ఆఫ్రికను డైసీ (Arctotis): Difference between revisions

From LTRC
← Older edit
VisualWikitext
No edit summary
Tag: Reverted
No edit summary
Tag: Manual revert
 
(One intermediate revision by the same user not shown)
Line 1: Line 1:
{| class="infobox" style="width: 22em; text-align: left; font-size: 88%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; border-spacing: 0;"
{| class="infobox" style="width: 22em; text-align: left; font-size: 88%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; border-spacing: 0;"
|-
|-
! colspan="2" style="text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #388e3c; color: white; padding: 6px;" | డెయీసీ (Bellis perennis)
! colspan="2" style="text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #388e3c; color: white; padding: 6px;" | ఆఫ్రికను డైసీ (Arctotis)
|-
|-
| colspan="2" style="text-align: center; background-color: #e8f5e9; font-weight: bold; padding: 4px;" | వర్గీకరణ
| colspan="2" style="text-align: center; background-color: #e8f5e9; font-weight: bold; padding: 4px;" | వర్గీకరణ
|-
|-
| '''తెలుగు పేరు''' || డెయీసీ
| '''తెలుగు పేరు''' || ఆఫ్రికను డైసీ, ఆర్క్టాటిస్
|-
|-
| '''శాస్త్రీయ నామం''' || ''Bellis perennis''
| '''శాస్త్రీయ నామం''' || ''Arctotis''
|-
|-
| '''కుటుంబం''' || Asteraceae (కంపొసిటే)
| '''కుటుంబం''' || Asteraceae (కంపానిడే / కంపోజిటే)
|-
|-
| '''క్రమం''' || Asterales
| '''క్రమం''' || Asterales
|-
|-
| '''వంశం''' || ''Bellis''
| '''వంశం''' || ''Arctotis''
|-
|-
| '''జాతి''' || ''B. perennis''
| '''ఇంగ్లీష్ పేరు''' || African Daisy
|-
|-
| '''ఇంగ్లీష్ పేరు''' || Daisy, English Daisy
| '''స్వస్థలం''' || దక్షిణ ఆఫ్రికా
|-
|-
| '''స్వస్థలం''' || యూరప్, బ్రిటిష్ దీవులు
| '''పుష్పించే కాలం''' || ఫిబ్రవరి - మార్చి
|-
| '''పుష్పించే కాలం''' || శీతాకాలము, వసంతకాలము
|}
|}


== పరిచయం ==
== పరిచయం ==
'''డెయీసీ''' (శాస్త్రీయ నామం: ''Bellis perennis'') అనేది [[ఆస్టరేసీ]] (Asteraceae / కంపొసిటే) కుటుంబానికి చెందిన ఒక అందమైన పూల మొక్క[span_0](start_span)[span_0](end_span). ఇది స్వతహాగా యూరప్ మరియు బ్రిటిష్ దీవుల ప్రాంతానికి చెందినది[span_1](start_span)[span_1](end_span). ఇది బహువార్షిక జాతీయైనప్పటికీ, మైదాన ప్రాంతాలలో ఏకవార్షికముగాను, కొండ ప్రాంతాలపై ద్వివార్షికముగాను పెంచుతారు[span_2](start_span)[span_2](end_span). తోటలలో సరిహద్దులు, అంచులు, గుట్టలు మరియు తొట్టెలలో పెంచడానికి ఇది చాలా శ్రేష్టమైనది[span_3](start_span)[span_3](end_span).
'''ఆఫ్రికను డైసీ''' (శాస్త్రీయ నామం: ''Arctotis'') అనేది [[ఆస్టరేసీ]] (Asteraceae / కంపానిడే) కుటుంబానికి చెందిన ఒక పుష్పించే మొక్కల వంశం. దీనిని సాధారణంగా 'ఆర్క్టాటిస్' అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది స్వతహాగా దక్షిణ ఆఫ్రికా ప్రాంతానికి చెందినది. తోటలలో అందమైన రంగురంగుల పూల కోసం, పూల మడులలో మరియు కుండీలలో దీనిని విరివిగా పెంచుతారు.


