క్షీణించేలా చేయడం సాధారణం. మాతృక ప్రభావాన్ని క్షయ వర్ణపటాన్ని (decay spectrum) గమనించడం ద్వారా సరిచేయవచ్చు కాబట్టి, కొన్ని నమూనాలకు తక్కువ లేదా అసలు నమూనా తయారీ అవసరం లేదు, దీనివల్ల న్యూట్రాన్ యాక్టివేషన్ అనాలిసిస్ కలుషితానికి తక్కువ గురవుతుంది.

సోడియం, యురేనియం మరియు కోబాల్ట్‌లను 100:10:1 నిష్పత్తిలో కలిగి ఉన్న ఒక ఊహాజనిత నమూనాను చాలా తక్కువ సమయం పాటు థర్మల్ న్యూట్రాన్ల పల్స్‌కు గురిచేసినప్పుడు, వివిధ కూలింగ్ సమయాల ప్రభావాలను చూడవచ్చు. ప్రారంభ రేడియోధార్మికత 24Na చర్య (అర్థ జీవితకాలం 15 గంటలు) ద్వారా ఆధిపత్యం చెలాయిస్తుంది, కానీ సమయం గడిచేకొద్దీ 239Np (తల్లి ఐసోటోప్ 239U నుండి ఏర్పడిన తర్వాత అర్థ జీవితకాలం 2.4 రోజులు, 239U అర్థ జీవితకాలం 24 నిమిషాలు) మరియు చివరగా 60Co చర్య (5.3 సంవత్సరాలు) ఆధిపత్యం చెలాయిస్తాయి.

జీవ మరియు వైద్య అనువర్తనాలు

ఒక జీవ అనువర్తనం రేడియోధార్మిక ఫాస్పరస్-32ని ఉపయోగించి DNAని అధ్యయనం చేయడం. ఈ ప్రయోగాలలో, స్థిరమైన ఫాస్పరస్ రసాయనికంగా సమానమైన రేడియోధార్మిక 32Pతో భర్తీ చేయబడుతుంది, మరియు ఫలితంగా వచ్చే రేడియోధార్మికత అణువుల విశ్లేషణకు మరియు వాటి ప్రవర్తనను అధ్యయనం చేయడానికి ఉపయోగించబడుతుంది.

మరొక ఉదాహరణ జీవుల ద్వారా సల్ఫర్, సెలీనియం, టెల్లూరియం మరియు పోలోనియం వంటి మూలకాల మిథైలేషన్ (methylation) పై చేసిన పని. బ్యాక్టీరియా ఈ మూలకాలను అస్థిర సమ్మేళనాలుగా మార్చగలదని చూపబడింది,[2] మిథైల్ కోబాలమిన్ (విటమిన్ B12) ఈ మూలకాలను ఆల్కైలేట్ చేసి డైమిథైల్స్‌ను సృష్టిస్తుందని భావిస్తున్నారు. కోబలోక్సైమ్ మరియు అకర్బన పోలోనియంల కలయిక స్టెరిలైజ్డ్ నీటిలో అస్థిర పోలోనియం సమ్మేళనాన్ని ఏర్పరుస్తుందని చూపబడింది, అయితే కోబాల్ట్ సమ్మేళనం లేని నియంత్రణ ప్రయోగంలో అస్థిర పోలోనియం సమ్మేళనం ఏర్పడలేదు.[3] సల్ఫర్ పని కోసం, 35S ఐసోటోప్ ఉపయోగించబడింది, పోలోనియం కోసం 207Po ఉపయోగించబడింది. కొన్ని సంబంధిత పనులలో, బ్యాక్టీరియా సంస్కృతికి 57Coని జోడించి, ఆపై బ్యాక్టీరియా నుండి కోబాలమిన్‌ను వేరు చేయడం (మరియు వేరు చేసిన కోబాలమిన్ యొక్క రేడియోధార్మికతను కొలవడం) ద్వారా, బ్యాక్టీరియా అందుబాటులో ఉన్న కోబాల్ట్‌ను మిథైల్ కోబాలమిన్‌గా మారుస్తుందని చూపబడింది.

