డైమిథైల్ ఈథర్: Difference between revisions

From LTRC
VisualWikitext
ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Dimethyl ether” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం
 
ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Dimethyl ether” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం
 
Line 12: Line 12:
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ఇతర పేర్లు
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ఇతర పేర్లు
| డైమీథైల్ ఈథర్ R-E170 డెమియోన్ డైమీథైల్ ఆక్సైడ్ డైమెల్ A మీథైల్ ఈథర్ మీథైల్ ఆక్సైడ్ మెథర్ వుడ్ ఈథర్ 2-ఆక్సాప్రొపేన్
| డైమీథైల్ ఈథర్ R-E170 డీమియాన్ డైమీథైల్ ఆక్సైడ్ డైమెల్ A మీథైల్ ఈథర్ మీథైల్ ఆక్సైడ్ మీథర్ వుడ్ ఈథర్ 2-ఆక్సాప్రోపేన్
|-
|-
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | గుర్తింపు సంఖ్యలు
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | గుర్తింపు సంఖ్యలు
Line 69: Line 69:
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | ధర్మాలు
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | ధర్మాలు
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | రసాయన సంకేతం
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | రసాయన ఫార్ములా
| C2H6O
| C2H6O
|-
|-
Line 99: Line 99:
| 592.8 kPa
| 592.8 kPa
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | అయస్కాంత గ్రాహ్యత (χ)
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | అయస్కాంత ససెప్టబిలిటీ (χ)
| −26.3×10 cm mol
| −26.3×10 cm mol
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ద్విధ్రువ భ్రామకం
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | డైపోల్ మొమెంట్
| 1.30 D
| 1.30 D
|-
|-
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | ఉష్ణ రసాయన శాస్త్రం
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | థర్మోకెమిస్ట్రీ
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | విశిష్ట ఉష్ణ సామర్థ్యం ( C )
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | విశిష్ట ఉష్ణ సామర్థ్యం ( C )
Line 122: Line 122:
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | పిక్టోగ్రామ్‌లు
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | పిక్టోగ్రామ్‌లు
| ‹ దిగువన ఉన్న టెంప్లేట్ (GHS ఫ్లేమ్) GHS పిక్టోగ్రామ్‌తో విలీనం చేయడానికి పరిశీలించబడుతోంది. ఏకాభిప్రాయం కోసం టెంప్లేట్‌ల చర్చను చూడండి. ›
| ‹ దిగువన ఉన్న టెంప్లేట్ (GHS ఫ్లేమ్) GHS పిక్టోగ్రామ్‌తో విలీనం చేయడానికి పరిశీలించబడుతోంది. ఏకాభిప్రాయం కోసం చర్చను చూడండి. ›
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | సూచిక పదం
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | సూచిక పదం
Line 130: Line 130:
| H220
| H220
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | జాగ్రత్త ప్రకటనలు
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | జాగ్రత్తా ప్రకటనలు
| P210, P377, P381, P403
| P210, P377, P381, P403
|-
|-
Line 139: Line 139:
| −41 °C (−42 °F; 232 K)
| −41 °C (−42 °F; 232 K)
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | స్వయం జ్వలన ఉష్ణోగ్రత
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | స్వయం-జ్వలన ఉష్ణోగ్రత
| 350 °C (662 °F; 623 K)
| 350 °C (662 °F; 623 K)
|-
|-
Line 156: Line 156:
| ఇథనాల్<br />మీథనాల్
| ఇథనాల్<br />మీథనాల్
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | మరేదైనా పేర్కొనకపోతే, డేటా పదార్థాల యొక్క
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | పేర్కొన్నవి తప్ప, డేటా పదార్థాల ప్రామాణిక స్థితిలో (25 °C [77 °F], 100 kPa వద్ద) ఇవ్వబడింది. Y సరిచూడండి ( అంటే ఏమిటి ?) ఇన్ఫోబాక్స్ రిఫరెన్స్‌లు
| ప్రామాణిక స్థితిలో (25 °C [77 °F], 100 kPa వద్ద) ఇవ్వబడింది. Y సరిచూడండి ( అంటే ఏమిటి ?) ఇన్ఫోబాక్స్ సూచనలు
| standard state (at 25 °C [77 °F], 100 kPa). Y verify ( what is ?) Infobox references
|}
|}


'''డైమిథైల్ ఈథర్''' ('''DME'''; దీనిని '''మెథాక్సీమీథేన్''' అని కూడా పిలుస్తారు) అనేది CH<sub>3</sub>OCH<sub>3</sub> ఫార్ములా కలిగిన ఒక [[organic compound|సేంద్రీయ సమ్మేళనం]], (ఇది [[ethanol|ఇథనాల్]] యొక్క [[isomer|ఐసోమర్]] కావడంతో కొన్నిసార్లు అస్పష్టంగా C<sub>2</sub>H<sub>6</sub>O గా సూచించబడుతుంది). ఇది అత్యంత సరళమైన [[ether|ఈథర్]], ఇది రంగులేని వాయువు. ఇది ఇతర సేంద్రీయ సమ్మేళనాల తయారీకి ఉపయోగకరమైన పూర్వగామి (precursor) మరియు ఏరోసోల్ ప్రొపెల్లెంట్‌గా పనిచేస్తుంది, దీనిని ప్రస్తుతం వివిధ రకాల ఇంధన అనువర్తనాల్లో ఉపయోగించడం కోసం ప్రదర్శిస్తున్నారు.
'''డైమిథైల్ ఈథర్''' ('''DME'''; దీనిని '''మిథాక్సీమీథేన్''' అని కూడా పిలుస్తారు) అనేది CH<sub>3</sub>OCH<sub>3</sub> ఫార్ములా కలిగిన ఒక [[organic compound|సేంద్రీయ సమ్మేళనం]], (ఇది [[ethanol|ఇథనాల్]] యొక్క [[isomer|ఐసోమర్]] కావడంతో కొన్నిసార్లు అస్పష్టంగా C<sub>2</sub>H<sub>6</sub>O గా సూచించబడుతుంది). ఇది అత్యంత సరళమైన [[ether|ఈథర్]], ఇది రంగులేని వాయువు. ఇది ఇతర సేంద్రీయ సమ్మేళనాల తయారీకి ఉపయోగపడే ఒక ముఖ్యమైన పూర్వగామి (precursor) మరియు ఏరోసోల్ ప్రొపెల్లెంట్‌గా పనిచేస్తుంది. ప్రస్తుతం దీనిని వివిధ రకాల ఇంధన అనువర్తనాల్లో ఉపయోగించేందుకు ప్రదర్శిస్తున్నారు.


డైమిథైల్ ఈథర్‌ను మొదట 1835లో [[Jean-Baptiste Dumas|జీన్-బాప్టిస్ట్ డ్యూమాస్]] మరియు [[Eugene Péligot|యూజీన్ పెలిగోట్]] మెథనాల్ మరియు సల్ఫ్యూరిక్ యాసిడ్‌లను స్వేదనం చేయడం ద్వారా సంశ్లేషణ చేశారు.<ref>Ann. chim. phys., 1835, [2] 58, p. 19</ref>
డైమిథైల్ ఈథర్‌ను మొదటిసారిగా 1835లో [[Jean-Baptiste Dumas|జీన్-బాప్టిస్ట్ డ్యూమాస్]] మరియు [[Eugene Péligot|యూజీన్ పెలిగోట్]] మిథనాల్ మరియు సల్ఫ్యూరిక్ యాసిడ్‌లను స్వేదనం చేయడం ద్వారా సంశ్లేషణ చేశారు.<ref>Ann. chim. phys., 1835, [2] 58, p. 19</ref>


