ISBN: Difference between revisions
From LTRC
ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “ISBN” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం |
ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “ISBN” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం |
||
| Line 9: | Line 9: | ||
| ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ | | ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ | ||
|- | |- | ||
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | | ! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ప్రవేశపెట్టినది | ||
| 1970 (1970) | | 1970 (1970) | ||
|- | |- | ||
| Line 25: | Line 25: | ||
|} | |} | ||
'''ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డ్ బుక్ నంబర్''' ('''ISBN''') అనేది ఒక | '''ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డ్ బుక్ నంబర్''' ('''ISBN''') అనేది ఒక సంఖ్యాపరమైన వాణిజ్య [[పుస్తక]] [[గుర్తింపు సంఖ్య]], ఇది ప్రత్యేకంగా ఉండేలా రూపొందించబడింది.<ref group="note">కొన్నిసార్లు, ప్రచురణకర్తలు పొరపాటున ఒకటి కంటే ఎక్కువ శీర్షికలకు ఒకే ISBNని కేటాయిస్తారు—''[[The Ultimate Alphabet]]'' మొదటి ఎడిషన్ మరియు ''The Ultimate Alphabet Workbook'' రెండింటికీ ఒకే ISBN, 0-8050-0076-3 ఉంది. దీనికి విరుద్ధంగా, ఒకే పుస్తకాన్ని అనేక ISBNలతో ప్రచురించవచ్చు: [[Emil and the Detectives|Emil und die Detektive]] యొక్క జర్మన్ రెండవ-భాషా ఎడిషన్ ISBNలు 87-23-90157-8 (డెన్మార్క్), 0-8219-1069-8 (యునైటెడ్ స్టేట్స్), 91-21-15628-X (స్వీడన్), 0-85048-548-7 (యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్) మరియు 3-12-675495-3 (జర్మనీ).</ref><ref group="note">కొన్ని సందర్భాల్లో, సెట్‌గా మాత్రమే విక్రయించే పుస్తకాలు ఒకే ISBNని పంచుకుంటాయి. ఉదాహరణకు, [[Jack Vance#The Vance Integral Edition|Vance Integral Edition]] 44 పుస్తకాల కోసం కేవలం రెండు ISBNలను మాత్రమే ఉపయోగించింది.</ref> ప్రచురణకర్తలు ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ యొక్క అనుబంధ సంస్థ నుండి ISBNలను కొనుగోలు చేస్తారు లేదా పొందుతారు.<ref>[https://www.isbn-international.org/ The International ISBN Agency].</ref> | ||
ISBNని ఒక రచన లేదా శీర్షిక కోసం సాధారణ గుర్తింపు సంఖ్యగా ఉపయోగించలేము. ఒక ప్రచురణ యొక్క ప్రతి ప్రత్యేక ఎడిషన్ మరియు వైవిధ్యానికి వేర్వేరు ISBN కేటాయించబడుతుంది, కానీ ఇప్పటికే ఉన్న అంశం యొక్క సాధారణ పునర్ముద్రణకు కాదు. ఉదాహరణకు, ఒకే [[పుస్తకం]] యొక్క [[ఇ-బుక్]], [[పేపర్‌బ్యాక్]] మరియు [[హార్డ్‌కవర్]] ఎడిషన్‌లకు వేర్వేరు ISBNలు ఉండాలి, కానీ హార్డ్‌కవర్ ఎడిషన్ యొక్క మార్పులేని పునర్ముద్రణ అదే ISBNని కలిగి ఉంటుంది. 2007కి ముందు కేటాయించినట్లయితే ISBN పది అంకెల పొడవు ఉంటుంది, మరియు 1 జనవరి 2007న లేదా ఆ తర్వాత కేటాయించినట్లయితే పదమూడు అంకెల పొడవు ఉంటుంది.<ref group="note" name="conversion">ప్రచురణకర్తలు ఇప్పటికే ఉన్న 10-అంకెల ఫార్మాట్ ISBNలను 13-అంకెల ఫార్మాట్‌లోకి | ISBNని ఒక రచన లేదా శీర్షిక కోసం సాధారణ గుర్తింపు సంఖ్యగా ఉపయోగించలేము. ఒక ప్రచురణ యొక్క ప్రతి ప్రత్యేక ఎడిషన్ మరియు వైవిధ్యానికి వేర్వేరు ISBN కేటాయించబడుతుంది, కానీ ఇప్పటికే ఉన్న అంశం యొక్క సాధారణ పునర్ముద్రణకు కాదు. ఉదాహరణకు, ఒకే [[పుస్తకం]] యొక్క [[ఇ-బుక్]], [[పేపర్‌బ్యాక్]] మరియు [[హార్డ్‌కవర్]] ఎడిషన్‌లకు వేర్వేరు ISBNలు ఉండాలి, కానీ హార్డ్‌కవర్ ఎడిషన్ యొక్క మార్పులేని పునర్ముద్రణ అదే ISBNని కలిగి ఉంటుంది. 2007కి ముందు కేటాయించినట్లయితే ISBN పది అంకెల పొడవు ఉంటుంది, మరియు 1 జనవరి 2007న లేదా ఆ తర్వాత కేటాయించినట్లయితే పదమూడు అంకెల పొడవు ఉంటుంది.<ref group="note" name="conversion">ప్రచురణకర్తలు తమ ప్రచురణ రికార్డులలో ఇప్పటికే ఉన్న 10-అంకెల ఫార్మాట్ ISBNలను 13-అంకెల ఫార్మాట్‌లోకి 1 జనవరి 2007 నాటికి మార్చవలసి వచ్చింది. 'ఇప్పటికే ఉన్న' ప్రచురణల కోసం, కొత్త 13-అంకెల ISBNని ఒక ప్రచురణ పునర్ముద్రించబడినప్పుడు మాత్రమే జోడించాల్సి ఉంటుంది. పరివర్తన కాలంలో, ప్రచురణకర్తలు ప్రచురణ యొక్క టైటిల్ పేజీ వెర్సోలో 10-అంకెలు మరియు 13-అంకెల ISBNలు రెండింటినీ ముద్రించాలని సిఫార్సు చేయబడింది, కానీ 1 జనవరి 2007 తర్వాత వారు 13-అంకెల ISBNని మాత్రమే ముద్రించవలసి వచ్చింది.<ref name="LAC FAQ" /> ISBNని కేటాయించే పద్ధతి దేశాన్ని బట్టి మారుతూ ఉంటుంది, ఇది తరచుగా ఒక దేశంలోని ప్రచురణ పరిశ్రమ ఎంత పెద్దది అనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.</ref> | ||
ISBN గుర్తింపు ఫార్మాట్ యొక్క మొదటి వెర్షన్ 1967లో రూపొందించబడింది, ఇది 1966లో సృష్టించబడిన 9-అంకెల '''స్టాండర్డ్ బుక్ నంబరింగ్''' ('''SBN''') | ISBN గుర్తింపు ఫార్మాట్ యొక్క మొదటి వెర్షన్ 1967లో రూపొందించబడింది, ఇది 1966లో సృష్టించబడిన 9-అంకెల '''స్టాండర్డ్ బుక్ నంబరింగ్''' ('''SBN''')పై ఆధారపడి ఉంటుంది. 10-అంకెల ISBN ఫార్మాట్ [[ఇంటర్నేషనల్ ఆర్గనైజేషన్ ఫర్ స్టాండర్డైజేషన్]] (ISO) ద్వారా అభివృద్ధి చేయబడింది మరియు 1970లో అంతర్జాతీయ ప్రమాణం ISO 2108గా ప్రచురించబడింది (ఏదైనా 9-అంకెల SBNని సున్నాతో ప్రిఫిక్స్ చేయడం ద్వారా 10-అంకెల ISBNగా మార్చవచ్చు). | ||
ప్రైవేట్‌గా ప్రచురించబడిన పుస్తకాలు కొన్నిసార్లు ISBN లేకుండా కనిపిస్తాయి. ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ కొన్నిసార్లు అటువంటి పుస్తకాలకు స్వయంగా ISBNలను కేటాయిస్తుంది.<ref>Bradley, Philip. (1992). [http://www.theindexer.org/files/18-1/18-1_025.pdf Book numbering: The importance of the ISBN]. ''The Indexer''. 18 (1) 25–26. doi:[https://doi.org/10.3828/indexer.1992.18.1.11 10.3828/indexer.1992.18.1.11].</ref> | ప్రైవేట్‌గా ప్రచురించబడిన పుస్తకాలు కొన్నిసార్లు ISBN లేకుండా కనిపిస్తాయి. ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ కొన్నిసార్లు అటువంటి పుస్తకాలకు స్వయంగా ISBNలను కేటాయిస్తుంది.<ref>Bradley, Philip. (1992). [http://www.theindexer.org/files/18-1/18-1_025.pdf Book numbering: The importance of the ISBN]. ''The Indexer''. 18 (1) 25–26. doi:[https://doi.org/10.3828/indexer.1992.18.1.11 10.3828/indexer.1992.18.1.11].</ref> | ||
ఇదే విధమైన మరొక ప్రత్యేక గుర్తింపు కోడ్, [[ | ఇదే విధమైన మరొక ప్రత్యేక గుర్తింపు కోడ్, [[ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డ్ సీరియల్ నంబర్]] (ISSN), [[మ్యాగజైన్]]లు మరియు [[వార్తాపత్రిక]]ల వంటి క్రమానుగత ప్రచురణలను గుర్తిస్తుంది. [[ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డ్ మ్యూజిక్ నంబర్]] (ISMN) [[Sheet music|సంగీత స్కోర్‌లను]] కవర్ చేస్తుంది. | ||
== <span class="anchor" id="SBN"></span> చరిత్ర == | == <span class="anchor" id="SBN"></span> చరిత్ర == | ||
స్టాండర్డ్ బుక్ నంబర్ (SBN) అనేది పుస్తకాలను గుర్తించడానికి తొమ్మిది అంకెల [[కోడ్]] సంఖ్యలను ఉపయోగించే ఒక వాణిజ్య వ్యవస్థ. 1965లో, బ్రిటిష్ పుస్తక విక్రేత మరియు స్టేషనర్లు [[WHSmith]] తమ పుస్తకాల కోసం | స్టాండర్డ్ బుక్ నంబర్ (SBN) అనేది పుస్తకాలను గుర్తించడానికి తొమ్మిది అంకెల [[కోడ్]] సంఖ్యలను ఉపయోగించే ఒక వాణిజ్య వ్యవస్థ. 1965లో, బ్రిటిష్ పుస్తక విక్రేత మరియు స్టేషనర్లు [[WHSmith]] తమ పుస్తకాల కోసం ప్రామాణిక సంఖ్యా వ్యవస్థను అమలు చేయనున్నట్లు ప్రకటించారు.<ref name="history">(20 April 2014). [http://www.isbn.org/ISBN_history ISBN History]. isbn.org.</ref> వారు తమ తరపున పని చేయడానికి కన్సల్టెంట్లను నియమించుకున్నారు, మరియు ఈ వ్యవస్థను [[ట్రినిటీ కాలేజ్ డబ్లిన్]]లో గణాంకశాస్త్ర ఎమెరిటస్ ప్రొఫెసర్ అయిన [[గోర్డాన్ ఫోస్టర్]] రూపొందించారు.<ref name="From Archive.org-4646971">Foster, Gordon. (1966). [http://www.informaticsdevelopmentinstitute.net/isbn.html International Standard Book Numbering (ISBN) System original 1966 report]. informaticsdevelopmentinstitute.net.</ref> [[ఇంటర్నేషనల్ ఆర్గనైజేషన్ ఫర్ స్టాండర్డైజేషన్]] (ISO) టెక్నికల్ కమిటీ ఆన్ డాక్యుమెంటేషన్ బ్రిటిష్ SBNని అంతర్జాతీయ వినియోగం కోసం స్వీకరించాలని కోరింది. ISBN గుర్తింపు ఫార్మాట్ 1967లో యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో [[డేవిడ్ విటేకర్ (ప్రచురణకర్త)|డేవిడ్ విటేకర్]]<ref name="ktieb">(2016). [http://ktieb.org.mt/wp-content/uploads/2016/02/Manwal-ghall-Utenti-tal-ISBN-Maltese.pdf Manwal ghall-Utenti tal-ISBN]. 5. Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb. ISBN 978-99957-889-4-0.</ref><ref>Charkin, Richard. (17 July 2015). [https://internationalpublishers.org/it-was-an-idea-whose-time-had-come-david-whitaker-on-the-birth-of-isbn/ 'It was an idea whose time had come.' David Whitaker on the birth of ISBN]. ''[[ఇంటర్నేషనల్ పబ్లిషర్స్ అసోసియేషన్]]''.</ref> ("ISBN పితామహుడు"గా పరిగణించబడతారు)<ref name="niso.org">(July 1996). [http://www.niso.org/apps/group_public/download.php/6294/ISQ_vol8_no3_July1996.pdf Emery Koltay, David Whitaker Named NISO Fellows]. ''Information Standards Quarterly''. 8 (3) 12–13.</ref> మరియు 1968లో యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో ఎమెరీ కోల్టే<ref name="ktieb" /> (తరువాత U.S. ISBN ఏజెన్సీ [[R. R. Bowker]] డైరెక్టర్ అయ్యారు) ద్వారా రూపొందించబడింది.<ref name="niso.org" /><ref>US ISBN Agency. [http://commerce.bowker.com/standards/home/isbn/about_information_standards.asp Bowker.com – Products]. Commerce.bowker.com.</ref><ref>Gregory, Daniel. [http://www.printrs.com/isbn.htm ISBN]. PrintRS.</ref> | ||
10-అంకెల ISBN | 10-అంకెల ISBN ఫార్మాట్ ISO ద్వారా అభివృద్ధి చేయబడింది మరియు 1970లో అంతర్జాతీయ ప్రమాణం ISO 2108గా ప్రచురించబడింది.<ref name="history" /><ref name="ktieb" /> యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ 1974 వరకు తొమ్మిది అంకెల SBN కోడ్‌ను ఉపయోగించడం కొనసాగించింది. ISO అంతర్జాతీయ ISBN ఏజెన్సీని ప్రపంచవ్యాప్తంగా ISBN కోసం [[రిజిస్ట్రేషన్ అథారిటీ]]గా నియమించింది మరియు ISBN ప్రమాణం ISO టెక్నికల్ కమిటీ 46/సబ్-కమిటీ 9 [[TC 46/SC 9]] నియంత్రణలో అభివృద్ధి చేయబడింది. ISO ఆన్-లైన్ సౌకర్యం 1978 నుండి మాత్రమే సూచిస్తుంది.<ref>[https://www.iso.org/standard/6898.html ISO 2108:1978]. ISO.</ref> | ||
ఒక SBNని "0" అంకెను ప్రిఫిక్స్ చేయడం ద్వారా ISBNగా మార్చవచ్చు. ఉదాహరణకు, 1965లో హోడర్ ప్రచురించిన ''[[The Guv'nor and Other Short Stories|Mr. J. G. Reeder Returns]]'' యొక్క రెండవ ఎడిషన్, "SBN 340 01381 8"ని కలిగి ఉంది, ఇక్కడ "340" | ఒక SBNని "0" అంకెను ప్రిఫిక్స్ చేయడం ద్వారా ISBNగా మార్చవచ్చు. ఉదాహరణకు, 1965లో హోడర్ ప్రచురించిన ''[[The Guv'nor and Other Short Stories|Mr. J. G. Reeder Returns]]'' యొక్క రెండవ ఎడిషన్, "SBN 340 01381 8"ని కలిగి ఉంది, ఇక్కడ "340" [[ప్రచురణకర్త]]ని సూచిస్తుంది, "01381" ప్రచురణకర్త కేటాయించిన సీరియల్ నంబర్, మరియు "8" అనేది [[చెక్ డిజిట్]]. సున్నాతో ప్రిఫిక్స్ చేయడం ద్వారా, దీనిని 0-340-01381-8గా మార్చవచ్చు; చెక్ డిజిట్‌ను మళ్లీ లెక్కించాల్సిన అవసరం లేదు. [[Ballantine Books]] వంటి కొన్ని ప్రచురణకర్తలు, కొన్నిసార్లు 12-అంకెల SBNలను ఉపయోగిస్తారు, ఇక్కడ చివరి మూడు అంకెలు పుస్తకం యొక్క ధరను సూచిస్తాయి;<ref>[https://archive.org/search.php?query=%22SBN+345%22&sin=TXT Internet Archive Search: "SBN 345"]. ''archive.org''.</ref> ఉదాహరణకు, ''Woodstock Handmade Houses'' 345-24223-8-595 యొక్క 12-అంకెల స్టాండర్డ్ బుక్ నంబర్‌ను కలిగి ఉంది (చెల్లుబాటు అయ్యే SBN: 345-24223-8, ISBN: 0-345-24223-8),<ref>Haney, Robert. (1974). [https://archive.org/details/woodstockhandmad00robe Woodstock handmade houses]. Ballantine Books. ISBN 0-345-24223-8.</ref> మరియు దీని ధర 5.95.<ref>(1974). [https://archive.org/details/woodstockhandmad00robe/page/n3/mode/2up Woodstock Handmade Houses]. Ballantine. ISBN 978-0-345-24223-5.</ref> | ||
1 జనవరి 2007 నుండి, ISBNలు పదమూడు అంకెలను కలిగి ఉన్నాయి, ఈ ఫార్మాట్ 13 అంకెలు కలిగిన "[[Bookland]]" [[ | 1 జనవరి 2007 నుండి, ISBNలు పదమూడు అంకెలను కలిగి ఉన్నాయి, ఈ ఫార్మాట్ 13 అంకెలు కలిగిన "[[Bookland]]" [[యూరోపియన్ ఆర్టికల్ నంబర్]]లతో అనుకూలంగా ఉంటుంది.<ref name="LAC FAQ">(May 31, 2005). [http://www.lac-bac.gc.ca/iso/tc46sc9/isbn.htm Frequently Asked Questions about the new ISBN standard]. ''ISO TC 46/SC 9''.</ref> 2016 నుండి, చైనా యొక్క [[జనరల్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ ఆఫ్ ప్రెస్ అండ్ పబ్లికేషన్|అడ్మినిస్ట్రేషన్ ఆఫ్ ప్రెస్ అండ్ పబ్లికేషన్]] ద్వారా [[మొబైల్ గేమ్]]లను గుర్తించడానికి కూడా ISBNలు ఉపయోగించబడుతున్నాయి.<ref>Tang, AnJie Broad Law Firm-Tracey. (2020-03-09). [https://www.lexology.com/library/detail.aspx?g=9bd9f253-2a5e-4a35-8130-4bf1e6876e3c China Game Regulatory Authority Seeks to Tighten Game License Rules]. ''Lexology''.</ref> 2018లో ఈ సంఖ్యల జారీపై విధించిన నిషేధం ప్రచురణకర్తలు చైనాలో కొత్త గేమ్లను మానిటైజ్ చేయకుండా కొన్ని నెలల పాటు నిరోధించింది, ఇది దేశంలోని వీడియో గేమ్ పరిశ్రమను గణనీయంగా ప్రభావితం చేసింది.<ref>[https://www.bbc.com/news/business-46688858 China approves first video games after nine-month freeze]. ''BBC News''.</ref> | ||