న్యూక్లియర్ మెడిసిన్లో PET (పాజిట్రాన్ ఎమిషన్ టోమోగ్రఫీ) స్కాన్‌లు సాధారణంగా రోగనిర్ధారణ ప్రయోజనాల కోసం, ప్రధానంగా ఆంకాలజీ మరియు న్యూరాలజీలో ఉపయోగించబడతాయి. రేడియోధార్మిక ట్రేసర్, ఉదాహరణకు: FDG (ఫ్లోరోడియోక్సిగ్లూకోజ్), ఇది 90% కంటే ఎక్కువ క్లినికల్ PET స్కాన్‌లలో ఉపయోగించబడుతుంది, రోగికి సిరల ద్వారా ఇంజెక్ట్ చేయబడుతుంది మరియు తర్వాత PET స్కానర్‌కు తీసుకెళ్లబడుతుంది.[4] రేడియోధార్మిక ట్రేసర్ రోగి నుండి బయటకు రేడియేషన్‌ను విడుదల చేస్తుంది మరియు యంత్రంలోని కెమెరాలు ట్రేసర్ నుండి వచ్చే రేడియేషన్‌ను విశ్లేషిస్తాయి. PET స్కాన్ యంత్రాలు వాటి అధిక గుర్తింపు సామర్థ్యం కారణంగా సాలిడ్ స్టేట్ సింటిలేషన్ డిటెక్షన్‌ను ఉపయోగిస్తాయి, NaI(Tl) స్పటికాలు ట్రేసర్ యొక్క రేడియేషన్‌ను గ్రహించి ఫోటాన్‌లను ఉత్పత్తి చేస్తాయి, ఇవి యంత్రం కోసం విద్యుత్ సంకేతంగా మార్చబడతాయి, ఆపై రోగనిర్ధారణ వైద్య బృందం విశ్లేషించడానికి ఉపయోగపడతాయి.[5]

పర్యావరణం

రేడియోకెమిస్ట్రీ పర్యావరణంలో రేడియో ఐసోటోపుల ప్రవర్తనను అధ్యయనం చేయడాన్ని కూడా కలిగి ఉంటుంది; ఉదాహరణకు, అడవి లేదా గడ్డి మంటలు రేడియో ఐసోటోపులను మళ్ళీ కదిలేలా చేయగలవు.[6] ఈ ప్రయోగాలలో, చెర్నోబిల్ చుట్టూ ఉన్న మినహాయింపు జోన్‌లో మంటలు ప్రారంభించబడ్డాయి మరియు గాలిలో రేడియోధార్మికత కొలవబడింది.

అనేక ప్రక్రియలు పర్యావరణంలోకి రేడియోధార్మికతను విడుదల చేయగలవు. ఉదాహరణకు, గాలిపై కాస్మిక్ కిరణాల చర్య రేడియో ఐసోటోపుల (14C మరియు 32P వంటివి) ఏర్పాటుకు కారణమవుతుంది, 226Ra క్షయం 222Rnను ఏర్పరుస్తుంది, ఇది ఒక వాయువు, ఇది భవనాల్లోకి ప్రవేశించే ముందు రాళ్ల ద్వారా వ్యాపించగలదు[7][8][9] మరియు నీటిలో కరిగి త్రాగునీటిలోకి ప్రవేశించగలదు.[10] అదనంగా, బాంబు పరీక్షలు, ప్రమాదాలు,[11] మరియు పరిశ్రమల నుండి సాధారణ విడుదలలు వంటి మానవ కార్యకలాపాల వల్ల రేడియోధార్మికత విడుదలయ్యింది.

ఆక్టినైడ్ల రసాయన రూపం

ప్లూటోనియం వంటి కొన్ని రేడియోధార్మిక మూలకాల పర్యావరణ రసాయన శాస్త్రం సంక్లిష్టమైనది, ఎందుకంటే ఈ మూలకం యొక్క ద్రావణాలు అసమానత (disproportionation) చెందగలవు[12] మరియు ఫలితంగా, అనేక వేర్వేరు ఆక్సీకరణ స్థితులు ఒకేసారి సహజీవనం చేయగలవు. వివిధ పరిస్థితులలో ప్లూటోనియం మరియు ఇతర ఆక్టినైడ్ల ఆక్సీకరణ స్థితి మరియు సమన్వయ సంఖ్యను గుర్తించడంపై కొంత పని జరిగింది.[2] ఇందులో సాపేక్షంగా సరళమైన కాంప్లెక్స్‌ల ద్రావణాలు[13][14] మరియు కొల్లాయిడ్స్పై పని ఉన్నాయి.[15] రెండు ముఖ్యమైన మాతృకలు నేల/రాళ్లు మరియు కాంక్రీటు, ఈ వ్యవస్థలలో ప్లూటోనియం యొక్క రసాయన ధర్మాలు EXAFS మరియు XANES వంటి పద్ధతులను ఉపయోగించి అధ్యయనం చేయబడ్డాయి.[16][3][4]

