ఆక్సిజన్ డైఫ్లోరైడ్: Difference between revisions

From LTRC
VisualWikitext
ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Oxygen difluoride” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం
 
ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Oxygen difluoride” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం
 
Line 55: Line 55:
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | రూపం
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | రూపం
| రంగులేని వాయువు, ద్రవీభవించినప్పుడు లేత పసుపు/పసుపు-గోధుమ రంగు ద్రవం, గడ్డకట్టినప్పుడు తెల్లని స్పటికాకార ఘనపదార్థం
| రంగులేని వాయువు, ద్రవీకరించినప్పుడు లేత పసుపు/పసుపు-గోధుమ రంగు ద్రవం, గడ్డకట్టినప్పుడు తెల్లని స్పటికాకార ఘనపదార్థం
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | వాసన
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | వాసన
Line 70: Line 70:
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | నీటిలో ద్రావణీయత
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | నీటిలో ద్రావణీయత
| నెమ్మదిగా జలవిశ్లేషణ చెందుతుంది
| నెమ్మదిగా జలవిశ్లేషణం చెందుతుంది
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | బాష్ప పీడనం
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | బాష్ప పీడనం
Line 100: Line 100:
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | పిక్టోగ్రామ్‌లు
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | పిక్టోగ్రామ్‌లు
| ‹ దిగువ ఉన్న టెంప్లేట్ (GHS ఫ్లేమ్ ఓవర్ సర్కిల్) GHS పిక్టోగ్రామ్‌తో విలీనం చేయడానికి పరిశీలనలో ఉంది. ఏకాభిప్రాయం కోసం చర్చా పేజీలను చూడండి. ›‹ దిగువ ఉన్న టెంప్లేట్ (GHS కొరోషన్) GHS పిక్టోగ్రామ్‌తో విలీనం చేయడానికి పరిశీలనలో ఉంది. ఏకాభిప్రాయం కోసం చర్చా పేజీలను చూడండి. ›‹ దిగువ ఉన్న టెంప్లేట్ (GHS స్కల్ అండ్ క్రాస్‌బోన్స్) GHS పిక్టోగ్రామ్‌తో విలీనం చేయడానికి పరిశీలనలో ఉంది. ఏకాభిప్రాయం కోసం చర్చా పేజీలను చూడండి. ›
| ‹ దిగువ ఉన్న టెంప్లేట్ (GHS ఫ్లేమ్ ఓవర్ సర్కిల్) GHS పిక్టోగ్రామ్‌తో విలీనం చేయడానికి పరిశీలించబడుతోంది. ఏకాభిప్రాయాన్ని చేరుకోవడానికి చర్చల కోసం టెంప్లేట్‌లను చూడండి. ›‹ దిగువ ఉన్న టెంప్లేట్ (GHS కరోషన్) GHS పిక్టోగ్రామ్‌తో విలీనం చేయడానికి పరిశీలించబడుతోంది. ఏకాభిప్రాయాన్ని చేరుకోవడానికి చర్చల కోసం టెంప్లేట్‌లను చూడండి. ›‹ దిగువ ఉన్న టెంప్లేట్ (GHS స్కల్ అండ్ క్రాస్‌బోన్స్) GHS పిక్టోగ్రామ్‌తో విలీనం చేయడానికి పరిశీలించబడుతోంది. ఏకాభిప్రాయాన్ని చేరుకోవడానికి చర్చల కోసం టెంప్లేట్‌లను చూడండి. ›
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | సూచిక పదం
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | సూచిక పదం
Line 118: Line 118:
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | NIOSH
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | NIOSH
| (అమెరికా ఆరోగ్య బహిర్గత పరిమితులు):
| (అమెరికా ఆరోగ్య ఎక్స్‌పోజర్ పరిమితులు):
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | PEL (అనుమతించదగినది)
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | PEL (అనుమతించదగినది)
Line 134: Line 134:
| HFO<br />O2F2<br />NHF2<br />NF3<br />SCl2<br />H2O<br />Cl2O<br />Br2O<br />I2O
| HFO<br />O2F2<br />NHF2<br />NF3<br />SCl2<br />H2O<br />Cl2O<br />Br2O<br />I2O
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ప్రత్యేకంగా పేర్కొనకపోతే, డేటా పదార్థాల యొక్క
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | మరేదైనా పేర్కొనకపోతే, డేటా పదార్థాల యొక్క
| ప్రామాణిక స్థితి (25 °C [77 °F], 100 kPa వద్ద) ఇవ్వబడింది. Y సరిచూడండి ( అంటే ఏమిటి ?) ఇన్ఫోబాక్స్ సూచనలు
| ప్రామాణిక స్థితిలో (25 °C [77 °F], 100 kPa వద్ద) ఇవ్వబడింది. Y సరిచూడండి ( అంటే ఏమిటి ?) ఇన్ఫోబాక్స్ మూలాలు
|}
|}