== ఉత్పత్తి ==
== ఉత్పత్తి ==
1985లో పశ్చిమ ఐరోపాలో సుమారు 50,000 టన్నుల డైమిథైల్ ఈథర్‌ను [[methanol|మెథనాల్]] యొక్క [[dehydration reaction|డీహైడ్రేషన్]] ద్వారా ఉత్పత్తి చేశారు:<ref name=Ullmann>Manfred Müller, Ute Hübsch, "Dimethyl Ether" in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry, Wiley-VCH, Weinheim, 2005. 10.1002/14356007.a08_541</ref>
1985లో పశ్చిమ ఐరోపాలో సుమారు 50,000 టన్నుల డైమిథైల్ ఈథర్‌ను [[methanol|మిథనాల్]] యొక్క [[dehydration reaction|డీహైడ్రేషన్]] ద్వారా ఉత్పత్తి చేశారు:<ref name=Ullmann>Manfred Müller, Ute Hübsch, "Dimethyl Ether" in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry, Wiley-VCH, Weinheim, 2005. 10.1002/14356007.a08_541</ref>
:2 CH3OH -> (CH3)2O + H2O
:2 CH3OH -> (CH3)2O + H2O
అవసరమైన మెథనాల్ సింథసిస్ గ్యాస్ ([[syngas|సిన్‌గ్యాస్]]) నుండి పొందబడుతుంది.<ref name=ChemSystems>[http://www.chemsystems.com/reports/search/docs/abstracts/0708S3_abs.pdf CHEMSYSTEMS.COM]. ''www.chemsystems.com''.</ref> ఇతర సాధ్యమైన మెరుగుదలలు మెథనాల్ ఐసోలేషన్ మరియు శుద్దీకరణ లేకుండా, ఒకే ప్రాసెస్ యూనిట్‌లో మెథనాల్ సంశ్లేషణ మరియు డీహైడ్రేషన్ రెండింటినీ అనుమతించే డ్యూయల్ ఉత్ప్రేరక వ్యవస్థను కోరుతున్నాయి.<ref name=ChemSystems/><ref>P.S. Sai Prasad et al., Fuel Processing Technology, 2008, 89, 1281.</ref>
అవసరమైన మిథనాల్ సింథసిస్ గ్యాస్ ([[syngas|సిన్‌గ్యాస్]]) నుండి పొందబడుతుంది.<ref name=ChemSystems>[http://www.chemsystems.com/reports/search/docs/abstracts/0708S3_abs.pdf CHEMSYSTEMS.COM]. ''www.chemsystems.com''.</ref> ఇతర సాధ్యమైన మెరుగుదలలు ఒకే ప్రాసెస్ యూనిట్‌లో మిథనాల్ సంశ్లేషణ మరియు డీహైడ్రేషన్ రెండింటినీ అనుమతించే డ్యూయల్ ఉత్ప్రేరక వ్యవస్థను కోరుతున్నాయి, దీనివల్ల మిథనాల్‌ను వేరుచేయడం మరియు శుద్ధి చేయడం అవసరం ఉండదు.<ref name=ChemSystems/><ref>P.S. Sai Prasad et al., Fuel Processing Technology, 2008, 89, 1281.</ref>
పైన పేర్కొన్న వన్-స్టెప్ మరియు టూ-స్టెప్ ప్రక్రియలు రెండూ వాణిజ్యపరంగా అందుబాటులో ఉన్నాయి. టూ-స్టెప్ ప్రక్రియ సాపేక్షంగా సరళమైనది మరియు ప్రారంభ ఖర్చులు తక్కువగా ఉంటాయి. వన్-స్టెప్ లిక్విడ్-ఫేజ్ ప్రక్రియ అభివృద్ధిలో ఉంది.<ref name=ChemSystems/><ref>[http://www.airproducts.com/Technology/product_offering.asp?reg=GBL&intProductTypeCategoryId=95&intRegionalMarketSegment=0 Air Products Technology Offerings]. ''airproducts.com''.</ref>
పైన పేర్కొన్న వన్-స్టెప్ మరియు టూ-స్టెప్ ప్రక్రియలు రెండూ వాణిజ్యపరంగా అందుబాటులో ఉన్నాయి. టూ-స్టెప్ ప్రక్రియ సాపేక్షంగా సరళమైనది మరియు ప్రారంభ ఖర్చులు తక్కువగా ఉంటాయి. వన్-స్టెప్ లిక్విడ్-ఫేజ్ ప్రక్రియ అభివృద్ధిలో ఉంది.<ref name=ChemSystems/><ref>[http://www.airproducts.com/Technology/product_offering.asp?reg=GBL&intProductTypeCategoryId=95&intRegionalMarketSegment=0 Air Products Technology Offerings]. ''airproducts.com''.</ref>


=== బయోమాస్ నుండి ===
=== బయోమాస్ నుండి ===
డైమిథైల్ ఈథర్ అనేది ఒక సింథటిక్ [[second generation biofuel|రెండవ తరం జీవ ఇంధనం]] (BioDME), దీనిని [[lignocellulosic biomass|లిగ్నోసెల్యులోసిక్ బయోమాస్]] నుండి ఉత్పత్తి చేయవచ్చు.<ref>[http://www.biodme.eu/ BioDME]. ''www.biodme.eu''.</ref> EU 2030లో తన సంభావ్య జీవ ఇంధన మిశ్రమంలో BioDMEని పరిగణనలోకి తీసుకుంటోంది;<ref>[http://ec.europa.eu/research/energy/pdf/draft_vision_report_en.pdf Biofuels in the European Union, 2006]. ''europa.eu''.</ref> దీనిని [[biogas|బయోగ్యాస్]] లేదా జంతు, ఆహార మరియు వ్యవసాయ వ్యర్థాల నుండి వచ్చే [[methane|మీథేన్]] నుండి కూడా తయారు చేయవచ్చు,<ref>(7 June 2013). [http://oberonfuels.com/2013/06/07/oberon-fuels-brings-production-units-online-launching-the-first-north-american-fuel-grade-dme-facilities/ Oberon Fuels Brings Production Units Online, Launching the First North American Fuel-grade DME Facilities].</ref><ref>[http://siteresources.worldbank.org/EXTGGFR/Resources/AG_utilization_via_mini_GTL.pdf?resourceurlname=AG_utilization_via_mini_GTL.pdf Associated Gas Utilization via mini GTL].</ref> లేదా [[shale gas|షెల్ గ్యాస్]] లేదా [[natural gas|సహజ వాయువు]] నుండి కూడా తయారు చేయవచ్చు.<ref>(2004). "Natural Gas Conversion VII, Proceedings of the 7th Natural Gas Conversion Symposium". 147 379–384. ISBN 9780444515995. doi:[https://doi.org/10.1016/S0167-2991(04)80081-8 10.1016/S0167-2991(04)80081-8].</ref>
డైమిథైల్ ఈథర్ అనేది ఒక సింథటిక్ [[second generation biofuel|రెండవ తరం జీవ ఇంధనం]] (BioDME), దీనిని [[lignocellulosic biomass|లిగ్నోసెల్యులోసిక్ బయోమాస్]] నుండి ఉత్పత్తి చేయవచ్చు.<ref>[http://www.biodme.eu/ BioDME]. ''www.biodme.eu''.</ref> EU 2030 నాటికి దాని సంభావ్య జీవ ఇంధన మిశ్రమంలో BioDMEని పరిగణనలోకి తీసుకుంటోంది;<ref>[http://ec.europa.eu/research/energy/pdf/draft_vision_report_en.pdf Biofuels in the European Union, 2006]. ''europa.eu''.</ref> దీనిని [[biogas|బయోగ్యాస్]] లేదా జంతు, ఆహార మరియు వ్యవసాయ వ్యర్థాల నుండి వచ్చే [[methane|మీథేన్]] నుండి కూడా తయారు చేయవచ్చు,<ref>(7 June 2013). [http://oberonfuels.com/2013/06/07/oberon-fuels-brings-production-units-online-launching-the-first-north-american-fuel-grade-dme-facilities/ Oberon Fuels Brings Production Units Online, Launching the First North American Fuel-grade DME Facilities].</ref><ref>[http://siteresources.worldbank.org/EXTGGFR/Resources/AG_utilization_via_mini_GTL.pdf?resourceurlname=AG_utilization_via_mini_GTL.pdf Associated Gas Utilization via mini GTL].</ref> లేదా [[shale gas|షెల్ గ్యాస్]] లేదా [[natural gas|సహజ వాయువు]] నుండి కూడా తయారు చేయవచ్చు.<ref>(2004). "Natural Gas Conversion VII, Proceedings of the 7th Natural Gas Conversion Symposium". 147 379–384. ISBN 9780444515995. doi:[https://doi.org/10.1016/S0167-2991(04)80081-8 10.1016/S0167-2991(04)80081-8].</ref>


