ద్రాక్ష (Grapes)

ద్రాక్ష (Grapes)

శాస్త్రీయ వర్గీకరణ (Scientific Classification)
రాజ్యము (Kingdom):	Plantae
విభాగము (Division):	Magnoliophyta
తరగతి (Class):	Magnoliopsida
క్రమము (Order):	Vitales
కుటుంబము (Family):	Vitaceae
ప్రజాతి (Genus):	Vitis
జాతి (Species):	V. vinifera
ద్వినామ నామకరణం (Binomial Name)
Vitis vinifera L.

ద్రాక్ష లేదా ద్రాక్షపండ్లు అనేది విటాసి (Vitaceae) కుటుంబానికి చెందిన ఒక ప్రముఖమైన పండ్ల లత లేదా మొక్క. దీని శాస్త్రీయ నామం విటీస్ వినీఫెరా (Vitis vinifera). ద్రాక్ష కేవలం ఆహారంగానే కాకుండా అత్యంత ఆయుర్వేద, ఔషధ గుణాలు కలిగిన పండుగా గుర్తింపు పొందింది.

వివిధ భాషల్లో పేర్లు

• తెలుగు: ద్రాక్షపండ్లు
• సంస్కృతం: మృద్వీకా / గోస్తనీ
• హిందీ: అంగూర్
• లాటిన్: విటీస్ వినీఫెరా లిన్నెయస్
• కుటుంబము: Vitaceae (విటాసి)

రకాలు

ద్రాక్షలో దాదాపు 7-8 రకాలు ప్రధానంగా లభిస్తాయి:

• ధామ్సన్
• సీడ్‌లెస్
• అనాబ్‌షాహి
• భోక్రి
• బెంగుళూరు బ్లూ
• పంధారి సాహిబ్
• కాలే సాహిబ్
• కందారి
• ఇటాలియన్

ఆయుర్వేద గుణాలు

ఆయుర్వేదం ప్రకారం ద్రాక్ష క్రింది గుణాలను కలిగి ఉంటుంది:

• రసం: మధుర రసము
• వీర్యం: శీత వీర్యము
• గుణం: స్నిగ్ధ, గురు, మధుర గుణములు
• విపాకం: మధుర విపాకము
• దోష ప్రభావం: వాత, పిత్త శ్రామకము
• కర్మలు: బృంహణము, వృష్యము, చక్షుష్యము మరియు విరేచనోపగ కర్మలు

పోషక విలువలు

ద్రాక్ష జ్యూస్‌లో నీటి శాతం 82.9% వరకు ఉంటుంది.

ప్రధాన పోషకాలు

• ప్రోటీన్లు: 0.7 గ్రాములు
• కార్బోహైడ్రేట్లు: 16.6 గ్రాములు
• యాష్ (Ash): 0.5 గ్రాములు
• కొవ్వు (Fat): 0.3 గ్రాములు

ఖనిజ లవణాలు (Minerals)

• పొటాషియం: 234 మి.గ్రా
• క్యాల్షియం: 17.1 మి.గ్రా
• ఫాస్పరస్: 15.6 మి.గ్రా
• సోడియం: 1.4 మి.గ్రా
• మెగ్నీషియం: 10.4 మి.గ్రా
• క్లోరిన్: 1.3 మి.గ్రా
• కాపర్: 0.06 మి.గ్రా
• ఐరన్: 3.4 మి.గ్రా
• ఆర్గానిక్ యాసిడ్: 0.26 మి.గ్రా

విటమిన్లు

• విటమిన్ - ఎ: 2 మి.గ్రా
• విటమిన్ - బి1: 40 మై.గ్రా
• రైబోఫ్లేవిన్: 0.19 మి.గ్రా
• నియాసిన్: 0.7 మి.గ్రా
• విటమిన్ - సి: 63 మి.గ్రా

ద్రాక్ష జ్యూస్‌లో విటమిన్ - సి మరియు పొటాషియం అధికంగా ఉంటాయి. ద్రాక్ష ఆకుల్లో ధైమిన్, నియాసిన్, బయోటిన్ మరియు టోకోఫినాల్స్ ఉంటాయి. వీటితో పాటు ఎంజైమ్‌లు, అమైనో యాసిడ్స్, బయోఫ్లేవనాయిడ్స్ సమృద్ధిగా లభిస్తాయి.

ఔషధ ఉపయోగాలు

• రక్త ప్రసరణ & వాపులు: కాపిల్లరీ బ్లీడింగ్, మధుమేహము, రేడియేషన్ గ్రామేజ్, ఎథిరోస్క్లిరోసిస్, గాయాలు మరియు ఇన్ఫ్లమేషన్ నందు అత్యంత ఉపయోగకరము.
• రక్తహీనత & నిరోధక శక్తి: క్యాన్సర్, రక్తహీనత, అధిక రక్తపోటు (హైపర్టెన్షన్), కామెర్లు మొదలైన రోగాల నుండి త్వరగా కోలుకోవడానికి మరియు రోగ నిరోధక శక్తి పెంచడానికి తోడ్పడుతుంది.
• జీర్ణవ్యవస్థ & అవయవాలు: మూత్రం సాఫీగా వెళ్లేలా చేస్తుంది. గుండె, లివర్ మరియు కిడ్నీ రోగులకు మంచిది. ఆకలిని పెంచి, కడుపునొప్పి, దప్పిక, నీరసం, వాంతులను తగ్గిస్తుంది.
• వ్యాధి నివారణ: జ్వరం, దప్పిక, మంట, రక్తపిత్తము, శ్వాస, టీబీ వ్యాధులలో ఉపయోగిస్తారు.
• ప్రత్యేక ఆయుర్వేద చికిత్సలు:
  • ద్రాక్ష ఆకుల రసం తాగితే అతిసారము (విరేచనాలు) తగ్గుతుంది.
  • ద్రాక్ష వేర్ల రసాన్ని కొబ్బరినీళ్లతో కలిపి తాగితే మూత్రం సాఫీగా అవుతుంది.
  • ద్రాక్ష వేర్ల రసం మరియు కొబ్బరి నూనె మిశ్రమాన్ని కంటి వ్యాధుల ప్రణాల్లో (గాయాల్లో) ఉపయోగిస్తారు.
• ఉత్పత్తులు: ద్రాక్ష నుండి జ్యూస్, బ్రాందీ, వైన్‌లతో పాటు ఆయుర్వేదంలో ద్రాక్షారిష్టము, ద్రాక్షాసవము తయారు చేస్తారు.

మూలాలు

• పుస్తకం: సంపూర్ణ ఆయుర్వేద వైద్య చికిత్స (పేజీలు: 485, 486) - రచయిత: డా|| టి. భిక్షపతి