'''ఆక్సిజన్ డైఫ్లోరైడ్''' అనేది OF2 అనే [[chemical formula|రసాయన సంకేతం]] కలిగిన ఒక [[chemical compound|రసాయన సమ్మేళనం]]. [[VSEPR theory]] ద్వారా అంచనా వేసినట్లుగా, ఈ అణువు వంగిన [[molecular geometry|అణు జ్యామితిని]] కలిగి ఉంటుంది.<ref name=":1">Pierce, Louis; Di Cianni, Nicholas; Jackson, Robert H.. (1963-02-01). [https://doi.org/10.1063/1.1733730 Centrifugal Distortion Effects in Asymmetric Rotor Molecules. I. Quadratic Potential Constants and Average Structure of Oxygen Difluoride from the Ground‐State Rotational Spectrum]. ''The Journal of Chemical Physics''. 38 (3) 730–739. doi:[https://doi.org/10.1063/1.1733730 10.1063/1.1733730].</ref> ఇది ఒక బలమైన [[oxidizer|ఆక్సీకరణి]] మరియు ఈ కారణం చేత రాకెట్రీలో ఇది ఆకర్షణను పొందింది.<ref>(2003). "Encyclopedia of Physical Science and Technology". 741–777. ISBN 978-0-12-227410-7. doi:[https://doi.org/10.1016/B0-12-227410-5/00385-9 10.1016/B0-12-227410-5/00385-9].</ref> -144.75 °C [[boiling point|మరుగు స్థానం]] కలిగిన OF<sub>2</sub>, అత్యంత అస్థిరమైన (వేరు చేయగల) త్రిపరమాణు సమ్మేళనం. ఈ సమ్మేళనం తెలిసిన అనేక [[oxygen fluoride|ఆక్సిజన్ ఫ్లోరైడ్లలో]] ఒకటి.
'''ఆక్సిజన్ డైఫ్లోరైడ్''' అనేది OF2 అనే [[chemical formula|రసాయన సంకేతం]] కలిగిన ఒక [[chemical compound|రసాయన సమ్మేళనం]]. [[VSEPR theory|VSEPR సిద్ధాంతం]] ద్వారా అంచనా వేసినట్లుగా, ఈ అణువు వంగిన [[molecular geometry|అణు జ్యామితిని]] కలిగి ఉంటుంది.<ref name=":1">Pierce, Louis; Di Cianni, Nicholas; Jackson, Robert H.. (1963-02-01). [https://doi.org/10.1063/1.1733730 Centrifugal Distortion Effects in Asymmetric Rotor Molecules. I. Quadratic Potential Constants and Average Structure of Oxygen Difluoride from the Ground‐State Rotational Spectrum]. ''The Journal of Chemical Physics''. 38 (3) 730–739. doi:[https://doi.org/10.1063/1.1733730 10.1063/1.1733730].</ref> ఇది ఒక బలమైన [[oxidizer|ఆక్సీకరణి]] మరియు ఈ కారణంగానే రాకెట్ సాంకేతికతలో ఇది ఆకర్షణను పొందింది.<ref>(2003). "Encyclopedia of Physical Science and Technology". 741–777. ISBN 978-0-12-227410-7. doi:[https://doi.org/10.1016/B0-12-227410-5/00385-9 10.1016/B0-12-227410-5/00385-9].</ref> −144.75&nbsp;°C [[boiling point|మరుగు స్థానంతో]], OF<sub>2</sub> అత్యంత అస్థిరమైన (వేరు చేయగల) త్రి-పరమాణు సమ్మేళనం. ఈ సమ్మేళనం తెలిసిన అనేక [[oxygen fluoride|ఆక్సిజన్ ఫ్లోరైడ్లలో]] ఒకటి.


== తయారీ ==
== తయారీ ==
Line 145: Line 145:


== నిర్మాణం మరియు బంధం ==
== నిర్మాణం మరియు బంధం ==
ఇది [[bent molecular geometry|వంగిన అణు జ్యామితి]] మరియు 103 డిగ్రీల F-O-F బంధ కోణాన్ని కలిగిన సమయోజనీయ బంధిత అణువు.<ref name=":1" /> దీని శక్తివంతమైన ఆక్సీకరణ లక్షణాలు, [[oxygen|ఆక్సిజన్]] పరమాణువుకు సాధారణ -2 కు బదులుగా +2 [[oxidation number|ఆక్సీకరణ సంఖ్య]] ఉండటం వల్ల సూచించబడతాయి.
ఇది [[bent molecular geometry|వంగిన అణు జ్యామితి]] మరియు 103 డిగ్రీల F-O-F బంధ కోణాన్ని కలిగిన సమయోజనీయ బంధిత అణువు.<ref name=":1" /> దీని శక్తివంతమైన ఆక్సీకరణ లక్షణాలు [[oxygen|ఆక్సిజన్]] పరమాణువు యొక్క సాధారణ -2 ఆక్సీకరణ స్థితికి బదులుగా +2 [[oxidation number|ఆక్సీకరణ సంఖ్యను]] కలిగి ఉండటం ద్వారా సూచించబడతాయి.