[[Volvo|వోల్వో]] గ్రూప్ [[European Community|యూరోపియన్ కమ్యూనిటీ]] [[Seventh Framework Programme]] ప్రాజెక్ట్ BioDMEకి కోఆర్డినేటర్‌గా ఉంది,<ref>[http://www.volvo.com/group/global/en-gb/newsmedia/pressreleases/NewsItemPage.htm?channelId=2184&ItemID=47984&sl=en-gb Home  Volvo Group].</ref><ref>[http://www.volvo.com/group/global/en-gb/volvo+group/ourvalues/environment/renewable_fuels/biodme/biodme.htm Volvo Group - Driving prosperity through transport solutions]. ''www.volvo.com''.</ref> ఇక్కడ [[Chemrec]] యొక్క BioDME పైలట్ ప్లాంట్ [[Sweden|స్వీడన్]]లోని [[Piteå|పిటియా]]లో [[black liquor|బ్లాక్ లిక్కర్]] [[gasification|గ్యాసిఫికేషన్]]పై ఆధారపడి ఉంటుంది.<ref>[http://www.chemrec.se/admin/UploadFile.aspx?path=/UserUploadFiles/Pressreleaser%202010/The-first-BioDME-plant-in-the-world-inaugurated_1.pdf Chemrec press release September 9, 2010] [https://web.archive.org/web/20170612010101/http://www.chemrec.se/admin/UploadFile.aspx?path=%2FUserUploadFiles%2FPressreleaser+2010%2FThe-first-BioDME-plant-in-the-world-inaugurated_1.pdf ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ]</ref>
[[Volvo|వోల్వో]] గ్రూప్ [[European Community|యూరోపియన్ కమ్యూనిటీ]] యొక్క [[Seventh Framework Programme|సెవెంత్ ఫ్రేమ్‌వర్క్ ప్రోగ్రామ్]] ప్రాజెక్ట్ BioDMEకి కోఆర్డినేటర్‌గా ఉంది,<ref>[http://www.volvo.com/group/global/en-gb/newsmedia/pressreleases/NewsItemPage.htm?channelId=2184&ItemID=47984&sl=en-gb Home  Volvo Group].</ref><ref>[http://www.volvo.com/group/global/en-gb/volvo+group/ourvalues/environment/renewable_fuels/biodme/biodme.htm Volvo Group - Driving prosperity through transport solutions]. ''www.volvo.com''.</ref> ఇక్కడ [[Chemrec|కెమ్‌రెక్]] యొక్క BioDME పైలట్ ప్లాంట్ [[Sweden|స్వీడన్]]లోని [[Piteå|పిటియా]]లో [[black liquor|బ్లాక్ లిక్కర్]] [[gasification|గ్యాసిఫికేషన్]] ఆధారంగా పనిచేస్తుంది.<ref>[http://www.chemrec.se/admin/UploadFile.aspx?path=/UserUploadFiles/Pressreleaser%202010/The-first-BioDME-plant-in-the-world-inaugurated_1.pdf Chemrec press release September 9, 2010] [https://web.archive.org/web/20170612010101/http://www.chemrec.se/admin/UploadFile.aspx?path=%2FUserUploadFiles%2FPressreleaser+2010%2FThe-first-BioDME-plant-in-the-world-inaugurated_1.pdf ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ]</ref>


== అనువర్తనాలు ==
== అనువర్తనాలు ==
Line 185: Line 185:


=== ప్రయోగశాల రియాజెంట్ మరియు ద్రావణి ===
=== ప్రయోగశాల రియాజెంట్ మరియు ద్రావణి ===
డైమిథైల్ ఈథర్ అనేది తక్కువ-ఉష్ణోగ్రత ద్రావణి మరియు ఎక్స్‌ట్రాక్షన్ ఏజెంట్, ఇది ప్రత్యేక ప్రయోగశాల విధానాలకు వర్తిస్తుంది. దీని తక్కువ [[boiling point|మరుగు స్థానం]] (-23 C) వల్ల దీని ఉపయోగం పరిమితం చేయబడింది, కానీ అదే లక్షణం ప్రతిచర్య మిశ్రమాల నుండి దీనిని తొలగించడాన్ని సులభతరం చేస్తుంది. డైమిథైల్ ఈథర్ ఉపయోగకరమైన [[alkylating agent|ఆల్కైలేటింగ్ ఏజెంట్]], [[trimethyloxonium tetrafluoroborate|ట్రైమిథైలాక్సోనియం టెట్రాఫ్లోరోబోరేట్]]కు పూర్వగామి.
డైమిథైల్ ఈథర్ అనేది తక్కువ-ఉష్ణోగ్రత ద్రావణి మరియు వెలికితీత ఏజెంట్, ఇది ప్రత్యేక ప్రయోగశాల విధానాలకు వర్తిస్తుంది. దీని తక్కువ [[boiling point|మరుగు స్థానం]] (-23 C) వల్ల దీని ఉపయోగం పరిమితం చేయబడింది, కానీ అదే లక్షణం ప్రతిచర్య మిశ్రమాల నుండి దీనిని తొలగించడాన్ని సులభతరం చేస్తుంది. డైమిథైల్ ఈథర్ ఉపయోగకరమైన [[alkylating agent|ఆల్కైలేటింగ్ ఏజెంట్]], [[trimethyloxonium tetrafluoroborate|ట్రైమిథైలాక్సోనియం టెట్రాఫ్లోరోబోరేట్]]కు పూర్వగామి.


=== నిచ్ అనువర్తనాలు ===
=== నిచ్ అనువర్తనాలు ===
డైమిథైల్ ఈథర్ మరియు [[propane|ప్రొపేన్]] మిశ్రమాన్ని కొన్ని ఓవర్-ది-కౌంటర్ "[[freeze spray|ఫ్రీజ్ స్ప్రే]]" ఉత్పత్తులలో [[wart|పులిపిర్లు]] చికిత్స చేయడానికి [[cryosurgery|క్రయోసర్జరీ]] ద్వారా గడ్డకట్టడానికి ఉపయోగిస్తారు.<ref>(July 2006). [http://www.pharmacytimes.com/issue/pharmacy/2006/2006-07/2006-07-5674 A Pharmacist's Guide to OTC Therapy: OTC Treatments for Warts].</ref><ref>[https://www.fda.gov/cdrh/pdf3/K030838.pdf Archived copy]. ''[[Food and Drug Administration]]''.</ref> ఈ పాత్రలో, ఇది హాలోకార్బన్ సమ్మేళనాలను ([[Freon|ఫ్రియాన్]]) భర్తీ చేసింది.
డైమిథైల్ ఈథర్ మరియు [[propane|ప్రొపేన్]] మిశ్రమాన్ని కొన్ని ఓవర్-ది-కౌంటర్ "[[freeze spray|ఫ్రీజ్ స్ప్రే]]" ఉత్పత్తులలో [[wart|పులిపిర్లు]] (warts) చికిత్స చేయడానికి [[cryosurgery|క్రయోసర్జరీ]] ద్వారా వాటిని గడ్డకట్టడానికి ఉపయోగిస్తారు.<ref>(July 2006). [http://www.pharmacytimes.com/issue/pharmacy/2006/2006-07/2006-07-5674 A Pharmacist's Guide to OTC Therapy: OTC Treatments for Warts].</ref><ref>[https://www.fda.gov/cdrh/pdf3/K030838.pdf Archived copy]. ''[[Food and Drug Administration]]''.</ref> ఈ పాత్రలో, ఇది హాలోకార్బన్ సమ్మేళనాలను ([[Freon|ఫ్రియాన్]]) భర్తీ చేసింది.


డైమిథైల్ ఈథర్ కొన్ని అధిక ఉష్ణోగ్రత [[MAPP gas| "మ్యాప్-ప్రో"]] బ్లోటార్చ్ గ్యాస్ మిశ్రమాలలో కూడా ఒక భాగం, ఇది [[methyl acetylene|మిథైల్ ఎసిటిలీన్]] మరియు [[propadiene|ప్రొపాడైన్]] మిశ్రమాల వినియోగాన్ని భర్తీ చేస్తుంది.<ref name="MAP-Plus">[http://images.toolbank.com/downloads/cossh/0482.pdf Archived copy].</ref>
డైమిథైల్ ఈథర్ కొన్ని అధిక ఉష్ణోగ్రత [[MAPP gas|MAPP గ్యాస్]] "మ్యాప్-ప్రో" బ్లోటార్చ్ గ్యాస్ మిశ్రమాలలో కూడా ఒక భాగం, ఇది [[methyl acetylene|మిథైల్ ఎసిటిలీన్]] మరియు [[propadiene|ప్రొపాడైన్]] మిశ్రమాల వినియోగాన్ని భర్తీ చేస్తుంది.<ref name="MAP-Plus">[http://images.toolbank.com/downloads/cossh/0482.pdf Archived copy].</ref>


డైమిథైల్ ఈథర్‌ను ఏరోసోల్ ఉత్పత్తులలో ప్రొపెల్లెంట్‌గా కూడా ఉపయోగిస్తారు. అటువంటి ఉత్పత్తులలో హెయిర్ స్ప్రే, బగ్ స్ప్రే మరియు కొన్ని ఏరోసోల్ గ్లూ ఉత్పత్తులు ఉన్నాయి.
డైమిథైల్ ఈథర్‌ను ఏరోసోల్ ఉత్పత్తులలో ప్రొపెల్లెంట్‌గా కూడా ఉపయోగిస్తారు. అటువంటి ఉత్పత్తులలో హెయిర్ స్ప్రే, బగ్ స్ప్రే మరియు కొన్ని ఏరోసోల్ గ్లూ ఉత్పత్తులు ఉన్నాయి.
Line 197: Line 197:
=== ఇంధనం ===
=== ఇంధనం ===