[[ | [[యునైటెడ్ స్టేట్స్]], 2020లో 3.9 మిలియన్ల రిజిస్టర్డ్ ISBNలతో, 2020లో ISBN గుర్తింపు సంఖ్యను ఉపయోగించే అతిపెద్ద దేశంగా నిలిచింది, ఆ తర్వాత [[దక్షిణ కొరియా]] (329,582), [[జర్మనీ]] (284,000), [[చైనా]] (263,066), [[యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్|UK]] (188,553) మరియు [[ఇండోనేషియా]] (144,793) ఉన్నాయి. 2020 నాటికి యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో రిజిస్టర్ చేయబడిన లైఫ్‌టైమ్ ISBNలు 39 మిలియన్లకు పైగా ఉన్నాయి.<ref>(2022). [https://www.wipo.int/publications/en/details.jsp?id=4616&plang=EN The Global Publishing Industry in 2020]. [[WIPO]]. doi:[https://doi.org/10.34667/tind.46277 10.34667/tind.46277].</ref> | ||
== అవలోకనం == | == అవలోకనం == | ||
ప్రచురణ యొక్క ప్రతి ఎడిషన్ మరియు వైవిధ్యానికి (పునర్ముద్రణలు మినహా) ప్రత్యేక ISBN కేటాయించబడుతుంది. ఉదాహరణకు, ఒకే పుస్తకం యొక్క ఇ-బుక్, [[ | ఒక ప్రచురణ యొక్క ప్రతి ఎడిషన్ మరియు వైవిధ్యానికి (పునర్ముద్రణలు మినహా) ప్రత్యేక ISBN కేటాయించబడుతుంది. ఉదాహరణకు, ఒకే పుస్తకం యొక్క ఇ-బుక్, [[ఆడియోబుక్]], పేపర్‌బ్యాక్ మరియు హార్డ్‌కవర్ ఎడిషన్‌లకు వేర్వేరు ISBN కేటాయించబడాలి.<ref name="7th edition Users' Manual" /> ఎలక్ట్రానిక్ ప్రచురణ యొక్క ISBNని తరచుగా "[[wikt:eISBN|eISBN]]" అని పిలుస్తారు;<ref>Kinsher, Philip. (2023-06-28). [https://blog.bookbaby.com/how-to-self-publish/ebooks/do-you-need-an-isbn-for-an-ebook Do You Need an ISBN for an eBook?]. ''BookBaby Blog''.</ref><ref>[https://support.google.com/books/partner/answer/3394229?hl=en eISBN]. ''Google Play Books Partner Center Help''.</ref> అయితే, డాక్యుమెంటేషన్‌లో అటువంటి సంజ్ఞామానం లేదు. ఒక ప్రచురణ ఎలక్ట్రానిక్ లేదా ప్రింట్ అనేది ISBN నుండి మాత్రమే ఊహించలేము. 1 జనవరి 2007న లేదా ఆ తర్వాత కేటాయించినట్లయితే ISBN పదమూడు అంకెల పొడవు ఉంటుంది, మరియు 2007కి ముందు కేటాయించినట్లయితే పది అంకెల పొడవు ఉంటుంది.<ref group="note" name="conversion" /><ref name="LAC FAQ" /> ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డ్ బుక్ నంబర్ నాలుగు భాగాలను (10-అంకెల ISBN అయితే) లేదా ఐదు భాగాలను (13-అంకెల ISBN కోసం) కలిగి ఉంటుంది. | ||
ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ యొక్క అధికారిక వినియోగదారు మాన్యువల్ యొక్క సెక్షన్ 5<ref name="7th edition Users' Manual" /> 13-అంకెల ISBN యొక్క నిర్మాణాన్ని ఈ క్రింది విధంగా వివరిస్తుంది: | ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ యొక్క అధికారిక వినియోగదారు మాన్యువల్ యొక్క సెక్షన్ 5<ref name="7th edition Users' Manual" /> 13-అంకెల ISBN యొక్క నిర్మాణాన్ని ఈ క్రింది విధంగా వివరిస్తుంది: | ||
# 13-అంకెల ISBN కోసం, ఒక ప్రిఫిక్స్ ఎలిమెంట్ – ఒక ''[[GS1]] ప్రిఫిక్స్'': ఇప్పటివరకు 978 లేదా 979 GS1 ద్వారా | # 13-అంకెల ISBN కోసం, ఒక ప్రిఫిక్స్ ఎలిమెంట్ – ఒక ''[[GS1]] ప్రిఫిక్స్'': ఇప్పటివరకు 978 లేదా 979 GS1 ద్వారా అందుబాటులోకి వచ్చాయి, | ||
# ''రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఎలిమెంట్'' (భాషా-భాగస్వామ్య దేశాల సమూహం, వ్యక్తిగత దేశం లేదా భూభాగం), | # ''రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఎలిమెంట్'' (భాషా-భాగస్వామ్య దేశాల సమూహం, వ్యక్తిగత దేశం లేదా భూభాగం), | ||
# ''రిజిస్ట్రెంట్'' ఎలిమెంట్, | # ''రిజిస్ట్రెంట్'' ఎలిమెంట్, | ||
# ''ప్రచురణ ఎలిమెంట్'', మరియు | # ''ప్రచురణ ఎలిమెంట్'', మరియు | ||
# ఒక ''[[ | # ఒక ''[[చెక్సమ్]] క్యారెక్టర్'' లేదా [[చెక్ డిజిట్]]. | ||
13-అంకెల ISBNని దాని భాగాలుగా (''ప్రిఫిక్స్ ఎలిమెంట్'', ''రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్'', ''రిజిస్ట్రెంట్'', ''ప్రచురణ'' మరియు ''చెక్ డిజిట్'') విభజించవచ్చు, మరియు ఇలా చేసినప్పుడు భాగాలను [[ | 13-అంకెల ISBNని దాని భాగాలుగా (''ప్రిఫిక్స్ ఎలిమెంట్'', ''రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్'', ''రిజిస్ట్రెంట్'', ''ప్రచురణ'' మరియు ''చెక్ డిజిట్'') విభజించవచ్చు, మరియు ఇలా చేసినప్పుడు భాగాలను [[హైఫన్]]లు లేదా ఖాళీలతో వేరు చేయడం ఆచారం. 10-అంకెల ISBN యొక్క భాగాలను (''రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్'', ''రిజిస్ట్రెంట్'', ''ప్రచురణ'' మరియు ''చెక్ డిజిట్'') కూడా హైఫన్లు లేదా ఖాళీలతో వేరు చేస్తారు. ఇచ్చిన ISBNని ఎలా సరిగ్గా వేరు చేయాలో తెలుసుకోవడం సంక్లిష్టమైనది, ఎందుకంటే చాలా భాగాలు స్థిరమైన అంకెల సంఖ్యను ఉపయోగించవు.<ref group="note">ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ యొక్క ''ISBN యూజర్స్ మాన్యువల్'' ఇలా చెబుతోంది: "పది అంకెల సంఖ్య వేర్వేరు పొడవు గల నాలుగు భాగాలుగా విభజించబడింది, వీటిని హైఫన్లు లేదా ఖాళీల ద్వారా స్పష్టంగా వేరు చేయాలి", అయితే అంతర్గత డేటా ప్రాసెసింగ్ కోసం సెపరేటర్లను వదిలివేయడం అనుమతించబడుతుంది. ఒకవేళ ఉంటే, హైఫన్లు సరిగ్గా ఉంచాలి.<ref name="range_file_generation">(2014). [https://www.isbn-international.org/range_file_generation ISBN Ranges]. ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ.</ref> హైఫనేషన్ కోసం అసలు నిర్వచనం 220 కంటే ఎక్కువ వేర్వేరు రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఎలిమెంట్లను కలిగి ఉంది, ప్రతి ఒక్కటి రిజిస్ట్రెంట్ ఎలిమెంట్ పొడవు కోసం కొన్ని నుండి అనేక పరిధులుగా విభజించబడింది (మొత్తం 1,000 కంటే ఎక్కువ). ఏజెన్సీ వారీగా జాబితా చేయబడిన పరిధులను నిర్వచించే పత్రం 29 పేజీలు.</ref> [[లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్]] మరియు ISBNBarcode.org అందించిన ISBN కన్వర్టర్ వంటి ఆన్‌లైన్ సాధనాలు హైఫనేషన్‌లో సహాయపడతాయి మరియు ప్రామాణిక బార్‌కోడ్‌లను రూపొందించగలవు.<ref>[https://www.loc.gov/programs/preassigned-control-number/isbn-converter/ ISBN Converter]. ''[[లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్]]''.</ref><ref>[https://isbnbarcode.org/ ISBN Barcode Generator - Professional ISBN Barcodes]. ''isbnbarcode.org''.</ref> | ||
=== జారీ ప్రక్రియ <span class="anchor" id="How ISBNs are issued"></span> === | === జారీ ప్రక్రియ <span class="anchor" id="How ISBNs are issued"></span> === | ||
ISBN జారీ అనేది దేశానికి | ISBN జారీ అనేది దేశానికి సంబంధించినది, అంటే ISBNలు ప్రచురణ భాషతో సంబంధం లేకుండా ఆ దేశం లేదా భూభాగానికి బాధ్యత వహించే ISBN రిజిస్ట్రేషన్ ఏజెన్సీ ద్వారా జారీ చేయబడతాయి. ఏదైనా నిర్దిష్ట దేశానికి కేటాయించిన ISBNల పరిధులు సంబంధిత దేశం యొక్క ప్రచురణ ప్రొఫైల్ ఆధారంగా ఉంటాయి, కాబట్టి పుస్తకాల సంఖ్య మరియు చురుకుగా ఉన్న ప్రచురణకర్తల సంఖ్య, రకం మరియు పరిమాణాన్ని బట్టి పరిధులు మారుతూ ఉంటాయి. కొన్ని ISBN రిజిస్ట్రేషన్ ఏజెన్సీలు జాతీయ లైబ్రరీలలో లేదా సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖలలో ఉంటాయి మరియు అందువల్ల తమ సేవలకు మద్దతు ఇవ్వడానికి ప్రభుత్వం నుండి నేరుగా నిధులను పొందవచ్చు. ఇతర సందర్భాల్లో, ISBN రిజిస్ట్రేషన్ సేవ ప్రభుత్వ నిధులు లేని బిబ్లియోగ్రాఫిక్ డేటా ప్రొవైడర్ల వంటి సంస్థల ద్వారా అందించబడుతుంది.<ref>(17 April 2013). [http://www.bac-lac.gc.ca/eng/services/isbn-canada/Pages/isbn-canada.aspx ISBN Canada]. [[లైబ్రరీ అండ్ ఆర్కైవ్స్ కెనడా|LAC]].</ref> | ||
ISBN ఏజెన్సీల పూర్తి డైరెక్టరీ ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ వెబ్‌సైట్‌లో అందుబాటులో ఉంది.<ref name=FindAnAgency>[https://www.isbn-international.org/agencies Find an agency]. '' | ISBN ఏజెన్సీల పూర్తి డైరెక్టరీ ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ వెబ్‌సైట్‌లో అందుబాటులో ఉంది.<ref name=FindAnAgency>[https://www.isbn-international.org/agencies Find an agency]. ''ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ''.</ref> కొన్ని దేశాల జాబితా క్రింద ఇవ్వబడింది: | ||
* ఆస్ట్రేలియా – | * ఆస్ట్రేలియా – థోర్ప్-బౌకర్<ref>[https://www.myidentifiers.com.au/isbn/US_isbn_agency About the Australian ISBN Agency]. [[R. R. Bowker|THORPE-Bowker]] | Identifier Services.</ref><ref>[https://www.myidentifiers.com.au/isbn/main ISBN]. Thorpe-Bowker Identifier Services.</ref> | ||
* బ్రెజిల్ – [[ | * బ్రెజిల్ – [[నేషనల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ బ్రెజిల్]];<ref name="ISBN BR OLD">[http://www.isbn.bn.br/website/tabela-de-precos Tabela de preços dos serviços]. [[నేషనల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ బ్రెజిల్|Biblioteca Nacional do Brasil]].</ref> (28 ఫిబ్రవరి 2020 వరకు)<ref name="isbn-international.org">[https://www.isbn-international.org/content/changes-arrangements-isbn-brazil/333 Changes in arrangements for ISBN in Brazil].</ref> | ||
* బ్రెజిల్ – [[Câmara Brasileira do Livro]]<ref name="ISBN BR">[http://www.isbn.org.br/ ISBN Brasil].</ref> (1 మార్చి 2020 నుండి)<ref name="isbn-international.org"/> | * బ్రెజిల్ – [[Câmara Brasileira do Livro]]<ref name="ISBN BR">[http://www.isbn.org.br/ ISBN Brasil].</ref> (1 మార్చి 2020 నుండి)<ref name="isbn-international.org"/> | ||
* కెనడా – ఇంగ్లీష్ [[ | * కెనడా – ఇంగ్లీష్ [[లైబ్రరీ అండ్ ఆర్కైవ్స్ కెనడా]], ఒక ప్రభుత్వ ఏజెన్సీ; ఫ్రెంచ్ [[Bibliothèque et Archives nationales du Québec]]; | ||
* కరేబియన్ కమ్యూనిటీ (CARICOM) సెక్రటేరియట్<ref name="ISBN in CARICOM">Staff writer. (2016). [https://isbn.caricom.org/ Regional ISBN Agency – CARICOM]. ''www.caricom.org''.</ref><ref name=FindAnAgency /> కరేబియన్ ప్రాంతంలోని అనేక సభ్య దేశాల కోసం '976' | * కరేబియన్ కమ్యూనిటీ (CARICOM) సెక్రటేరియట్<ref name="ISBN in CARICOM">Staff writer. (2016). [https://isbn.caricom.org/ Regional ISBN Agency – CARICOM]. ''www.caricom.org''.</ref><ref name=FindAnAgency /> కరేబియన్ ప్రాంతంలోని అనేక సభ్య దేశాల కోసం '976' యొక్క భాగస్వామ్య ISBNని నిర్వహిస్తుంది. | ||
* కొలంబియా – Cámara Colombiana del Libro, ఒక NGO | * కొలంబియా – Cámara Colombiana del Libro, ఒక NGO | ||
* హాంకాంగ్ – బుక్స్ రిజిస్ట్రేషన్ ఆఫీస్ (BRO), [[ | * హాంకాంగ్ – బుక్స్ రిజిస్ట్రేషన్ ఆఫీస్ (BRO), [[హాంకాంగ్ పబ్లిక్ లైబ్రరీస్]] కింద<ref>[https://www.hkpl.gov.hk/en/about-us/services/book-registration/introduction.html Introduction to Books Registration]. [[హాంకాంగ్ పబ్లిక్ లైబ్రరీస్|HKPL]].</ref> | ||
* హంగేరీ – Országos Széchényi Könyvtár ([[ | * హంగేరీ – Országos Széchényi Könyvtár ([[నేషనల్ సెచెనీ లైబ్రరీ]]) | ||
* ఐస్లాండ్ – Landsbókasafn ([[ | * ఐస్లాండ్ – Landsbókasafn ([[నేషనల్ అండ్ యూనివర్శిటీ లైబ్రరీ ఆఫ్ ఐస్లాండ్]]) | ||
* ఇండియా – [[ | * ఇండియా – [[రాజా రామ్మోహన్ రాయ్ నేషనల్ ఏజెన్సీ ఫర్ ISBN]] (బుక్ ప్రమోషన్ అండ్ కాపీరైట్ డివిజన్), డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ హయ్యర్ ఎడ్యుకేషన్ కింద, [[మినిస్ట్రీ ఆఫ్ హ్యూమన్ రిసోర్స్ డెవలప్‌మెంట్]]లో ఒక భాగం<ref>(7 April 2016). [http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=138686 Union HRD Minister Smt. Smriti Zubin Irani Launches ISBN Portal]. [[మినిస్ట్రీ ఆఫ్ హ్యూమన్ రిసోర్స్ డెవలప్‌మెంట్|MHRD]].</ref> | ||
* ఇజ్రాయెల్ – ది ఇజ్రాయెల్ సెంటర్ ఫర్ లైబ్రరీస్<ref>(7 April 2015). [https://www.icl.org.il/isbn-eng What is an ISBN ?]. ''ICL – מרכז הספר והספריות''.</ref> | * ఇజ్రాయెల్ – ది ఇజ్రాయెల్ సెంటర్ ఫర్ లైబ్రరీస్<ref>(7 April 2015). [https://www.icl.org.il/isbn-eng What is an ISBN ?]. ''ICL – מרכז הספר והספריות''.</ref> | ||
* ఇటలీ – ''EDISER srl'', ''Associazione Italiana Editori'' (ఇటాలియన్ పబ్లిషర్స్ అసోసియేషన్) యాజమాన్యంలో ఉంది<ref>[http://www.isbn.it/LAGENZIA.aspx ISBN – Chi siamo e contatti]. EDISER srl.</ref><ref name="ediser-tariffs">[https://www.isbn.it/TARIFFE.aspx ISBN – Tariffe Servizi ISBN]. EDISER srl.</ref> | * ఇటలీ – ''EDISER srl'', ''Associazione Italiana Editori'' (ఇటాలియన్ పబ్లిషర్స్ అసోసియేషన్) యాజమాన్యంలో ఉంది<ref>[http://www.isbn.it/LAGENZIA.aspx ISBN – Chi siamo e contatti]. EDISER srl.</ref><ref name="ediser-tariffs">[https://www.isbn.it/TARIFFE.aspx ISBN – Tariffe Servizi ISBN]. EDISER srl.</ref> | ||
* కెన్యా – [[ | * కెన్యా – [[నేషనల్ లైబ్రరీ సర్వీస్ ఆఫ్ కెన్యా|నేషనల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ కెన్యా]] | ||
* | * లాట్వియా – [[లాట్వియన్ ISBN ఏజెన్సీ]] | ||
* లెబనాన్ – [[ | * లెబనాన్ – [[లెబనీస్ ISBN ఏజెన్సీ]] | ||
* మాల్దీవులు – ది నేషనల్ బ్యూరో ఆఫ్ క్లాసిఫికేషన్ (NBC) | * మాల్దీవులు – ది నేషనల్ బ్యూరో ఆఫ్ క్లాసిఫికేషన్ (NBC) | ||
* మాల్టా – ది [[ | * మాల్టా – ది [[నేషనల్ బుక్ కౌన్సిల్]] (Il-Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb)<ref>(2016). [http://ktieb.org.mt/?page_id=22 ISBN]. Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb.</ref><ref>(2016). [http://ktieb.org.mt/wp-content/uploads/2016/02/Manwal-ghall-Utenti-tal-ISBN-Maltese.pdf Manwal ghall-Utenti tal-ISBN]. 1–40. Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb. ISBN 978-99957-889-4-0.</ref><ref>(23 January 2015). [https://govcms.gov.mt/en/Government/Government%20Gazette/Documents/2015/01/Government%20Gazette%20-%2023%20January.pdf Gazzetta tal-Gvern ta' Malta]. ''Government Gazette''. 582.</ref> | ||