== చర్యలు ==
== చర్యలు ==
200 °C పైన, OF2 ఒక [[Radical (chemistry)|రాడికల్]] యంత్రాంగం ద్వారా ఆక్సిజన్ మరియు ఫ్లోరిన్‌గా వియోగం చెందుతుంది.
200&nbsp;°C పైన, OF2 ఒక [[Radical (chemistry)|రాడికల్]] యంత్రాంగం ద్వారా ఆక్సిజన్ మరియు ఫ్లోరిన్‌గా వియోగం చెందుతుంది.
:2 OF2 ->  O2  +  2 F2
:2 OF2 ->  O2  +  2 F2


OF2 అనేక లోహాలతో చర్య జరిపి [[oxide|ఆక్సైడ్లు]] మరియు [[fluoride|ఫ్లోరైడ్లను]] ఇస్తుంది. [[Nonmetal (chemistry)|అలోహాలు]] కూడా చర్య జరుపుతాయి: [[phosphorus|భాస్వరం]] OF2 తో చర్య జరిపి [[Phosphorus pentafluoride|PF5]] మరియు POF3 ను ఏర్పరుస్తుంది; [[sulfur|గంధకం]] [[sulfur dioxide|SO2]] మరియు [[sulfur tetrafluoride|SF4]] ను ఇస్తుంది; మరియు [[noble gas|జడ వాయువు]] అయిన [[xenon|జెనాన్]] (అధిక ఉష్ణోగ్రతల వద్ద) చర్య జరిపి [[Xenon tetrafluoride|XeF4]] మరియు జెనాన్ ఆక్సిఫ్లోరైడ్లను ఇస్తుంది.
OF2 అనేక లోహాలతో చర్య జరిపి [[oxide|ఆక్సైడ్లు]] మరియు [[fluoride|ఫ్లోరైడ్లను]] ఇస్తుంది. [[Nonmetal (chemistry)|అలోహాలు]] కూడా చర్య జరుపుతాయి: [[phosphorus|భాస్వరం]] OF2తో చర్య జరిపి [[Phosphorus pentafluoride|PF5]] మరియు POF3లను ఏర్పరుస్తుంది; [[sulfur|సల్ఫర్]] [[sulfur dioxide|SO2]] మరియు [[sulfur tetrafluoride|SF4]]లను ఇస్తుంది; మరియు [[noble gas|జడ వాయువు]] అయిన [[xenon|జెనాన్]] (అధిక ఉష్ణోగ్రతల వద్ద) చర్య జరిపి [[Xenon tetrafluoride|XeF4]] మరియు జెనాన్ ఆక్సిఫ్లోరైడ్లను ఇస్తుంది.


ఆక్సిజన్ డైఫ్లోరైడ్ మరియు హైడ్రోజన్ హాలైడ్లు లేదా హాలైడ్ లవణాల చర్యలు స్వేచ్ఛా హాలోజన్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తాయి. ఉదాహరణకు:<blockquote>4 HCl  +  OF2  ->  2 HF  +  H2O  +  2 Cl2</blockquote>ఆక్సిజన్ డైఫ్లోరైడ్ నీటితో చర్య జరిపి [[hydrofluoric acid|హైడ్రోఫ్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని]] ఏర్పరుస్తుంది:
ఆక్సిజన్ డైఫ్లోరైడ్ మరియు హైడ్రోజన్ హాలైడ్లు లేదా హాలైడ్ లవణాల చర్యలు స్వేచ్ఛా హాలోజన్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తాయి. ఉదాహరణకు:<blockquote>4 HCl  +  OF2  ->  2 HF  +  H2O  +  2 Cl2</blockquote>ఆక్సిజన్ డైఫ్లోరైడ్ నీటితో చర్య జరిపి [[hydrofluoric acid|హైడ్రోఫ్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని]] ఏర్పరుస్తుంది:
:OF2 + H2O ->  2 HF + O2
:OF2 + H2O ->  2 HF + O2


ఇది [[sulfur dioxide|సల్ఫర్ డయాక్సైడ్‌ను]] [[sulfur trioxide|సల్ఫర్ ట్రయాక్సైడ్]] మరియు మూలక [[fluorine|ఫ్లోరిన్‌గా]] ఆక్సీకరణం చేయగలదు:
ఇది [[sulfur dioxide|సల్ఫర్ డయాక్సైడ్‌ను]] [[sulfur trioxide|సల్ఫర్ ట్రయాక్సైడ్]] మరియు మూలక [[fluorine|ఫ్లోరిన్‌]]గా ఆక్సీకరణం చేయగలదు:
:OF2 + SO2 -> SO3 + F2
:OF2 + SO2 -> SO3 + F2


Line 163: Line 163:


== భద్రత ==
== భద్రత ==
ఆక్సిజన్ డైఫ్లోరైడ్ దాని ఆక్సీకరణ లక్షణాల కారణంగా అసురక్షిత వాయువుగా పరిగణించబడుతుంది. ఇది నీరు, [[hydrogen sulfide|హైడ్రోజన్ సల్ఫైడ్]], [[sulfur tetrafluoride|సల్ఫర్ టెట్రాఫ్లోరైడ్]], [[diborane|డైబోరేన్]], [[NOx|నైట్రోజన్ ఆక్సైడ్లు]], [[nitrosyl fluoride|నైట్రోసైల్ ఫ్లోరైడ్]] మరియు బొగ్గుతో పేలుడు స్వభావంతో చర్య జరుపుతుంది.<ref>[https://cameochemicals.noaa.gov/chemical/4148 OXYGEN DIFLUORIDE | CAMEO Chemicals | NOAA]. ''cameochemicals.noaa.gov''.</ref> ఇది హాలోజన్లు, క్షయకరణ కారకాలు, అధిశోషణ పదార్థాలు, దహనశీల పదార్థాలు, ప్లాటినం, [[Hydrocarbon|హైడ్రోకార్బన్లు]], లోహ ఆక్సైడ్లు, ఎరుపు [[phosphorus|భాస్వరం]], బోరాన్ పొడి, ఆవిరి మరియు తేమతో కూడిన గాలితో కూడా చర్య జరుపుతుంది.<ref name=":2">[https://www.inchem.org/documents/icsc/icsc/eics0818.htm ICSC 0818 - OXYGEN DIFLUORIDE]. ''www.inchem.org''.</ref><ref name=":0" /> ఈ వాయువు గాలి కంటే బరువుగా ఉంటుంది, మరియు కంటైన్‌మెంట్ నుండి బయటకు వచ్చినప్పుడు, గాలిలో OF2 సాంద్రత త్వరగా ప్రమాదకరంగా మారుతుంది. నీటితో OF2 జలవిశ్లేషణ ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడిన హైడ్రోఫ్లోరిక్ ఆమ్లం అత్యంత తినివేయు మరియు విషపూరితమైనది, ఇది [[necrosis|నెక్రోసిస్]] కలిగించగలదు, ఎముకల నుండి కాల్షియంను తొలగించగలదు మరియు హృదయ సంబంధిత నష్టాన్ని కలిగించగలదు, ఇతర అత్యంత విషపూరిత ప్రభావాలతో పాటు. OF2 నుండి తీవ్రమైన విషప్రభావాలు: [[pulmonary edema|పల్మనరీ ఎడెమా]], ఊపిరితిత్తుల రక్తస్రావం, తలనొప్పి, మరియు చర్మం మరియు కళ్ళలో మంట లేదా కాలిన గాయాలు.<ref name=":0">[https://www.kdocs.cn/singleSign4CST?cb=https%3A%2F%2Fwww.kdocs.cn%2Fl%2Fcn9j8vXb7Gq3%3Ff%3D201&ts=1715699652 1449]. ''www.kdocs.cn''.</ref> స్వల్పకాలిక బహిర్గతం [[lachrymation|లాక్రిమేషన్]] (కన్నీళ్ల స్రావం, ముఖ్యంగా అసాధారణ సమృద్ధిలో) మరియు శ్వాసనాళంలో మంటను కలిగించవచ్చు.<ref name=":2" /> ఫ్లోరైడ్ అయాన్లను విడుదల చేసే ఇతర రసాయనాల మాదిరిగానే ఆక్సిజన్ డైఫ్లోరైడ్‌కు దీర్ఘకాలిక బహిర్గతం, [[skeletal fluorosis|ఫ్లోరోసిస్]] మరియు దీర్ఘకాలిక [[fluoride toxicity|ఫ్లోరైడ్ విషప్రయోగం]] యొక్క ఇతర లక్షణాలకు దారితీయవచ్చు. ఆక్సిజన్ డైఫ్లోరైడ్ మూత్రపిండాల నష్టంతో సంబంధం కలిగి ఉండవచ్చు.<ref name=":0" /> గరిష్ట కార్యాలయ బహిర్గత పరిమితి 0.05 ppm.<ref>[https://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0475.html CDC - NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards - Oxygen difluoride]. ''www.cdc.gov''.</ref><ref name=":0" />
ఆక్సిజన్ డైఫ్లోరైడ్ దాని ఆక్సీకరణ లక్షణాల కారణంగా అసురక్షిత వాయువుగా పరిగణించబడుతుంది. ఇది నీరు, [[hydrogen sulfide|హైడ్రోజన్ సల్ఫైడ్]], [[sulfur tetrafluoride|సల్ఫర్ టెట్రాఫ్లోరైడ్]], [[diborane|డైబోరేన్]], [[NOx|నైట్రోజన్ ఆక్సైడ్లు]], [[nitrosyl fluoride|నైట్రోసైల్ ఫ్లోరైడ్]] మరియు బొగ్గుతో పేలుడు స్వభావంతో చర్య జరుపుతుంది.<ref>[https://cameochemicals.noaa.gov/chemical/4148 OXYGEN DIFLUORIDE | CAMEO Chemicals | NOAA]. ''cameochemicals.noaa.gov''.</ref> ఇది హాలోజన్లు, క్షయకరణ కారకాలు, అధిశోషక పదార్థాలు, దహనశీల పదార్థాలు, ప్లాటినం, [[Hydrocarbon|హైడ్రోకార్బన్లు]], లోహ ఆక్సైడ్లు, ఎరుపు [[phosphorus|భాస్వరం]], బోరాన్ పొడి, ఆవిరి మరియు తేమతో కూడిన గాలితో కూడా చర్య జరుపుతుంది.<ref name=":2">[https://www.inchem.org/documents/icsc/icsc/eics0818.htm ICSC 0818 - OXYGEN DIFLUORIDE]. ''www.inchem.org''.</ref><ref name=":0" /> ఈ వాయువు గాలి కంటే బరువుగా ఉంటుంది, మరియు కంటైన్‌మెంట్ నుండి బయటకు వచ్చినప్పుడు, గాలిలో OF2 గాఢత త్వరగా ప్రమాదకరంగా మారుతుంది. నీటితో OF2 జలవిశ్లేషణ ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడిన హైడ్రోఫ్లోరిక్ ఆమ్లం అత్యంత తినివేయు మరియు విషపూరితమైనది, ఇది [[necrosis|కణజాల మరణానికి]] (నెక్రోసిస్) కారణమవుతుంది, ఎముకల నుండి కాల్షియంను తొలగిస్తుంది మరియు హృదయ సంబంధిత నష్టాన్ని కలిగిస్తుంది, ఇతర అనేక అత్యంత విషపూరిత ప్రభావాలతో పాటు. OF2 నుండి తీవ్రమైన విషప్రభావాలలో ఇవి ఉంటాయి: [[pulmonary edema|పల్మనరీ ఎడెమా]], ఊపిరితిత్తుల రక్తస్రావం, తలనొప్పి, మరియు చర్మం మరియు కళ్ళలో మంట లేదా కాలిన గాయాలు.<ref name=":0">[https://www.kdocs.cn/singleSign4CST?cb=https%3A%2F%2Fwww.kdocs.cn%2Fl%2Fcn9j8vXb7Gq3%3Ff%3D201&ts=1715699652 1449]. ''www.kdocs.cn''.</ref> స్వల్పకాలిక బహిర్గతం [[lachrymation|కన్నీరు రావడానికి]] (ముఖ్యంగా అసాధారణ పరిమాణంలో కన్నీటి స్రావం) కారణమవుతుంది.<ref name=":2" /> మరియు శ్వాసనాళంలో మంటను కలిగిస్తుంది. ఫ్లోరైడ్ అయాన్లను విడుదల చేసే ఇతర రసాయనాల మాదిరిగానే, ఆక్సిజన్ డైఫ్లోరైడ్‌కు దీర్ఘకాలిక బహిర్గతం [[skeletal fluorosis|ఫ్లోరోసిస్]] మరియు దీర్ఘకాలిక [[fluoride toxicity|ఫ్లోరైడ్ విషప్రయోగం]] యొక్క ఇతర లక్షణాలకు దారితీయవచ్చు. ఆక్సిజన్ డైఫ్లోరైడ్ మూత్రపిండాల నష్టంతో సంబంధం కలిగి ఉండవచ్చు.<ref name=":0" /> గరిష్ట కార్యాలయ బహిర్గత పరిమితి 0.05 ppm.<ref>[https://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0475.html CDC - NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards - Oxygen difluoride]. ''www.cdc.gov''.</ref><ref name=":0" />