డైమిథైల్ ఈథర్ యొక్క సంభావ్య ప్రధాన ఉపయోగం గృహ మరియు పరిశ్రమలలో ఇంధనంగా ఉపయోగించే [[Liquefied petroleum gas|LPG]]కి ప్రత్యామ్నాయంగా ఉంటుంది.<ref>[http://aboutdme.org/aboutdme/files/ccLibraryFiles/Filename/000000001519/IDA_Fact_Sheet_1_LPG_DME_Blends.pdf IDA Fact Sheet DME/LPG Blends 2010 v1]. ''aboutdme.org''.</ref> డైమిథైల్ ఈథర్‌ను ప్రొపేన్ [[autogas|ఆటోగ్యాస్]]లో బ్లెండ్‌స్టాక్‌గా కూడా ఉపయోగించవచ్చు.<ref>(November 2012). [https://doi.org/10.1016/j.jngse.2012.05.012 The Status of DME developments in China and beyond, 2012]. ''Journal of Natural Gas Science and Engineering''. 9 94–107. doi:[https://doi.org/10.1016/j.jngse.2012.05.012 10.1016/j.jngse.2012.05.012].</ref>
డైమిథైల్ ఈథర్ యొక్క ప్రధాన ఉపయోగం గృహ మరియు పరిశ్రమలలో ఇంధనంగా ఉపయోగించే [[Liquefied petroleum gas|LPG]]కి ప్రత్యామ్నాయంగా ఉంటుంది.<ref>[http://aboutdme.org/aboutdme/files/ccLibraryFiles/Filename/000000001519/IDA_Fact_Sheet_1_LPG_DME_Blends.pdf IDA Fact Sheet DME/LPG Blends 2010 v1]. ''aboutdme.org''.</ref> డైమిథైల్ ఈథర్‌ను ప్రొపేన్ [[autogas|ఆటోగ్యాస్]]లో బ్లెండ్‌స్టాక్‌గా కూడా ఉపయోగించవచ్చు.<ref>(November 2012). [https://doi.org/10.1016/j.jngse.2012.05.012 The Status of DME developments in China and beyond, 2012]. ''Journal of Natural Gas Science and Engineering''. 9 94–107. doi:[https://doi.org/10.1016/j.jngse.2012.05.012 10.1016/j.jngse.2012.05.012].</ref>


ఇది [[diesel engines|డీజిల్ ఇంజన్లు]] మరియు [[gas turbines|గ్యాస్ టర్బైన్లలో]] కూడా ఒక మంచి ఇంధనం.<ref>[http://www.nykomb.se/index.php?s=Chemicals nycomb.se, Nycomb Chemicals company] [https://web.archive.org/web/20080603115705/http://www.nykomb.se/index.php?s=Chemicals ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ]</ref> డీజిల్ ఇంజన్ల కోసం, పెట్రోలియం నుండి వచ్చే [[diesel fuel|డీజిల్ ఇంధనం]] యొక్క 40–53తో పోలిస్తే, 55 యొక్క అధిక [[cetane number|సీటేన్ సంఖ్య]] ఒక ప్రయోజనం.<ref>[http://www.topsoe.com/site.nsf/all/BBNN-5PNJ3F?OpenDocument Haldor Topsoe - Products & Services - Technologies - DME - Applications - DME as Diesel Fuel]. topsoe.com</ref> డీజిల్ ఇంజిన్‌ను డైమిథైల్ ఈథర్‌ను కాల్చడానికి మార్చడానికి మితమైన మార్పులు మాత్రమే అవసరం. ఈ చిన్న కార్బన్ చైన్ సమ్మేళనం యొక్క సరళత దహన సమయంలో పార్టిక్యులేట్ పదార్థం యొక్క చాలా తక్కువ ఉద్గారాలకు దారితీస్తుంది. ఈ కారణాల వల్ల మరియు సల్ఫర్-రహితంగా ఉండటం వల్ల, డైమిథైల్ ఈథర్ ఐరోపా ([[European emission standards|EURO5]]), యు.ఎస్. (U.S. 2010), మరియు జపాన్ (2009 జపాన్)లలో అత్యంత కఠినమైన ఉద్గార నిబంధనలను కూడా నెరవేరుస్తుంది.<ref>[http://www.japantransport.com/conferences/2006/03/dme_detailed_information.pdf Archived copy]., ''Conference on the Development and Promotion of Environmentally Friendly Heavy Duty Vehicles such as DME Trucks'', Washington DC, March 17, '''2006'''</ref>
ఇది [[diesel engines|డీజిల్ ఇంజన్లు]] మరియు [[gas turbines|గ్యాస్ టర్బైన్లలో]] కూడా ఒక ఆశాజనకమైన ఇంధనం.<ref>[http://www.nykomb.se/index.php?s=Chemicals nycomb.se, Nycomb Chemicals company] [https://web.archive.org/web/20080603115705/http://www.nykomb.se/index.php?s=Chemicals ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ]</ref> డీజిల్ ఇంజన్ల కోసం, పెట్రోలియం నుండి వచ్చే [[diesel fuel|డీజిల్ ఇంధనం]] యొక్క 40–53తో పోలిస్తే, 55 యొక్క అధిక [[cetane number|సీటేన్ సంఖ్య]] ఒక ప్రయోజనం.<ref>[http://www.topsoe.com/site.nsf/all/BBNN-5PNJ3F?OpenDocument Haldor Topsoe - Products & Services - Technologies - DME - Applications - DME as Diesel Fuel]. topsoe.com</ref> డీజిల్ ఇంజిన్‌ను డైమిథైల్ ఈథర్‌ను కాల్చడానికి మార్చడానికి మితమైన మార్పులు మాత్రమే అవసరం. ఈ చిన్న కార్బన్ చైన్ సమ్మేళనం యొక్క సరళత దహన సమయంలో పార్టిక్యులేట్ పదార్థం యొక్క చాలా తక్కువ ఉద్గారాలకు దారితీస్తుంది. ఈ కారణాల వల్ల మరియు సల్ఫర్-రహితంగా ఉండటం వల్ల, డైమిథైల్ ఈథర్ ఐరోపా ([[European emission standards|EURO5]]), యు.ఎస్. (U.S. 2010), మరియు జపాన్ (2009 జపాన్)లలో అత్యంత కఠినమైన ఉద్గార నిబంధనలను కూడా నెరవేరుస్తుంది.<ref>[http://www.japantransport.com/conferences/2006/03/dme_detailed_information.pdf Archived copy]., ''Conference on the Development and Promotion of Environmentally Friendly Heavy Duty Vehicles such as DME Trucks'', Washington DC, March 17, '''2006'''</ref>


[[Shell Eco-marathon|యూరోపియన్ షెల్ ఎకో మారథాన్]] వద్ద, మైలేజీ కోసం అనధికారిక ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్, 100% డైమిథైల్ ఈథర్‌పై నడుస్తున్న వాహనం 0.170L/100&nbsp;km ఇంధన సామర్థ్యాన్ని సాధించింది, ఇది 50&nbsp;cm<sup>3</sup> డిస్‌ప్లేస్‌మెంట్ 2-స్ట్రోక్ ఇంజిన్‌తో గ్యాసోలిన్‌కు సమానమైన ఇంధనం.<ref>[http://www.ecocar.mek.dtu.dk/Achievements.aspx The Danish Ecocar Team - List of achievements]. ''dtu.dk''.</ref>
[[Shell Eco-marathon|యూరోపియన్ షెల్ ఎకో మారథాన్‌లో]], మైలేజీ కోసం అనధికారిక ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో, 100% డైమిథైల్ ఈథర్‌పై నడిచే వాహనం 0.170L/100 km ఇంధన సామర్థ్యాన్ని సాధించింది, ఇది 50 cm<sup>3</sup> డిస్‌ప్లేస్‌మెంట్ 2-స్ట్రోక్ ఇంజిన్‌తో గ్యాసోలిన్‌కు సమానమైన ఇంధనం.<ref>[http://www.ecocar.mek.dtu.dk/Achievements.aspx The Danish Ecocar Team - List of achievements]. ''dtu.dk''.</ref>


