సెరోటోనిన్

From LTRC
క్లినికల్ డేటా
ఇతర పేర్లు 5-HT, 5-Hydroxytryptamine, Enteramine, Thrombocytin, 3-(β-Aminoethyl)-5-hydroxyl solution, Thrombotonin
ఫిజియోలాజికల్ డేటా
మూల కణజాలాలు రాఫే కేంద్రకాలు (raphe nuclei), ఎంటెరోక్రోమాఫిన్ కణాలు
లక్ష్య కణజాలాలు వ్యవస్థ అంతటా
గ్రాహకాలు 5-HT1, 5-HT2, 5-HT3, 5-HT4, 5-HT5, 5-HT6, 5-HT7
అగోనిస్టులు పరోక్షంగా: SSRIs, MAOIs
పూర్వగామి 5-HTP
జీవ సంశ్లేషణ ఆరోమాటిక్ L-అమినో యాసిడ్ డీకార్బాక్సిలేస్
జీవక్రియ MAO, AANAT
గుర్తింపు సంఖ్యలు
IUPAC పేరు 3-(2-Aminoethyl)-1 H -indol-5-ol
CAS సంఖ్య 50-67-9
PubChem CID 5202
IUPHAR/BPS 5
ChemSpider 5013
KEGG C00780
PDB లిగాండ్ SRO (PDBe, RCSB PDB)
CompTox Dashboard ( EPA ) DTXSID8075330
ECHA InfoCard 100.000.054

సెరోటోనిన్ (IPA: /ˌsɛrəˈtoʊnᵻn,_ˌsɪərə/)[1][2][3], దీనిని 5-హైడ్రాక్సీట్రిప్టమైన్ (5-HT) అని కూడా పిలుస్తారు, ఇది కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థ (CNS) మరియు పరిధీయ కణజాలాలలో విస్తృతమైన విధులను కలిగి ఉన్న ఒక మోనోఅమైన్ న్యూరోట్రాన్స్మిటర్. ఇది మానసిక స్థితి, జ్ఞానం, ప్రతిఫలం, అభ్యాసం, జ్ఞాపకశక్తి మరియు వాంతులు మరియు రక్తనాళాల సంకోచం వంటి శారీరక ప్రక్రియలలో పాల్గొంటుంది.[4] CNSలో, సెరోటోనిన్ మానసిక స్థితి, ఆకలి మరియు నిద్రను నియంత్రిస్తుంది.[5][6]

శరీరంలోని సెరోటోనిన్‌లో ఎక్కువ భాగం—సుమారు 90%—జీర్ణశయాంతర ప్రేగు మార్గంలో ఎంటెరోక్రోమాఫిన్ కణాలు ద్వారా సంశ్లేషణ చేయబడుతుంది, అక్కడ ఇది ప్రేగు కదలికలను నియంత్రిస్తుంది.[7][8][9] ఇది బ్రెయిన్‌స్టెమ్‌లోని రాఫే కేంద్రకాలు, చర్మంలోని మెర్కెల్ కణాలు, పల్మనరీ న్యూరోఎండోక్రైన్ కణాలు మరియు నాలుకలోని రుచి గ్రాహక కణాలలో తక్కువ మొత్తంలో ఉత్పత్తి అవుతుంది. ఒకసారి స్రవించిన తర్వాత, సెరోటోనిన్ రక్తంలోని ప్లేట్‌లెట్ల ద్వారా గ్రహించబడుతుంది, ఇవి రక్తం గడ్డకట్టే సమయంలో రక్తనాళాల సంకోచాన్ని మరియు ప్లేట్‌లెట్ సమూహాన్ని ప్రోత్సహించడానికి దీనిని విడుదల చేస్తాయి.[10] శరీరంలోని సెరోటోనిన్‌లో సుమారు 8% ప్లేట్‌లెట్లలో నిల్వ చేయబడుతుంది మరియు 1–2% CNSలో కనిపిస్తుంది.[11]