OF2 పీల్చినప్పుడు స్వచ్ఛమైన గాలి, విశ్రాంతి మరియు తక్షణ వైద్య సహాయం అవసరం, ఎందుకంటే ఊపిరితిత్తుల ఎడెమా లక్షణాలు తరచుగా కొన్ని గంటలు గడిచే వరకు కనిపించవు మరియు శారీరక శ్రమ వల్ల అవి తీవ్రమవుతాయి.<ref name=":2" />
OF2 పీల్చినప్పుడు స్వచ్ఛమైన గాలి, విశ్రాంతి మరియు తక్షణ వైద్య సహాయం అవసరం, ఎందుకంటే ఊపిరితిత్తుల ఎడెమా లక్షణాలు తరచుగా కొన్ని గంటలు గడిచే వరకు కనిపించవు మరియు శారీరక శ్రమ వల్ల అవి తీవ్రమవుతాయి.<ref name=":2" />


== ప్రజాదరణ పొందిన సంస్కృతి ==
== ప్రజాదరణ పొందిన సంస్కృతిలో ==
[[Robert L. Forward]] యొక్క [[science fiction|సైన్స్ ఫిక్షన్]] నవల ''[[Camelot 30K]]'' లో, సౌర కుటుంబంలోని [[Kuiper belt|కైపర్ బెల్ట్]] లో నివసించే కల్పిత జీవులచే ఆక్సిజన్ డైఫ్లోరైడ్ ఒక జీవరసాయన ద్రావణిగా ఉపయోగించబడింది. 30 K వద్ద OF2 ఘనపదార్థంగా ఉన్నప్పటికీ, కల్పిత గ్రహాంతర జీవులు [[endothermic|ఎండోథెర్మిక్]] జీవులుగా వర్ణించబడ్డాయి, ఇవి [[radiothermal|రేడియోథర్మల్]] వేడి ద్వారా పెరిగిన శరీర ఉష్ణోగ్రతలను మరియు ద్రవ OF2 రక్తాన్ని కలిగి ఉంటాయి.
[[Robert L. Forward]] రాసిన [[science fiction|సైన్స్ ఫిక్షన్]] నవల ''[[Camelot 30K]]''లో, సౌర కుటుంబంలోని [[Kuiper belt|కైపర్ బెల్ట్]]లో నివసించే కల్పిత జీవులచే ఆక్సిజన్ డైఫ్లోరైడ్ ఒక జీవరసాయన ద్రావణిగా ఉపయోగించబడింది. 30&nbsp;K వద్ద OF2 ఘనపదార్థంగా ఉన్నప్పటికీ, ఆ కల్పిత గ్రహాంతర జీవులు [[endothermic|ఎండోథెర్మిక్]] జీవులుగా వర్ణించబడ్డాయి, ఇవి [[radiothermal|రేడియోథర్మల్]] వేడి ద్వారా పెరిగిన శరీర ఉష్ణోగ్రతలను మరియు ద్రవ OF2 రక్తాన్ని కలిగి ఉంటాయి.