దహన ప్రక్రియ కోసం డైమిథైల్ ఈథర్‌ను అధ్యయనం చేయడానికి ఒక కెమికల్ కైనెటిక్ మెకానిజం<ref>(2020). [https://doi.org/10.1016/j.combustflame.2020.04.016 A comprehensive kinetic model for dimethyl ether and dimethoxymethane oxidation and NO interaction utilizing experimental laminar flame speed measurements at elevated pressure and temperature]. ''Combustion and Flame''. 218 57–74. doi:[https://doi.org/10.1016/j.combustflame.2020.04.016 10.1016/j.combustflame.2020.04.016].</ref> అవసరం, దీనిని కంప్యూటేషనల్ ఫ్లూయిడ్ డైనమిక్స్ గణన కోసం ఉపయోగించవచ్చు.
దహన ప్రక్రియ కోసం డైమిథైల్ ఈథర్‌ను అధ్యయనం చేయడానికి, కంప్యూటేషనల్ ఫ్లూయిడ్ డైనమిక్స్ గణన కోసం ఉపయోగించగల రసాయన గతిశీల యంత్రాంగం<ref>(2020). [https://doi.org/10.1016/j.combustflame.2020.04.016 A comprehensive kinetic model for dimethyl ether and dimethoxymethane oxidation and NO interaction utilizing experimental laminar flame speed measurements at elevated pressure and temperature]. ''Combustion and Flame''. 218 57–74. doi:[https://doi.org/10.1016/j.combustflame.2020.04.016 10.1016/j.combustflame.2020.04.016].</ref> అవసరం.


=== రిఫ్రిజిరెంట్ ===
=== రిఫ్రిజిరెంట్ ===
డైమిథైల్ ఈథర్ అనేది [[ASHRAE]] రిఫ్రిజిరెంట్ హోదా R-E170 కలిగిన ఒక [[refrigerant|రిఫ్రిజిరెంట్]].<ref name ="ASHRAE refrigerants">(2021-05-25). [https://www.ashrae.org/technical-resources/standards-and-guidelines/ashrae-refrigerant-designations ASHRAE Refrigerant Designations]. ASHRAE.</ref> దీనిని [[ammonia|అమ్మోనియా]], [[carbon dioxide|కార్బన్ డయాక్సైడ్]], [[butane|బ్యూటేన్]] మరియు [[propene|ప్రొపీన్]] వంటి రిఫ్రిజిరెంట్ మిశ్రమాలలో కూడా ఉపయోగిస్తారు.
డైమిథైల్ ఈథర్ అనేది [[ASHRAE|ASHRAE]] రిఫ్రిజిరెంట్ హోదా R-E170 కలిగిన ఒక [[refrigerant|రిఫ్రిజిరెంట్]].<ref name ="ASHRAE refrigerants">(2021-05-25). [https://www.ashrae.org/technical-resources/standards-and-guidelines/ashrae-refrigerant-designations ASHRAE Refrigerant Designations]. ASHRAE.</ref> దీనిని [[ammonia|అమ్మోనియా]], [[carbon dioxide|కార్బన్ డయాక్సైడ్]], [[butane|బ్యూటేన్]] మరియు [[propene|ప్రొపీన్]] వంటి రిఫ్రిజిరెంట్ మిశ్రమాలలో కూడా ఉపయోగిస్తారు.
డైమిథైల్ ఈథర్ మొదటి రిఫ్రిజిరెంట్. 1876లో, ఫ్రెంచ్ ఇంజనీర్ [[Charles Tellier|చార్లెస్ టెల్లియర్]] 690 టన్నుల కార్గో షిప్ 'ఎబో'ని కొనుగోలు చేసి, తన డిజైన్ యొక్క మిథైల్-ఈథర్ [[Reefer ship|రిఫ్రిజిరేటింగ్]] ప్లాంట్‌ను అమర్చారు. ఈ నౌకకు 'లే ఫ్రిగోరిఫిక్' అని పేరు మార్చారు మరియు [[Argentina|అర్జెంటీనా]] నుండి రిఫ్రిజిరేటెడ్ మాంసం కార్గోను విజయవంతంగా దిగుమతి చేసుకున్నారు. అయితే యంత్రాలను మెరుగుపరచవచ్చు మరియు 1877లో [[Ferdinand Carré|ఫెర్డినాండ్ కారే]] మెరుగుపరిచిన రిఫ్రిజిరేటింగ్ ప్లాంట్‌తో 'పరాగ్వే' అనే మరో రిఫ్రిజిరేటెడ్ నౌకను దక్షిణ అమెరికా మార్గంలో సేవలోకి తీసుకువచ్చారు.<ref>[https://archive.org/stream/historyoffrozenm00crituoft/historyoffrozenm00crituoft_djvu.txt A history of the frozen meat trade, page 26-28]</ref>
డైమిథైల్ ఈథర్ మొదటి రిఫ్రిజిరెంట్. 1876లో, ఫ్రెంచ్ ఇంజనీర్ [[Charles Tellier|చార్లెస్ టెల్లియర్]] 690 టన్నుల కార్గో షిప్ 'ఎబో'ని కొనుగోలు చేసి, తన డిజైన్‌తో మిథైల్-ఈథర్ [[Reefer ship|రిఫ్రిజిరేటింగ్]] ప్లాంట్‌ను అమర్చారు. ఆ నౌకకు 'లే ఫ్రిగోరిఫిక్' అని పేరు మార్చారు మరియు [[Argentina|అర్జెంటీనా]] నుండి రిఫ్రిజిరేటెడ్ మాంసం కార్గోను విజయవంతంగా దిగుమతి చేసుకున్నారు. అయితే యంత్రాలను మెరుగుపరచవచ్చు మరియు 1877లో [[Ferdinand Carré|ఫెర్డినాండ్ కారే]] మెరుగుపరిచిన రిఫ్రిజిరేటింగ్ ప్లాంట్‌తో 'పరాగ్వే' అనే మరో రిఫ్రిజిరేటెడ్ నౌకను దక్షిణ అమెరికా మార్గంలో సేవలోకి తీసుకువచ్చారు.<ref>[https://archive.org/stream/historyoffrozenm00crituoft/historyoffrozenm00crituoft_djvu.txt A history of the frozen meat trade, page 26-28]</ref>


== భద్రత ==
== భద్రత ==
ఇతర ఆల్కైల్ ఈథర్‌ల వలె కాకుండా, డైమిథైల్ ఈథర్ [[autoxidation|ఆటోక్సిడేషన్]]ను నిరోధిస్తుంది.<ref>''A comparative study on the autoxidation of dimethyl ether (DME) comparison with diethyl ether (DEE) and diisopropyl ether (DIPE)'', Michie Naito, Claire Radcliffe, Yuji Wada, Takashi Hoshino, Xiongmin Liu, Mitsuru Arai, Masamitsu Tamura. Journal of Loss Prevention in the Process Industries, Volume 18, Issues 4–6, July–November 2005, Pages 469–473 [https://doi.org/10.1016/j.jlp.2005.07.001 DOI]</ref> డైమిథైల్ ఈథర్ కూడా సాపేక్షంగా విషపూరితం కానిది, అయినప్పటికీ ఇది అత్యంత దహనశీలమైనది. జూలై 28, 1948న, [[Ludwigshafen|లుడ్విగ్షాఫెన్]]లోని ఒక [[BASF]] ఫ్యాక్టరీలో 30 టన్నుల డైమిథైల్ ఈథర్ ట్యాంక్ నుండి లీక్ అయ్యి గాలిలో మంటలు అంటుకోవడంతో పేలుడు సంభవించింది. 200 మంది మరణించారు మరియు పారిశ్రామిక ప్లాంట్‌లో మూడవ వంతు ధ్వంసమైంది.<ref>[https://www.filmothek.bundesarchiv.de/video/583599?topic=doc70ohy4pxya038cw67f7&start=00%3A01%3A01.20&end=00%3A02%3A00.19 Welt im Film 167/1948] [https://web.archive.org/web/20210129152538/https://www.filmothek.bundesarchiv.de/video/583599?topic=doc70ohy4pxya038cw67f7&start=00%3A01%3A01.20&end=00%3A02%3A00.19 ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ]. filmothek.bundesarchiv.de</ref>
ఇతర ఆల్కైల్ ఈథర్‌ల వలె కాకుండా, డైమిథైల్ ఈథర్ [[autoxidation|ఆటోక్సిడేషన్]]ను నిరోధిస్తుంది.<ref>''A comparative study on the autoxidation of dimethyl ether (DME) comparison with diethyl ether (DEE) and diisopropyl ether (DIPE)'', Michie Naito, Claire Radcliffe, Yuji Wada, Takashi Hoshino, Xiongmin Liu, Mitsuru Arai, Masamitsu Tamura. Journal of Loss Prevention in the Process Industries, Volume 18, Issues 4–6, July–November 2005, Pages 469–473 [https://doi.org/10.1016/j.jlp.2005.07.001 DOI]</ref> డైమిథైల్ ఈథర్ కూడా సాపేక్షంగా విషపూరితం కానిది, అయినప్పటికీ ఇది అత్యంత దహనశీలమైనది. జూలై 28, 1948న, [[Ludwigshafen|లుడ్విగ్షాఫెన్]]లోని ఒక [[BASF|BASF]] ఫ్యాక్టరీలో 30 టన్నుల డైమిథైల్ ఈథర్ ట్యాంక్ నుండి లీక్ అయ్యి గాలిలో మండిపోవడంతో పేలుడు సంభవించింది. 200 మంది మరణించారు మరియు పారిశ్రామిక ప్లాంట్‌లో మూడవ వంతు ధ్వంసమైంది.<ref>[https://www.filmothek.bundesarchiv.de/video/583599?topic=doc70ohy4pxya038cw67f7&start=00%3A01%3A01.20&end=00%3A02%3A00.19 Welt im Film 167/1948] [https://web.archive.org/web/20210129152538/https://www.filmothek.bundesarchiv.de/video/583599?topic=doc70ohy4pxya038cw67f7&start=00%3A01%3A01.20&end=00%3A02%3A00.19 ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ]. filmothek.bundesarchiv.de</ref>