సెరోటోనిన్ ఏకాగ్రత మరియు సందర్భాన్ని బట్టి రక్తనాళాల సంకోచకారిణిగా మరియు వాసోడైలేటర్గా పనిచేస్తుంది, ఇది హీమోస్టాసిస్ మరియు రక్తపోటు నియంత్రణను ప్రభావితం చేస్తుంది.[12] ఇది మయోఎంటెరిక్ నాడీ కణాలను ప్రేరేపించడంలో మరియు ప్లేట్‌లెట్లు మరియు చుట్టుపక్కల కణజాలాలలో తీసుకోవడం మరియు విడుదల చక్రాల ద్వారా జీర్ణశయాంతర చలనశీలతను మెరుగుపరచడంలో పాత్ర పోషిస్తుంది.[13] జీవరసాయనికంగా, సెరోటోనిన్ అనేది ట్రిప్టోఫాన్ నుండి సంశ్లేషణ చేయబడిన మరియు ప్రధానంగా కాలేయంలో 5-హైడ్రాక్సీఇండోల్ఎసిటిక్ యాసిడ్ (5-HIAA)గా జీవక్రియ చేయబడిన ఒక ఇండోలమైన్.

సెరోటోనిన్ అనేక తరగతుల యాంటిడిప్రెసెంట్స్ ద్వారా లక్ష్యంగా చేసుకోబడుతుంది, ఇందులో సెలెక్టివ్ సెరోటోనిన్ రీఅప్‌టేక్ ఇన్హిబిటర్స్ (SSRIs) మరియు సెరోటోనిన్–నోర్‌పైన్‌ఫ్రైన్ రీఅప్‌టేక్ ఇన్హిబిటర్స్ (SNRIs) ఉన్నాయి, ఇవి దాని స్థాయిలను పెంచడానికి సినాప్స్‌లో తిరిగి శోషణను నిరోధిస్తాయి. ఇది కీటకాలు, సాలెపురుగులు మరియు పురుగులతో సహా దాదాపు అన్ని ద్విపార్శ్వ జంతువులలో కనిపిస్తుంది,[14] మరియు శిలీంధ్రాలు మరియు మొక్కలలో కూడా సంభవిస్తుంది.[15] మొక్కలు మరియు కీటకాల విషంలో, ఇది నొప్పిని కలిగించడం ద్వారా రక్షణ పనితీరును అందిస్తుంది.[16] వ్యాధికారక అమీబాల ద్వారా విడుదలయ్యే సెరోటోనిన్ మానవ ప్రేగులలో అతిసారం కలిగించవచ్చు,[17] అయితే విత్తనాలు మరియు పండ్లలో దీని ఉనికి జీర్ణక్రియను ప్రేరేపిస్తుందని మరియు విత్తనాల వ్యాప్తిని సులభతరం చేస్తుందని భావిస్తారు.[18]no mention of this hypothesis in source.

పరమాణు నిర్మాణం

జీవరసాయనికంగా, ఇండోలమైన్ అణువు అమైనో ఆమ్లం ట్రిప్టోఫాన్ నుండి ఉద్భవించింది, రింగ్‌పై 5వ స్థానంలో (మధ్యంతర 5-హైడ్రాక్సీట్రిప్టోఫాన్ను ఏర్పరుస్తుంది) (రేటు-పరిమితం చేసే) హైడ్రాక్సిలేషన్ ద్వారా, ఆపై సెరోటోనిన్‌ను ఉత్పత్తి చేయడానికి డీకార్బాక్సిలేషన్ ద్వారా ఏర్పడుతుంది.[19] ప్రాధాన్యత కలిగిన ఆకృతులు ఇథైలమైన్ గొలుసు ద్వారా నిర్వచించబడతాయి, దీని ఫలితంగా ఆరు వేర్వేరు ఆకృతులు ఏర్పడతాయి.[20]