== గమనికలు ==
== గమనికలు ==
<references group="note" />
<references group="note" />


== ప్రస్తావనలు ==
== సూచనలు ==
<references />
<references />


Latest revision as of 10:52, 7 October 2026

పేర్లు
IUPAC పేరు ఆక్సిజన్ డైఫ్లోరైడ్
ఇతర పేర్లు ఆక్సిజన్ ఫ్లోరైడ్ హైపోఫ్లోరస్ అన్హైడ్రైడ్
గుర్తింపు సంఖ్యలు
CAS సంఖ్య 7783-41-7
ChEBI CHEBI:30494
ChemSpider 22953
ECHA ఇన్ఫోకార్డ్ 100.029.087
EC సంఖ్య 231-996-7
PubChem CID 24547
RTECS సంఖ్య RS2100000
UNII 7BCS2CW398
CompTox డాష్‌బోర్డ్ ( EPA ) DTXSID20894009
InChI InChI=1S/F2O/c1-3-2
Key: UJMWVICAENGCRF-UHFFFAOYSA-N
InChI=1/F2O/c1-3-2
Key: UJMWVICAENGCRF-UHFFFAOYAI
SMILES FOF
ధర్మాలు
రసాయన సంకేతం OF2
మోలార్ ద్రవ్యరాశి 53.996 g·mol
రూపం రంగులేని వాయువు, ద్రవీకరించినప్పుడు లేత పసుపు/పసుపు-గోధుమ రంగు ద్రవం, గడ్డకట్టినప్పుడు తెల్లని స్పటికాకార ఘనపదార్థం
వాసన విలక్షణమైన, అసహ్యకరమైన
సాంద్రత 1.90 g/cm (−224 °C, ద్రవం)
1.719 g/cm (−183 °C, ద్రవం)
1.521 g/cm (−145 °C వద్ద ద్రవం)
1.88 g/L (గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద వాయువు)
ద్రవీభవన స్థానం −223.8 °C (−370.8 °F; 49.3 K)
బాష్పీభవన స్థానం −144.75 °C (−228.55 °F; 128.40 K)
నీటిలో ద్రావణీయత నెమ్మదిగా జలవిశ్లేషణం చెందుతుంది
బాష్ప పీడనం 48.9 atm (−58.0 °C లేదా −72.4 °F లేదా 215.2 K వద్ద)
నిర్మాణం
పాయింట్ గ్రూప్ C2V
థర్మోకెమిస్ట్రీ
విశిష్ట ఉష్ణ సామర్థ్యం ( C ) 43.3 J/mol K
ప్రామాణిక మోలార్ ఎంట్రోపీ ( S 298 ) 247.46 J/mol K
ప్రామాణిక సంయోగ ఉష్ణశక్తి (Δ f H 298 ) 24.5 kJ mol
గిబ్స్ స్వేచ్ఛా శక్తి (Δ f G ) 41.8 kJ/mol
ప్రమాదాలు
GHS లేబులింగ్ :
పిక్టోగ్రామ్‌లు ‹ దిగువ ఉన్న టెంప్లేట్ (GHS ఫ్లేమ్ ఓవర్ సర్కిల్) GHS పిక్టోగ్రామ్‌తో విలీనం చేయడానికి పరిశీలించబడుతోంది. ఏకాభిప్రాయాన్ని చేరుకోవడానికి చర్చల కోసం టెంప్లేట్‌లను చూడండి. ›‹ దిగువ ఉన్న టెంప్లేట్ (GHS కరోషన్) GHS పిక్టోగ్రామ్‌తో విలీనం చేయడానికి పరిశీలించబడుతోంది. ఏకాభిప్రాయాన్ని చేరుకోవడానికి చర్చల కోసం టెంప్లేట్‌లను చూడండి. ›‹ దిగువ ఉన్న టెంప్లేట్ (GHS స్కల్ అండ్ క్రాస్‌బోన్స్) GHS పిక్టోగ్రామ్‌తో విలీనం చేయడానికి పరిశీలించబడుతోంది. ఏకాభిప్రాయాన్ని చేరుకోవడానికి చర్చల కోసం టెంప్లేట్‌లను చూడండి. ›
సూచిక పదం ప్రమాదం
ప్రమాద సూచికలు H270, H314, H330
NFPA 704 (ఫైర్ డైమండ్) 4
0
3OX
ప్రాణాంతక మోతాదు లేదా గాఢత (LD, LC):
LC 50 ( మధ్యస్థ గాఢత ) 2.6 ppm (ఎలుక, 1 గంట)
1.5 ppm (మౌస్, 1 గంట)
26 ppm (కుక్క, 1 గంట)
16 ppm (కోతి, 1 గంట)
NIOSH (అమెరికా ఆరోగ్య ఎక్స్‌పోజర్ పరిమితులు):
PEL (అనుమతించదగినది) TWA 0.05 ppm (0.1 mg/m)
REL (సిఫార్సు చేయబడినది) C 0.05 ppm (0.1 mg/m)
IDLH (తక్షణ ప్రమాదం) 0.5 ppm
సంబంధిత సమ్మేళనాలు
సంబంధిత సమ్మేళనాలు HFO
O2F2
NHF2
NF3
SCl2
H2O
Cl2O
Br2O
I2O
మరేదైనా పేర్కొనకపోతే, డేటా పదార్థాల యొక్క ప్రామాణిక స్థితిలో (25 °C [77 °F], 100 kPa వద్ద) ఇవ్వబడింది. Y సరిచూడండి ( అంటే ఏమిటి ?) ఇన్ఫోబాక్స్ మూలాలు

ఆక్సిజన్ డైఫ్లోరైడ్ అనేది OF2 అనే రసాయన సంకేతం కలిగిన ఒక రసాయన సమ్మేళనం. VSEPR సిద్ధాంతం ద్వారా అంచనా వేసినట్లుగా, ఈ అణువు వంగిన అణు జ్యామితిని కలిగి ఉంటుంది.[1] ఇది ఒక బలమైన ఆక్సీకరణి మరియు ఈ కారణంగానే రాకెట్ సాంకేతికతలో ఇది ఆకర్షణను పొందింది.[2] −144.75 °C మరుగు స్థానంతో, OF2 అత్యంత అస్థిరమైన (వేరు చేయగల) త్రి-పరమాణు సమ్మేళనం. ఈ సమ్మేళనం తెలిసిన అనేక ఆక్సిజన్ ఫ్లోరైడ్లలో ఒకటి.