== డేటా షీట్ ==
== డేటా షీట్ ==
Line 299: Line 299:
|}
|}


== ఇది కూడా చూడండి ==
== ఇవి కూడా చూడండి ==
* [[Methanol economy|మెథనాల్ ఆర్థిక వ్యవస్థ]]
* [[Methanol economy|మిథనాల్ ఆర్థిక వ్యవస్థ]]


== సూచనలు ==
== సూచనలు ==
Line 307: Line 307:
== బాహ్య లింకులు ==
== బాహ్య లింకులు ==
* 1=[https://web.archive.org/web/20101126124645/http://aboutdme.org/ The International DME Association]
* 1=[https://web.archive.org/web/20101126124645/http://aboutdme.org/ The International DME Association]
* [https://cameochemicals.noaa.gov/chemical/585 NOAA site for NFPA 704]
* [https://cameochemicals.noaa.gov/chemical/585 NFPA 704 కోసం NOAA సైట్]
* [http://www.xtlinstitute.com/ XTL & DME Institute]
* [http://www.xtlinstitute.com/ XTL & DME ఇన్స్టిట్యూట్]


[[Category:Aerosol propellants]]
[[Category:Aerosol propellants|ఏరోసోల్ ప్రొపెల్లెంట్లు]]
[[Category:Dialkyl ethers]]
[[Category:Dialkyl ethers|డై ఆల్కైల్ ఈథర్లు]]
[[Category:Fuels]]
[[Category:Fuels|ఇంధనాలు]]
[[Category:Synthetic fuels]]
[[Category:Synthetic fuels|సింథటిక్ ఇంధనాలు]]
[[Category:Symmetrical ethers]]
[[Category:Symmetrical ethers|సౌష్టవ ఈథర్లు]]
[[Category:Organic compounds with 2 carbon atoms]]
[[Category:Organic compounds with 2 carbon atoms|2 కార్బన్ పరమాణువులు కలిగిన సేంద్రీయ సమ్మేళనాలు]]
[[Category:Substances discovered in the 19th century]]
[[Category:Substances discovered in the 19th century|19వ శతాబ్దంలో కనుగొనబడిన పదార్థాలు]]


----
----

Latest revision as of 10:48, 7 October 2026

పేర్లు
IUPAC పేరు మెథాక్సీమీథేన్
ప్రాధాన్యత కలిగిన IUPAC పేరు మెథాక్సీమీథేన్
ఇతర పేర్లు డైమీథైల్ ఈథర్ R-E170 డీమియాన్ డైమీథైల్ ఆక్సైడ్ డైమెల్ A మీథైల్ ఈథర్ మీథైల్ ఆక్సైడ్ మీథర్ వుడ్ ఈథర్ 2-ఆక్సాప్రోపేన్
గుర్తింపు సంఖ్యలు
CAS సంఖ్య 115-10-6
సంక్షిప్త నామాలు DME
Me2O
బెయిల్‌స్టెయిన్ రిఫరెన్స్ 1730743
ChEBI CHEBI:28887
ChEMBL ChEMBL119178
ChemSpider 7956
ECHA ఇన్ఫోకార్డ్ 100.003.696
EC సంఖ్య 204-065-8
KEGG C11144
MeSH Dimethyl+ether
PubChem CID 8254
RTECS సంఖ్య PM4780000
UNII AM13FS69BX
UN సంఖ్య 1033
కాంప్‌టాక్స్ డాష్‌బోర్డ్ ( EPA ) DTXSID8026937
InChI InChI=1S/C2H6O/c1-3-2/h1-2H3
Key: LCGLNKUTAGEVQW-UHFFFAOYSA-N
InChI=1/C2H6O/c1-3-2/h1-2H3
Key: LCGLNKUTAGEVQW-UHFFFAOYAU
SMILES COC
ధర్మాలు
రసాయన ఫార్ములా C2H6O
మోలార్ ద్రవ్యరాశి 46.069 g·mol
రూపం రంగులేని వాయువు
వాసన ఈథర్ వంటి వాసన
సాంద్రత 2.1146 kg m (వాయువు, 0 °C, 1013 mbar)
0.735 g/mL (ద్రవం, −25 °C)
ద్రవీభవన స్థానం −141 °C; −222 °F; 132 K
బాష్పీభవన స్థానం −24 °C; −11 °F; 249 K
నీటిలో ద్రావణీయత 71 g/L (20 °C (68 °F) వద్ద)
log P 0.022
బాష్ప పీడనం 592.8 kPa
అయస్కాంత ససెప్టబిలిటీ (χ) −26.3×10 cm mol
డైపోల్ మొమెంట్ 1.30 D
థర్మోకెమిస్ట్రీ
విశిష్ట ఉష్ణ సామర్థ్యం ( C ) 65.57 J K mol
ప్రామాణిక సంశ్లేషణ ఎంథాల్పీ (Δ f H 298 ) −184.1 kJ mol
ప్రామాణిక దహన ఎంథాల్పీ (Δ c H 298 ) −1460.4 kJ mol
ప్రమాదాలు
GHS లేబులింగ్ :
పిక్టోగ్రామ్‌లు ‹ దిగువన ఉన్న టెంప్లేట్ (GHS ఫ్లేమ్) GHS పిక్టోగ్రామ్‌తో విలీనం చేయడానికి పరిశీలించబడుతోంది. ఏకాభిప్రాయం కోసం చర్చను చూడండి. ›
సూచిక పదం ప్రమాదం
ప్రమాద ప్రకటనలు H220
జాగ్రత్తా ప్రకటనలు P210, P377, P381, P403
NFPA 704 (ఫైర్ డైమండ్) 2
4
1
ఫ్లాష్ పాయింట్ −41 °C (−42 °F; 232 K)
స్వయం-జ్వలన ఉష్ణోగ్రత 350 °C (662 °F; 623 K)
పేలుడు పరిమితులు 27 %
సేఫ్టీ డేటా షీట్ (SDS) ≥99% సిగ్మా-ఆల్డ్రిచ్
సంబంధిత సమ్మేళనాలు
సంబంధిత ఈథర్లు డైఇథైల్ ఈథర్
పాలీఇథిలీన్ గ్లైకాల్
సంబంధిత సమ్మేళనాలు ఇథనాల్
మీథనాల్
పేర్కొన్నవి తప్ప, డేటా పదార్థాల ప్రామాణిక స్థితిలో (25 °C [77 °F], 100 kPa వద్ద) ఇవ్వబడింది. Y సరిచూడండి ( అంటే ఏమిటి ?) ఇన్ఫోబాక్స్ రిఫరెన్స్‌లు standard state (at 25 °C [77 °F], 100 kPa). Y verify ( what is ?) Infobox references

డైమిథైల్ ఈథర్ (DME; దీనిని మిథాక్సీమీథేన్ అని కూడా పిలుస్తారు) అనేది CH3OCH3 ఫార్ములా కలిగిన ఒక సేంద్రీయ సమ్మేళనం, (ఇది ఇథనాల్ యొక్క ఐసోమర్ కావడంతో కొన్నిసార్లు అస్పష్టంగా C2H6O గా సూచించబడుతుంది). ఇది అత్యంత సరళమైన ఈథర్, ఇది రంగులేని వాయువు. ఇది ఇతర సేంద్రీయ సమ్మేళనాల తయారీకి ఉపయోగపడే ఒక ముఖ్యమైన పూర్వగామి (precursor) మరియు ఏరోసోల్ ప్రొపెల్లెంట్‌గా పనిచేస్తుంది. ప్రస్తుతం దీనిని వివిధ రకాల ఇంధన అనువర్తనాల్లో ఉపయోగించేందుకు ప్రదర్శిస్తున్నారు.