== विभिन्न భాషల్లో పేర్లు ==
== వివిధ భాషల్లో పేర్లు ==
{| class="wikitable" style="width:50%;"
{| class="wikitable" style="width:50%;"
|- style="background-color: #e8f5e9;"
|- style="background-color: #e8f5e9;"
! భాష !! పేరు
! భాష !! పేరు
|-
|-
| '''తెలుగు''' || డెయీసీ
| '''తెలుగు''' || ఆఫ్రికను డైసీ, ఆర్క్టాటిస్
|-
|-
| '''ఇంగ్లీష్''' || Daisy, English Daisy
| '''ఇంగ్లీష్''' || African Daisy
|-
|-
| '''శాస్త్రీయ నామం''' || ''Bellis perennis''
| '''శాస్త్రీయ నామం''' || ''Arctotis''
|}
|}


Line 42: Line 40:
* '''రాజ్యం:''' Plantae (మొక్కలు)
* '''రాజ్యం:''' Plantae (మొక్కలు)
* '''క్రమం:''' Asterales
* '''క్రమం:''' Asterales
* '''కుటుంబం:''' Asteraceae (కంపొసిటే)
* '''కుటుంబం:''' Asteraceae (కంపానిడే)
* '''వంశం:''' ''Bellis''
* '''వంశం:''' ''Arctotis''
* '''జాతి:''' ''B. perennis''


== వృక్ష వివరణ ==
== వృక్ష వివరణ ==
* '''రూపు & ఆకులు:''' ఈ మొక్కలు మొదలు నుండి కుచ్చువలె దిగువకు అమరి ఉంటాయి[span_4](start_span)[span_4](end_span). రానురాను వెడల్పుగా మారే పట్టి వంటి ఆకులతో నిమ్నముగా ఉండి దిమ్మ మందముగా ఉండును[span_5](start_span)[span_5](end_span).
* '''ఎత్తు & రూపు:'''  
* '''ఎత్తు:''' మొక్కల ఎత్తు సాధారణంగా 2.5–5.0 cm (23–30 cm) వరకు ఉండును[span_6](start_span)[span_6](end_span).
** '''ఆర్క్టాటిస్ గ్రాండిస్ (''A. stoechadifolia''):''' పొడవుగా (61–90 cm) ఎదిగే మొక్క. లోతుగా చీలిన బూడిద-ఆకుపచ్చని ఆకులు కలిగి ఉంటుంది.
* '''కాండము:''' కాండము మందముగా ఉండును[span_7](start_span)[span_7](end_span).
** '''ఆర్క్టాటిస్ ఆకాలిన (''A. acaulis'' / ''A. speciosa''):''' ఇది 30–45 cm పొడవు ఎదిగే జాతి. దీని ఆకుల వెనుకవైపు తెల్లని నూగు ఉంటుంది.


