డైమిథైల్ ఫాస్ఫీన్: Difference between revisions

From LTRC
VisualWikitext
ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Dimethylphosphine” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం
 
ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Dimethylphosphine” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం
 
Line 5: Line 5:
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | పేర్లు
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | పేర్లు
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ప్రాధాన్య IUPAC నామం
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | ప్రాధాన్యత కలిగిన IUPAC నామం
| డైమిథైల్‌ఫాస్ఫేన్
| డైమిథైల్ ఫాస్ఫేన్
|-
|-
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | గుర్తింపు సంఖ్యలు
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | గుర్తింపు సంఖ్యలు
Line 56: Line 56:
| విషపూరితం
| విషపూరితం
|-
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | పేర్కొన్నవి తప్ప, డేటా పదార్థాల యొక్క
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | మరేదైనా పేర్కొనకపోతే, డేటా పదార్థాల యొక్క
| ప్రామాణిక స్థితి (25 °C [77 °F], 100 kPa వద్ద) కోసం ఇవ్వబడింది. ఇన్ఫోబాక్స్ సూచనలు
| ప్రామాణిక స్థితి (25 °C [77 °F], 100 kPa వద్ద) కోసం ఇవ్వబడింది. ఇన్ఫోబాక్స్ సూచనలు
|}
|}


'''డైమిథైల్ ఫాస్ఫీన్''' అనేది (CH3)2PH ఫార్ములా కలిగిన ఒక [[organophosphorus compound]], దీనిని తరచుగా Me2PH అని రాస్తారు. ఇది గది ఉష్ణోగ్రతకు కొంచెం తక్కువ వద్ద రంగులేని ద్రవంగా ఘనీభవించే దుర్వాసన కలిగిన వాయువు. దీనిని [[phosphine]] యొక్క మిథైలేషన్ ద్వారా తయారు చేయగలిగినప్పటికీ, టెట్రామిథైల్ డైఫాస్ఫీన్ డైసల్ఫైడ్‌ను [[tributylphosphine]] తో క్షయకరణం చేయడం ద్వారా మరింత ఆచరణాత్మక సంశ్లేషణ జరుగుతుంది:<ref>A. Trenkle, H. Vahrenkamp, John Svoboda, Leo Brewer “Dimethylphosphine” Inorganic Syntheses 1982, volume 21, p. 180. 10.1002/9780470132524.ch40</ref>
'''డైమిథైల్ ఫాస్ఫీన్''' అనేది (CH3)2PH ఫార్ములా కలిగిన ఒక [[organophosphorus compound]], దీనిని తరచుగా Me2PH అని రాస్తారు. ఇది గది ఉష్ణోగ్రత కంటే కొంచెం తక్కువ వద్ద రంగులేని ద్రవంగా ఘనీభవించే దుర్వాసన కలిగిన వాయువు. దీనిని [[phosphine]] యొక్క మిథైలేషన్ ద్వారా తయారు చేయగలిగినప్పటికీ, టెట్రామిథైల్ డైఫాస్ఫీన్ డైసల్ఫైడ్‌ను [[tributylphosphine]] తో క్షయకరణం చేయడం ద్వారా మరింత ఆచరణాత్మక సంశ్లేషణ జరుగుతుంది:<ref>A. Trenkle, H. Vahrenkamp, John Svoboda, Leo Brewer “Dimethylphosphine” Inorganic Syntheses 1982, volume 21, p. 180. 10.1002/9780470132524.ch40</ref>
:(CH3)2P(S)\sP(S)(CH3)2 + P((CH2)3CH3)3 + H2O → (CH3)2PH + SP((CH2)3CH3)3 + (CH3)2P(O)(OH)
:(CH3)2P(S)\sP(S)(CH3)2 + P((CH2)3CH3)3 + H2O → (CH3)2PH + SP((CH2)3CH3)3 + (CH3)2P(O)(OH)


== చర్యలు ==
== చర్యలు ==
ఈ సమ్మేళనం ద్వితీయ [[phosphine]], అంటే R2PH రకానికి చెందిన సమ్మేళనం యొక్క లక్షణాలను ప్రదర్శిస్తుంది. దీనిని [[phosphinic acid#Organophosphinic acids|phosphinic acid]] గా ఆక్సీకరణం చేయవచ్చు:
ఈ సమ్మేళనం ద్వితీయ [[phosphine]], అనగా R2PH రకానికి చెందిన సమ్మేళనం యొక్క లక్షణాలను ప్రదర్శిస్తుంది. దీనిని [[phosphinic acid#Organophosphinic acids|phosphinic acid]] గా ఆక్సీకరణం చేయవచ్చు:
:(CH3)2PH + O2 → (CH3)2P(O)(OH)
:(CH3)2PH + O2 → (CH3)2P(O)(OH)
దీనిని [[protonated]] చేయడం ద్వారా డైమిథైల్ [[phosphonium]] అయాన్‌ను పొందవచ్చు:
దీనిని డైమిథైల్ [[phosphonium]] అయాన్‌ను ఇవ్వడానికి [[protonated]] చేయవచ్చు:
:(CH3)2PH + H+ → [(CH3)2PH2]+
:(CH3)2PH + H+ → [(CH3)2PH2]+
బలమైన [[bases (chemistry)|bases]] (ఉదాహరణకు, [[lithium amide]]) తో, దీనిని డీప్రోటోనేషన్ చేయడం ద్వారా డైమిథైల్ [[phosphide]] ఉత్పన్నాలను (ఉదాహరణకు, లిథియం డైమిథైల్ ఫాస్ఫైడ్) పొందవచ్చు:
బలమైన [[bases (chemistry)|క్షారాలతో]] (ఉదాహరణకు, [[lithium amide]]), దీనిని డీప్రోటోనేట్ చేసి డైమిథైల్ [[phosphide]] ఉత్పన్నాలను (ఉదాహరణకు, లిథియం డైమిథైల్ ఫాస్ఫైడ్) పొందవచ్చు:
:(CH3)2PH + LiNH2 → (CH3)2PLi + [[ammonia|NH3]]
:(CH3)2PH + LiNH2 → (CH3)2PLi + [[ammonia|NH3]]