* మొరాకో – ది నేషనల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ మొరాకో | * మొరాకో – ది నేషనల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ మొరాకో | ||
* న్యూజిలాండ్ – | * న్యూజిలాండ్ – [[నేషనల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ న్యూజిలాండ్]]<ref name=NLNZ>[http://natlib.govt.nz/publishers-and-authors/isbns-issns-and-ismns ISBNs, ISSNs, and ISMNs]. [[నేషనల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ న్యూజిలాండ్]].</ref> | ||
* నైజీరియా – [[ | * నైజీరియా – [[నేషనల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ నైజీరియా]] | ||
* పాకిస్తాన్ – [[ | * పాకిస్తాన్ – [[నేషనల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ పాకిస్తాన్]] | ||
* ఫిలిప్పీన్స్ – [[ | * ఫిలిప్పీన్స్ – [[నేషనల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ ది ఫిలిప్పీన్స్]]<ref>[http://web.nlp.gov.ph/nlp/?q=node%2F645 International Standard Book Number]. [[నేషనల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ ది ఫిలిప్పీన్స్|NLP]].</ref> | ||
* సౌత్ ఆఫ్రికా – [[ | * సౌత్ ఆఫ్రికా – [[నేషనల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ సౌత్ ఆఫ్రికా]] | ||
* స్పెయిన్ – స్పానిష్ ISBN ఏజెన్సీ (స్పానిష్: ''Agencia del ISBN'')<ref>[https://www.agenciaisbn.es/web/index.php Agencia del ISBN]. ''www.agenciaisbn.es''.</ref> | * స్పెయిన్ – స్పానిష్ ISBN ఏజెన్సీ (స్పానిష్: ''Agencia del ISBN'')<ref>[https://www.agenciaisbn.es/web/index.php Agencia del ISBN]. ''www.agenciaisbn.es''.</ref> | ||
* టర్కీ – జనరల్ డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ లైబ్రరీస్ అండ్ పబ్లికేషన్స్, [[ | * టర్కీ – జనరల్ డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ లైబ్రరీస్ అండ్ పబ్లికేషన్స్, [[మినిస్ట్రీ ఆఫ్ కల్చర్ అండ్ టూరిజం (టర్కీ)|మినిస్ట్రీ ఆఫ్ కల్చర్]] యొక్క ఒక శాఖ<ref>[http://ekygm.gov.tr/isbn.html ISBN – Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü OS]. ''ekygm.gov.tr''.</ref> | ||
* యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ మరియు రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఐర్లాండ్ – ''Nielsen Book Services Ltd'', [[NielsenIQ|NIQ]]లో భాగం<ref>[https://www.nielsenisbnstore.com/ Nielsen UK ISBN Agency]. Nielsen UK ISBN Agency.</ref> | * యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ మరియు రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఐర్లాండ్ – ''Nielsen Book Services Ltd'', [[NielsenIQ|NIQ]]లో భాగం<ref>[https://www.nielsenisbnstore.com/ Nielsen UK ISBN Agency]. Nielsen UK ISBN Agency.</ref> | ||
* యునైటెడ్ స్టేట్స్ – [[R. R. Bowker]]<ref name="ktieb"/><ref>(8 March 2013). [http://www.bowker.com/en-US/products/servident_isbn.shtml Bowker – ISBN]. R. R. Bowker.</ref> | * యునైటెడ్ స్టేట్స్ – [[R. R. Bowker]]<ref name="ktieb"/><ref>(8 March 2013). [http://www.bowker.com/en-US/products/servident_isbn.shtml Bowker – ISBN]. R. R. Bowker.</ref> | ||
| Line 94: | Line 94: | ||
Registration Group identifier | Registration Group identifier | ||
ISBN format | ISBN format | ||
ISBN [[list of ISBN identifier groups|రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఎలిమెంట్]] అనేది 1- నుండి 5-అంకెల సంఖ్య, ఇది ఒకే ప్రిఫిక్స్ | ISBN [[list of ISBN identifier groups|రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఎలిమెంట్]] అనేది 1- నుండి 5-అంకెల సంఖ్య, ఇది ఒకే ప్రిఫిక్స్ ఎలిమెంట్‌లో చెల్లుబాటు అవుతుంది (అంటే 978 లేదా 979లో ఒకటి),<ref name="7th edition Users' Manual" /> మరియు "978-1-..." వంటి హైఫన్ల మధ్య వేరు చేయవచ్చు. రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూపులు ప్రధానంగా 978 ప్రిఫిక్స్ ఎలిమెంట్‌లో కేటాయించబడ్డాయి – చాలా వరకు 10-అంకెల ISBN నుండి వారసత్వంగా పొందబడ్డాయి.(ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ, మీకు కావలసిన ఫార్మాట్‌ను ఎంచుకుని, జనరేట్ బటన్‌పై క్లిక్ చేయండి) 978-ప్రిఫిక్స్ ఎలిమెంట్‌లోని ఏక-అంకెల రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూపులు: ఇంగ్లీష్ మాట్లాడే దేశాలకు 0 లేదా 1; ఫ్రెంచ్ మాట్లాడే దేశాలకు 2; జర్మన్ మాట్లాడే దేశాలకు 3; జపాన్‌కు 4; రష్యన్ మాట్లాడే దేశాలకు 5; మరియు పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనాకు 7. ఉదాహరణ 5-అంకెల రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూపులు భూటాన్ కోసం 99936 మరియు 99980. | ||
మార్చి 2026 నాటికి, కేటాయించిన రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూపులు: 0–5, 600–634, 65, 69990, 7, 80–94, 950–989, 9905–9989, మరియు 99901–99998.<ref>గ్రూప్ ఐడెంటిఫైయర్ల పూర్తి జాబితాను చూడండి, ( | మార్చి 2026 నాటికి, కేటాయించిన రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూపులు: 0–5, 600–634, 65, 69990, 7, 80–94, 950–989, 9905–9989, మరియు 99901–99998.<ref>గ్రూప్ ఐడెంటిఫైయర్ల పూర్తి జాబితాను చూడండి, (ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ, ISBN.org కొన్నిసార్లు వాటిని ''గ్రూప్ నంబర్లు'' అని పిలుస్తుంది. వారి ఐడెంటిఫైయర్ల పట్టిక ఇప్పుడు ''ISBN ప్రిఫిక్స్ పరిధుల''ను సూచిస్తుంది, వీటిని గ్రూప్ ఐడెంటిఫైయర్ పరిధులుగా భావించాలి)</ref> అరుదైన భాషలలో ప్రచురించబడిన పుస్తకాలు సాధారణంగా పొడవైన గ్రూప్ ఎలిమెంట్లను కలిగి ఉంటాయి.<ref>Hailman, Jack Parker. (2008). "Coding and redundancy: man-made and animal-evolved signals". 209. హార్వర్డ్ యూనివర్శిటీ ప్రెస్. ISBN 978-0-674-02795-4.</ref> | ||
979 ప్రిఫిక్స్ | 979 ప్రిఫిక్స్ ఎలిమెంట్‌లోని, రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ 0 అనేది [[ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డ్ మ్యూజిక్ నంబర్]] (ISMN)లతో అనుకూలత కోసం కేటాయించబడింది, కానీ ఇటువంటి వాటికి ISBN కేటాయించబడదు.<ref name="6th edition Users' Manual">(2012). [https://www.isbn-international.org/sites/default/files/ISBN%20Manual%202012%20-corr.pdf ISBN Users' Manual, International Edition]. 23. International ISBN Agency. ISBN 978-92-95055-02-5.</ref> 979 ప్రిఫిక్స్ ఎలిమెంట్‌లో కేటాయించబడిన రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూపులు: యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆఫ్ అమెరికాకు 8, ఫ్రాన్స్‌కు 10, రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కొరియాకు 11, మరియు ఇటలీకి 12.<ref name="C4WDefault-5691881">International ISBN Agency. (5 December 2014). [https://www.isbn-international.org/export_rangemessagebyprefix.pdf International ISBN Agency – Range Message (pdf sorted by prefix)]. ''isbn-international.org''. 29.</ref> | ||
అసలైన 9-అంకెల స్టాండర్డ్ బుక్ నంబర్ (SBN)కి రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఐడెంటిఫైయర్ లేదు, కానీ 9-అంకెల SBNకి ముందు సున్నాను చేర్చడం ద్వారా చెల్లుబాటు అయ్యే 10-అంకెల ISBN ఏర్పడుతుంది. | |||
=== రిజిస్ట్రెంట్ ఎలిమెంట్ === | === రిజిస్ట్రెంట్ ఎలిమెంట్ === | ||
జాతీయ ISBN ఏజెన్సీ రిజిస్ట్రెంట్ ఎలిమెంట్‌ను ([[cf.]] [[:Category:ISBN agencies]]) మరియు ఆ రిజిస్ట్రెంట్ ఎలిమెంట్‌లోని ISBNల | జాతీయ ISBN ఏజెన్సీ, రిజిస్ట్రెంట్ ఎలిమెంట్‌ను ([[cf.]] [[:Category:ISBN agencies]]) మరియు ఆ రిజిస్ట్రెంట్ ఎలిమెంట్‌లోని ISBNల శ్రేణిని ప్రచురణకర్తకు కేటాయిస్తుంది; ఆ తర్వాత ప్రచురణకర్త తన ప్రతి పుస్తకానికి ఒక ISBNని కేటాయిస్తారు. చాలా దేశాలలో, ఒక పుస్తక ప్రచురణకర్త ISBNని కేటాయించవలసిన చట్టపరమైన అవసరం లేదు, అయినప్పటికీ చాలా పెద్ద పుస్తక విక్రయశాలలు ISBNలు కేటాయించబడిన ప్రచురణలను మాత్రమే స్వీకరిస్తాయి.<ref>[https://www.waterstones.com/help/independent-publishers/48 Independent Publishers]. ''Waterstones''.</ref><ref>[https://help.barnesandnoble.com/app/answers/detail/a_id/1262/~/how-to-obtain-an-isbn How to obtain an ISBN]. ''Barnes & Noble''.</ref><ref>[https://sellercentral.amazon.com/gp/help/external/200786200 Product ID (GTIN) requirements for Books]. Amazon.com.</ref> | ||
ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ గ్లోబల్ రిజిస్టర్ ఆఫ్ పబ్లిషర్స్‌లో ఒక మిలియన్ కంటే ఎక్కువ ISBN ప్రిఫిక్స్‌లు మరియు ప్రచురణకర్తల వివరాలను నిర్వహిస్తుంది.<ref>[https://www.isbn-international.org/content/global-register-publishers Global Register of Publishers]. International ISBN Agency.</ref> ఈ డేటాబేస్ ఇంటర్నెట్ ద్వారా ఉచితంగా శోధించదగినది. | ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ, గ్లోబల్ రిజిస్టర్ ఆఫ్ పబ్లిషర్స్‌లో ఒక మిలియన్ కంటే ఎక్కువ ISBN ప్రిఫిక్స్‌లు మరియు ప్రచురణకర్తల వివరాలను నిర్వహిస్తుంది.<ref>[https://www.isbn-international.org/content/global-register-publishers Global Register of Publishers]. International ISBN Agency.</ref> ఈ డేటాబేస్ ఇంటర్నెట్ ద్వారా ఉచితంగా శోధించదగినది. | ||
ప్రచురణకర్తలు ISBNల బ్లాక్‌లను అందుకుంటారు, | ప్రచురణకర్తలు ISBNల బ్లాక్‌లను అందుకుంటారు, ఎక్కువ అవసరమని భావించే ప్రచురణకర్తలకు పెద్ద బ్లాక్‌లు కేటాయించబడతాయి; ఒక చిన్న ప్రచురణకర్త రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఐడెంటిఫైయర్ కోసం ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ అంకెలను, రిజిస్ట్రెంట్ కోసం కొన్ని అంకెలను మరియు పబ్లికేషన్ ఎలిమెంట్ కోసం ఒకే అంకెను పొందవచ్చు. ఆ ISBNల బ్లాక్ ఉపయోగించబడిన తర్వాత, ప్రచురణకర్త వేరొక రిజిస్ట్రెంట్ ఎలిమెంట్‌తో మరొక ISBNల బ్లాక్‌ను పొందవచ్చు. తత్ఫలితంగా, ఒక ప్రచురణకర్తకు వేర్వేరు కేటాయించిన రిజిస్ట్రెంట్ ఎలిమెంట్లు ఉండవచ్చు. ఒక దేశంలో ఒకటి కంటే ఎక్కువ రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఐడెంటిఫైయర్‌లు కూడా ఉపయోగించబడవచ్చు. ఒక నిర్దిష్ట రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ నుండి అన్ని రిజిస్ట్రెంట్ ఎలిమెంట్లు ప్రచురణకర్తలకు కేటాయించబడినప్పుడు ఇది జరగవచ్చు. | ||
వేరియబుల్ బ్లాక్ పొడవులను ఉపయోగించడం ద్వారా, రిజిస్ట్రేషన్ ఏజెన్సీలు ప్రచురణకర్తలకు చేసే | వేరియబుల్ బ్లాక్ పొడవులను ఉపయోగించడం ద్వారా, రిజిస్ట్రేషన్ ఏజెన్సీలు ప్రచురణకర్తలకు చేసే ISBN కేటాయింపులను అనుకూలీకరించగలవు. ఉదాహరణకు, ఒక పెద్ద ప్రచురణకర్తకు రిజిస్ట్రెంట్ ఎలిమెంట్ కోసం తక్కువ అంకెలు మరియు పబ్లికేషన్ ఎలిమెంట్ కోసం ఎక్కువ అంకెలు కేటాయించబడిన ISBNల బ్లాక్ ఇవ్వబడవచ్చు; అదేవిధంగా, ఎక్కువ శీర్షికలను ప్రచురించే దేశాలకు రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఐడెంటిఫైయర్ కోసం తక్కువ అంకెలు మరియు రిజిస్ట్రెంట్ మరియు పబ్లికేషన్ ఎలిమెంట్ల కోసం ఎక్కువ అంకెలు కేటాయించబడతాయి.<ref>Splane, Lily. (2002). "The book book : a complete guide to creating a book on your computer". Anaphase II. ISBN 0-945962-14-2.</ref> బ్లాక్ పొడవు వైవిధ్యాలను వివరించే కొన్ని నమూనా ISBN-10 కోడ్‌లు ఇక్కడ ఉన్నాయి. | ||
{| class="wikitable" style="width:100%; max-width:40em;" | {| class="wikitable" style="width:100%; max-width:40em;" | ||
|- | |- | ||
| Line 139: | Line 139: | ||
==== ఆంగ్ల భాషా నమూనా <span class="anchor" id="Pattern for English language ISBNs"></span> ==== | ==== ఆంగ్ల భాషా నమూనా <span class="anchor" id="Pattern for English language ISBNs"></span> ==== | ||
ఆంగ్ల భాషా రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఎలిమెంట్లు 0 మరియు 1 (220 కంటే ఎక్కువ రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఎలిమెంట్లలో 2). ఈ రెండు రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఎలిమెంట్లు క్రమబద్ధమైన నమూనాలో రిజిస్ట్రెంట్ ఎలిమెంట్లుగా విభజించబడ్డాయి, ఇది వాటి పొడవును నిర్ణయించడానికి అనుమతిస్తుంది, ఈ క్రింది విధంగా:<ref name="range_file_generation"/> | ఆంగ్ల భాషా రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఎలిమెంట్లు 0 మరియు 1 (220 కంటే ఎక్కువ రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఎలిమెంట్లలో 2). ఈ రెండు రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఎలిమెంట్లు ఒక క్రమబద్ధమైన నమూనాలో రిజిస్ట్రెంట్ ఎలిమెంట్లుగా విభజించబడ్డాయి, ఇది వాటి పొడవును నిర్ణయించడానికి అనుమతిస్తుంది, ఈ క్రింది విధంగా:<ref name="range_file_generation"/> | ||
{| class="wikitable" style="text-align:right;" | {| class="wikitable" style="text-align:right;" | ||
|- | |- | ||
! rowspan="2" | | ! rowspan="2" | పబ్లికేషన్<br />ఎలిమెంట్ పొడవు | ||
! colspan="3" | 0 – రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఎలిమెంట్ | ! colspan="3" | 0 – రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఎలిమెంట్ | ||
! colspan="3" | 1 – రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఎలిమెంట్ | ! colspan="3" | 1 – రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఎలిమెంట్ | ||
| Line 212: | Line 212: | ||
== చెక్ డిజిట్లు == | == చెక్ డిజిట్లు == | ||