డైమిథైల్ ఈథర్‌ను మొదటిసారిగా 1835లో జీన్-బాప్టిస్ట్ డ్యూమాస్ మరియు యూజీన్ పెలిగోట్ మిథనాల్ మరియు సల్ఫ్యూరిక్ యాసిడ్‌లను స్వేదనం చేయడం ద్వారా సంశ్లేషణ చేశారు.[1]

ఉత్పత్తి

1985లో పశ్చిమ ఐరోపాలో సుమారు 50,000 టన్నుల డైమిథైల్ ఈథర్‌ను మిథనాల్ యొక్క డీహైడ్రేషన్ ద్వారా ఉత్పత్తి చేశారు:[2]

2 CH3OH -> (CH3)2O + H2O

అవసరమైన మిథనాల్ సింథసిస్ గ్యాస్ (సిన్‌గ్యాస్) నుండి పొందబడుతుంది.[3] ఇతర సాధ్యమైన మెరుగుదలలు ఒకే ప్రాసెస్ యూనిట్‌లో మిథనాల్ సంశ్లేషణ మరియు డీహైడ్రేషన్ రెండింటినీ అనుమతించే డ్యూయల్ ఉత్ప్రేరక వ్యవస్థను కోరుతున్నాయి, దీనివల్ల మిథనాల్‌ను వేరుచేయడం మరియు శుద్ధి చేయడం అవసరం ఉండదు.[3][4] పైన పేర్కొన్న వన్-స్టెప్ మరియు టూ-స్టెప్ ప్రక్రియలు రెండూ వాణిజ్యపరంగా అందుబాటులో ఉన్నాయి. టూ-స్టెప్ ప్రక్రియ సాపేక్షంగా సరళమైనది మరియు ప్రారంభ ఖర్చులు తక్కువగా ఉంటాయి. వన్-స్టెప్ లిక్విడ్-ఫేజ్ ప్రక్రియ అభివృద్ధిలో ఉంది.[3][5]

బయోమాస్ నుండి

డైమిథైల్ ఈథర్ అనేది ఒక సింథటిక్ రెండవ తరం జీవ ఇంధనం (BioDME), దీనిని లిగ్నోసెల్యులోసిక్ బయోమాస్ నుండి ఉత్పత్తి చేయవచ్చు.[6] EU 2030 నాటికి దాని సంభావ్య జీవ ఇంధన మిశ్రమంలో BioDMEని పరిగణనలోకి తీసుకుంటోంది;[7] దీనిని బయోగ్యాస్ లేదా జంతు, ఆహార మరియు వ్యవసాయ వ్యర్థాల నుండి వచ్చే మీథేన్ నుండి కూడా తయారు చేయవచ్చు,[8][9] లేదా షెల్ గ్యాస్ లేదా సహజ వాయువు నుండి కూడా తయారు చేయవచ్చు.[10]

వోల్వో గ్రూప్ యూరోపియన్ కమ్యూనిటీ యొక్క సెవెంత్ ఫ్రేమ్‌వర్క్ ప్రోగ్రామ్ ప్రాజెక్ట్ BioDMEకి కోఆర్డినేటర్‌గా ఉంది,[11][12] ఇక్కడ కెమ్‌రెక్ యొక్క BioDME పైలట్ ప్లాంట్ స్వీడన్లోని పిటియాలో బ్లాక్ లిక్కర్ గ్యాసిఫికేషన్ ఆధారంగా పనిచేస్తుంది.[13]

అనువర్తనాలు

డైమిథైల్ ఈథర్ యొక్క అతిపెద్ద ఉపయోగం మిథైలేటింగ్ ఏజెంట్ అయిన డైమిథైల్ సల్ఫేట్ ఉత్పత్తికి ఫీడ్‌స్టాక్‌గా ఉంటుంది, ఇది సల్ఫర్ ట్రైయాక్సైడ్తో చర్యను కలిగి ఉంటుంది:

CH3OCH3 + SO3 → (CH3)2SO4

డైమిథైల్ ఈథర్‌ను మోన్శాంటో ఎసిటిక్ యాసిడ్ ప్రక్రియకు సంబంధించిన కార్బోనైలేషన్ సాంకేతికతను ఉపయోగించి ఎసిటిక్ యాసిడ్గా కూడా మార్చవచ్చు:[2]

CH3-O-CH3 + 2 CO + H2O → 2 CH3COOH

ప్రయోగశాల రియాజెంట్ మరియు ద్రావణి

డైమిథైల్ ఈథర్ అనేది తక్కువ-ఉష్ణోగ్రత ద్రావణి మరియు వెలికితీత ఏజెంట్, ఇది ప్రత్యేక ప్రయోగశాల విధానాలకు వర్తిస్తుంది. దీని తక్కువ మరుగు స్థానం (-23 C) వల్ల దీని ఉపయోగం పరిమితం చేయబడింది, కానీ అదే లక్షణం ప్రతిచర్య మిశ్రమాల నుండి దీనిని తొలగించడాన్ని సులభతరం చేస్తుంది. డైమిథైల్ ఈథర్ ఉపయోగకరమైన ఆల్కైలేటింగ్ ఏజెంట్, ట్రైమిథైలాక్సోనియం టెట్రాఫ్లోరోబోరేట్కు పూర్వగామి.

నిచ్ అనువర్తనాలు

డైమిథైల్ ఈథర్ మరియు ప్రొపేన్ మిశ్రమాన్ని కొన్ని ఓవర్-ది-కౌంటర్ "ఫ్రీజ్ స్ప్రే" ఉత్పత్తులలో పులిపిర్లు (warts) చికిత్స చేయడానికి క్రయోసర్జరీ ద్వారా వాటిని గడ్డకట్టడానికి ఉపయోగిస్తారు.[14][15] ఈ పాత్రలో, ఇది హాలోకార్బన్ సమ్మేళనాలను (ఫ్రియాన్) భర్తీ చేసింది.

డైమిథైల్ ఈథర్ కొన్ని అధిక ఉష్ణోగ్రత MAPP గ్యాస్ "మ్యాప్-ప్రో" బ్లోటార్చ్ గ్యాస్ మిశ్రమాలలో కూడా ఒక భాగం, ఇది మిథైల్ ఎసిటిలీన్ మరియు ప్రొపాడైన్ మిశ్రమాల వినియోగాన్ని భర్తీ చేస్తుంది.[16]

డైమిథైల్ ఈథర్‌ను ఏరోసోల్ ఉత్పత్తులలో ప్రొపెల్లెంట్‌గా కూడా ఉపయోగిస్తారు. అటువంటి ఉత్పత్తులలో హెయిర్ స్ప్రే, బగ్ స్ప్రే మరియు కొన్ని ఏరోసోల్ గ్లూ ఉత్పత్తులు ఉన్నాయి.

పరిశోధన

ఇంధనం

డైమిథైల్ ఈథర్ యొక్క ప్రధాన ఉపయోగం గృహ మరియు పరిశ్రమలలో ఇంధనంగా ఉపయోగించే LPGకి ప్రత్యామ్నాయంగా ఉంటుంది.[17] డైమిథైల్ ఈథర్‌ను ప్రొపేన్ ఆటోగ్యాస్లో బ్లెండ్‌స్టాక్‌గా కూడా ఉపయోగించవచ్చు.[18]

ఇది డీజిల్ ఇంజన్లు మరియు గ్యాస్ టర్బైన్లలో కూడా ఒక ఆశాజనకమైన ఇంధనం.[19] డీజిల్ ఇంజన్ల కోసం, పెట్రోలియం నుండి వచ్చే డీజిల్ ఇంధనం యొక్క 40–53తో పోలిస్తే, 55 యొక్క అధిక సీటేన్ సంఖ్య ఒక ప్రయోజనం.[20] డీజిల్ ఇంజిన్‌ను డైమిథైల్ ఈథర్‌ను కాల్చడానికి మార్చడానికి మితమైన మార్పులు మాత్రమే అవసరం. ఈ చిన్న కార్బన్ చైన్ సమ్మేళనం యొక్క సరళత దహన సమయంలో పార్టిక్యులేట్ పదార్థం యొక్క చాలా తక్కువ ఉద్గారాలకు దారితీస్తుంది. ఈ కారణాల వల్ల మరియు సల్ఫర్-రహితంగా ఉండటం వల్ల, డైమిథైల్ ఈథర్ ఐరోపా (EURO5), యు.ఎస్. (U.S. 2010), మరియు జపాన్ (2009 జపాన్)లలో అత్యంత కఠినమైన ఉద్గార నిబంధనలను కూడా నెరవేరుస్తుంది.[21]

యూరోపియన్ షెల్ ఎకో మారథాన్‌లో, మైలేజీ కోసం అనధికారిక ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో, 100% డైమిథైల్ ఈథర్‌పై నడిచే వాహనం 0.170L/100 km ఇంధన సామర్థ్యాన్ని సాధించింది, ఇది 50 cm3 డిస్‌ప్లేస్‌మెంట్ 2-స్ట్రోక్ ఇంజిన్‌తో గ్యాసోలిన్‌కు సమానమైన ఇంధనం.[22]

దహన ప్రక్రియ కోసం డైమిథైల్ ఈథర్‌ను అధ్యయనం చేయడానికి, కంప్యూటేషనల్ ఫ్లూయిడ్ డైనమిక్స్ గణన కోసం ఉపయోగించగల రసాయన గతిశీల యంత్రాంగం[23] అవసరం.