కొల్లాయిడ్ల కదలిక

ఒక లోహం నేల కణాల ఉపరితలాలకు బంధించబడటం వల్ల నేల పొర ద్వారా దాని కదలికను నిరోధించగలిగినప్పటికీ, రేడియోధార్మిక లోహాన్ని కలిగి ఉన్న నేల కణాలు కొల్లాయిడ్ కణాలుగా నేల ద్వారా వలస వెళ్లడం సాధ్యమే. ఇది 134Csతో లేబుల్ చేయబడిన నేల కణాలను ఉపయోగించి జరుగుతుందని చూపబడింది, ఇవి నేలలోని పగుళ్ల ద్వారా కదలగలవు.[17]

సాధారణ నేపథ్యం

భూమి ఏర్పడినప్పటి నుండి రేడియోధార్మికత ప్రతిచోటా ఉంది. అంతర్జాతీయ అణుశక్తి సంస్థ ప్రకారం, ఒక కిలోగ్రాము నేలలో సాధారణంగా ఈ క్రింది మూడు సహజ రేడియో ఐసోటోపులు ఉంటాయి: 370 Bq 40K (సాధారణ పరిధి 100–700 Bq), 25 Bq 226Ra (సాధారణ పరిధి 10–50 Bq), 25 Bq 238U (సాధారణ పరిధి 10–50 Bq) మరియు 25 Bq 232Th (సాధారణ పరిధి 7–50 Bq).[18]

సూక్ష్మజీవుల చర్య

సూక్ష్మజీవుల చర్య యురేనియంను స్థిరీకరించగలదు; థర్మోఅనరోబాక్టర్ క్రోమియం(VI), ఇనుము(III), కోబాల్ట్(III), మాంగనీస్(IV), మరియు యురేనియం(VI)లను ఎలక్ట్రాన్ గ్రాహకాలుగా ఉపయోగించగలవు, అయితే ఎసిటేట్, గ్లూకోజ్, హైడ్రోజన్, లాక్టేట్, పైరువేట్, సక్సినేట్, మరియు జైలోజ్ బ్యాక్టీరియా జీవక్రియ కోసం ఎలక్ట్రాన్ దాతలుగా పనిచేస్తాయి. ఈ విధంగా, లోహాలు మాగ్నెటైట్ (Fe3O4), సైడరైట్ (FeCO3), రోడోక్రోసైట్ (MnCO3), మరియు యురేనైట్ (UO2)లను ఏర్పరచడానికి తగ్గించబడతాయి.[19] ఇతర పరిశోధకులు కూడా బ్యాక్టీరియాను ఉపయోగించి యురేనియంను స్థిరీకరించడంపై పనిచేశారు [5][6][7], ఫ్రాన్సిస్ ఆర్. లివెన్స్ మరియు ఇతరులు (మాంచెస్టర్లో పనిచేస్తున్నారు) జియోబాక్టర్ సల్ఫర్‌రిడ్యూసెన్స్ ఎందుకు UO22+ కాటయాన్‌లను యురేనియం డయాక్సైడ్గా తగ్గించగలదో సూచించారు, బ్యాక్టీరియా యురేనిల్ కాటయాన్‌లను UO2+గా తగ్గిస్తుంది, ఇది తర్వాత UO22+ మరియు UO2ని ఏర్పరచడానికి అసమానతకు గురవుతుంది. ఈ కారణం NpO2+ బ్యాక్టీరియా ద్వారా కరగని నెప్ట్యూనియం ఆక్సైడ్‌గా మార్చబడదు అనే పరిశీలనపై (కనీసం పాక్షికంగా) ఆధారపడి ఉంది.[20]

