అలిస్సం (Lobularia maritima)

అలిస్సం (Lobularia maritima)
వర్గీకరణ
తెలుగు పేరు	అలిస్సం
శాస్త్రీయ నామం	Lobularia maritima
కుటుంబం	Brassicaceae / Cruciferae ( క్రూసిఫెరే )
క్రమం	Brassicales
వంశం	Lobularia
జాతి	L. maritima
ఇంగ్లీష్ పేరు	Sweet Alyssum
స్వస్థలం	యూరప్, పడమటి ఆసియా
పుష్పించే కాలం	విత్తిన 6 వారాలలో (వసంతం, వేసవి)

పరిచయం

అలిస్సం (శాస్త్రీయ నామం: Lobularia maritima, పూర్వపు నామం: Alyssum maritimum) అనేది బ్రస్సికేసీ ( Brassicaceae / క్రూసిఫెరే ) కుటుంబానికి చెందిన ఒక పుష్పించే మొక్క[span_0](start_span)[span_0](end_span). ఇది ప్రధానంగా యూరప్ మరియు పడమటి ఆసియా ప్రాంతాలకు చెందినది[span_1](start_span)[span_1](end_span). ఇది పొట్టిగా, చిన్న చిన్న సన్నని లేతాకుపచ్చని ఆకులతో నేలను పూర్తిగా కప్పివేస్తూ వ్యాపించే మొక్క[span_2](start_span)[span_2](end_span). దీని పూలు మంచి సువాసన కలిగి తోటల అలంకరణలో తివాచీ వలె విస్తరిస్తాయి[span_3](start_span)[span_3](end_span).

विभिन्न భాషల్లో పేర్లు

భాష	పేరు
తెలుగు	అలిస్సం
ఇంగ్లీష్	Sweet Alyssum
శాస్త్రీయ నామం	Lobularia maritima

వర్గీకరణ

• రాజ్యం: Plantae (మొక్కలు)
• క్రమం: Brassicales
• కుటుంబం: Brassicaceae / Cruciferae ( క్రూసిఫెరే )[span_4](start_span)[span_4](end_span)
• వంశం: Lobularia
• జాతి: L. maritima

వృక్ష వివరణ

• ఎత్తు: ఇది పొట్టిగా (సుమారు 35.5 cm) ఉండే చిన్న మొక్క[span_5](start_span)[span_5](end_span). ఇందులో 'మినిమం' అను రకము అతి పొట్టిగా, కేవలం 5 cm ఎత్తు మాత్రమే ఉండి నేలను వాలియుండును[span_6](start_span)[span_6](end_span).
• ఆకులు: చిన్నవి, సన్ననివి, లేతాకుపచ్చని రంగులో ఉంటాయి[span_7](start_span)[span_7](end_span). పూలు పూసినప్పుడు ఆకులు పూర్తిగా కప్పబడిపోతాయి[span_8](start_span)[span_8](end_span).

పుష్ప వివరణ

• రూపం & సువాసన: ప్రతి కొమ్మకు కమ్మని వాసనగల చిన్న పూల గుత్తి ఒకటి ఉండి, ఒత్తిగా ఉండుట వలన మొక్కలు తెల్లని పూల తివాసీవలె కన్పట్టును[span_9](start_span)[span_9](end_span).
• పుష్ప రంగు: తెల్లని పూలతో పాటు కొన్ని రకాలలో పూలు ఊదా, గులాబి, వంగపువ్వు, లేత ఊదా రంగులలో ఉండును[span_10](start_span)[span_10](end_span).
• ముఖ్య రకాలు:
  • మినిమం: అతి పొట్టి రకము (5 cm ఎత్తు), ఒత్తైన పూల తివాసీ వలె ఉండును[span_11](start_span)[span_11](end_span).
  • రాయల్ కార్పెట్: ఊదా ధూమము రంగు పూలు[span_12](start_span)[span_12](end_span).
  • రోసీ-ఓ-డే: ముదురు గులాబి రంగు పూలు[span_13](start_span)[span_13](end_span).
  • స్నోకార్పెట్: తెల్లని పూలు[span_14](start_span)[span_14](end_span).
  • లిటిల్ జెమ్: తెల్లని పూలు[span_15](start_span)[span_15](end_span).
  • పింక్ హీదర్: గులాబి రంగు పూలు[span_16](start_span)[span_16](end_span).
  • వయొలెట్ క్వీన్: ఊదా రంగు పూలు[span_17](start_span)[span_17](end_span).
  • బెంథమై: నూనె తీయుటకు ఉపయోగించే తెల్లపూలు ముందుగా పూయును[span_18](start_span)[span_18](end_span).
  • టెట్రాస్నో డ్రిఫ్ట్: చతుర్గుణాంక రకము, మిగిలిన రకాల కంటే పెద్ద పూగుత్తులతో విపుగా, గుబురుగా పెరుగును[span_19](start_span)[span_19](end_span).

వ్యాప్తి మరియు నివాసం

• స్వస్థలం: యూరప్, పడమటి ఆసియా[span_20](start_span)[span_20](end_span).

సాగు

• అనుకూల ప్రదేశాలు: అలిస్సం పూమళ్లలో, అంచులలో, గుబురుటంచులలో, కిటికీ తొట్టెలలో, వేలాడు తొట్టెలలో, గోడమూలలలో బాగా శోభిల్లును[span_21](start_span)[span_21](end_span). ఆర్తవపు అంచులలో ముందువరుసలో దీనిని పెంచవచ్చును[span_22](start_span)[span_22](end_span). గుడ్డితోటలలోను, తోట బాటలలోనూ, రాళ్లు తాపిన చోట్లనూ, రాళ్ల సందులలోనూ, పొడి గోడపైనను వేయుటకు ఇది సరియైనది[span_23](start_span)[span_23](end_span).
• విత్తనాలు నాటుట: సెప్టెంబరు - అక్టోబరులలో నారు పోసి మరొక నెలకు నాటుదురు[span_24](start_span)[span_24](end_span). మొక్కల నడుమ ఎడము 25–30 cm ఉండవలెను[span_25](start_span)[span_25](end_span).
• విత్తే పద్ధతి: చల్లునప్పుడు ఈ చిన్న విత్తములను ఇసుకతో కలిపినచో ఒక్క సమముగా చల్లుటకు వీలుగును[span_26](start_span)[span_26](end_span).
• పుష్పించు కాలం: మొక్కలు త్వరగానే, సుమారు ఆరు వారములలో పూయును[span_27](start_span)[span_27](end_span). కొండలపై ఫిబ్రవరి - మార్చిలో విత్తవచ్చును[span_28](start_span)[span_28](end_span).

ఉపయోగాలు

• అలంకరణ: వసంతము, వేసవులలో పూయు దుంపల మడిని కప్పుటకును, నిడుకాండపు గులాబీల క్రిందను, బాటల వెంబడిని వేయుటకును ఇది తగినది[span_29](start_span)[span_29](end_span).

మూలాలు

• డాక్టర్ విష్ణు స్వరూప్, "ఏడవ అధ్యాయము – పూవుల వర్ణనము: అలిస్సం", ఉద్యాన పుష్పములు, పుట 29[span_30](start_span)[span_30](end_span)[span_31](start_span)[span_31](end_span).