== పుష్ప వివరణ ==
== పుష్ప వివరణ ==
* '''రూపం & కాడలు:''' డెయీసీ పువ్వులు నిడుపైన 15 cm కాడలపై పూయును[span_8](start_span)[span_8](end_span).
* '''రూపం & పరిమాణం:'''
* '''వర్ణములు:''' పువ్వులు తెలుపు, గులాబి, ఎరుపు రంగులలో ఉండును[span_9](start_span)[span_9](end_span). ఒంటిరేక మరియు ముద్ద పూవుల రకములు కలవు[span_10](start_span)[span_10](end_span). రేకలు చదునుగా ఉండి, ఈకలను పోలి ఉండును[span_11](start_span)[span_11](end_span).
** ''A. stoechadifolia'' లో పూలు లేతఊదా కేంద్రము కలిగి, వెనుకవైపు నీలిరంగు, పైవైపు వెండితెలుపు రంగులో ఉంటాయి. తెలుపు, దంతం, ఇటుక, గులాబి ఛాయల పొడుగుకాడల పూలతో ఏపుగా పెరుగును.
* '''ముద్ద పూలు:''' ముద్ద రేకలు గల పూలు పాటల వర్ణములో గాని, కెంపు రంగులో గాని ఉండును[span_12](start_span)[span_12](end_span).
** ''A. acaulis'' లో పూలు మెరిసే నారింజ, పసుపు, ఒత్తు ఎరుపు రంగులలో ఉంటాయి. 'హార్లెక్విన్ హైబ్రిడ్'లలో వివిధ రకాల తేటురంగుల మిశ్రమములు ఉంటాయి.
* '''రకములు / కుకీలు:'''
* '''ప్రత్యేక సంకరములు:''' వివిధ జాతుల నడుమ గావించిన సంకరముల వలన పెద్దపూల సంకరములు ఉదయించినవి. బూడిదరంగు ఆకులకు చాలా పైగా 8–10 cm వ్యాసముగల నిడుకాడల పెద్ద పువ్వులు ఉండును. పూలు తెలుపు, నారింజ, కెంపు, తోపు, రక్త, మీగడ, పసిమి, ముదురు ఎరుపు మొదలైన అనేక మెరుపు వన్నెలతో ఉండి, రేకల మొదళ్లు కలిగియు పూవుమధ్యను సొగసైన రంగులతో ఉండును.
** '''లిల్లిపుట్:''' కురుచ (15 cm) రకపు పూలు ముద్దవిగా పుష్కలముగా పూయును[span_13](start_span)[span_13](end_span). పూల రంగులు: ఆల్పా (తెలుపు), రోజియా డెలికేటా (లేత గులాబి), రోజియా (ముదురు గులాబి), కెర్మైసినా (ముదురు ఎరుపు)[span_14](start_span)[span_14](end_span).
* '''సుల్తాన్స్ ట్రయంఫ్:''' వెనిడియం, ఆర్క్టాటిసుల సంకరమైన ఈ రకము బహుముఖ్యమైనది. గుబురు కట్టుకొని సుదీర్ఘమైన కాడలతో నారింజ, స్వర్ణ, గులాబి, పసుపు, తోపు, ఎరుపు, వైను, తేటఎరుపు రంగులలో మెరుపు వన్నెల పూలతో శోభిల్లును.
** '''లాంగ్ ఫెల్లో:''' ముదురు గులాబి రంగు[span_15](start_span)[span_15](end_span).
* '''ప్రత్యేకత:''' కోసిన పుష్పములు రాత్రి వేళలందు ముడుచుకొనును.
** '''స్నోబాల్:''' తెలుపు రంగు[span_16](start_span)[span_16](end_span).
** '''వెసూవ్:''' కెంపు రంగు[span_17](start_span)[span_17](end_span).
** '''షెప్రాన్:''' అతి పెద్ద పూల రకం[span_18](start_span)[span_18](end_span).
** '''మాన్ స్టోరిసా:''' పెద్ద పూల రకం[span_19](start_span)[span_19](end_span).
** '''మాన్ స్టోరిసా ట్యూబులోసా:''' ఈక వంటి రేకలు కలిగిన రకం[span_20](start_span)[span_20](end_span). ఇందులో ఎట్నా (ఎరుపు, ఈకరేక), మాంటిరోసా (గులాబి, ఈకరేక), మార్జెన్ సోన్ (మీగడ పసుపు), రూబి (కెంపు) ముఖ్యమైనవి[span_21](start_span)[span_21](end_span).


== వ్యాప్తి మరియు నివాసం ==
== వ్యాప్తి మరియు నివాసం ==
* '''స్వస్థలం:''' యూరప్, బ్రిటిష్ దీవులు[span_22](start_span)[span_22](end_span).
* '''స్వస్థలం:''' దక్షిణ ఆఫ్రికా.
* '''నివాస ప్రాంతాలు:''' మైదానములయందు ఏకవార్షికంగాను, చల్లని కొండలపై ద్వివార్షికంగాను పెరుగును[span_23](start_span)[span_23](end_span).