తయారీ

ఆక్సిజన్ డైఫ్లోరైడ్ గురించి మొదటిసారిగా 1929లో నివేదించబడింది; ఇది స్వల్ప పరిమాణంలో నీటిని కలిగి ఉన్న కరిగిన పొటాషియం ఫ్లోరైడ్ మరియు హైడ్రోఫ్లోరిక్ ఆమ్లం యొక్క విద్యుద్విశ్లేషణ ద్వారా పొందబడింది.[3][4] ఆధునిక తయారీ పద్ధతిలో ఫ్లోరిన్ మరియు సోడియం హైడ్రాక్సైడ్ యొక్క పలుచని జల ద్రావణం మధ్య చర్య జరుగుతుంది, ఇందులో సోడియం ఫ్లోరైడ్ ఉప-ఉత్పత్తిగా ఏర్పడుతుంది:

2 F2 + 2 NaOH -> OF2 + 2 NaF + H2O

నిర్మాణం మరియు బంధం

ఇది వంగిన అణు జ్యామితి మరియు 103 డిగ్రీల F-O-F బంధ కోణాన్ని కలిగిన సమయోజనీయ బంధిత అణువు.[1] దీని శక్తివంతమైన ఆక్సీకరణ లక్షణాలు ఆక్సిజన్ పరమాణువు యొక్క సాధారణ -2 ఆక్సీకరణ స్థితికి బదులుగా +2 ఆక్సీకరణ సంఖ్యను కలిగి ఉండటం ద్వారా సూచించబడతాయి.

చర్యలు

200 °C పైన, OF2 ఒక రాడికల్ యంత్రాంగం ద్వారా ఆక్సిజన్ మరియు ఫ్లోరిన్‌గా వియోగం చెందుతుంది.

2 OF2 -> O2 + 2 F2

OF2 అనేక లోహాలతో చర్య జరిపి ఆక్సైడ్లు మరియు ఫ్లోరైడ్లను ఇస్తుంది. అలోహాలు కూడా చర్య జరుపుతాయి: భాస్వరం OF2తో చర్య జరిపి PF5 మరియు POF3లను ఏర్పరుస్తుంది; సల్ఫర్ SO2 మరియు SF4లను ఇస్తుంది; మరియు జడ వాయువు అయిన జెనాన్ (అధిక ఉష్ణోగ్రతల వద్ద) చర్య జరిపి XeF4 మరియు జెనాన్ ఆక్సిఫ్లోరైడ్లను ఇస్తుంది.

ఆక్సిజన్ డైఫ్లోరైడ్ మరియు హైడ్రోజన్ హాలైడ్లు లేదా హాలైడ్ లవణాల చర్యలు స్వేచ్ఛా హాలోజన్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తాయి. ఉదాహరణకు:

4 HCl + OF2 -> 2 HF + H2O + 2 Cl2

ఆక్సిజన్ డైఫ్లోరైడ్ నీటితో చర్య జరిపి హైడ్రోఫ్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని ఏర్పరుస్తుంది:

OF2 + H2O -> 2 HF + O2

ఇది సల్ఫర్ డయాక్సైడ్‌ను సల్ఫర్ ట్రయాక్సైడ్ మరియు మూలక ఫ్లోరిన్‌గా ఆక్సీకరణం చేయగలదు:

OF2 + SO2 -> SO3 + F2

అయితే, UV వికిరణం సమక్షంలో, ఉత్పత్తులు సల్ఫ్యూరిల్ ఫ్లోరైడ్ (SO2F2) మరియు పైరోసల్ఫ్యూరిల్ ఫ్లోరైడ్ (S2O5F2):

