నేలవేము / Kariyat

From LTRC
Revision as of 09:54, 11 September 2026 by Abhinaya (talk | contribs) (→మూలాలు)
(diff) ← Older revision | Latest revision (diff) | Newer revision → (diff)
నేలవేము / Kariyat
Kingdom Plantae
Division Tracheophytes
Class Magnoliopsida
Order Lamiales
Family Acanthaceae
Genus Andrographis
Scientific Name / Latin Name Andrographis paniculata

నేలవేము (Andrographis paniculata) అకాంథేసి కుటుంబానికి చెందిన ఒక ఏకవార్షిక మొక్క. ఇది సుమారు 1 మీటరు ఎత్తువరకు నిటారుగా పెరిగే ఏకవార్షిక మొక్క. ఆకులు బల్లెమ్ ఆకారంలో ఉంటాయి. దీని ఫలాలు సన్నగా ఉండి బూడిద రంగులో ఉన్న విత్తనాలు కలిగి ఉంటాయి. ఇది తిక్తరసము శీతవీర్యము లఘురూక్ష గుణము మరియు కటువిపాకములను కలిగి ఉంది. ఇది దీపనము కఫపిత్తహర కర్మలను కలిగి ఉంది. దీనిని కామెర్ల రోగుల్లో విరివిగా వాడతారు.

వివిధ భాషల్లో పేర్లు

  • సంస్కృత పేరు: కాలమేఘు, భూనింబ
  • హిందీ పేరు: కాలమేఘ్
  • తెలుగు పేరు: నేలవేము
  • లాటిన్ పేరు: ఆండ్రోగ్రాపిస్ పానికులేటా (బర్బన్ ఫిలియస్) వారిక్ ఎక్స్నీస్
  • కుటుంబము: Acanthaceae
  • ఆంగ్ల పేరు: Kariyat (Green Chiretta)

పోషక విలువలు

  • (ప్రస్తుత పుస్తక పేజీలలో పోషక విలువల వివరాలు ప్రత్యేకంగా పేర్కొనబడలేదు)

ఔషధ ఉపయోగాలు & గుణాలు

  • సాధారణ ఉపయోగాలు: దీనిని జ్వరము, రక్తహీనత, క్రిములు, శోధ, చర్మవ్యాధులు మరియు ప్రణాలలో వాడుదురు.
  • కామెర్లు: నేల వేము రసము 5-10 మి.లీ రోజుకు 3 సార్లు సేవించిన కామెర్లు తగ్గుతాయి. చూర్ణము 1-3 గ్రాములు లేదా క్వాథం (Decocticu) 20-40 మి.లీ వాడిన సరిపోతుంది.
  • జ్వరము: నేల వేముక్వాథం 20-40 మి.లీ సేవించిన సన్నిపాత జ్వరము, శీత జ్వరము అమువాతపు నొప్పులు తొలగుతాయి.
  • లివర్ వ్యాధులలో: నేల వేము రసము లేదా క్వాథం సేవించిన లివర్ మరియు స్లీన్ (ప్లీహము) పెరుగుదల వ్యాధులలో ముఖ్యంగా పెరుగుదల (Enlargement) లో ఉపయుక్తంగా ఉంటుంది.
  • చర్మవ్యాధులు మరియు రక్తం శుభ్రపడుట: నేలవేము క్వాథం త్రాగిన రక్తం శుభ్రపడుతుంది. చర్మ వ్యాధులు నివారించబడతాయి.

జాగ్రత్తలు / ప్రతికూలతలు

  • (ప్రస్తుత పుస్తక పేజీలలో ప్రత్యేకమైన ప్రతికూలతలు పేర్కొనబడలేదు)

మూలాలు

  • పుస్తకం: సంపూర్ణ ఆయుర్వేద వైద్య చికిత్స (పేజీలు: 491-492) - రచయిత: డా|| టి. భిక్షపతి