Latest revision as of 10:48, 7 October 2026

పేర్లు
ప్రాధాన్యత కలిగిన IUPAC నామం డైమిథైల్ ఫాస్ఫేన్
గుర్తింపు సంఖ్యలు
CAS సంఖ్య 676-59-5
ChemSpider 62810
PubChem CID 69607
UNII DRV85A28TP
CompTox డాష్‌బోర్డ్ ( EPA ) DTXSID40217918
InChI InChI=1S/C2H7P/c1-3-2/h3H,1-2H3
Key: YOTZYFSGUCFUKA-UHFFFAOYSA-N
SMILES CPC
ధర్మాలు
రసాయన సంకేతం (CH3)2PH
మోలార్ ద్రవ్యరాశి 62.052 g·mol
రూపం రంగులేని వాయువు లేదా రంగులేని ద్రవం
వాసన దుర్వాసన
మరిగే స్థానం 21.1 °C
ప్రమాదాలు
వృత్తిపరమైన భద్రత మరియు ఆరోగ్యం (OHS/OSH):
ప్రధాన ప్రమాదాలు విషపూరితం
మరేదైనా పేర్కొనకపోతే, డేటా పదార్థాల యొక్క ప్రామాణిక స్థితి (25 °C [77 °F], 100 kPa వద్ద) కోసం ఇవ్వబడింది. ఇన్ఫోబాక్స్ సూచనలు

డైమిథైల్ ఫాస్ఫీన్ అనేది (CH3)2PH ఫార్ములా కలిగిన ఒక organophosphorus compound, దీనిని తరచుగా Me2PH అని రాస్తారు. ఇది గది ఉష్ణోగ్రత కంటే కొంచెం తక్కువ వద్ద రంగులేని ద్రవంగా ఘనీభవించే దుర్వాసన కలిగిన వాయువు. దీనిని phosphine యొక్క మిథైలేషన్ ద్వారా తయారు చేయగలిగినప్పటికీ, టెట్రామిథైల్ డైఫాస్ఫీన్ డైసల్ఫైడ్‌ను tributylphosphine తో క్షయకరణం చేయడం ద్వారా మరింత ఆచరణాత్మక సంశ్లేషణ జరుగుతుంది:[1]

(CH3)2P(S)\sP(S)(CH3)2 + P((CH2)3CH3)3 + H2O → (CH3)2PH + SP((CH2)3CH3)3 + (CH3)2P(O)(OH)

చర్యలు

ఈ సమ్మేళనం ద్వితీయ phosphine, అనగా R2PH రకానికి చెందిన సమ్మేళనం యొక్క లక్షణాలను ప్రదర్శిస్తుంది. దీనిని phosphinic acid గా ఆక్సీకరణం చేయవచ్చు:

(CH3)2PH + O2 → (CH3)2P(O)(OH)

దీనిని డైమిథైల్ phosphonium అయాన్‌ను ఇవ్వడానికి protonated చేయవచ్చు:

(CH3)2PH + H+ → [(CH3)2PH2]+

బలమైన క్షారాలతో (ఉదాహరణకు, lithium amide), దీనిని డీప్రోటోనేట్ చేసి డైమిథైల్ phosphide ఉత్పన్నాలను (ఉదాహరణకు, లిథియం డైమిథైల్ ఫాస్ఫైడ్) పొందవచ్చు:

(CH3)2PH + LiNH2 → (CH3)2PLi + NH3

సూచనలు

  1. ↑ A. Trenkle, H. Vahrenkamp, John Svoboda, Leo Brewer “Dimethylphosphine” Inorganic Syntheses 1982, volume 21, p. 180. 10.1002/9780470132524.ch40

మూలం: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Dimethylphosphine” వ్యాసానికి అనువాదం. మూల వ్యాసం: https://en.wikipedia.org/wiki/Dimethylphosphine ఈ అనువాదం స్వయంచాలకంగా రూపొందించబడింది.

Retrieved from "https://ltrc.sciwiki.in/index.php?title=డైమిథైల్_ఫాస్ఫీన్&oldid=3510"