View source for జొన్నలు / Sorghum

{| class="infobox" style="float: right; width: 300px; border: 1px solid #a2a9b1; background: #f8f9fa; padding: 5px; font-size: 95%; margin-left: 10px;"
! colspan="2" style="background: #cee0f2; text-align: center;" | జొన్నలు / Sorghum
|-
! Kingdom
| Plantae
|-
! Division
| Tracheophytes
|-
! Class
| Liliopsida
|-
! Order
| Poales
|-
! Family
| Poaceae
|-
! Genus
| Sorghum
|-
! Scientific Name / Latin Name
| Sorghum bicolor
|}

జొన్నలు (Sorghum bicolor) గ్రామినేసి (Poaceae) కుటుంబానికి చెందిన ఒక ముఖ్యమైన ఆహార ధాన్యపు పంట. జొన్నలను మహారాష్ట్ర, ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ముఖ్యంగా తెలంగాణ ప్రాంతాలలో ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు. జొన్నలు మంచి బలమైన ఆహారం.

== వివిధ భాషల్లో పేర్లు ==
* '''సంస్కృత పేరు:''' యువనస, యవనల
* '''హిందీ పేరు:''' జవార్
* '''తెలుగు పేరు:''' జొన్నలు
* '''లాటిన్ పేరు:''' ఆండ్రోపోగాన్ సార్గమ్
* '''కుటుంబము:''' Gramineae (Poaceae)
* '''ఆంగ్ల పేరు:''' Sorghum

== పోషక విలువలు ==
ప్రతి 100 గ్రాముల జొన్నలలో:
* కార్బోహైడేట్లు: 73 గ్రాములు
* ప్రొటీన్లు: 10.5 గ్రాములు
* క్రొవ్వు: 1.7 గ్రాములు
* కాల్షియం: 28 మి.గ్రా
* పాస్పరస్: 286 మి.గ్రా
* ఇనుము (ఇరన్): 6 మి.గ్రా
* సోడియం: 7 మి.గ్రా
* నియాసిన్: 1.7 మి.గ్రా
* పొటాషియం: 131 మి.గ్రా
* విటమిన్ - ఎ: 140 I.U
* విటమిన్ - బి1: 344 మై.గ్రా
* విటమిన్ - బి2: 363 మై.గ్రా
* ఇంకా అర్జినైన్, హిస్టిడిన్, ఐసోలూసిన్, లూసిన్, లైసిన్, సిస్టిన్, మిధియోనిన్, ఫినైలనిన్, త్రియోనిన్, ట్రిప్టోఫాన్, వాలిన్ మొదలగు అమైనో ఆసిడ్స్ కూడా ఇందులో కలవు.

== ఔషధ ఉపయోగాలు & గుణాలు ==
* '''జీర్ణక్రియ మరియు మలబద్ధక నివారణ:''' జొన్నలలో బి.కాంప్లెక్స్, సెల్యులోజ్ మరియు ఫెటైల్స్ ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఇవి మలమును చక్కగా జారీచేస్తాయి. జొన్నలతో చేసిన రొట్టెను మెత్తగా నమిలి తినాలి. లేనిచో మలబద్ధకము కలుగుతుంది. కఫపైత్యములను తొలగిస్తుంది.
* '''అర్ధ్ధ మొలలు మరియు విటమిన్ లోపాలు:''' చక్కగా చేసిన జొన్నపిండిని పాలతో కలిపి సేవించిన అర్ధ్ధ మొలల రోగులకు మరియు విటమిన్ బి1 మరియు విటమిన్ బి2 తో బాధపడు రోగులకు చాలా మంచిది.
* '''శరీర బలానికి:''' కష్టపడి పనిచేసే వారికి దేహ పరిశ్రమ చేసే వారికి ఇది చాలా మంచి ఆహారం.
* '''జాండిస్, మధుమేహం మరియు ఇతర సమస్యలు:''' జొన్నల యొక్క కాండము నుండి రసం తీసి ఉపయోగించిన జాండిస్, మధుమేహము, జలుబు మరియు కడుపునొప్పి మొదలగునవి ఉపశమిస్తాయి. శరీర బరువును పెంచుతాయి. విరిగిన ఎముకలు అతుకుటలో ఉపయోగకరం.

== జాగ్రత్తలు / ప్రతికూలతలు ==
* జొన్నలతో చేసిన రొట్టెను మెత్తగా నమిలి తినాలి, లేనిచో మలబద్ధకము కలుగుతుంది.

== మూలాలు ==
* పుస్తకం: ''సంపూర్ణ ఆయుర్వేద వైద్య చికిత్స'' (పేజీలు: 461)
* రచయిత: డా|| టి. భిక్షపతి

[[Category:Indian medicinal plant]]
[[Category:sciwiki plant]]