== సాగు ==
== సాగు ==
* '''అనుకూల పరిస్థితులు:''' మొక్కలు సారము, చెమ్మగల నీరు వడియు నేలలో, అరనీడ పడుచోట్ల బాగుగా పెరుగును[span_24](start_span)[span_24](end_span).
* '''అనుకూల పరిస్థితులు:''' వీటి పెరగుదలకు ఎండ తగులుచోటు, సారముగల నేల కావలెను.
* '''తోట అమరిక:''' డెయీసీ పూమడికి, అంచులకు, గుట్టలకు మరియు గోలెములలోనూ (తొట్టెలలోనూ), కిటికి తొట్టెలలోనూ పెంచదగును[span_25](start_span)[span_25](end_span).
* '''తోట అమరిక:''' ఆర్క్టాటిస్ మడిలో వేయుటకు, గోలేములలో పెంచుటకు తగియున్నది.
* '''విత్తే కాలం & నాటుట:'''
** సెప్టెంబరు - అక్టోబరులలో నారు పోయుదురు.
** కొండలపై మార్చి - ఏప్రిల్లో విత్తవచ్చును.
** విత్తిన $3\frac{1}{2}$ నుండి 4 నెలలకు పూయును.
* '''పుష్పించు కాలం:''' పూవులు ఫిబ్రవరి - మార్చిలో వచ్చును.


== ఉపయోగాలు ==
== ఉపయోగాలు ==
* '''అలంకరణ:''' పూమడులలో, సరిహద్దులలో, గుట్టలలో మరియు గోలెములలో పెంచడానికి శ్రేష్టమైనది[span_26](start_span)[span_26](end_span).
* '''అలంకరణ:''' తోటల సరిహద్దులలో, పూల మడులలో, గోలెములలో (కుండీలలో) పెంచడానికి అనువైనది. కోసిన పూలు రాత్రికి ముడుచుకొనును గనుక పగటి అలంకరణకు మాత్రమే ఉపయోగపడును.
* '''అమరిక:''' లోతు తక్కువ కలశములలో (vases) విడిపూలను అమర్చుటకు చాలా బాగుండును[span_27](start_span)[span_27](end_span).


== మూలాలు ==
== మూలాలు ==
* డాక్టర్ విష్ణు స్వరూప్, "ఏడవ అధ్యాయము – పూవుల వర్ణనము: డెయీసీ", ''ఉద్యాన పుష్పములు''.
* డాక్టర్ విష్ణు స్వరూప్, "ఏడవ అధ్యాయము – పూవుల వర్ణనము: ఆఫ్రికను డైసీ", ''ఉద్యాన పుష్పములు'', పుటలు 35–36.


[[Category:Flowers]]
[[Category:Flowers]]

Latest revision as of 17:27, 22 September 2026

ఆఫ్రికను డైసీ (Arctotis)
వర్గీకరణ
తెలుగు పేరు ఆఫ్రికను డైసీ, ఆర్క్టాటిస్
శాస్త్రీయ నామం Arctotis
కుటుంబం Asteraceae (కంపానిడే / కంపోజిటే)
క్రమం Asterales
వంశం Arctotis
ఇంగ్లీష్ పేరు African Daisy
స్వస్థలం దక్షిణ ఆఫ్రికా
పుష్పించే కాలం ఫిబ్రవరి - మార్చి

పరిచయం

ఆఫ్రికను డైసీ (శాస్త్రీయ నామం: Arctotis) అనేది ఆస్టరేసీ (Asteraceae / కంపానిడే) కుటుంబానికి చెందిన ఒక పుష్పించే మొక్కల వంశం. దీనిని సాధారణంగా 'ఆర్క్టాటిస్' అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది స్వతహాగా దక్షిణ ఆఫ్రికా ప్రాంతానికి చెందినది. తోటలలో అందమైన రంగురంగుల పూల కోసం, పూల మడులలో మరియు కుండీలలో దీనిని విరివిగా పెంచుతారు.

వివిధ భాషల్లో పేర్లు

భాష పేరు
తెలుగు ఆఫ్రికను డైసీ, ఆర్క్టాటిస్
ఇంగ్లీష్ African Daisy
శాస్త్రీయ నామం Arctotis

వర్గీకరణ

  • రాజ్యం: Plantae (మొక్కలు)
  • క్రమం: Asterales
  • కుటుంబం: Asteraceae (కంపానిడే)
  • వంశం: Arctotis

వృక్ష వివరణ

  • ఎత్తు & రూపు:
    • ఆర్క్టాటిస్ గ్రాండిస్ (A. stoechadifolia): పొడవుగా (61–90 cm) ఎదిగే మొక్క. లోతుగా చీలిన బూడిద-ఆకుపచ్చని ఆకులు కలిగి ఉంటుంది.
    • ఆర్క్టాటిస్ ఆకాలిన (A. acaulis / A. speciosa): ఇది 30–45 cm పొడవు ఎదిగే జాతి. దీని ఆకుల వెనుకవైపు తెల్లని నూగు ఉంటుంది.