[[చెక్ డిజిట్]] అనేది [[ఎర్రర్ డిటెక్షన్]] (లోపాలను గుర్తించడం) కోసం ఉపయోగించే ఒక రకమైన రిడెండెన్సీ చెక్, ఇది బైనరీ [[చెక్ బిట్]] | [[చెక్ డిజిట్]] అనేది [[ఎర్రర్ డిటెక్షన్]] (లోపాలను గుర్తించడం) కోసం ఉపయోగించే ఒక రకమైన రిడెండెన్సీ చెక్, ఇది బైనరీ [[చెక్ బిట్]]కి సమానమైన దశాంశ రూపం. ఇది సంఖ్యలోని ఇతర అంకెల నుండి లెక్కించబడిన ఒకే అంకెను కలిగి ఉంటుంది. 10-అంకెల ISBN కోసం పద్ధతి SBNల కోసం ఉన్న పద్ధతికి పొడిగింపు, కాబట్టి రెండు వ్యవస్థలు అనుకూలంగా ఉంటాయి; సున్నాతో ప్రిఫిక్స్ చేయబడిన SBN (10-అంకెల ISBN) సున్నా లేని SBN వలె అదే చెక్ డిజిట్‌ను ఇస్తుంది. చెక్ డిజిట్ బేస్ పదకొండు, మరియు ఇది 0 నుండి 9 మధ్య ఉన్న పూర్ణాంకం కావచ్చు, లేదా 'X' కావచ్చు. 13-అంకెల ISBNల కోసం వ్యవస్థ SBNలతో అనుకూలంగా లేదు మరియు సాధారణంగా సంబంధిత 10-అంకెల ISBN నుండి భిన్నమైన చెక్ డిజిట్‌ను ఇస్తుంది, కాబట్టి ఇది ట్రాన్స్‌పోజిషన్‌కు వ్యతిరేకంగా అదే రక్షణను అందించదు. ఎందుకంటే 13-అంకెల కోడ్ [[యూరోపియన్ ఆర్టికల్ నంబర్|EAN]] ఫార్మాట్‌తో అనుకూలంగా ఉండాలి, అందువల్ల 'X' అక్షరాన్ని కలిగి ఉండకూడదు. | ||
=== ISBN-10 చెక్ డిజిట్లు === | === ISBN-10 చెక్ డిజిట్లు === | ||
ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ యొక్క అధికారిక | ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ యొక్క అధికారిక యూజర్ మాన్యువల్ 2001 ఎడిషన్ ప్రకారం,<ref>[http://www.isbn.org/standards/home/isbn/international/html/usm4.htm ISBN Users' Manual (2001 edition) – 4. Structure of ISBN]. International ISBN Agency.</ref> ISBN-10 చెక్ డిజిట్ (ఇది 10-అంకెల ISBN యొక్క చివరి అంకె) 0 నుండి 10 వరకు ఉండాలి (10 కోసం 'X' చిహ్నం ఉపయోగించబడుతుంది), మరియు పది అంకెల మొత్తం, ప్రతి ఒక్కటి దాని (పూర్ణాంక) వెయిట్‌తో గుణించబడి, 10 నుండి 1కి తగ్గుతూ, 11 యొక్క గుణిజంగా ఉండాలి. అంటే, x<sub>i</sub> అనేది iవ అంకె అయితే (ఎడమ నుండి కుడికి లెక్కించడం), అప్పుడు x<sub>10</sub>ని ఈ విధంగా ఎంచుకోవాలి: | ||
<math>\sum_{i = 1}^{10} (11-i)x_i \equiv 0 \pmod{11}.</math> | <math>\sum_{i = 1}^{10} (11-i)x_i \equiv 0 \pmod{11}.</math> | ||
ఉదాహరణకు, 0-306-40615-2 అనే ISBN-10 కోసం: | ఉదాహరణకు, 0-306-40615-2 అనే ISBN-10 కోసం: | ||
| Line 229: | Line 229: | ||
<math>(10x_1+9x_2+8x_3+7x_4+6x_5+5x_6+4x_7+3x_8+2x_9+x_{10})\equiv 0 \pmod{11}.</math> | <math>(10x_1+9x_2+8x_3+7x_4+6x_5+5x_6+4x_7+3x_8+2x_9+x_{10})\equiv 0 \pmod{11}.</math> | ||
ISBN 10ల కోసం పది అంకెల మొత్తం, | ISBN 10ల కోసం పది అంకెల మొత్తం, ప్రతి ఒక్కటి 1 నుండి 10 వరకు ''ఆరోహణ'' క్రమంలో దాని వెయిట్‌తో గుణించబడి, 11 యొక్క గుణిజంగా ఉండటం కూడా నిజం. ఈ ఉదాహరణ కోసం: | ||
<math> | <math> | ||
\begin{align} | \begin{align} | ||
| Line 241: | Line 241: | ||
<math>(x_1 + 2x_2 + 3x_3 + 4x_4 + 5x_5 + 6x_6 + 7x_7 + 8x_8 + 9x_9 + 10x_{10})\equiv 0 \pmod{11}.</math> | <math>(x_1 + 2x_2 + 3x_3 + 4x_4 + 5x_5 + 6x_6 + 7x_7 + 8x_8 + 9x_9 + 10x_{10})\equiv 0 \pmod{11}.</math> | ||
ISBNని నిర్వహించడంలో (ఉదాహరణకు | ISBNని నిర్వహించడంలో (ఉదాహరణకు టైప్ చేసేటప్పుడు లేదా రాసేటప్పుడు) రెండు అత్యంత సాధారణ లోపాలు ఒకే అంకె మారడం లేదా పక్కపక్కనే ఉన్న అంకెలు మారడం (ట్రాన్స్‌పోజిషన్). చెల్లుబాటు అయ్యే ISBN 10ల అన్ని జతలు కనీసం రెండు అంకెలలో భిన్నంగా ఉంటాయని గణితశాస్త్రపరంగా నిరూపించవచ్చు. ఎనిమిది ఒకేలాంటి అంకెలు మరియు రెండు మారిన అంకెలు కలిగిన చెల్లుబాటు అయ్యే ISBN 10ల జతలు లేవని కూడా నిరూపించవచ్చు (ఈ నిరూపణలు నిజం ఎందుకంటే ISBN పదకొండు అంకెల కంటే తక్కువ పొడవు ఉంటుంది మరియు 11 ఒక [[ప్రధాన సంఖ్య]] కాబట్టి). అందువల్ల ISBN చెక్ డిజిట్ పద్ధతి ఈ రెండు అత్యంత సాధారణ రకాల లోపాలను గుర్తించడం ఎల్లప్పుడూ సాధ్యమని నిర్ధారిస్తుంది, అంటే, ఈ రకమైన లోపాలలో ఏదైనా సంభవించినట్లయితే, ఫలితం ఎప్పటికీ చెల్లుబాటు అయ్యే ISBN కాదు—అంకెల మొత్తం వాటి వెయిట్‌లతో గుణించబడి 11 యొక్క గుణిజం ఎప్పటికీ కాదు. అయితే, లోపం ప్రచురణ సంస్థలో సంభవించి గుర్తించబడకుండా ఉంటే, పుస్తకం చెల్లని ISBNతో జారీ చేయబడుతుంది.<ref>ఉదాహరణకు, ''I'saka: a sketch grammar of a language of north-central New Guinea.'' Pacific Linguistics. ISBN "0-85883-554-4".</ref> | ||
దీనికి విరుద్ధంగా, రెండు మారిన అంకెలు ( | దీనికి విరుద్ధంగా, ఇతర రకాల లోపాలు, ఉదాహరణకు రెండు మారిన అంకెలు (ట్రాన్స్‌పోజ్ కానివి), లేదా మూడు మారిన అంకెలు, చెల్లుబాటు అయ్యే ISBNకి దారితీయవచ్చు (అయినప్పటికీ ఇది అసంభవం). | ||
=== ISBN-10 చెక్ డిజిట్ గణన === | === ISBN-10 చెక్ డిజిట్ గణన === | ||
10-అంకెల ISBN యొక్క మొదటి తొమ్మిది అంకెలలో ప్రతి ఒక్కటి—చెక్ డిజిట్‌ను మినహాయించి—దాని (పూర్ణాంక) వెయిట్‌తో | 10-అంకెల ISBN యొక్క మొదటి తొమ్మిది అంకెలలో ప్రతి ఒక్కటి—చెక్ డిజిట్‌ను మినహాయించి—దాని (పూర్ణాంక) వెయిట్‌తో 10 నుండి 2కి తగ్గుతూ గుణించబడుతుంది, మరియు ఈ తొమ్మిది లబ్దాల మొత్తం కనుగొనబడుతుంది. చెక్ డిజిట్ విలువ కేవలం 0 మరియు 10 మధ్య ఉన్న ఒక సంఖ్య, ఇది ఈ మొత్తానికి జోడించబడినప్పుడు, మొత్తం 11 యొక్క గుణిజం అవుతుంది. | ||
ఉదాహరణకు, 0-306-40615-''?'' అనే ISBN-10 కోసం చెక్ డిజిట్ ఈ క్రింది విధంగా లెక్కించబడుతుంది: | ఉదాహరణకు, 0-306-40615-''?'' అనే ISBN-10 కోసం చెక్ డిజిట్ ఈ క్రింది విధంగా లెక్కించబడుతుంది: | ||
| Line 256: | Line 256: | ||
\end{align} | \end{align} | ||
</math> | </math> | ||
130కి 2ని జోడిస్తే 11 యొక్క గుణిజం వస్తుంది (ఎందుకంటే 132 = 12×11) | 130కి 2ని జోడిస్తే 11 యొక్క గుణిజం వస్తుంది (ఎందుకంటే 132 = 12×11)—ఇలా చేసే 0 మరియు 10 మధ్య ఉన్న ఏకైక సంఖ్య ఇది. అందువల్ల, చెక్ డిజిట్ 2 కావాలి, మరియు పూర్తి క్రమం <nowiki>ISBN 0-306-40615-2</nowiki>. ఈ పరిస్థితిని సంతృప్తి పరచడానికి అవసరమైన <math>x_{10}</math> విలువ 10 అయితే, అప్పుడు 'X' ఉపయోగించాలి. | ||
ప్రత్యామ్నాయంగా, మాడ్యులస్ 11ని ఉపయోగించి చెక్ డిజిట్‌ను లెక్కించడానికి | ప్రత్యామ్నాయంగా, [[మాడ్యులర్ అంకగణితం]] మాడ్యులస్ 11ని ఉపయోగించి చెక్ డిజిట్‌ను లెక్కించడానికి సౌకర్యవంతంగా ఉంటుంది. ఈ మొత్తాన్ని 11తో భాగించినప్పుడు వచ్చే [[శేషం]] (అంటే మాడ్యులో 11 విలువ), లెక్కించబడుతుంది. ఈ శేషం మరియు చెక్ డిజిట్ మొత్తం 0 లేదా 11కి సమానం కావాలి. అందువల్ల, చెక్ డిజిట్ అనేది (11 మైనస్ లబ్దాల మొత్తాన్ని మాడ్యులో 11తో భాగించగా వచ్చిన శేషం) మాడ్యులో 11. శేషాన్ని మాడ్యులో 11తో రెండోసారి తీసుకోవడం వల్ల మొదటి శేషం 0 అయ్యే అవకాశం పరిగణనలోకి తీసుకోబడుతుంది. రెండో మాడ్యులో ఆపరేషన్ లేకుండా, గణన 11 − 0 = 11 అనే చెక్ డిజిట్ విలువకు దారితీయవచ్చు, ఇది చెల్లదు. (ఖచ్చితంగా చెప్పాలంటే, ''మొదటి'' "మాడ్యులో 11" అవసరం లేదు, కానీ ఇది గణనను సులభతరం చేస్తుందని పరిగణించవచ్చు.) | ||
ఉదాహరణకు, 0-306-40615-''?'' అనే <nowiki>ISBN</nowiki> కోసం చెక్ డిజిట్ ఈ క్రింది విధంగా లెక్కించబడుతుంది: | ఉదాహరణకు, 0-306-40615-''?'' అనే <nowiki>ISBN</nowiki> కోసం చెక్ డిజిట్ ఈ క్రింది విధంగా లెక్కించబడుతుంది: | ||
| Line 274: | Line 274: | ||
కాబట్టి చెక్ డిజిట్ 2. | కాబట్టి చెక్ డిజిట్ 2. | ||
సాఫ్ట్‌వేర్ అమలులో రెండు అక్యుమ్యులేటర్లను ఉపయోగించడం ద్వారా గుణకారాలను నివారించడం సాధ్యమే. <code>t</code>ని <code>s</code>కి పదేపదే జోడించడం ద్వారా అవసరమైన | సాఫ్ట్‌వేర్ అమలులో రెండు అక్యుమ్యులేటర్లను ఉపయోగించడం ద్వారా గుణకారాలను నివారించడం సాధ్యమే. <code>t</code>ని <code>s</code>కి పదేపదే జోడించడం ద్వారా అవసరమైన గుణిజాలు లెక్కించబడతాయి: | ||
< | <syntaxthought lang="C"> | ||
// ISBN ఎర్రర్ సిండ్రోమ్‌ను తిరిగి ఇస్తుంది, చెల్లుబాటు అయ్యే ISBN కోసం సున్నా, చెల్లని దాని కోసం సున్నా కానిది. | // ISBN ఎర్రర్ సిండ్రోమ్‌ను తిరిగి ఇస్తుంది, చెల్లుబాటు అయ్యే ISBN కోసం సున్నా, చెల్లని దాని కోసం సున్నా కానిది. | ||
// digits[i] | // digits[i] 0 మరియు 10 మధ్య ఉండాలి. | ||
int CheckISBN(int const digits[10]) { | int CheckISBN(int const digits[10]) { | ||
int i, s = 0, t = 0; | int i, s = 0, t = 0; | ||
| Line 287: | Line 287: | ||
return s % 11; | return s % 11; | ||
} | } | ||
</ | </syntaxthought> | ||
మాడ్యులర్ | మాడ్యులర్ రిడక్షన్ చివరలో ఒకసారి చేయవచ్చు, పైన చూపిన విధంగా (ఆ సందర్భంలో <code>s</code> విలువ 496 వరకు ఉండవచ్చు, చెల్లని <nowiki>ISBN 99999-999-9-X</nowiki> కోసం), లేదా ప్రతి అదనపు తర్వాత కండిషనల్ సబ్‌ట్రాక్ట్ ద్వారా <code>s</code> మరియు <code>t</code> తగ్గించబడవచ్చు. | ||
=== ISBN-13 చెక్ డిజిట్ గణన === | === ISBN-13 చెక్ డిజిట్ గణన === | ||
ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ యొక్క అధికారిక | ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ యొక్క అధికారిక యూజర్ మాన్యువల్ యొక్క అనుబంధం 1<ref name="7th edition Users' Manual">(2017). [https://www.kb.se/download/18.71dda82e160c04f1cc412bc/1531827912246/ISBN%20International%20Users%20Manual%20-%207th%20edition.pdf ISBN Users' Manual, International Edition]. International ISBN Agency. ISBN 978-92-95055-12-4.</ref> 13-అంకెల ISBN చెక్ డిజిట్ ఎలా లెక్కించబడుతుందో వివరిస్తుంది. ISBN-13 చెక్ డిజిట్, ఇది ISBN యొక్క చివరి అంకె, 0 నుండి 9 వరకు ఉండాలి మరియు మొత్తం పదమూడు అంకెల మొత్తం, ప్రతి ఒక్కటి 1 మరియు 3 మధ్య మారుతూ దాని (పూర్ణాంక) వెయిట్‌తో గుణించబడి, [[10 (సంఖ్య)|10]] యొక్క గుణిజంగా ఉండాలి. ISBN-13 అనేది [[ఇంటర్నేషనల్ ఆర్టికల్ నంబర్#చెక్ డిజిట్|EAN-13]] యొక్క సబ్‌సెట్ కాబట్టి, చెక్ డిజిట్‌ను లెక్కించే అల్గోరిథం రెండింటికీ ఖచ్చితంగా ఒకటే. | ||
అధికారికంగా, [[మాడ్యులర్ అంకగణితం]] ఉపయోగించి, ఇది ఇలా అందించబడుతుంది: | అధికారికంగా, [[మాడ్యులర్ అంకగణితం]] ఉపయోగించి, ఇది ఇలా అందించబడుతుంది: | ||
<math>(x_1 + 3x_2 + x_3 + 3x_4 + x_5 + 3x_6 + x_7 + 3x_8 + x_9 + 3x_{10} + x_{11} + 3x_{12} + x_{13} ) \equiv 0 \pmod{10}.</math> | <math>(x_1 + 3x_2 + x_3 + 3x_4 + x_5 + 3x_6 + x_7 + 3x_8 + x_9 + 3x_{10} + x_{11} + 3x_{12} + x_{13} ) \equiv 0 \pmod{10}.</math> | ||
ISBN-13 చెక్ డిజిట్ గణన 13-అంకెల ISBN యొక్క మొదటి పన్నెండు అంకెలతో ప్రారంభమవుతుంది (అందువల్ల చెక్ డిజిట్‌ను మినహాయించి). ప్రతి అంకె, ఎడమ నుండి కుడికి, ప్రత్యామ్నాయంగా 1 లేదా 3తో గుణించబడుతుంది, ఆపై ఆ లబ్దాలు 0 నుండి 9 వరకు విలువను ఇవ్వడానికి [[మాడ్యులర్ అంకగణితం|మాడ్యులో]] | ISBN-13 చెక్ డిజిట్ గణన 13-అంకెల ISBN యొక్క మొదటి పన్నెండు అంకెలతో ప్రారంభమవుతుంది (అందువల్ల చెక్ డిజిట్‌ను మినహాయించి). ప్రతి అంకె, ఎడమ నుండి కుడికి, ప్రత్యామ్నాయంగా 1 లేదా 3తో గుణించబడుతుంది, ఆపై ఆ లబ్దాలు 0 నుండి 9 వరకు విలువను ఇవ్వడానికి [[మాడ్యులర్ అంకగణితం|మాడ్యులో]] 10తో కూడబడతాయి. 10 నుండి తీసివేయగా, అది 1 నుండి 10 వరకు ఫలితాన్ని ఇస్తుంది. సున్నా పదిని భర్తీ చేస్తుంది, కాబట్టి, అన్ని సందర్భాల్లో, ఒకే చెక్ డిజిట్ వస్తుంది. | ||
ఉదాహరణకు, 978-0-306-40615-''?'' యొక్క ISBN-13 చెక్ డిజిట్ ఈ క్రింది విధంగా లెక్కించబడుతుంది: | ఉదాహరణకు, 978-0-306-40615-''?'' యొక్క ISBN-13 చెక్ డిజిట్ ఈ క్రింది విధంగా లెక్కించబడుతుంది: | ||
| Line 310: | Line 310: | ||
సాధారణంగా, <nowiki>ISBN</nowiki> చెక్ డిజిట్ ఈ క్రింది విధంగా లెక్కించబడుతుంది. | సాధారణంగా, <nowiki>ISBN</nowiki> చెక్ డిజిట్ ఈ క్రింది విధంగా లెక్కించబడుతుంది. | ||
అనుకుందాం | దీనిని అనుకుందాం | ||
<math>r = 10 - \big(\big(x_1 + 3x_2 + x_3 + 3x_4 + \cdots + x_{11} + 3x_{12}\big) \bmod 10\big).</math> | <math>r = 10 - \big(\big(x_1 + 3x_2 + x_3 + 3x_4 + \cdots + x_{11} + 3x_{12}\big) \bmod 10\big).</math> | ||
| Line 321: | Line 321: | ||
</math> | </math> | ||
ఈ చెక్ | ఈ చెక్ సిస్టమ్—[[యూనివర్సల్ ప్రొడక్ట్ కోడ్|UPC]] చెక్ డిజిట్ ఫార్ములా మాదిరిగానే—పక్కపక్కనే ఉన్న అంకెల ట్రాన్స్‌పోజిషన్ యొక్క అన్ని లోపాలను పట్టుకోదు. ప్రత్యేకించి, పక్కపక్కనే ఉన్న రెండు అంకెల మధ్య వ్యత్యాసం 5 అయితే, చెక్ డిజిట్ వాటి ట్రాన్స్‌పోజిషన్‌ను పట్టుకోదు. ఉదాహరణకు, పైన పేర్కొన్న ఉదాహరణ 6 తర్వాత 1 ఉన్నప్పుడు ఈ పరిస్థితిని అనుమతిస్తుంది. సరైన క్రమం మొత్తానికి 3 × 6 + 1 × 1 = 19ని అందిస్తుంది; అయితే, అంకెలు ట్రాన్స్‌పోజ్ అయితే (1 తర్వాత 6), ఆ రెండు అంకెల సహకారం 3 × 1 + 1 × 6 = 9 అవుతుంది. అయితే, 19 మరియు 9 మాడ్యులో 10కి అనుగుణంగా ఉంటాయి, కాబట్టి ఒకే తుది ఫలితాన్ని ఇస్తాయి: రెండు ISBNలకు 7 చెక్ డిజిట్ ఉంటుంది. ISBN-10 ఫార్ములా [[ప్రధాన సంఖ్య|ప్రధాన]] మాడ్యులస్ 11ని ఉపయోగిస్తుంది, ఇది ఈ బ్లైండ్ స్పాట్‌ను నివారిస్తుంది, కానీ చెక్ డిజిట్‌ను వ్యక్తపరచడానికి 0–9 అంకెల కంటే ఎక్కువ అవసరం. | ||
అదనంగా, 2వ, 4వ, 6వ, 8వ, 10వ, మరియు 12వ అంకెల మొత్తం మూడు రెట్లు పెంచబడి, మిగిలిన అంకెలకు (1వ, 3వ, 5వ, 7వ, 9వ, 11వ, మరియు 13వ) జోడించబడితే, మొత్తం ఎల్లప్పుడూ 10తో భాగించబడుతుంది (అంటే, 0తో ముగుస్తుంది). | అదనంగా, 2వ, 4వ, 6వ, 8వ, 10వ, మరియు 12వ అంకెల మొత్తం మూడు రెట్లు పెంచబడి, మిగిలిన అంకెలకు (1వ, 3వ, 5వ, 7వ, 9వ, 11వ, మరియు 13వ) జోడించబడితే, మొత్తం ఎల్లప్పుడూ 10తో భాగించబడుతుంది (అంటే, 0తో ముగుస్తుంది). | ||
=== ISBN-10 నుండి ISBN-13కి మార్పిడి === | === ISBN-10 నుండి ISBN-13కి మార్పిడి === | ||
10-అంకెల ISBNని 13-అంకెల ISBNగా మార్చడానికి ISBN-10కి ముందు "978"ని చేర్చి, ISBN-13 | 10-అంకెల ISBNని 13-అంకెల ISBNగా మార్చడానికి ISBN-10కి ముందు "978"ని చేర్చి, ISBN-13 అల్గోరిథం ఉపయోగించి తుది చెక్సమ్ అంకెను తిరిగి లెక్కించాలి. రివర్స్ ప్రక్రియను కూడా చేయవచ్చు, కానీ 978 కాకుండా ఇతర ప్రిఫిక్స్‌తో ప్రారంభమయ్యే సంఖ్యలకు ఇది సాధ్యం కాదు, వీటికి 10-అంకెల సమానం లేదు. | ||