విద్య

న్యూక్లియర్ మెడిసిన్ పెరుగుతున్న వినియోగం, అణు విద్యుత్ ప్లాంట్ల సంభావ్య విస్తరణ, మరియు అణు ముప్పుల నుండి రక్షణ మరియు గత దశాబ్దాలలో ఉత్పత్తి చేయబడిన అణు వ్యర్థాల నిర్వహణపై ఆందోళనలు ఉన్నప్పటికీ, అణు మరియు రేడియోకెమిస్ట్రీలో ప్రత్యేకత సాధించడానికి ఎంచుకునే విద్యార్థుల సంఖ్య గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా గణనీయంగా తగ్గింది. ఇప్పుడు, ఈ రంగాలలో చాలా మంది నిపుణులు పదవీ విరమణ వయస్సుకి చేరుకోవడంతో, ఈ కీలక రంగాలలో శ్రామిక శక్తి కొరతను నివారించడానికి చర్యలు అవసరం, ఉదాహరణకు ఈ వృత్తుల పట్ల విద్యార్థుల ఆసక్తిని పెంపొందించడం, విశ్వవిద్యాలయాలు మరియు కళాశాలల విద్యా సామర్థ్యాన్ని విస్తరించడం మరియు మరింత నిర్దిష్టమైన ఆన్-ది-జాబ్ శిక్షణను అందించడం ద్వారా.[21]

న్యూక్లియర్ మరియు రేడియోకెమిస్ట్రీ (NRC) ఎక్కువగా విశ్వవిద్యాలయ స్థాయిలో బోధించబడుతోంది, సాధారణంగా మాస్టర్ మరియు పిహెచ్‌డి స్థాయిలలో. ఐరోపాలో, పరిశ్రమ మరియు సమాజం యొక్క భవిష్యత్తు అవసరాల కోసం NRC విద్యను సమన్వయం చేయడానికి మరియు సిద్ధం చేయడానికి గణనీయమైన కృషి జరుగుతోంది. ఈ ప్రయత్నం యూరోపియన్ అటామిక్ ఎనర్జీ కమ్యూనిటీ యొక్క 7వ ఫ్రేమ్‌వర్క్ ప్రోగ్రామ్ ద్వారా మద్దతు ఇవ్వబడిన కోఆర్డినేటెడ్ యాక్షన్ ద్వారా నిధులు పొందే ప్రాజెక్ట్‌లలో సమన్వయం చేయబడుతోంది: CINCH-II ప్రాజెక్ట్ - అణు రసాయన శాస్త్రంలో విద్య మరియు శిక్షణలో సహకారం.