పుష్ప వివరణ

  • రూపం & పరిమాణం:
    • A. stoechadifolia లో పూలు లేతఊదా కేంద్రము కలిగి, వెనుకవైపు నీలిరంగు, పైవైపు వెండితెలుపు రంగులో ఉంటాయి. తెలుపు, దంతం, ఇటుక, గులాబి ఛాయల పొడుగుకాడల పూలతో ఏపుగా పెరుగును.
    • A. acaulis లో పూలు మెరిసే నారింజ, పసుపు, ఒత్తు ఎరుపు రంగులలో ఉంటాయి. 'హార్లెక్విన్ హైబ్రిడ్'లలో వివిధ రకాల తేటురంగుల మిశ్రమములు ఉంటాయి.
  • ప్రత్యేక సంకరములు: వివిధ జాతుల నడుమ గావించిన సంకరముల వలన పెద్దపూల సంకరములు ఉదయించినవి. బూడిదరంగు ఆకులకు చాలా పైగా 8–10 cm వ్యాసముగల నిడుకాడల పెద్ద పువ్వులు ఉండును. పూలు తెలుపు, నారింజ, కెంపు, తోపు, రక్త, మీగడ, పసిమి, ముదురు ఎరుపు మొదలైన అనేక మెరుపు వన్నెలతో ఉండి, రేకల మొదళ్లు కలిగియు పూవుమధ్యను సొగసైన రంగులతో ఉండును.
  • సుల్తాన్స్ ట్రయంఫ్: వెనిడియం, ఆర్క్టాటిసుల సంకరమైన ఈ రకము బహుముఖ్యమైనది. గుబురు కట్టుకొని సుదీర్ఘమైన కాడలతో నారింజ, స్వర్ణ, గులాబి, పసుపు, తోపు, ఎరుపు, వైను, తేటఎరుపు రంగులలో మెరుపు వన్నెల పూలతో శోభిల్లును.
  • ప్రత్యేకత: కోసిన పుష్పములు రాత్రి వేళలందు ముడుచుకొనును.

వ్యాప్తి మరియు నివాసం

  • స్వస్థలం: దక్షిణ ఆఫ్రికా.

సాగు

  • అనుకూల పరిస్థితులు: వీటి పెరగుదలకు ఎండ తగులుచోటు, సారముగల నేల కావలెను.
  • తోట అమరిక: ఆర్క్టాటిస్ మడిలో వేయుటకు, గోలేములలో పెంచుటకు తగియున్నది.
  • విత్తే కాలం & నాటుట:
    • సెప్టెంబరు - అక్టోబరులలో నారు పోయుదురు.
    • కొండలపై మార్చి - ఏప్రిల్లో విత్తవచ్చును.
    • విత్తిన $3\frac{1}{2}$ నుండి 4 నెలలకు పూయును.
  • పుష్పించు కాలం: పూవులు ఫిబ్రవరి - మార్చిలో వచ్చును.

ఉపయోగాలు

  • అలంకరణ: తోటల సరిహద్దులలో, పూల మడులలో, గోలెములలో (కుండీలలో) పెంచడానికి అనువైనది. కోసిన పూలు రాత్రికి ముడుచుకొనును గనుక పగటి అలంకరణకు మాత్రమే ఉపయోగపడును.

మూలాలు

  • డాక్టర్ విష్ణు స్వరూప్, "ఏడవ అధ్యాయము – పూవుల వర్ణనము: ఆఫ్రికను డైసీ", ఉద్యాన పుష్పములు, పుటలు 35–36.
Retrieved from "https://ltrc.sciwiki.in/index.php?title=ఆఫ్రికను_డైసీ_(Arctotis)&oldid=630"