=== <span class="anchor" id="Cancelled ISBN"></span>ఉపయోగంలో లోపాలు === | === <span class="anchor" id="Cancelled ISBN"></span>ఉపయోగంలో లోపాలు === | ||
[[ప్రచురణ|ప్రచురణకర్తలు]] మరియు [[లైబ్రరీ|లైబ్రరీలు]] ISBN చెక్ డిజిట్ | [[ప్రచురణ|ప్రచురణకర్తలు]] మరియు [[లైబ్రరీ|లైబ్రరీలు]] ISBN చెక్ డిజిట్ వాడకంపై విభిన్న విధానాలను కలిగి ఉన్నాయి. ప్రచురణకర్తలు కొన్నిసార్లు పుస్తకాన్ని ప్రచురించే ముందు పుస్తకం శీర్షిక మరియు దాని ISBN యొక్క అనుగుణ్యతను తనిఖీ చేయడంలో విఫలమవుతారు; ఆ వైఫల్యం లైబ్రరీలు, పుస్తక విక్రేతలు మరియు పాఠకులకు పుస్తక గుర్తింపు సమస్యలను కలిగిస్తుంది.<ref>(2005). "Book Publishing I". 299. CCSP Press. ISBN 978-0-9738727-0-5.</ref> ఉదాహరణకు, 0-590-76484-5 రెండు పుస్తకాలచే భాగించబడింది—''Ninja gaiden: a novel based on the best-selling game by Tecmo'' (1990) మరియు ''Wacky laws'' (1997), రెండూ [[స్కొలాస్టిక్ కార్పొరేషన్|స్కొలాస్టిక్]] ద్వారా ప్రచురించబడ్డాయి. | ||
చాలా లైబ్రరీలు మరియు పుస్తక విక్రేతలు ప్రచురణకర్త జారీ చేసిన చెల్లని ISBN కోసం పుస్తక రికార్డును ప్రదర్శిస్తారు. లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ కేటలాగ్‌లో చెల్లని ISBNలతో ప్రచురించబడిన పుస్తకాలు ఉన్నాయి, వీటిని సాధారణంగా "Cancelled ISBN" అనే పదబంధంతో ట్యాగ్ చేస్తుంది.<ref>(September 2013). [https://www.loc.gov/marc/bibliographic/bd020.html 020 – International Standard Book Number (R) – MARC 21 Bibliographic – Full]. [[లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్]].</ref> ఇంటర్నేషనల్ యూనియన్ లైబ్రరీ కేటలాగ్ ([[వరల్డ్‌క్యాట్]] [[OCLC]]—ఆన్‌లైన్ కంప్యూటర్ లైబ్రరీ సెంటర్ సిస్టమ్) తరచుగా చెల్లని ISBNల ద్వారా ఇండెక్స్ చేస్తుంది, ఒకవేళ ఆ పుస్తకం సభ్య లైబ్రరీ ద్వారా ఆ విధంగా ఇండెక్స్ చేయబడితే.<ref>[http://xisbn.worldcat.org/xisbnadmin/xoclcnum/index.htm xISBN (Web service)]. Xisbn.worldcat.org.</ref> | చాలా లైబ్రరీలు మరియు పుస్తక విక్రేతలు ప్రచురణకర్త జారీ చేసిన చెల్లని ISBN కోసం పుస్తక రికార్డును ప్రదర్శిస్తారు. లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ కేటలాగ్‌లో చెల్లని ISBNలతో ప్రచురించబడిన పుస్తకాలు ఉన్నాయి, వీటిని సాధారణంగా "Cancelled ISBN" అనే పదబంధంతో ట్యాగ్ చేస్తుంది.<ref>(September 2013). [https://www.loc.gov/marc/bibliographic/bd020.html 020 – International Standard Book Number (R) – MARC 21 Bibliographic – Full]. [[లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్]].</ref> ఇంటర్నేషనల్ యూనియన్ లైబ్రరీ కేటలాగ్ ([[వరల్డ్‌క్యాట్]] [[OCLC]]—ఆన్‌లైన్ కంప్యూటర్ లైబ్రరీ సెంటర్ సిస్టమ్) తరచుగా చెల్లని ISBNల ద్వారా ఇండెక్స్ చేస్తుంది, ఒకవేళ ఆ పుస్తకం సభ్య లైబ్రరీ ద్వారా ఆ విధంగా ఇండెక్స్ చేయబడితే.<ref>[http://xisbn.worldcat.org/xisbnadmin/xoclcnum/index.htm xISBN (Web service)]. Xisbn.worldcat.org.</ref> | ||
== బార్‌కోడ్‌లలో ఉపయోగించే EAN ఫార్మాట్, మరియు అప్‌గ్రేడింగ్ == | == బార్‌కోడ్‌లలో ఉపయోగించే EAN ఫార్మాట్, మరియు అప్‌గ్రేడింగ్ == | ||
పుస్తకం వెనుక కవర్‌పై (లేదా మాస్-మార్కెట్ [[పేపర్‌బ్యాక్]] పుస్తకం ముందు కవర్ లోపల) | పుస్తకం వెనుక కవర్‌పై (లేదా మాస్-మార్కెట్ [[పేపర్‌బ్యాక్]] పుస్తకం ముందు కవర్ లోపల) ఉన్న [[బార్‌కోడ్]]లు [[యూరోపియన్ ఆర్టికల్ నంబర్|EAN-13]]; అవి [[కరెన్సీ]] మరియు [[సిఫార్సు చేయబడిన రిటైల్ ధర]] కోసం [[EAN-5]] అని పిలువబడే ఐదు అంకెలను ఎన్కోడ్ చేసే ప్రత్యేక బార్‌కోడ్‌ను కలిగి ఉండవచ్చు.<ref>(12 March 2014). [http://www.isbn-us.com/blog/2014/03/12/isbn-information-frequently-asked-questions/ Frequently asked questions]. ISBN. – EAN-13 ఫార్మాట్ యొక్క వివరణాత్మక వివరణతో సహా.</ref> 10-అంకెల ISBNల కోసం, "978", [[బుక్‌ల్యాండ్]] "కంట్రీ కోడ్", బార్‌కోడ్ డేటాలో ISBNకి ముందు చేర్చబడుతుంది, మరియు చెక్ డిజిట్ EAN-13 ఫార్ములా ప్రకారం తిరిగి లెక్కించబడుతుంది (మాడ్యులో 10, ప్రత్యామ్నాయ అంకెలపై 1× మరియు 3× వెయిటింగ్). | ||
కొన్ని ISBN వర్గాలలో | కొన్ని ISBN వర్గాలలో కొరత ఏర్పడుతుందనే అంచనా కారణంగా, [[ఇంటర్నేషనల్ ఆర్గనైజేషన్ ఫర్ స్టాండర్డైజేషన్]] (ISO) 13-అంకెల ISBN (ISBN-13)కి మారాలని నిర్ణయించుకుంది. ఈ ప్రక్రియ 1 జనవరి 2005న ప్రారంభమైంది మరియు 1 జనవరి 2007న ముగియాలని ప్రణాళిక చేయబడింది.<ref>[https://web.archive.org/web/20070410204507/http://www.collectionscanada.ca/iso/tc46sc9/isbn.htm ISO TC49SC9]. Collections.</ref> 2011, అన్ని 13-అంకెల ISBNలు 978తో ప్రారంభమయ్యాయి. 978 ISBN సరఫరా అయిపోవడంతో, 979 ప్రిఫిక్స్ ప్రవేశపెట్టబడింది. 979 ప్రిఫిక్స్‌లో కొంత భాగం [[ISMN]]తో కూడిన సంగీత స్కోర్‌ల కోసం [[బుక్‌ల్యాండ్|మ్యూజిక్‌ల్యాండ్]] కోడ్‌తో ఉపయోగించడానికి కేటాయించబడింది. 10-అంకెల ISMN కోడ్‌లు దృశ్యమానంగా భిన్నంగా ఉన్నాయి ఎందుకంటే అవి "M" అక్షరంతో ప్రారంభమయ్యాయి; బార్ కోడ్ "M"ని సున్నాగా సూచిస్తుంది, మరియు చెక్సమ్ ప్రయోజనాల కోసం ఇది 3గా లెక్కించబడింది. అన్ని ISMNలు ఇప్పుడు 979-0తో ప్రారంభమయ్యే పదమూడు అంకెలు, అయితే 979-1 నుండి 979-9 వరకు ISBN కోసం ఉపయోగించబడతాయి, 979-8- USA కోసం ఉపయోగించబడుతుంది. | ||
ప్రచురణకర్త గుర్తింపు కోడ్ సంఖ్యలు 978 మరియు 979 ISBNలలో ఒకేలా ఉండే అవకాశం లేదు, అలాగే, భాషా ప్రాంత కోడ్ సంఖ్యలు ఒకేలా ఉంటాయని గ్యారెంటీ లేదు. అంతేకాకుండా, 10-అంకెల ISBN చెక్ డిజిట్ సాధారణంగా 13-అంకెల ISBN చెక్ డిజిట్ వలె ఉండదు. GTIN-13 అనేది [[గ్లోబల్ ట్రేడ్ ఐటమ్ నంబర్]] (GTIN) | ప్రచురణకర్త గుర్తింపు కోడ్ సంఖ్యలు 978 మరియు 979 ISBNలలో ఒకేలా ఉండే అవకాశం లేదు, అలాగే, భాషా ప్రాంత కోడ్ సంఖ్యలు ఒకేలా ఉంటాయని గ్యారెంటీ లేదు. అంతేకాకుండా, 10-అంకెల ISBN చెక్ డిజిట్ సాధారణంగా 13-అంకెల ISBN చెక్ డిజిట్ వలె ఉండదు. GTIN-13 అనేది [[గ్లోబల్ ట్రేడ్ ఐటమ్ నంబర్]] (GTIN) సిస్టమ్‌లో (ఇది GTIN-14, GTIN-12, మరియు GTIN-8ని కలిగి ఉంటుంది) భాగం కాబట్టి, 13-అంకెల ISBN 14-అంకెల డేటా ఫీల్డ్ పరిధిలోకి వస్తుంది.<ref>[https://web.archive.org/web/20080831082318/http://www.isbn.org/standards/home/isbn/transition.asp Standards]. ISBN.</ref> | ||
బార్‌కోడ్ ఫార్మాట్ అనుకూలత నిర్వహించబడుతుంది, ఎందుకంటే (గ్రూప్ బ్రేక్‌లు మినహాయించి) ISBN-13 బార్‌కోడ్ ఫార్మాట్ ఇప్పటికే ఉన్న 10-అంకెల ISBNల EAN బార్‌కోడ్ ఫార్మాట్‌తో సమానంగా ఉంటుంది. కాబట్టి, EAN-ఆధారిత వ్యవస్థకు మారడం వల్ల పుస్తక విక్రేతలు పుస్తకాలు మరియు పుస్తకేతర | బార్‌కోడ్ ఫార్మాట్ అనుకూలత నిర్వహించబడుతుంది, ఎందుకంటే (గ్రూప్ బ్రేక్‌లు మినహాయించి) ISBN-13 బార్‌కోడ్ ఫార్మాట్ ఇప్పటికే ఉన్న 10-అంకెల ISBNల EAN బార్‌కోడ్ ఫార్మాట్‌తో సమానంగా ఉంటుంది. కాబట్టి, EAN-ఆధారిత వ్యవస్థకు మారడం వల్ల పుస్తక విక్రేతలు పుస్తకాలు మరియు పుస్తకేతర ఉత్పత్తుల రెండింటికీ ఒకే నంబరింగ్ వ్యవస్థను ఉపయోగించడానికి అనుమతిస్తుంది, ఇది ఇప్పటికే ఉన్న ISBN ఆధారిత డేటాతో అనుకూలంగా ఉంటుంది, [[ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ]] వ్యవస్థలలో కనీస మార్పులతో మాత్రమే. అందువల్ల, చాలా మంది [[బుక్‌స్టోర్|పుస్తక విక్రేతలు]] (ఉదా. [[బార్న్స్ & నోబుల్]]) మార్చి 2005 నాటికే EAN బార్‌కోడ్‌లకు మారారు. చాలా మంది అమెరికన్ మరియు కెనడియన్ పుస్తక విక్రేతలు 2005 కంటే ముందే EAN-13 బార్‌కోడ్‌లను చదవగలిగినప్పటికీ, చాలా మంది సాధారణ రిటైలర్లు వాటిని చదవలేకపోయారు. 2005లో [[యూనివర్సల్ ప్రొడక్ట్ కోడ్|UPC]] [[బార్‌కోడ్ సిస్టమ్]]ని పూర్తి EAN-13కి అప్‌గ్రేడ్ చేయడం, ఉత్తర అమెరికాలో <nowiki>ISBN</nowiki>కి మారడాన్ని సులభతరం చేసింది. | ||
== ఇవి కూడా చూడండి == | == ఇవి కూడా చూడండి == | ||
| Line 346: | Line 346: | ||
* [[బుక్ ఐటమ్ అండ్ కాంపోనెంట్ ఐడెంటిఫైయర్|BICI]] (బుక్ ఐటమ్ అండ్ కాంపోనెంట్ ఐడెంటిఫైయర్) | * [[బుక్ ఐటమ్ అండ్ కాంపోనెంట్ ఐడెంటిఫైయర్|BICI]] (బుక్ ఐటమ్ అండ్ కాంపోనెంట్ ఐడెంటిఫైయర్) | ||
* [[Special:BookSources|పుస్తక వనరుల శోధన]] – ISBNల ద్వారా శోధించడానికి అనుమతించే వికీపీడియా వనరు | * [[Special:BookSources|పుస్తక వనరుల శోధన]] – ISBNల ద్వారా శోధించడానికి అనుమతించే వికీపీడియా వనరు | ||
* [[CODEN]] (లైబ్రరీలు ప్రస్తుతం | * [[CODEN]] (లైబ్రరీలు ప్రస్తుతం ఉపయోగిస్తున్న సీరియల్ పబ్లికేషన్ ఐడెంటిఫైయర్; కొత్త పనుల కోసం ISSN ద్వారా భర్తీ చేయబడింది) | ||
* [[డిజిటల్ ఆబ్జెక్ట్ ఐడెంటిఫైయర్|DOI]] (డిజిటల్ ఆబ్జెక్ట్ ఐడెంటిఫైయర్) | * [[డిజిటల్ ఆబ్జెక్ట్ ఐడెంటిఫైయర్|DOI]] (డిజిటల్ ఆబ్జెక్ట్ ఐడెంటిఫైయర్) | ||
* [[ఇంగ్లీష్ షార్ట్ టైటిల్ కేటలాగ్|ESTC]] (ఇంగ్లీష్ షార్ట్ టైటిల్ కేటలాగ్) | * [[ఇంగ్లీష్ షార్ట్ టైటిల్ కేటలాగ్|ESTC]] (ఇంగ్లీష్ షార్ట్ టైటిల్ కేటలాగ్) | ||
| Line 376: | Line 376: | ||
** [https://www.isbn-international.org/range_file_generation గ్రూప్ ఐడెంటిఫైయర్ల సంఖ్యా జాబితా] – భాష/ప్రాంత ప్రిఫిక్స్‌ల జాబితా | ** [https://www.isbn-international.org/range_file_generation గ్రూప్ ఐడెంటిఫైయర్ల సంఖ్యా జాబితా] – భాష/ప్రాంత ప్రిఫిక్స్‌ల జాబితా | ||
** [https://www.isbn.org/ISBN_converter ఉచిత మార్పిడి సాధనం: ISBN-10 నుండి ISBN-13కి మరియు ISBN-13 నుండి ISBN-10కి] [http://www.isbn.org/ ISBN ఏజెన్సీ] నుండి. ఇది సరైన హైఫనేషన్‌ను చూపుతుంది మరియు ISBNలు చెల్లుబాటు అవుతాయో లేదో ధృవీకరిస్తుంది. | ** [https://www.isbn.org/ISBN_converter ఉచిత మార్పిడి సాధనం: ISBN-10 నుండి ISBN-13కి మరియు ISBN-13 నుండి ISBN-10కి] [http://www.isbn.org/ ISBN ఏజెన్సీ] నుండి. ఇది సరైన హైఫనేషన్‌ను చూపుతుంది మరియు ISBNలు చెల్లుబాటు అవుతాయో లేదో ధృవీకరిస్తుంది. | ||
* [http://isbn-international.org/en/download/implementation-guidelines-04.pdf | * [http://isbn-international.org/en/download/implementation-guidelines-04.pdf 13-అంకెల ISBNల అమలు కోసం మార్గదర్శకాలు]. | ||
* 3187 – ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డ్ బుక్ నంబర్‌లను [[యూనిఫాం రిసోర్స్ నేమ్]] (URN)లుగా ఉపయోగించడం | * 3187 – ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డ్ బుక్ నంబర్‌లను [[యూనిఫాం రిసోర్స్ నేమ్]] (URN)లుగా ఉపయోగించడం | ||
* [https://www.loc.gov/programs/preassigned-control-number/isbn-converter/ లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ వద్ద | * [https://www.loc.gov/programs/preassigned-control-number/isbn-converter/ లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ వద్ద ప్రపంచవ్యాప్త ఆటో-కన్వర్టర్] | ||
[[Category:ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డ్ బుక్ నంబర్| ]] | [[Category:ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డ్ బుక్ నంబర్| ]] | ||
[[Category:ఉదాహరణ C కోడ్ ఉన్న వ్యాసాలు]] | [[Category:ఉదాహరణ C కోడ్ ఉన్న వ్యాసాలు]] | ||
[[Category:బ్రిటిష్ ఆవిష్కరణలు]] | [[Category:బ్రిటిష్ ఆవిష్కరణలు]] | ||
[[Category:1970లో కంప్యూటర్ సంబంధిత పరిచయాలు]] | [[Category:1970లో కంప్యూటర్-సంబంధిత పరిచయాలు]] | ||
[[Category:ఐరిష్ ఆవిష్కరణలు]] | [[Category:ఐరిష్ ఆవిష్కరణలు]] | ||
Latest revision as of 10:50, 7 October 2026
| ఎక్రోనిం | ISBN |
|---|---|
| సంస్థ | ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ |
| ప్రవేశపెట్టినది | 1970 (1970) |
| అంకెల సంఖ్య | 13 (గతంలో 10) |
| చెక్ డిజిట్ | వెయిటెడ్ సమ్ |
| ఉదాహరణ | 978-3-16-148410-0 |
| వెబ్‌సైట్ | isbn-international.org |
ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డ్ బుక్ నంబర్ (ISBN) అనేది ఒక సంఖ్యాపరమైన వాణిజ్య పుస్తక గుర్తింపు సంఖ్య, ఇది ప్రత్యేకంగా ఉండేలా రూపొందించబడింది.[note 1][note 2] ప్రచురణకర్తలు ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ యొక్క అనుబంధ సంస్థ నుండి ISBNలను కొనుగోలు చేస్తారు లేదా పొందుతారు.[1]
ISBNని ఒక రచన లేదా శీర్షిక కోసం సాధారణ గుర్తింపు సంఖ్యగా ఉపయోగించలేము. ఒక ప్రచురణ యొక్క ప్రతి ప్రత్యేక ఎడిషన్ మరియు వైవిధ్యానికి వేర్వేరు ISBN కేటాయించబడుతుంది, కానీ ఇప్పటికే ఉన్న అంశం యొక్క సాధారణ పునర్ముద్రణకు కాదు. ఉదాహరణకు, ఒకే పుస్తకం యొక్క ఇ-బుక్, పేపర్‌బ్యాక్ మరియు హార్డ్‌కవర్ ఎడిషన్‌లకు వేర్వేరు ISBNలు ఉండాలి, కానీ హార్డ్‌కవర్ ఎడిషన్ యొక్క మార్పులేని పునర్ముద్రణ అదే ISBNని కలిగి ఉంటుంది. 2007కి ముందు కేటాయించినట్లయితే ISBN పది అంకెల పొడవు ఉంటుంది, మరియు 1 జనవరి 2007న లేదా ఆ తర్వాత కేటాయించినట్లయితే పదమూడు అంకెల పొడవు ఉంటుంది.Cite error: Closing </ref> missing for <ref> tag
ISBN గుర్తింపు ఫార్మాట్ యొక్క మొదటి వెర్షన్ 1967లో రూపొందించబడింది, ఇది 1966లో సృష్టించబడిన 9-అంకెల స్టాండర్డ్ బుక్ నంబరింగ్ (SBN)పై ఆధారపడి ఉంటుంది. 10-అంకెల ISBN ఫార్మాట్ ఇంటర్నేషనల్ ఆర్గనైజేషన్ ఫర్ స్టాండర్డైజేషన్ (ISO) ద్వారా అభివృద్ధి చేయబడింది మరియు 1970లో అంతర్జాతీయ ప్రమాణం ISO 2108గా ప్రచురించబడింది (ఏదైనా 9-అంకెల SBNని సున్నాతో ప్రిఫిక్స్ చేయడం ద్వారా 10-అంకెల ISBNగా మార్చవచ్చు).
ప్రైవేట్‌గా ప్రచురించబడిన పుస్తకాలు కొన్నిసార్లు ISBN లేకుండా కనిపిస్తాయి. ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ కొన్నిసార్లు అటువంటి పుస్తకాలకు స్వయంగా ISBNలను కేటాయిస్తుంది.[2]
ఇదే విధమైన మరొక ప్రత్యేక గుర్తింపు కోడ్, ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డ్ సీరియల్ నంబర్ (ISSN), మ్యాగజైన్లు మరియు వార్తాపత్రికల వంటి క్రమానుగత ప్రచురణలను గుర్తిస్తుంది. ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డ్ మ్యూజిక్ నంబర్ (ISMN) సంగీత స్కోర్‌లను కవర్ చేస్తుంది.