రిఫ్రిజిరెంట్

డైమిథైల్ ఈథర్ అనేది ASHRAE రిఫ్రిజిరెంట్ హోదా R-E170 కలిగిన ఒక రిఫ్రిజిరెంట్.[24] దీనిని అమ్మోనియా, కార్బన్ డయాక్సైడ్, బ్యూటేన్ మరియు ప్రొపీన్ వంటి రిఫ్రిజిరెంట్ మిశ్రమాలలో కూడా ఉపయోగిస్తారు. డైమిథైల్ ఈథర్ మొదటి రిఫ్రిజిరెంట్. 1876లో, ఫ్రెంచ్ ఇంజనీర్ చార్లెస్ టెల్లియర్ 690 టన్నుల కార్గో షిప్ 'ఎబో'ని కొనుగోలు చేసి, తన డిజైన్‌తో మిథైల్-ఈథర్ రిఫ్రిజిరేటింగ్ ప్లాంట్‌ను అమర్చారు. ఆ నౌకకు 'లే ఫ్రిగోరిఫిక్' అని పేరు మార్చారు మరియు అర్జెంటీనా నుండి రిఫ్రిజిరేటెడ్ మాంసం కార్గోను విజయవంతంగా దిగుమతి చేసుకున్నారు. అయితే యంత్రాలను మెరుగుపరచవచ్చు మరియు 1877లో ఫెర్డినాండ్ కారే మెరుగుపరిచిన రిఫ్రిజిరేటింగ్ ప్లాంట్‌తో 'పరాగ్వే' అనే మరో రిఫ్రిజిరేటెడ్ నౌకను దక్షిణ అమెరికా మార్గంలో సేవలోకి తీసుకువచ్చారు.[25]

భద్రత

ఇతర ఆల్కైల్ ఈథర్‌ల వలె కాకుండా, డైమిథైల్ ఈథర్ ఆటోక్సిడేషన్ను నిరోధిస్తుంది.[26] డైమిథైల్ ఈథర్ కూడా సాపేక్షంగా విషపూరితం కానిది, అయినప్పటికీ ఇది అత్యంత దహనశీలమైనది. జూలై 28, 1948న, లుడ్విగ్షాఫెన్లోని ఒక BASF ఫ్యాక్టరీలో 30 టన్నుల డైమిథైల్ ఈథర్ ట్యాంక్ నుండి లీక్ అయ్యి గాలిలో మండిపోవడంతో పేలుడు సంభవించింది. 200 మంది మరణించారు మరియు పారిశ్రామిక ప్లాంట్‌లో మూడవ వంతు ధ్వంసమైంది.[27]

డేటా షీట్

ఆవిరి పీడనం

డైమిథైల్ ఈథర్ యొక్క ప్రయోగాత్మక ఆవిరి పీడనాలు[28]
ఉష్ణోగ్రత (K) పీడనం (kPa)
233.128 54.61
238.126 68.49
243.157 85.57
248.152 105.59
253.152 129.42
258.16 157.53
263.16 190.44
268.161 228.48
273.153 272.17
278.145 321.87
283.16 378.66
288.174 443.57
293.161 515.53
298.172 596.21
303.16 687.37
305.16 726.26
308.158 787.07
313.156 897.59
316.154 968.55
318.158 1018.91
323.148 1152.35
328.149 1298.23
333.157 1457.5
333.159 1457.76
338.154 1631.01
343.147 1818.8
348.147 2022.45
353.146 2242.74
353.158 2243.07
358.145 2479.92
363.148 2735.67
368.158 3010.81
373.154 3305.67
378.15 3622.6
383.143 3962.25
388.155 4331.48
393.158 4725.02
398.157 5146.82
400.378 5355.8

ఇవి కూడా చూడండి

సూచనలు

  1. ↑ Ann. chim. phys., 1835, [2] 58, p. 19
  2. ↑ 2.0 2.1 Manfred Müller, Ute Hübsch, "Dimethyl Ether" in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry, Wiley-VCH, Weinheim, 2005. 10.1002/14356007.a08_541
  3. ↑ 3.0 3.1 3.2 CHEMSYSTEMS.COM. www.chemsystems.com.
  4. ↑ P.S. Sai Prasad et al., Fuel Processing Technology, 2008, 89, 1281.
  5. ↑ Air Products Technology Offerings. airproducts.com.
  6. ↑ BioDME. www.biodme.eu.
  7. ↑ Biofuels in the European Union, 2006. europa.eu.
  8. ↑ (7 June 2013). Oberon Fuels Brings Production Units Online, Launching the First North American Fuel-grade DME Facilities.
  9. ↑ Associated Gas Utilization via mini GTL.
  10. ↑ (2004). "Natural Gas Conversion VII, Proceedings of the 7th Natural Gas Conversion Symposium". 147 379–384. ISBN 9780444515995. doi:10.1016/S0167-2991(04)80081-8.
  11. ↑ Home Volvo Group.
  12. ↑ Volvo Group - Driving prosperity through transport solutions. www.volvo.com.
  13. ↑ Chemrec press release September 9, 2010 ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ
  14. ↑ (July 2006). A Pharmacist's Guide to OTC Therapy: OTC Treatments for Warts.
  15. ↑ Archived copy. Food and Drug Administration.
  16. ↑ Archived copy.
  17. ↑ IDA Fact Sheet DME/LPG Blends 2010 v1. aboutdme.org.
  18. ↑ (November 2012). The Status of DME developments in China and beyond, 2012. Journal of Natural Gas Science and Engineering. 9 94–107. doi:10.1016/j.jngse.2012.05.012.
  19. ↑ nycomb.se, Nycomb Chemicals company ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ
  20. ↑ Haldor Topsoe - Products & Services - Technologies - DME - Applications - DME as Diesel Fuel. topsoe.com
  21. ↑ Archived copy., Conference on the Development and Promotion of Environmentally Friendly Heavy Duty Vehicles such as DME Trucks, Washington DC, March 17, 2006
  22. ↑ The Danish Ecocar Team - List of achievements. dtu.dk.
  23. ↑ (2020). A comprehensive kinetic model for dimethyl ether and dimethoxymethane oxidation and NO interaction utilizing experimental laminar flame speed measurements at elevated pressure and temperature. Combustion and Flame. 218 57–74. doi:10.1016/j.combustflame.2020.04.016.
  24. ↑ (2021-05-25). ASHRAE Refrigerant Designations. ASHRAE.
  25. ↑ A history of the frozen meat trade, page 26-28
  26. ↑ A comparative study on the autoxidation of dimethyl ether (DME) comparison with diethyl ether (DEE) and diisopropyl ether (DIPE), Michie Naito, Claire Radcliffe, Yuji Wada, Takashi Hoshino, Xiongmin Liu, Mitsuru Arai, Masamitsu Tamura. Journal of Loss Prevention in the Process Industries, Volume 18, Issues 4–6, July–November 2005, Pages 469–473 DOI
  27. ↑ Welt im Film 167/1948 ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ. filmothek.bundesarchiv.de
  28. ↑ (2003-11-25). Vapor Pressure Measurements of Dimethyl Ether from (233 to 399) K. J. Chem. Eng. Data. 49 32–34. doi:10.1021/je0340046.

బాహ్య లింకులు

మూలం: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Dimethyl ether” వ్యాసానికి అనువాదం. మూల వ్యాసం: https://en.wikipedia.org/wiki/Dimethyl_ether ఈ అనువాదం స్వయంచాలకంగా రూపొందించబడింది.

Retrieved from "https://ltrc.sciwiki.in/index.php?title=డైమిథైల్_ఈథర్&oldid=3508"