మూలాలు

  1. ↑ H. Smith, S. Forshufvud and A. Wassén, Nature, 1962; 194(26 May), 725–726
  2. ↑ Momoshima N., Li-X Song, Osaki S., Maeda Y. (2002). “Biologically induced Po emission from fresh water”. Journal of Environmental Radioactivity. 63 (2): 187–197. doi:10.1016/S0265-931X(02)00028-0. PMID 12363270.
  3. ↑ Momoshima N., Li-X Song, Osaki S., Maeda Y. (2001). “Formation and emission of volatile polonium compound by microbial activity and polonium methylation with methylcobalamin”. Environmental Science and Technology. 35 (14): 2956–2960. doi:10.1021/es001730+. PMID 11478248.
  4. ↑ “Nuclear medicine survey statistics 2021/22”. ARPANSA. November 6, 2025.
  5. ↑ Saha, Gopal B. (2010). “PET Scanning Systems”. Basics of PET Imaging. Springer, New York, NY. pp. 19–39. ISBN 9781441908049. doi:10.1007/978-1-4419-0805-6_2.
  6. ↑ Yoschenko VI; et al. (2006). “Resuspension and redistribution of radionuclides during grassland and forest fires in the Chernobyl exclusion zone: part I. Fire experiments”. Journal of Environmental Radioactivity. 86 (2): 143–63. Bibcode 2006JEnvR..86..143Y. doi:10.1016/j.jenvrad.2005.08.003. PMID 16213067.
  7. ↑ Vaupotič Janja, Kobal Ivan (2006). “Effective doses in schools based on nanosize radon progeny aerosols”. Atmospheric Environment. 40 (39): 7494–7507. Bibcode 2006AtmEn..40.7494V. doi:10.1016/j.atmosenv.2006.07.006.
  8. ↑ Durand Michael (2006). “Indoor air pollution caused by geothermal gases”. Building and Environment. 41 (11): 1607–1610. Bibcode 2006BuEnv..41.1607D. doi:10.1016/j.buildenv.2005.06.001.
  9. ↑ Boffetta Paolo (2006). “Human cancer from environmental pollutants: The epidemiological evidence”. Mutation Research/Genetic Toxicology and Environmental Mutagenesis. 608 (2): 157–162. Bibcode 2006MRGTE.608..157B. doi:10.1016/j.mrgentox.2006.02.015. PMID 16843042.
  10. ↑ Forte M., Rusconi R., Cazzaniga M. T., Sgorbati G. (2007). “The measurement of radioactivity in Italian drinking waters”. Microchemical Journal. 85 (1): 98–102. Bibcode 2007MiccJ..85...98F. doi:10.1016/j.microc.2006.03.004.
  11. ↑ Pöllänen R., Ketterer M. E., Lehto S., Hokkanen M., Ikäheimonen T. K., Siiskonen T., Moring M., Montero M. P. Rubio, Sánchez A. Martín (2006). “Multi-technique characterization of a nuclearbomb particle from the Palomares accident”. Journal of Environmental Radioactivity. 90 (1): 15–28. Bibcode 2006JEnvR..90...15P. doi:10.1016/j.jenvrad.2006.06.007. PMID 16870315.
  12. ↑ Rabideau, S.W., Journal of the American Chemical Society, 1957; 79, 6350–6353
  13. ↑ Allen P. G., Bucher J. J., Shuh D. K., Edelstein N. M., Reich T. (1997). “Investigation of Aquo and Chloro Complexes of UO22+, NpO2+, Np4+, and Pu3+ by X-ray Absorption Fine Structure Spectroscopy”. Inorganic Chemistry. 36 (21): 4676–4683. Bibcode 1997InCh...36.4676A. doi:10.1021/ic970502m. PMID 11670143.
  14. ↑ Clark David L., Conradson Steven D., Webster Keogh Phillip D. Palmer, Scott Brian L., Tait C. Drew (1998). “Identification of the Limiting Species in the Plutonium(IV) Carbonate System. Solid State and Solution Molecular Structure of the [Pu(CO3)5]6− Ion”. Inorganic Chemistry. 37 (12): 2893–2899. doi:10.1021/ic971190q.
  15. ↑ Rothe Jörg, Walther Clemens, Denecke Melissa A., Th (2004). “XAFS and LIBD Investigation of the Formation and Structure of Colloidal Pu(IV) Hydrolysis Products”. Inorganic Chemistry. 43 (15): 4708–4718. Bibcode 2004InCh...43.4708R. doi:10.1021/ic049861p. PMID 15257600.
  16. ↑ Duff M. C., Hunter D. B., Triay I. R., Bertsch P. M., Reed D. T., Sutton S. R., Shea-McCarthy G., Kitten J., Eng P., Chipera S. J., Vaniman D. T. (1999). “Mineral Associations and Average Oxidation States of Sorbed Pu on Tuff”. Environ. Sci. Technol.. 33 (13): 2163–2169. Bibcode 1999EnST...33.2163D. doi:10.1021/es9810686.
  17. ↑ Whicker R. D., Ibrahim S. A. (2006). “Vertical migration of 134Cs bearing soil particles in arid soils: implications for plutonium redistribution”. Journal of Environmental Radioactivity. 88 (2): 171–188. doi:10.1016/j.jenvrad.2006.01.010. PMID 16564117.
  18. ↑ "Generic Procedures for Assessment and Response during a Radiological Emergency", International Atomic Energy Agency TECDOC Series number 1162, published in 2000 [1]
  19. ↑ Roh Yul, Liu Shi V., Li Guangshan, Huang Heshu, Phelps Tommy J., Zhou Jizhong (2002). “Isolation and Characterization of Metal-Reducing Thermoanaerobacter Strains from Deep Subsurface Environments of the Piceance Basin, Colorado”. Applied and Environmental Microbiology. 68 (12): 6013–6020. Bibcode 2002ApEnM..68.6013R. doi:10.1128/AEM.68.12.6013-6020.2002. PMC PMC134454. PMID 12450823.
  20. ↑ Renshaw Joanna C., Butchins Laura J. C., Livens Francis R., May Iain, Charnock John M., Lloyd Jonathan R. (2005). “Bioreduction of uranium: Environmental implications of a pentavalent intermediate”. Environ. Sci. Technol.. 39 (15): 5657–5660. Bibcode 2005EnST...39.5657R. doi:10.1021/es048232b. PMID 16124300.
  21. ↑ Assuring a Future U.S.-Based Nuclear and Radiochemistry Expertise. Board on Chemical Sciences and Technology. 2012. ISBN 978-0-309-22534-2.

బాహ్య లింకులు

మూలం: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Radiochemistry” వ్యాసానికి అనువాదం. మూల వ్యాసం: https://en.wikipedia.org/wiki/Radiochemistry ఈ అనువాదం స్వయంచాలకంగా రూపొందించబడింది.

Retrieved from "https://ltrc.sciwiki.in/index.php?title=రేడియోకెమిస్ట్రీ&oldid=6238"