చరిత్ర
స్టాండర్డ్ బుక్ నంబర్ (SBN) అనేది పుస్తకాలను గుర్తించడానికి తొమ్మిది అంకెల కోడ్ సంఖ్యలను ఉపయోగించే ఒక వాణిజ్య వ్యవస్థ. 1965లో, బ్రిటిష్ పుస్తక విక్రేత మరియు స్టేషనర్లు WHSmith తమ పుస్తకాల కోసం ప్రామాణిక సంఖ్యా వ్యవస్థను అమలు చేయనున్నట్లు ప్రకటించారు.[3] వారు తమ తరపున పని చేయడానికి కన్సల్టెంట్లను నియమించుకున్నారు, మరియు ఈ వ్యవస్థను ట్రినిటీ కాలేజ్ డబ్లిన్లో గణాంకశాస్త్ర ఎమెరిటస్ ప్రొఫెసర్ అయిన గోర్డాన్ ఫోస్టర్ రూపొందించారు.[4] ఇంటర్నేషనల్ ఆర్గనైజేషన్ ఫర్ స్టాండర్డైజేషన్ (ISO) టెక్నికల్ కమిటీ ఆన్ డాక్యుమెంటేషన్ బ్రిటిష్ SBNని అంతర్జాతీయ వినియోగం కోసం స్వీకరించాలని కోరింది. ISBN గుర్తింపు ఫార్మాట్ 1967లో యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో డేవిడ్ విటేకర్[5][6] ("ISBN పితామహుడు"గా పరిగణించబడతారు)[7] మరియు 1968లో యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో ఎమెరీ కోల్టే[5] (తరువాత U.S. ISBN ఏజెన్సీ R. R. Bowker డైరెక్టర్ అయ్యారు) ద్వారా రూపొందించబడింది.[7][8][9]
10-అంకెల ISBN ఫార్మాట్ ISO ద్వారా అభివృద్ధి చేయబడింది మరియు 1970లో అంతర్జాతీయ ప్రమాణం ISO 2108గా ప్రచురించబడింది.[3][5] యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ 1974 వరకు తొమ్మిది అంకెల SBN కోడ్‌ను ఉపయోగించడం కొనసాగించింది. ISO అంతర్జాతీయ ISBN ఏజెన్సీని ప్రపంచవ్యాప్తంగా ISBN కోసం రిజిస్ట్రేషన్ అథారిటీగా నియమించింది మరియు ISBN ప్రమాణం ISO టెక్నికల్ కమిటీ 46/సబ్-కమిటీ 9 TC 46/SC 9 నియంత్రణలో అభివృద్ధి చేయబడింది. ISO ఆన్-లైన్ సౌకర్యం 1978 నుండి మాత్రమే సూచిస్తుంది.[10]
ఒక SBNని "0" అంకెను ప్రిఫిక్స్ చేయడం ద్వారా ISBNగా మార్చవచ్చు. ఉదాహరణకు, 1965లో హోడర్ ప్రచురించిన Mr. J. G. Reeder Returns యొక్క రెండవ ఎడిషన్, "SBN 340 01381 8"ని కలిగి ఉంది, ఇక్కడ "340" ప్రచురణకర్తని సూచిస్తుంది, "01381" ప్రచురణకర్త కేటాయించిన సీరియల్ నంబర్, మరియు "8" అనేది చెక్ డిజిట్. సున్నాతో ప్రిఫిక్స్ చేయడం ద్వారా, దీనిని 0-340-01381-8గా మార్చవచ్చు; చెక్ డిజిట్‌ను మళ్లీ లెక్కించాల్సిన అవసరం లేదు. Ballantine Books వంటి కొన్ని ప్రచురణకర్తలు, కొన్నిసార్లు 12-అంకెల SBNలను ఉపయోగిస్తారు, ఇక్కడ చివరి మూడు అంకెలు పుస్తకం యొక్క ధరను సూచిస్తాయి;[11] ఉదాహరణకు, Woodstock Handmade Houses 345-24223-8-595 యొక్క 12-అంకెల స్టాండర్డ్ బుక్ నంబర్‌ను కలిగి ఉంది (చెల్లుబాటు అయ్యే SBN: 345-24223-8, ISBN: 0-345-24223-8),[12] మరియు దీని ధర 5.95.[13]
1 జనవరి 2007 నుండి, ISBNలు పదమూడు అంకెలను కలిగి ఉన్నాయి, ఈ ఫార్మాట్ 13 అంకెలు కలిగిన "Bookland" యూరోపియన్ ఆర్టికల్ నంబర్లతో అనుకూలంగా ఉంటుంది.[14] 2016 నుండి, చైనా యొక్క అడ్మినిస్ట్రేషన్ ఆఫ్ ప్రెస్ అండ్ పబ్లికేషన్ ద్వారా మొబైల్ గేమ్లను గుర్తించడానికి కూడా ISBNలు ఉపయోగించబడుతున్నాయి.[15] 2018లో ఈ సంఖ్యల జారీపై విధించిన నిషేధం ప్రచురణకర్తలు చైనాలో కొత్త గేమ్లను మానిటైజ్ చేయకుండా కొన్ని నెలల పాటు నిరోధించింది, ఇది దేశంలోని వీడియో గేమ్ పరిశ్రమను గణనీయంగా ప్రభావితం చేసింది.[16]
యునైటెడ్ స్టేట్స్, 2020లో 3.9 మిలియన్ల రిజిస్టర్డ్ ISBNలతో, 2020లో ISBN గుర్తింపు సంఖ్యను ఉపయోగించే అతిపెద్ద దేశంగా నిలిచింది, ఆ తర్వాత దక్షిణ కొరియా (329,582), జర్మనీ (284,000), చైనా (263,066), UK (188,553) మరియు ఇండోనేషియా (144,793) ఉన్నాయి. 2020 నాటికి యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో రిజిస్టర్ చేయబడిన లైఫ్‌టైమ్ ISBNలు 39 మిలియన్లకు పైగా ఉన్నాయి.[17]
అవలోకనం
ఒక ప్రచురణ యొక్క ప్రతి ఎడిషన్ మరియు వైవిధ్యానికి (పునర్ముద్రణలు మినహా) ప్రత్యేక ISBN కేటాయించబడుతుంది. ఉదాహరణకు, ఒకే పుస్తకం యొక్క ఇ-బుక్, ఆడియోబుక్, పేపర్‌బ్యాక్ మరియు హార్డ్‌కవర్ ఎడిషన్‌లకు వేర్వేరు ISBN కేటాయించబడాలి.[18] ఎలక్ట్రానిక్ ప్రచురణ యొక్క ISBNని తరచుగా "eISBN" అని పిలుస్తారు;[19][20] అయితే, డాక్యుమెంటేషన్‌లో అటువంటి సంజ్ఞామానం లేదు. ఒక ప్రచురణ ఎలక్ట్రానిక్ లేదా ప్రింట్ అనేది ISBN నుండి మాత్రమే ఊహించలేము. 1 జనవరి 2007న లేదా ఆ తర్వాత కేటాయించినట్లయితే ISBN పదమూడు అంకెల పొడవు ఉంటుంది, మరియు 2007కి ముందు కేటాయించినట్లయితే పది అంకెల పొడవు ఉంటుంది.[note 3][14] ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డ్ బుక్ నంబర్ నాలుగు భాగాలను (10-అంకెల ISBN అయితే) లేదా ఐదు భాగాలను (13-అంకెల ISBN కోసం) కలిగి ఉంటుంది.
ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ యొక్క అధికారిక వినియోగదారు మాన్యువల్ యొక్క సెక్షన్ 5[18] 13-అంకెల ISBN యొక్క నిర్మాణాన్ని ఈ క్రింది విధంగా వివరిస్తుంది:
- 13-అంకెల ISBN కోసం, ఒక ప్రిఫిక్స్ ఎలిమెంట్ – ఒక GS1 ప్రిఫిక్స్: ఇప్పటివరకు 978 లేదా 979 GS1 ద్వారా అందుబాటులోకి వచ్చాయి,
- రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఎలిమెంట్ (భాషా-భాగస్వామ్య దేశాల సమూహం, వ్యక్తిగత దేశం లేదా భూభాగం),
- రిజిస్ట్రెంట్ ఎలిమెంట్,
- ప్రచురణ ఎలిమెంట్, మరియు
- ఒక చెక్సమ్ క్యారెక్టర్ లేదా చెక్ డిజిట్.
13-అంకెల ISBNని దాని భాగాలుగా (ప్రిఫిక్స్ ఎలిమెంట్, రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్, రిజిస్ట్రెంట్, ప్రచురణ మరియు చెక్ డిజిట్) విభజించవచ్చు, మరియు ఇలా చేసినప్పుడు భాగాలను హైఫన్లు లేదా ఖాళీలతో వేరు చేయడం ఆచారం. 10-అంకెల ISBN యొక్క భాగాలను (రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్, రిజిస్ట్రెంట్, ప్రచురణ మరియు చెక్ డిజిట్) కూడా హైఫన్లు లేదా ఖాళీలతో వేరు చేస్తారు. ఇచ్చిన ISBNని ఎలా సరిగ్గా వేరు చేయాలో తెలుసుకోవడం సంక్లిష్టమైనది, ఎందుకంటే చాలా భాగాలు స్థిరమైన అంకెల సంఖ్యను ఉపయోగించవు.Cite error: Closing </ref> missing for <ref> tag హైఫనేషన్ కోసం అసలు నిర్వచనం 220 కంటే ఎక్కువ వేర్వేరు రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఎలిమెంట్లను కలిగి ఉంది, ప్రతి ఒక్కటి రిజిస్ట్రెంట్ ఎలిమెంట్ పొడవు కోసం కొన్ని నుండి అనేక పరిధులుగా విభజించబడింది (మొత్తం 1,000 కంటే ఎక్కువ). ఏజెన్సీ వారీగా జాబితా చేయబడిన పరిధులను నిర్వచించే పత్రం 29 పేజీలు.</ref> లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ మరియు ISBNBarcode.org అందించిన ISBN కన్వర్టర్ వంటి ఆన్‌లైన్ సాధనాలు హైఫనేషన్‌లో సహాయపడతాయి మరియు ప్రామాణిక బార్‌కోడ్‌లను రూపొందించగలవు.[21][22]
జారీ ప్రక్రియ
ISBN జారీ అనేది దేశానికి సంబంధించినది, అంటే ISBNలు ప్రచురణ భాషతో సంబంధం లేకుండా ఆ దేశం లేదా భూభాగానికి బాధ్యత వహించే ISBN రిజిస్ట్రేషన్ ఏజెన్సీ ద్వారా జారీ చేయబడతాయి. ఏదైనా నిర్దిష్ట దేశానికి కేటాయించిన ISBNల పరిధులు సంబంధిత దేశం యొక్క ప్రచురణ ప్రొఫైల్ ఆధారంగా ఉంటాయి, కాబట్టి పుస్తకాల సంఖ్య మరియు చురుకుగా ఉన్న ప్రచురణకర్తల సంఖ్య, రకం మరియు పరిమాణాన్ని బట్టి పరిధులు మారుతూ ఉంటాయి. కొన్ని ISBN రిజిస్ట్రేషన్ ఏజెన్సీలు జాతీయ లైబ్రరీలలో లేదా సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖలలో ఉంటాయి మరియు అందువల్ల తమ సేవలకు మద్దతు ఇవ్వడానికి ప్రభుత్వం నుండి నేరుగా నిధులను పొందవచ్చు. ఇతర సందర్భాల్లో, ISBN రిజిస్ట్రేషన్ సేవ ప్రభుత్వ నిధులు లేని బిబ్లియోగ్రాఫిక్ డేటా ప్రొవైడర్ల వంటి సంస్థల ద్వారా అందించబడుతుంది.[23]
ISBN ఏజెన్సీల పూర్తి డైరెక్టరీ ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ వెబ్‌సైట్‌లో అందుబాటులో ఉంది.[24] కొన్ని దేశాల జాబితా క్రింద ఇవ్వబడింది:
- ఆస్ట్రేలియా – థోర్ప్-బౌకర్[25][26]
- బ్రెజిల్ – నేషనల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ బ్రెజిల్;[27] (28 ఫిబ్రవరి 2020 వరకు)[28]
- బ్రెజిల్ – Câmara Brasileira do Livro[29] (1 మార్చి 2020 నుండి)[28]
- కెనడా – ఇంగ్లీష్ లైబ్రరీ అండ్ ఆర్కైవ్స్ కెనడా, ఒక ప్రభుత్వ ఏజెన్సీ; ఫ్రెంచ్ Bibliothèque et Archives nationales du Québec;
- కరేబియన్ కమ్యూనిటీ (CARICOM) సెక్రటేరియట్[30][24] కరేబియన్ ప్రాంతంలోని అనేక సభ్య దేశాల కోసం '976' యొక్క భాగస్వామ్య ISBNని నిర్వహిస్తుంది.
- కొలంబియా – Cámara Colombiana del Libro, ఒక NGO
- హాంకాంగ్ – బుక్స్ రిజిస్ట్రేషన్ ఆఫీస్ (BRO), హాంకాంగ్ పబ్లిక్ లైబ్రరీస్ కింద[31]
- హంగేరీ – Országos Széchényi Könyvtár (నేషనల్ సెచెనీ లైబ్రరీ)
- ఐస్లాండ్ – Landsbókasafn (నేషనల్ అండ్ యూనివర్శిటీ లైబ్రరీ ఆఫ్ ఐస్లాండ్)
- ఇండియా – రాజా రామ్మోహన్ రాయ్ నేషనల్ ఏజెన్సీ ఫర్ ISBN (బుక్ ప్రమోషన్ అండ్ కాపీరైట్ డివిజన్), డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ హయ్యర్ ఎడ్యుకేషన్ కింద, మినిస్ట్రీ ఆఫ్ హ్యూమన్ రిసోర్స్ డెవలప్‌మెంట్లో ఒక భాగం[32]
- ఇజ్రాయెల్ – ది ఇజ్రాయెల్ సెంటర్ ఫర్ లైబ్రరీస్[33]
- ఇటలీ – EDISER srl, Associazione Italiana Editori (ఇటాలియన్ పబ్లిషర్స్ అసోసియేషన్) యాజమాన్యంలో ఉంది[34][35]
- కెన్యా – నేషనల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ కెన్యా
- లాట్వియా – లాట్వియన్ ISBN ఏజెన్సీ
- లెబనాన్ – లెబనీస్ ISBN ఏజెన్సీ
- మాల్దీవులు – ది నేషనల్ బ్యూరో ఆఫ్ క్లాసిఫికేషన్ (NBC)
- మాల్టా – ది నేషనల్ బుక్ కౌన్సిల్ (Il-Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb)[36][37][38]
- మొరాకో – ది నేషనల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ మొరాకో
- న్యూజిలాండ్ – నేషనల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ న్యూజిలాండ్[39]
- నైజీరియా – నేషనల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ నైజీరియా
- పాకిస్తాన్ – నేషనల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ పాకిస్తాన్
- ఫిలిప్పీన్స్ – నేషనల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ ది ఫిలిప్పీన్స్[40]
- సౌత్ ఆఫ్రికా – నేషనల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ సౌత్ ఆఫ్రికా
- స్పెయిన్ – స్పానిష్ ISBN ఏజెన్సీ (స్పానిష్: Agencia del ISBN)[41]
- టర్కీ – జనరల్ డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ లైబ్రరీస్ అండ్ పబ్లికేషన్స్, మినిస్ట్రీ ఆఫ్ కల్చర్ యొక్క ఒక శాఖ[42]
- యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ మరియు రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఐర్లాండ్ – Nielsen Book Services Ltd, NIQలో భాగం[43]
- యునైటెడ్ స్టేట్స్ – R. R. Bowker[5][44]
రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఎలిమెంట్
Registration Group identifier ISBN format ISBN రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఎలిమెంట్ అనేది 1- నుండి 5-అంకెల సంఖ్య, ఇది ఒకే ప్రిఫిక్స్ ఎలిమెంట్‌లో చెల్లుబాటు అవుతుంది (అంటే 978 లేదా 979లో ఒకటి),[18] మరియు "978-1-..." వంటి హైఫన్ల మధ్య వేరు చేయవచ్చు. రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూపులు ప్రధానంగా 978 ప్రిఫిక్స్ ఎలిమెంట్‌లో కేటాయించబడ్డాయి – చాలా వరకు 10-అంకెల ISBN నుండి వారసత్వంగా పొందబడ్డాయి.(ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ, మీకు కావలసిన ఫార్మాట్‌ను ఎంచుకుని, జనరేట్ బటన్‌పై క్లిక్ చేయండి) 978-ప్రిఫిక్స్ ఎలిమెంట్‌లోని ఏక-అంకెల రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూపులు: ఇంగ్లీష్ మాట్లాడే దేశాలకు 0 లేదా 1; ఫ్రెంచ్ మాట్లాడే దేశాలకు 2; జర్మన్ మాట్లాడే దేశాలకు 3; జపాన్‌కు 4; రష్యన్ మాట్లాడే దేశాలకు 5; మరియు పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనాకు 7. ఉదాహరణ 5-అంకెల రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూపులు భూటాన్ కోసం 99936 మరియు 99980. మార్చి 2026 నాటికి, కేటాయించిన రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూపులు: 0–5, 600–634, 65, 69990, 7, 80–94, 950–989, 9905–9989, మరియు 99901–99998.[45] అరుదైన భాషలలో ప్రచురించబడిన పుస్తకాలు సాధారణంగా పొడవైన గ్రూప్ ఎలిమెంట్లను కలిగి ఉంటాయి.[46]
979 ప్రిఫిక్స్ ఎలిమెంట్‌లోని, రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ 0 అనేది ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డ్ మ్యూజిక్ నంబర్ (ISMN)లతో అనుకూలత కోసం కేటాయించబడింది, కానీ ఇటువంటి వాటికి ISBN కేటాయించబడదు.[47] 979 ప్రిఫిక్స్ ఎలిమెంట్‌లో కేటాయించబడిన రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూపులు: యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆఫ్ అమెరికాకు 8, ఫ్రాన్స్‌కు 10, రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కొరియాకు 11, మరియు ఇటలీకి 12.[48]
అసలైన 9-అంకెల స్టాండర్డ్ బుక్ నంబర్ (SBN)కి రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఐడెంటిఫైయర్ లేదు, కానీ 9-అంకెల SBNకి ముందు సున్నాను చేర్చడం ద్వారా చెల్లుబాటు అయ్యే 10-అంకెల ISBN ఏర్పడుతుంది.
రిజిస్ట్రెంట్ ఎలిమెంట్
జాతీయ ISBN ఏజెన్సీ, రిజిస్ట్రెంట్ ఎలిమెంట్‌ను (cf. Category:ISBN agencies) మరియు ఆ రిజిస్ట్రెంట్ ఎలిమెంట్‌లోని ISBNల శ్రేణిని ప్రచురణకర్తకు కేటాయిస్తుంది; ఆ తర్వాత ప్రచురణకర్త తన ప్రతి పుస్తకానికి ఒక ISBNని కేటాయిస్తారు. చాలా దేశాలలో, ఒక పుస్తక ప్రచురణకర్త ISBNని కేటాయించవలసిన చట్టపరమైన అవసరం లేదు, అయినప్పటికీ చాలా పెద్ద పుస్తక విక్రయశాలలు ISBNలు కేటాయించబడిన ప్రచురణలను మాత్రమే స్వీకరిస్తాయి.[49][50][51]
ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ, గ్లోబల్ రిజిస్టర్ ఆఫ్ పబ్లిషర్స్‌లో ఒక మిలియన్ కంటే ఎక్కువ ISBN ప్రిఫిక్స్‌లు మరియు ప్రచురణకర్తల వివరాలను నిర్వహిస్తుంది.[52] ఈ డేటాబేస్ ఇంటర్నెట్ ద్వారా ఉచితంగా శోధించదగినది.
ప్రచురణకర్తలు ISBNల బ్లాక్‌లను అందుకుంటారు, ఎక్కువ అవసరమని భావించే ప్రచురణకర్తలకు పెద్ద బ్లాక్‌లు కేటాయించబడతాయి; ఒక చిన్న ప్రచురణకర్త రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఐడెంటిఫైయర్ కోసం ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ అంకెలను, రిజిస్ట్రెంట్ కోసం కొన్ని అంకెలను మరియు పబ్లికేషన్ ఎలిమెంట్ కోసం ఒకే అంకెను పొందవచ్చు. ఆ ISBNల బ్లాక్ ఉపయోగించబడిన తర్వాత, ప్రచురణకర్త వేరొక రిజిస్ట్రెంట్ ఎలిమెంట్‌తో మరొక ISBNల బ్లాక్‌ను పొందవచ్చు. తత్ఫలితంగా, ఒక ప్రచురణకర్తకు వేర్వేరు కేటాయించిన రిజిస్ట్రెంట్ ఎలిమెంట్లు ఉండవచ్చు. ఒక దేశంలో ఒకటి కంటే ఎక్కువ రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఐడెంటిఫైయర్‌లు కూడా ఉపయోగించబడవచ్చు. ఒక నిర్దిష్ట రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ నుండి అన్ని రిజిస్ట్రెంట్ ఎలిమెంట్లు ప్రచురణకర్తలకు కేటాయించబడినప్పుడు ఇది జరగవచ్చు.