OF2 + 2 SO2 -> S2O5F2

భద్రత

ఆక్సిజన్ డైఫ్లోరైడ్ దాని ఆక్సీకరణ లక్షణాల కారణంగా అసురక్షిత వాయువుగా పరిగణించబడుతుంది. ఇది నీరు, హైడ్రోజన్ సల్ఫైడ్, సల్ఫర్ టెట్రాఫ్లోరైడ్, డైబోరేన్, నైట్రోజన్ ఆక్సైడ్లు, నైట్రోసైల్ ఫ్లోరైడ్ మరియు బొగ్గుతో పేలుడు స్వభావంతో చర్య జరుపుతుంది.[5] ఇది హాలోజన్లు, క్షయకరణ కారకాలు, అధిశోషక పదార్థాలు, దహనశీల పదార్థాలు, ప్లాటినం, హైడ్రోకార్బన్లు, లోహ ఆక్సైడ్లు, ఎరుపు భాస్వరం, బోరాన్ పొడి, ఆవిరి మరియు తేమతో కూడిన గాలితో కూడా చర్య జరుపుతుంది.[6][7] ఈ వాయువు గాలి కంటే బరువుగా ఉంటుంది, మరియు కంటైన్‌మెంట్ నుండి బయటకు వచ్చినప్పుడు, గాలిలో OF2 గాఢత త్వరగా ప్రమాదకరంగా మారుతుంది. నీటితో OF2 జలవిశ్లేషణ ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడిన హైడ్రోఫ్లోరిక్ ఆమ్లం అత్యంత తినివేయు మరియు విషపూరితమైనది, ఇది కణజాల మరణానికి (నెక్రోసిస్) కారణమవుతుంది, ఎముకల నుండి కాల్షియంను తొలగిస్తుంది మరియు హృదయ సంబంధిత నష్టాన్ని కలిగిస్తుంది, ఇతర అనేక అత్యంత విషపూరిత ప్రభావాలతో పాటు. OF2 నుండి తీవ్రమైన విషప్రభావాలలో ఇవి ఉంటాయి: పల్మనరీ ఎడెమా, ఊపిరితిత్తుల రక్తస్రావం, తలనొప్పి, మరియు చర్మం మరియు కళ్ళలో మంట లేదా కాలిన గాయాలు.[7] స్వల్పకాలిక బహిర్గతం కన్నీరు రావడానికి (ముఖ్యంగా అసాధారణ పరిమాణంలో కన్నీటి స్రావం) కారణమవుతుంది.[6] మరియు శ్వాసనాళంలో మంటను కలిగిస్తుంది. ఫ్లోరైడ్ అయాన్లను విడుదల చేసే ఇతర రసాయనాల మాదిరిగానే, ఆక్సిజన్ డైఫ్లోరైడ్‌కు దీర్ఘకాలిక బహిర్గతం ఫ్లోరోసిస్ మరియు దీర్ఘకాలిక ఫ్లోరైడ్ విషప్రయోగం యొక్క ఇతర లక్షణాలకు దారితీయవచ్చు. ఆక్సిజన్ డైఫ్లోరైడ్ మూత్రపిండాల నష్టంతో సంబంధం కలిగి ఉండవచ్చు.[7] గరిష్ట కార్యాలయ బహిర్గత పరిమితి 0.05 ppm.[8][7]

OF2 పీల్చినప్పుడు స్వచ్ఛమైన గాలి, విశ్రాంతి మరియు తక్షణ వైద్య సహాయం అవసరం, ఎందుకంటే ఊపిరితిత్తుల ఎడెమా లక్షణాలు తరచుగా కొన్ని గంటలు గడిచే వరకు కనిపించవు మరియు శారీరక శ్రమ వల్ల అవి తీవ్రమవుతాయి.[6]

ప్రజాదరణ పొందిన సంస్కృతిలో

Robert L. Forward రాసిన సైన్స్ ఫిక్షన్ నవల Camelot 30Kలో, సౌర కుటుంబంలోని కైపర్ బెల్ట్లో నివసించే కల్పిత జీవులచే ఆక్సిజన్ డైఫ్లోరైడ్ ఒక జీవరసాయన ద్రావణిగా ఉపయోగించబడింది. 30 K వద్ద OF2 ఘనపదార్థంగా ఉన్నప్పటికీ, ఆ కల్పిత గ్రహాంతర జీవులు ఎండోథెర్మిక్ జీవులుగా వర్ణించబడ్డాయి, ఇవి రేడియోథర్మల్ వేడి ద్వారా పెరిగిన శరీర ఉష్ణోగ్రతలను మరియు ద్రవ OF2 రక్తాన్ని కలిగి ఉంటాయి.

గమనికలు


సూచనలు

  1. ↑ 1.0 1.1 Pierce, Louis; Di Cianni, Nicholas; Jackson, Robert H.. (1963-02-01). Centrifugal Distortion Effects in Asymmetric Rotor Molecules. I. Quadratic Potential Constants and Average Structure of Oxygen Difluoride from the Ground‐State Rotational Spectrum. The Journal of Chemical Physics. 38 (3) 730–739. doi:10.1063/1.1733730.
  2. ↑ (2003). "Encyclopedia of Physical Science and Technology". 741–777. ISBN 978-0-12-227410-7. doi:10.1016/B0-12-227410-5/00385-9.
  3. ↑ (1929). Sur un nouveau mode de préparation du fluorure d'oxygène. Comptes rendus hebdomadaires des séances de l'Académie des Sciences. 188 1253–1255.
  4. ↑ (1927). Sur l'existence d'un composé oxygéné du fluor. Comptes rendus hebdomadaires des séances de l'Académie des Sciences. 185 652–654.
  5. ↑ OXYGEN DIFLUORIDE | CAMEO Chemicals | NOAA. cameochemicals.noaa.gov.
  6. ↑ 6.0 6.1 6.2 ICSC 0818 - OXYGEN DIFLUORIDE. www.inchem.org.
  7. ↑ 7.0 7.1 7.2 7.3 1449. www.kdocs.cn.
  8. ↑ CDC - NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards - Oxygen difluoride. www.cdc.gov.

బాహ్య లింకులు

మూలం: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Oxygen difluoride” వ్యాసానికి అనువాదం. మూల వ్యాసం: https://en.wikipedia.org/wiki/Oxygen_difluoride ఈ అనువాదం స్వయంచాలకంగా రూపొందించబడింది.

Retrieved from "https://ltrc.sciwiki.in/index.php?title=ఆక్సిజన్_డైఫ్లోరైడ్&oldid=3585"