View source for బఠానీలు / Green Peas

{| class="infobox" style="float: right; width: 300px; border: 1px solid #a2a9b1; background: #f8f9fa; padding: 5px; font-size: 95%; margin-left: 10px;"
! colspan="2" style="background: #cee0f2; text-align: center;" | బఠానీలు / Green Peas
|-
! Kingdom
| Plantae
|-
! Division
| Tracheophytes
|-
! Class
| Magnoliopsida
|-
! Order
| Fabales
|-
! Family
| Fabaceae
|-
! Genus
| Pisum
|-
! Scientific Name / Latin Name
| Pisum sativum L.
|}

బఠానీ గింజలను ఉత్తర భారతదేశములో ఎక్కువగా సాగుచేస్తున్నారు. పచ్చిబఠానీలను కూర వండుకొని తింటారు. ఎండిన బఠానీలను పై పొట్టు తీసివేసి తింటారు. బఠానీలు కమ్మగా తియ్యగా కొద్ది వగరుగా ఉంటాయి. ఎక్కువ తింటే వాతం చేస్తాయి. మలబద్ధకాన్ని కలిగిస్తాయి.

== వివిధ భాషల్లో పేర్లు ==
* సంస్కృతం : కలాయ ;
* హిందీ : మటర్ ;
* తెలుగు : బఠానీ గింజలు ;
* లాటిన్ : పైసమ్ సెటైవమ్ లిన్నెయస్ ;
* కుటుంబము : లెగ్యుమినోసి ;
* ఆంగ్లం : Green Peas

== పోషక విలువలు ==
100 గ్రాముల బఠానీగింజల యందు:
* ప్రొటీన్లు : 72.5 గ్రా
* ఖనిజలవణములు : 0.8 గ్రా
* ఫైబర్ (నార) : 40.0 గ్రా
* క్రొవ్వు : 0.1 గ్రా
* ఐరన్ : 1.5 మి.గ్రా
* కాల్షియం : 20 మి.గ్రా
* మెగ్నీషియం : 34 మి.గ్రా
* సోడియం : 7.8 మి.గ్రా
* పొటాషియం : 79 మి.గ్రా
* పాస్పరస్ : 139 మి.గ్రా
* సల్ఫర్ : 95 మి.గ్రా
* కాపర్ : 0.23 మి.గ్రా
* రైబోఫ్లేవిన్ : 0.01 మి.గ్రా
* విటమిన్ - ఎ : 139 I.U
* విటమిన్ - సి : 9 మి.గ్రా
* థైమిన్ (బి1) : 0.25 మి.గ్రా
* నికోటినిక్ ఆసిడ్ : 0.8 మి.గ్రా కలిగి ఉంది.
ఇందులో ఆల్కాయిడ్ ట్రైగోనిల్లో ఉండును. బాగా పండిన గింజలనుండి తైలము (Oil) తీస్తారు. ఇది వంధ్యత్వం (Sterility) ని కలుగచేస్తుందని మేల్సెక్స్ హార్మోనుపై ప్రభావమును చూపుతుందని పరిశోధనలో గమనించారు.

== ఔషధ ఉపయోగాలు & గుణాలు ==
* '''బలవర్ధక ఆహారం:''' బఠానీలు మంచి బలమైన ఆహారం. దేహపుష్టి, వీర్యవృద్ధి కలుగజేస్తాయి.

== జాగ్రత్తలు / ప్రతికూలతలు ==
* అల్సర్, హైపర్ సిడిటి మరియు ఆకలి తక్కువగా ఉండే రోగులు దీనిని తినకూడదు.
* బఠానీలు ఎక్కువ తింటే వాతం చేస్తాయి మరియు మలబద్ధకాన్ని కలిగిస్తాయి.

== మూలాలు ==
* పుస్తకం: ''సంపూర్ణ ఆయుర్వేద వైద్య చికిత్స'' (పేజీలు: 559-560) - రచయిత: డా|| టి. భిక్షపతి

[[Category:Indian medicinal plant]]
[[Category:sciwiki plant]]