వేరియబుల్ బ్లాక్ పొడవులను ఉపయోగించడం ద్వారా, రిజిస్ట్రేషన్ ఏజెన్సీలు ప్రచురణకర్తలకు చేసే ISBN కేటాయింపులను అనుకూలీకరించగలవు. ఉదాహరణకు, ఒక పెద్ద ప్రచురణకర్తకు రిజిస్ట్రెంట్ ఎలిమెంట్ కోసం తక్కువ అంకెలు మరియు పబ్లికేషన్ ఎలిమెంట్ కోసం ఎక్కువ అంకెలు కేటాయించబడిన ISBNల బ్లాక్ ఇవ్వబడవచ్చు; అదేవిధంగా, ఎక్కువ శీర్షికలను ప్రచురించే దేశాలకు రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఐడెంటిఫైయర్ కోసం తక్కువ అంకెలు మరియు రిజిస్ట్రెంట్ మరియు పబ్లికేషన్ ఎలిమెంట్ల కోసం ఎక్కువ అంకెలు కేటాయించబడతాయి.[53] బ్లాక్ పొడవు వైవిధ్యాలను వివరించే కొన్ని నమూనా ISBN-10 కోడ్‌లు ఇక్కడ ఉన్నాయి.
| ISBN | దేశం లేదా ప్రాంతం | ప్రచురణకర్త |
|---|---|---|
99921-58-10-7 |
ఖతార్ | NCCAH, దోహా |
9971-5-0210-0 |
సింగపూర్ | వరల్డ్ సైంటిఫిక్ |
960-425-059-0 |
గ్రీస్ | సిగ్మా పబ్లికేషన్స్ |
80-902734-1-6 |
చెక్ రిపబ్లిక్; స్లోవేకియా | టైటా పబ్లిషర్స్ |
85-359-0277-5 |
బ్రెజిల్ | కాంపన్హియా దాస్ లెట్రాస్ |
1-84356-028-3 |
ఆంగ్ల భాషా ప్రాంతం | సైమన్ వాలెన్‌బర్గ్ ప్రెస్ |
0-684-84328-5 |
స్క్రైబ్నర్ | |
0-8044-2957-X |
ఫ్రెడరిక్ ఉంగర్ | |
0-85131-041-9 |
జె. ఎ. అలెన్ & కో. | |
93-86954-21-4 |
ఎడ్యుపీడియా పబ్లికేషన్స్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్. | |
0-943396-04-2 |
విల్‌మాన్–బెల్ | |
0-9752298-0-X |
కెటి పబ్లిషింగ్ |
ఆంగ్ల భాషా నమూనా
ఆంగ్ల భాషా రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఎలిమెంట్లు 0 మరియు 1 (220 కంటే ఎక్కువ రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఎలిమెంట్లలో 2). ఈ రెండు రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఎలిమెంట్లు ఒక క్రమబద్ధమైన నమూనాలో రిజిస్ట్రెంట్ ఎలిమెంట్లుగా విభజించబడ్డాయి, ఇది వాటి పొడవును నిర్ణయించడానికి అనుమతిస్తుంది, ఈ క్రింది విధంగా:[54]
| పబ్లికేషన్ ఎలిమెంట్ పొడవు |
0 – రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఎలిమెంట్ | 1 – రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూప్ ఎలిమెంట్ | మొత్తం రిజిస్ట్రెంట్లు | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| నుండి | వరకు | రిజిస్ట్రెంట్లు | నుండి | వరకు | రిజిస్ట్రెంట్లు | ||
| 6 అంకెలు | 0-00-xxxxxx-x | 0-19-xxxxxx-x | 20 | 1-01-xxxxxx-x 1-05-xxxxxx-x |
1-02-xxxxxx-x 1-05-xxxxxx-x |
3 | 23 |
| 5 అంకెలు | 0-200-xxxxx-x 0-229-xxxxx-x 0-370-xxxxx-x 0-640-xxxxx-x 0-646-xxxxx-x 0-649-xxxxx-x 0-656-xxxxx-x |
0-227-xxxxx-x 0-368-xxxxx-x 0-638-xxxxx-x 0-644-xxxxx-x 0-647-xxxxx-x 0-654-xxxxx-x 0-699-xxxxx-x |
494 | 1-000-xxxxx-x 1-030-xxxxx-x 1-040-xxxxx-x 1-047-xxxxx-x 1-100-xxxxx-x 1-714-xxxxx-x |
1-009-xxxxx-x 1-034-xxxxx-x 1-045-xxxxx-x 1-047-xxxxx-x 1-397-xxxxx-x 1-716-xxxxx-x |
323 | 817 |
| 4 అంకెలు | 0-2280-xxxx-x 0-3690-xxxx-x 0-6390-xxxx-x 0-6550-xxxx-x 0-7000-xxxx-x |
0-2289-xxxx-x 0-3699-xxxx-x 0-6397-xxxx-x 0-6559-xxxx-x 0-8499-xxxx-x |
1,538 | 1-0350-xxxx-x 1-0460-xxxx-x 1-0480-xxxx-x 1-0700-xxxx-x 1-3980-xxxx-x 1-6500-xxxx-x 1-6860-xxxx-x 1-7170-xxxx-x 1-7620-xxxx-x 1-7900-xxxx-x 1-8672-xxxx-x 1-9730-xxxx-x |
1-0399-xxxx-x 1-0469-xxxx-x 1-0499-xxxx-x 1-0999-xxxx-x 1-5499-xxxx-x 1-6799-xxxx-x 1-7139-xxxx-x 1-7319-xxxx-x 1-7634-xxxx-x 1-7999-xxxx-x 1-8675-xxxx-x 1-9877-xxxx-x |
2,897 | 4,435 |
| 3 అంకెలు | 0-85000-xxx-x | 0-89999-xxx-x | 5,000 | 1-55000-xxx-x 1-68000-xxx-x 1-74000-xxx-x 1-76500-xxx-x 1-77540-xxx-x 1-77650-xxx-x 1-77830-xxx-x 1-80000-xxx-x 1-83850-xxx-x 1-86760-xxx-x |
1-64999-xxx-x 1-68599-xxx-x 1-76199-xxx-x 1-77499-xxx-x 1-77639-xxx-x 1-77699-xxx-x 1-78999-xxx-x 1-83799-xxx-x 1-86719-xxx-x 1-86979-xxx-x |
22,010 | 27,010 |
| 2 అంకెలు | 0-900000-xx-x 0-900372-xx-x |
0-900370-xx-x 0-949999-xx-x |
49,999 | 1-869800-xx-x 1-916506-xx-x 1-916908-xx-x 1-919565-xx-x 1-919655-xx-x 1-987800-xx-x 1-991200-xx-x |
1-915999-xx-x 1-916869-xx-x 1-919163-xx-x 1-919599-xx-x 1-972999-xx-x 1-991149-xx-x 1-998989-xx-x |
113,340 | 163,339 |
| 1 అంకె | 0-6398000-x-x 0-6450000-x-x 0-6480000-x-x 0-9003710-x-x 0-9500000-x-x |
0-6399999-x-x 0-6459999-x-x 0-6489999-x-x 0-9003719-x-x 0-9999999-x-x |
522,010 | 1-0665000-x-x 1-7320000-x-x 1-7635000-x-x 1-7750000-x-x 1-7764000-x-x 1-7770000-x-x 1-8380000-x-x 1-9160000-x-x 1-9168700-x-x 1-9191640-x-x 1-9196000-x-x 1-9911500-x-x 1-9989900-x-x |
1-0699999-x-x 1-7399999-x-x 1-7649999-x-x 1-7753999-x-x 1-7764999-x-x 1-7782999-x-x 1-8384999-x-x 1-9165059-x-x 1-9169079-x-x 1-9195649-x-x 1-9196549-x-x 1-9911999-x-x 1-9999999-x-x |
173,600 | 695,610 |
| మొత్తం | 579,061 | మొత్తం | 312,173 | 891,234 | |||
చెక్ డిజిట్లు
చెక్ డిజిట్ అనేది ఎర్రర్ డిటెక్షన్ (లోపాలను గుర్తించడం) కోసం ఉపయోగించే ఒక రకమైన రిడెండెన్సీ చెక్, ఇది బైనరీ చెక్ బిట్కి సమానమైన దశాంశ రూపం. ఇది సంఖ్యలోని ఇతర అంకెల నుండి లెక్కించబడిన ఒకే అంకెను కలిగి ఉంటుంది. 10-అంకెల ISBN కోసం పద్ధతి SBNల కోసం ఉన్న పద్ధతికి పొడిగింపు, కాబట్టి రెండు వ్యవస్థలు అనుకూలంగా ఉంటాయి; సున్నాతో ప్రిఫిక్స్ చేయబడిన SBN (10-అంకెల ISBN) సున్నా లేని SBN వలె అదే చెక్ డిజిట్‌ను ఇస్తుంది. చెక్ డిజిట్ బేస్ పదకొండు, మరియు ఇది 0 నుండి 9 మధ్య ఉన్న పూర్ణాంకం కావచ్చు, లేదా 'X' కావచ్చు. 13-అంకెల ISBNల కోసం వ్యవస్థ SBNలతో అనుకూలంగా లేదు మరియు సాధారణంగా సంబంధిత 10-అంకెల ISBN నుండి భిన్నమైన చెక్ డిజిట్‌ను ఇస్తుంది, కాబట్టి ఇది ట్రాన్స్‌పోజిషన్‌కు వ్యతిరేకంగా అదే రక్షణను అందించదు. ఎందుకంటే 13-అంకెల కోడ్ EAN ఫార్మాట్‌తో అనుకూలంగా ఉండాలి, అందువల్ల 'X' అక్షరాన్ని కలిగి ఉండకూడదు.
ISBN-10 చెక్ డిజిట్లు
ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ యొక్క అధికారిక యూజర్ మాన్యువల్ 2001 ఎడిషన్ ప్రకారం,[55] ISBN-10 చెక్ డిజిట్ (ఇది 10-అంకెల ISBN యొక్క చివరి అంకె) 0 నుండి 10 వరకు ఉండాలి (10 కోసం 'X' చిహ్నం ఉపయోగించబడుతుంది), మరియు పది అంకెల మొత్తం, ప్రతి ఒక్కటి దాని (పూర్ణాంక) వెయిట్‌తో గుణించబడి, 10 నుండి 1కి తగ్గుతూ, 11 యొక్క గుణిజంగా ఉండాలి. అంటే, xi అనేది iవ అంకె అయితే (ఎడమ నుండి కుడికి లెక్కించడం), అప్పుడు x10ని ఈ విధంగా ఎంచుకోవాలి: ఉదాహరణకు, 0-306-40615-2 అనే ISBN-10 కోసం:
అధికారికంగా, మాడ్యులర్ అంకగణితం ఉపయోగించి, ఇది ఇలా అందించబడుతుంది:
ISBN 10ల కోసం పది అంకెల మొత్తం, ప్రతి ఒక్కటి 1 నుండి 10 వరకు ఆరోహణ క్రమంలో దాని వెయిట్‌తో గుణించబడి, 11 యొక్క గుణిజంగా ఉండటం కూడా నిజం. ఈ ఉదాహరణ కోసం:
అధికారికంగా, ఇది ఇలా అందించబడుతుంది:
ISBNని నిర్వహించడంలో (ఉదాహరణకు టైప్ చేసేటప్పుడు లేదా రాసేటప్పుడు) రెండు అత్యంత సాధారణ లోపాలు ఒకే అంకె మారడం లేదా పక్కపక్కనే ఉన్న అంకెలు మారడం (ట్రాన్స్‌పోజిషన్). చెల్లుబాటు అయ్యే ISBN 10ల అన్ని జతలు కనీసం రెండు అంకెలలో భిన్నంగా ఉంటాయని గణితశాస్త్రపరంగా నిరూపించవచ్చు. ఎనిమిది ఒకేలాంటి అంకెలు మరియు రెండు మారిన అంకెలు కలిగిన చెల్లుబాటు అయ్యే ISBN 10ల జతలు లేవని కూడా నిరూపించవచ్చు (ఈ నిరూపణలు నిజం ఎందుకంటే ISBN పదకొండు అంకెల కంటే తక్కువ పొడవు ఉంటుంది మరియు 11 ఒక ప్రధాన సంఖ్య కాబట్టి). అందువల్ల ISBN చెక్ డిజిట్ పద్ధతి ఈ రెండు అత్యంత సాధారణ రకాల లోపాలను గుర్తించడం ఎల్లప్పుడూ సాధ్యమని నిర్ధారిస్తుంది, అంటే, ఈ రకమైన లోపాలలో ఏదైనా సంభవించినట్లయితే, ఫలితం ఎప్పటికీ చెల్లుబాటు అయ్యే ISBN కాదు—అంకెల మొత్తం వాటి వెయిట్‌లతో గుణించబడి 11 యొక్క గుణిజం ఎప్పటికీ కాదు. అయితే, లోపం ప్రచురణ సంస్థలో సంభవించి గుర్తించబడకుండా ఉంటే, పుస్తకం చెల్లని ISBNతో జారీ చేయబడుతుంది.[56]
దీనికి విరుద్ధంగా, ఇతర రకాల లోపాలు, ఉదాహరణకు రెండు మారిన అంకెలు (ట్రాన్స్‌పోజ్ కానివి), లేదా మూడు మారిన అంకెలు, చెల్లుబాటు అయ్యే ISBNకి దారితీయవచ్చు (అయినప్పటికీ ఇది అసంభవం).
ISBN-10 చెక్ డిజిట్ గణన
10-అంకెల ISBN యొక్క మొదటి తొమ్మిది అంకెలలో ప్రతి ఒక్కటి—చెక్ డిజిట్‌ను మినహాయించి—దాని (పూర్ణాంక) వెయిట్‌తో 10 నుండి 2కి తగ్గుతూ గుణించబడుతుంది, మరియు ఈ తొమ్మిది లబ్దాల మొత్తం కనుగొనబడుతుంది. చెక్ డిజిట్ విలువ కేవలం 0 మరియు 10 మధ్య ఉన్న ఒక సంఖ్య, ఇది ఈ మొత్తానికి జోడించబడినప్పుడు, మొత్తం 11 యొక్క గుణిజం అవుతుంది.
ఉదాహరణకు, 0-306-40615-? అనే ISBN-10 కోసం చెక్ డిజిట్ ఈ క్రింది విధంగా లెక్కించబడుతుంది: 130కి 2ని జోడిస్తే 11 యొక్క గుణిజం వస్తుంది (ఎందుకంటే 132 = 12×11)—ఇలా చేసే 0 మరియు 10 మధ్య ఉన్న ఏకైక సంఖ్య ఇది. అందువల్ల, చెక్ డిజిట్ 2 కావాలి, మరియు పూర్తి క్రమం ISBN 0-306-40615-2. ఈ పరిస్థితిని సంతృప్తి పరచడానికి అవసరమైన విలువ 10 అయితే, అప్పుడు 'X' ఉపయోగించాలి.
ప్రత్యామ్నాయంగా, మాడ్యులర్ అంకగణితం మాడ్యులస్ 11ని ఉపయోగించి చెక్ డిజిట్‌ను లెక్కించడానికి సౌకర్యవంతంగా ఉంటుంది. ఈ మొత్తాన్ని 11తో భాగించినప్పుడు వచ్చే శేషం (అంటే మాడ్యులో 11 విలువ), లెక్కించబడుతుంది. ఈ శేషం మరియు చెక్ డిజిట్ మొత్తం 0 లేదా 11కి సమానం కావాలి. అందువల్ల, చెక్ డిజిట్ అనేది (11 మైనస్ లబ్దాల మొత్తాన్ని మాడ్యులో 11తో భాగించగా వచ్చిన శేషం) మాడ్యులో 11. శేషాన్ని మాడ్యులో 11తో రెండోసారి తీసుకోవడం వల్ల మొదటి శేషం 0 అయ్యే అవకాశం పరిగణనలోకి తీసుకోబడుతుంది. రెండో మాడ్యులో ఆపరేషన్ లేకుండా, గణన 11 − 0 = 11 అనే చెక్ డిజిట్ విలువకు దారితీయవచ్చు, ఇది చెల్లదు. (ఖచ్చితంగా చెప్పాలంటే, మొదటి "మాడ్యులో 11" అవసరం లేదు, కానీ ఇది గణనను సులభతరం చేస్తుందని పరిగణించవచ్చు.)
ఉదాహరణకు, 0-306-40615-? అనే ISBN కోసం చెక్ డిజిట్ ఈ క్రింది విధంగా లెక్కించబడుతుంది:
కాబట్టి చెక్ డిజిట్ 2.
సాఫ్ట్‌వేర్ అమలులో రెండు అక్యుమ్యులేటర్లను ఉపయోగించడం ద్వారా గుణకారాలను నివారించడం సాధ్యమే. tని sకి పదేపదే జోడించడం ద్వారా అవసరమైన గుణిజాలు లెక్కించబడతాయి:
<syntaxthought lang="C">
// ISBN ఎర్రర్ సిండ్రోమ్‌ను తిరిగి ఇస్తుంది, చెల్లుబాటు అయ్యే ISBN కోసం సున్నా, చెల్లని దాని కోసం సున్నా కానిది.
// digits[i] 0 మరియు 10 మధ్య ఉండాలి.
int CheckISBN(int const digits[10]) {
int i, s = 0, t = 0;
for (i = 0; i < 10; ++i) {
t += digits[i];
s += t;
}
return s % 11;
}
</syntaxthought>
మాడ్యులర్ రిడక్షన్ చివరలో ఒకసారి చేయవచ్చు, పైన చూపిన విధంగా (ఆ సందర్భంలో s విలువ 496 వరకు ఉండవచ్చు, చెల్లని ISBN 99999-999-9-X కోసం), లేదా ప్రతి అదనపు తర్వాత కండిషనల్ సబ్‌ట్రాక్ట్ ద్వారా s మరియు t తగ్గించబడవచ్చు.
ISBN-13 చెక్ డిజిట్ గణన
ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ యొక్క అధికారిక యూజర్ మాన్యువల్ యొక్క అనుబంధం 1[18] 13-అంకెల ISBN చెక్ డిజిట్ ఎలా లెక్కించబడుతుందో వివరిస్తుంది. ISBN-13 చెక్ డిజిట్, ఇది ISBN యొక్క చివరి అంకె, 0 నుండి 9 వరకు ఉండాలి మరియు మొత్తం పదమూడు అంకెల మొత్తం, ప్రతి ఒక్కటి 1 మరియు 3 మధ్య మారుతూ దాని (పూర్ణాంక) వెయిట్‌తో గుణించబడి, 10 యొక్క గుణిజంగా ఉండాలి. ISBN-13 అనేది EAN-13 యొక్క సబ్‌సెట్ కాబట్టి, చెక్ డిజిట్‌ను లెక్కించే అల్గోరిథం రెండింటికీ ఖచ్చితంగా ఒకటే.
అధికారికంగా, మాడ్యులర్ అంకగణితం ఉపయోగించి, ఇది ఇలా అందించబడుతుంది:
ISBN-13 చెక్ డిజిట్ గణన 13-అంకెల ISBN యొక్క మొదటి పన్నెండు అంకెలతో ప్రారంభమవుతుంది (అందువల్ల చెక్ డిజిట్‌ను మినహాయించి). ప్రతి అంకె, ఎడమ నుండి కుడికి, ప్రత్యామ్నాయంగా 1 లేదా 3తో గుణించబడుతుంది, ఆపై ఆ లబ్దాలు 0 నుండి 9 వరకు విలువను ఇవ్వడానికి మాడ్యులో 10తో కూడబడతాయి. 10 నుండి తీసివేయగా, అది 1 నుండి 10 వరకు ఫలితాన్ని ఇస్తుంది. సున్నా పదిని భర్తీ చేస్తుంది, కాబట్టి, అన్ని సందర్భాల్లో, ఒకే చెక్ డిజిట్ వస్తుంది.
ఉదాహరణకు, 978-0-306-40615-? యొక్క ISBN-13 చెక్ డిజిట్ ఈ క్రింది విధంగా లెక్కించబడుతుంది:
s = 9×1 + 7×3 + 8×1 + 0×3 + 3×1 + 0×3 + 6×1 + 4×3 + 0×1 + 6×3 + 1×1 + 5×3 = 9 + 21 + 8 + 0 + 3 + 0 + 6 + 12 + 0 + 18 + 1 + 15 = 93 93 / 10 = 9 శేషం 3 10 – 3 = 7
కాబట్టి, చెక్ డిజిట్ 7, మరియు పూర్తి క్రమం ISBN 978-0-306-40615-7.
సాధారణంగా, ISBN చెక్ డిజిట్ ఈ క్రింది విధంగా లెక్కించబడుతుంది.
దీనిని అనుకుందాం
అప్పుడు
ఈ చెక్ సిస్టమ్—UPC చెక్ డిజిట్ ఫార్ములా మాదిరిగానే—పక్కపక్కనే ఉన్న అంకెల ట్రాన్స్‌పోజిషన్ యొక్క అన్ని లోపాలను పట్టుకోదు. ప్రత్యేకించి, పక్కపక్కనే ఉన్న రెండు అంకెల మధ్య వ్యత్యాసం 5 అయితే, చెక్ డిజిట్ వాటి ట్రాన్స్‌పోజిషన్‌ను పట్టుకోదు. ఉదాహరణకు, పైన పేర్కొన్న ఉదాహరణ 6 తర్వాత 1 ఉన్నప్పుడు ఈ పరిస్థితిని అనుమతిస్తుంది. సరైన క్రమం మొత్తానికి 3 × 6 + 1 × 1 = 19ని అందిస్తుంది; అయితే, అంకెలు ట్రాన్స్‌పోజ్ అయితే (1 తర్వాత 6), ఆ రెండు అంకెల సహకారం 3 × 1 + 1 × 6 = 9 అవుతుంది. అయితే, 19 మరియు 9 మాడ్యులో 10కి అనుగుణంగా ఉంటాయి, కాబట్టి ఒకే తుది ఫలితాన్ని ఇస్తాయి: రెండు ISBNలకు 7 చెక్ డిజిట్ ఉంటుంది. ISBN-10 ఫార్ములా ప్రధాన మాడ్యులస్ 11ని ఉపయోగిస్తుంది, ఇది ఈ బ్లైండ్ స్పాట్‌ను నివారిస్తుంది, కానీ చెక్ డిజిట్‌ను వ్యక్తపరచడానికి 0–9 అంకెల కంటే ఎక్కువ అవసరం.
అదనంగా, 2వ, 4వ, 6వ, 8వ, 10వ, మరియు 12వ అంకెల మొత్తం మూడు రెట్లు పెంచబడి, మిగిలిన అంకెలకు (1వ, 3వ, 5వ, 7వ, 9వ, 11వ, మరియు 13వ) జోడించబడితే, మొత్తం ఎల్లప్పుడూ 10తో భాగించబడుతుంది (అంటే, 0తో ముగుస్తుంది).
ISBN-10 నుండి ISBN-13కి మార్పిడి
10-అంకెల ISBNని 13-అంకెల ISBNగా మార్చడానికి ISBN-10కి ముందు "978"ని చేర్చి, ISBN-13 అల్గోరిథం ఉపయోగించి తుది చెక్సమ్ అంకెను తిరిగి లెక్కించాలి. రివర్స్ ప్రక్రియను కూడా చేయవచ్చు, కానీ 978 కాకుండా ఇతర ప్రిఫిక్స్‌తో ప్రారంభమయ్యే సంఖ్యలకు ఇది సాధ్యం కాదు, వీటికి 10-అంకెల సమానం లేదు.
ఉపయోగంలో లోపాలు
ప్రచురణకర్తలు మరియు లైబ్రరీలు ISBN చెక్ డిజిట్ వాడకంపై విభిన్న విధానాలను కలిగి ఉన్నాయి. ప్రచురణకర్తలు కొన్నిసార్లు పుస్తకాన్ని ప్రచురించే ముందు పుస్తకం శీర్షిక మరియు దాని ISBN యొక్క అనుగుణ్యతను తనిఖీ చేయడంలో విఫలమవుతారు; ఆ వైఫల్యం లైబ్రరీలు, పుస్తక విక్రేతలు మరియు పాఠకులకు పుస్తక గుర్తింపు సమస్యలను కలిగిస్తుంది.[57] ఉదాహరణకు, 0-590-76484-5 రెండు పుస్తకాలచే భాగించబడింది—Ninja gaiden: a novel based on the best-selling game by Tecmo (1990) మరియు Wacky laws (1997), రెండూ స్కొలాస్టిక్ ద్వారా ప్రచురించబడ్డాయి.
చాలా లైబ్రరీలు మరియు పుస్తక విక్రేతలు ప్రచురణకర్త జారీ చేసిన చెల్లని ISBN కోసం పుస్తక రికార్డును ప్రదర్శిస్తారు. లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ కేటలాగ్‌లో చెల్లని ISBNలతో ప్రచురించబడిన పుస్తకాలు ఉన్నాయి, వీటిని సాధారణంగా "Cancelled ISBN" అనే పదబంధంతో ట్యాగ్ చేస్తుంది.[58] ఇంటర్నేషనల్ యూనియన్ లైబ్రరీ కేటలాగ్ (వరల్డ్‌క్యాట్ OCLC—ఆన్‌లైన్ కంప్యూటర్ లైబ్రరీ సెంటర్ సిస్టమ్) తరచుగా చెల్లని ISBNల ద్వారా ఇండెక్స్ చేస్తుంది, ఒకవేళ ఆ పుస్తకం సభ్య లైబ్రరీ ద్వారా ఆ విధంగా ఇండెక్స్ చేయబడితే.[59]
బార్‌కోడ్‌లలో ఉపయోగించే EAN ఫార్మాట్, మరియు అప్‌గ్రేడింగ్
పుస్తకం వెనుక కవర్‌పై (లేదా మాస్-మార్కెట్ పేపర్‌బ్యాక్ పుస్తకం ముందు కవర్ లోపల) ఉన్న బార్‌కోడ్లు EAN-13; అవి కరెన్సీ మరియు సిఫార్సు చేయబడిన రిటైల్ ధర కోసం EAN-5 అని పిలువబడే ఐదు అంకెలను ఎన్కోడ్ చేసే ప్రత్యేక బార్‌కోడ్‌ను కలిగి ఉండవచ్చు.[60] 10-అంకెల ISBNల కోసం, "978", బుక్‌ల్యాండ్ "కంట్రీ కోడ్", బార్‌కోడ్ డేటాలో ISBNకి ముందు చేర్చబడుతుంది, మరియు చెక్ డిజిట్ EAN-13 ఫార్ములా ప్రకారం తిరిగి లెక్కించబడుతుంది (మాడ్యులో 10, ప్రత్యామ్నాయ అంకెలపై 1× మరియు 3× వెయిటింగ్).
కొన్ని ISBN వర్గాలలో కొరత ఏర్పడుతుందనే అంచనా కారణంగా, ఇంటర్నేషనల్ ఆర్గనైజేషన్ ఫర్ స్టాండర్డైజేషన్ (ISO) 13-అంకెల ISBN (ISBN-13)కి మారాలని నిర్ణయించుకుంది. ఈ ప్రక్రియ 1 జనవరి 2005న ప్రారంభమైంది మరియు 1 జనవరి 2007న ముగియాలని ప్రణాళిక చేయబడింది.[61] 2011, అన్ని 13-అంకెల ISBNలు 978తో ప్రారంభమయ్యాయి. 978 ISBN సరఫరా అయిపోవడంతో, 979 ప్రిఫిక్స్ ప్రవేశపెట్టబడింది. 979 ప్రిఫిక్స్‌లో కొంత భాగం ISMNతో కూడిన సంగీత స్కోర్‌ల కోసం మ్యూజిక్‌ల్యాండ్ కోడ్‌తో ఉపయోగించడానికి కేటాయించబడింది. 10-అంకెల ISMN కోడ్‌లు దృశ్యమానంగా భిన్నంగా ఉన్నాయి ఎందుకంటే అవి "M" అక్షరంతో ప్రారంభమయ్యాయి; బార్ కోడ్ "M"ని సున్నాగా సూచిస్తుంది, మరియు చెక్సమ్ ప్రయోజనాల కోసం ఇది 3గా లెక్కించబడింది. అన్ని ISMNలు ఇప్పుడు 979-0తో ప్రారంభమయ్యే పదమూడు అంకెలు, అయితే 979-1 నుండి 979-9 వరకు ISBN కోసం ఉపయోగించబడతాయి, 979-8- USA కోసం ఉపయోగించబడుతుంది.
ప్రచురణకర్త గుర్తింపు కోడ్ సంఖ్యలు 978 మరియు 979 ISBNలలో ఒకేలా ఉండే అవకాశం లేదు, అలాగే, భాషా ప్రాంత కోడ్ సంఖ్యలు ఒకేలా ఉంటాయని గ్యారెంటీ లేదు. అంతేకాకుండా, 10-అంకెల ISBN చెక్ డిజిట్ సాధారణంగా 13-అంకెల ISBN చెక్ డిజిట్ వలె ఉండదు. GTIN-13 అనేది గ్లోబల్ ట్రేడ్ ఐటమ్ నంబర్ (GTIN) సిస్టమ్‌లో (ఇది GTIN-14, GTIN-12, మరియు GTIN-8ని కలిగి ఉంటుంది) భాగం కాబట్టి, 13-అంకెల ISBN 14-అంకెల డేటా ఫీల్డ్ పరిధిలోకి వస్తుంది.[62]
బార్‌కోడ్ ఫార్మాట్ అనుకూలత నిర్వహించబడుతుంది, ఎందుకంటే (గ్రూప్ బ్రేక్‌లు మినహాయించి) ISBN-13 బార్‌కోడ్ ఫార్మాట్ ఇప్పటికే ఉన్న 10-అంకెల ISBNల EAN బార్‌కోడ్ ఫార్మాట్‌తో సమానంగా ఉంటుంది. కాబట్టి, EAN-ఆధారిత వ్యవస్థకు మారడం వల్ల పుస్తక విక్రేతలు పుస్తకాలు మరియు పుస్తకేతర ఉత్పత్తుల రెండింటికీ ఒకే నంబరింగ్ వ్యవస్థను ఉపయోగించడానికి అనుమతిస్తుంది, ఇది ఇప్పటికే ఉన్న ISBN ఆధారిత డేటాతో అనుకూలంగా ఉంటుంది, ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ వ్యవస్థలలో కనీస మార్పులతో మాత్రమే. అందువల్ల, చాలా మంది పుస్తక విక్రేతలు (ఉదా. బార్న్స్ & నోబుల్) మార్చి 2005 నాటికే EAN బార్‌కోడ్‌లకు మారారు. చాలా మంది అమెరికన్ మరియు కెనడియన్ పుస్తక విక్రేతలు 2005 కంటే ముందే EAN-13 బార్‌కోడ్‌లను చదవగలిగినప్పటికీ, చాలా మంది సాధారణ రిటైలర్లు వాటిని చదవలేకపోయారు. 2005లో UPC బార్‌కోడ్ సిస్టమ్ని పూర్తి EAN-13కి అప్‌గ్రేడ్ చేయడం, ఉత్తర అమెరికాలో ISBNకి మారడాన్ని సులభతరం చేసింది.
ఇవి కూడా చూడండి
- ASIN (అమెజాన్ స్టాండర్డ్ ఐడెంటిఫికేషన్ నంబర్)
- BICI (బుక్ ఐటమ్ అండ్ కాంపోనెంట్ ఐడెంటిఫైయర్)
- పుస్తక వనరుల శోధన – ISBNల ద్వారా శోధించడానికి అనుమతించే వికీపీడియా వనరు
- CODEN (లైబ్రరీలు ప్రస్తుతం ఉపయోగిస్తున్న సీరియల్ పబ్లికేషన్ ఐడెంటిఫైయర్; కొత్త పనుల కోసం ISSN ద్వారా భర్తీ చేయబడింది)
- DOI (డిజిటల్ ఆబ్జెక్ట్ ఐడెంటిఫైయర్)
- ESTC (ఇంగ్లీష్ షార్ట్ టైటిల్ కేటలాగ్)
- ISAN (ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డ్ ఆడియోవిజువల్ నంబర్)
- ISRC (ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డ్ రికార్డింగ్ కోడ్)
- ISTC (ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డ్ టెక్స్ట్ కోడ్)
- ISWC (ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డ్ మ్యూజికల్ వర్క్ కోడ్)
- ISSN (ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డ్ సీరియల్ నంబర్)
- LCCN (లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ కంట్రోల్ నంబర్)
- లైసెన్స్ నంబర్ (తూర్పు జర్మన్ పుస్తకాలు) (మాజీ GDRలో 1951 మరియు 1990 మధ్య ఉపయోగించిన పుస్తక గుర్తింపు వ్యవస్థ)
- గ్రూప్-0 ISBN ప్రచురణకర్త కోడ్‌ల జాబితా
- గ్రూప్-1 ISBN ప్రచురణకర్త కోడ్‌ల జాబితా
- ISBN రిజిస్ట్రేషన్ గ్రూపుల జాబితా
- SICI (సీరియల్ ఐటమ్ అండ్ కాంట్రిబ్యూషన్ ఐడెంటిఫైయర్)
- VD 16 (Verzeichnis der im deutschen Sprachbereich erschienenen Drucke des 16. Jahrhunderts, "పదహారవ శతాబ్దపు జర్మన్ మాట్లాడే దేశాలలో ముద్రించిన పుస్తకాల గ్రంథ పట్టిక")
- VD 17 (Verzeichnis der im deutschen Sprachraum erschienenen Drucke des 17. Jahrhunderts, "పదిహేడవ శతాబ్దపు జర్మన్ మాట్లాడే దేశాలలో ముద్రించిన పుస్తకాల గ్రంథ పట్టిక")
గమనికలు
- ↑ కొన్నిసార్లు, ప్రచురణకర్తలు పొరపాటున ఒకటి కంటే ఎక్కువ శీర్షికలకు ఒకే ISBNని కేటాయిస్తారు—The Ultimate Alphabet మొదటి ఎడిషన్ మరియు The Ultimate Alphabet Workbook రెండింటికీ ఒకే ISBN, 0-8050-0076-3 ఉంది. దీనికి విరుద్ధంగా, ఒకే పుస్తకాన్ని అనేక ISBNలతో ప్రచురించవచ్చు: Emil und die Detektive యొక్క జర్మన్ రెండవ-భాషా ఎడిషన్ ISBNలు 87-23-90157-8 (డెన్మార్క్), 0-8219-1069-8 (యునైటెడ్ స్టేట్స్), 91-21-15628-X (స్వీడన్), 0-85048-548-7 (యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్) మరియు 3-12-675495-3 (జర్మనీ).
- ↑ కొన్ని సందర్భాల్లో, సెట్‌గా మాత్రమే విక్రయించే పుస్తకాలు ఒకే ISBNని పంచుకుంటాయి. ఉదాహరణకు, Vance Integral Edition 44 పుస్తకాల కోసం కేవలం రెండు ISBNలను మాత్రమే ఉపయోగించింది.
- ↑ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedconversion
సూచనలు
- ↑ The International ISBN Agency.
- ↑ Bradley, Philip. (1992). Book numbering: The importance of the ISBN. The Indexer. 18 (1) 25–26. doi:10.3828/indexer.1992.18.1.11.
- ↑ 3.0 3.1 (20 April 2014). ISBN History. isbn.org.
- ↑ Foster, Gordon. (1966). International Standard Book Numbering (ISBN) System original 1966 report. informaticsdevelopmentinstitute.net.
- ↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 (2016). Manwal ghall-Utenti tal-ISBN. 5. Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb. ISBN 978-99957-889-4-0.
- ↑ Charkin, Richard. (17 July 2015). 'It was an idea whose time had come.' David Whitaker on the birth of ISBN. ఇంటర్నేషనల్ పబ్లిషర్స్ అసోసియేషన్.
- ↑ 7.0 7.1 (July 1996). Emery Koltay, David Whitaker Named NISO Fellows. Information Standards Quarterly. 8 (3) 12–13.
- ↑ US ISBN Agency. Bowker.com – Products. Commerce.bowker.com.
- ↑ Gregory, Daniel. ISBN. PrintRS.
- ↑ ISO 2108:1978. ISO.
- ↑ Internet Archive Search: "SBN 345". archive.org.
- ↑ Haney, Robert. (1974). Woodstock handmade houses. Ballantine Books. ISBN 0-345-24223-8.
- ↑ (1974). Woodstock Handmade Houses. Ballantine. ISBN 978-0-345-24223-5.
- ↑ 14.0 14.1 (May 31, 2005). Frequently Asked Questions about the new ISBN standard. ISO TC 46/SC 9.
- ↑ Tang, AnJie Broad Law Firm-Tracey. (2020-03-09). China Game Regulatory Authority Seeks to Tighten Game License Rules. Lexology.
- ↑ China approves first video games after nine-month freeze. BBC News.
- ↑ (2022). The Global Publishing Industry in 2020. WIPO. doi:10.34667/tind.46277.
- ↑ 18.0 18.1 18.2 18.3 (2017). ISBN Users' Manual, International Edition. International ISBN Agency. ISBN 978-92-95055-12-4.
- ↑ Kinsher, Philip. (2023-06-28). Do You Need an ISBN for an eBook?. BookBaby Blog.
- ↑ eISBN. Google Play Books Partner Center Help.
- ↑ ISBN Converter. లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్.
- ↑ ISBN Barcode Generator - Professional ISBN Barcodes. isbnbarcode.org.
- ↑ (17 April 2013). ISBN Canada. LAC.
- ↑ 24.0 24.1 Find an agency. ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ.
- ↑ About the Australian ISBN Agency. THORPE-Bowker | Identifier Services.
- ↑ ISBN. Thorpe-Bowker Identifier Services.
- ↑ Tabela de preços dos serviços. Biblioteca Nacional do Brasil.
- ↑ 28.0 28.1 Changes in arrangements for ISBN in Brazil.
- ↑ ISBN Brasil.
- ↑ Staff writer. (2016). Regional ISBN Agency – CARICOM. www.caricom.org.
- ↑ Introduction to Books Registration. HKPL.
- ↑ (7 April 2016). Union HRD Minister Smt. Smriti Zubin Irani Launches ISBN Portal. MHRD.
- ↑ (7 April 2015). What is an ISBN ?. ICL – מרכז הספר והספריות.
- ↑ ISBN – Chi siamo e contatti. EDISER srl.
- ↑ ISBN – Tariffe Servizi ISBN. EDISER srl.
- ↑ (2016). ISBN. Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb.
- ↑ (2016). Manwal ghall-Utenti tal-ISBN. 1–40. Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb. ISBN 978-99957-889-4-0.
- ↑ (23 January 2015). Gazzetta tal-Gvern ta' Malta. Government Gazette. 582.
- ↑ ISBNs, ISSNs, and ISMNs. నేషనల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ న్యూజిలాండ్.
- ↑ International Standard Book Number. NLP.
- ↑ Agencia del ISBN. www.agenciaisbn.es.
- ↑ ISBN – Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü OS. ekygm.gov.tr.
- ↑ Nielsen UK ISBN Agency. Nielsen UK ISBN Agency.
- ↑ (8 March 2013). Bowker – ISBN. R. R. Bowker.
- ↑ గ్రూప్ ఐడెంటిఫైయర్ల పూర్తి జాబితాను చూడండి, (ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ, ISBN.org కొన్నిసార్లు వాటిని గ్రూప్ నంబర్లు అని పిలుస్తుంది. వారి ఐడెంటిఫైయర్ల పట్టిక ఇప్పుడు ISBN ప్రిఫిక్స్ పరిధులను సూచిస్తుంది, వీటిని గ్రూప్ ఐడెంటిఫైయర్ పరిధులుగా భావించాలి)
- ↑ Hailman, Jack Parker. (2008). "Coding and redundancy: man-made and animal-evolved signals". 209. హార్వర్డ్ యూనివర్శిటీ ప్రెస్. ISBN 978-0-674-02795-4.
- ↑ (2012). ISBN Users' Manual, International Edition. 23. International ISBN Agency. ISBN 978-92-95055-02-5.
- ↑ International ISBN Agency. (5 December 2014). International ISBN Agency – Range Message (pdf sorted by prefix). isbn-international.org. 29.
- ↑ Independent Publishers. Waterstones.
- ↑ How to obtain an ISBN. Barnes & Noble.
- ↑ Product ID (GTIN) requirements for Books. Amazon.com.
- ↑ Global Register of Publishers. International ISBN Agency.
- ↑ Splane, Lily. (2002). "The book book : a complete guide to creating a book on your computer". Anaphase II. ISBN 0-945962-14-2.
- ↑ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedrange_file_generation - ↑ ISBN Users' Manual (2001 edition) – 4. Structure of ISBN. International ISBN Agency.
- ↑ ఉదాహరణకు, I'saka: a sketch grammar of a language of north-central New Guinea. Pacific Linguistics. ISBN "0-85883-554-4".
- ↑ (2005). "Book Publishing I". 299. CCSP Press. ISBN 978-0-9738727-0-5.
- ↑ (September 2013). 020 – International Standard Book Number (R) – MARC 21 Bibliographic – Full. లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్.
- ↑ xISBN (Web service). Xisbn.worldcat.org.
- ↑ (12 March 2014). Frequently asked questions. ISBN. – EAN-13 ఫార్మాట్ యొక్క వివరణాత్మక వివరణతో సహా.
- ↑ ISO TC49SC9. Collections.
- ↑ Standards. ISBN.
బాహ్య లింకులు
P212
- ISO 2108:2017 – ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డ్ బుక్ నంబర్ (ISBN)
- ఇంటర్నేషనల్ ISBN ఏజెన్సీ – ISBN వ్యవస్థ యొక్క ప్రపంచవ్యాప్త వినియోగాన్ని సమన్వయం చేస్తుంది మరియు పర్యవేక్షిస్తుంది
- గ్రూప్ ఐడెంటిఫైయర్ల సంఖ్యా జాబితా – భాష/ప్రాంత ప్రిఫిక్స్‌ల జాబితా
- ఉచిత మార్పిడి సాధనం: ISBN-10 నుండి ISBN-13కి మరియు ISBN-13 నుండి ISBN-10కి ISBN ఏజెన్సీ నుండి. ఇది సరైన హైఫనేషన్‌ను చూపుతుంది మరియు ISBNలు చెల్లుబాటు అవుతాయో లేదో ధృవీకరిస్తుంది.
- 13-అంకెల ISBNల అమలు కోసం మార్గదర్శకాలు.
- 3187 – ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డ్ బుక్ నంబర్‌లను యూనిఫాం రిసోర్స్ నేమ్ (URN)లుగా ఉపయోగించడం
- లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ వద్ద ప్రపంచవ్యాప్త ఆటో-కన్వర్టర్
మూలం: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “ISBN” వ్యాసానికి అనువాదం. మూల వ్యాసం: https://en.wikipedia.org/wiki/ISBN ఈ అనువాదం స్వయంచాలకంగా రూపొందించబడింది.