స్పటిక నిర్మాణం

సెరోటోనిన్ P212121 కైరల్ స్పేస్ గ్రూప్‌లో స్పటికీకరణ చెందుతుంది, ఇది N-H...O మరియు O-H...N అంతర పరమాణు బంధాల ద్వారా సెరోటోనిన్ అణువుల మధ్య వివిధ హైడ్రోజన్-బాండింగ్ పరస్పర చర్యలను ఏర్పరుస్తుంది.[21] సెరోటోనిన్ సెరోటోనిన్ అడిపేట్ యొక్క ఫార్మాస్యూటికల్ ఫార్ములేషన్‌తో సహా అనేక లవణాలను కూడా ఏర్పరుస్తుంది.[22]

సెల్యులార్ ప్రభావాలు

సెరోటోనిన్ నిద్ర,[23] థర్మోరెగ్యులేషన్, అభ్యాసం మరియు జ్ఞాపకశక్తి, నొప్పి, (సామాజిక) ప్రవర్తన,[24] లైంగిక చర్య, ఆహారం, మోటార్ యాక్టివిటీ, నాడీ అభివృద్ధి,[25] మరియు జీవ లయలతో సహా అనేక శారీరక ప్రక్రియలలో పాల్గొంటుంది.[26] కొన్ని అకశేరుకాలు వంటి తక్కువ సంక్లిష్టమైన జంతువులలో, సెరోటోనిన్ ఆహారం మరియు ఇతర ప్రక్రియలను నియంత్రిస్తుంది.[27] మొక్కలలో సెరోటోనిన్ సంశ్లేషణ ఒత్తిడి సంకేతాలతో సంబంధం కలిగి ఉన్నట్లు కనిపిస్తుంది.[15][28] ఫార్మాస్యూటికల్ ప్రకటనలలో దీని ప్రాముఖ్యత ఉన్నప్పటికీ, తక్కువ సెరోటోనిన్ స్థాయిలు డిప్రెషన్‌కు కారణమవుతాయనే వాదనకు శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు.[29][30][31]

సెరోటోనిన్ ప్రధానంగా దాని గ్రాహకాల ద్వారా పనిచేస్తుంది మరియు దాని ప్రభావాలు ఏ కణాలు మరియు కణజాలాలు ఈ గ్రాహకాలను వ్యక్తపరుస్తాయి అనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటాయి.[26] జీవక్రియలో మొదట మోనోఅమైన్ ఆక్సిడేస్ ద్వారా 5-హైడ్రాక్సీఇండోల్ఎసిటాల్డిహైడ్ (5-HIAL)కి ఆక్సీకరణ ఉంటుంది.[32][33] రేటు-పరిమితం చేసే దశ సెరోటోనిన్ నుండి ఫ్లావిన్ కోఫాక్టర్‌కు హైడ్రైడ్ బదిలీ.[34] దీనిని అనుసరించి ఆల్డిహైడ్ డీహైడ్రోజినేస్ (ALDH) ద్వారా 5-హైడ్రాక్సీఇండోల్ఎసిటిక్ యాసిడ్ (5-HIAA)కి ఆక్సీకరణ జరుగుతుంది, ఇది ఇండోల్ ఎసిటిక్-యాసిడ్ ఉత్పన్నం. రెండోది మూత్రపిండాల ద్వారా విసర్జించబడుతుంది.

సెరోటోనిన్ గ్రాహకాలు

సెరోటోనిన్ గ్రాహకాలు జంతువులలోని నరాల కణాలు మరియు ఇతర కణ రకాల కణ త్వచంపై ఉంటాయి మరియు ఎండోజినస్ లిగాండ్గా మరియు విస్తృత శ్రేణి ఫార్మాస్యూటికల్ మరియు సైకెడెలిక్ డ్రగ్స్ ప్రభావాలను సెరోటోనిన్ ద్వారా మధ్యవర్తిత్వం చేస్తాయి. ప్రస్తుతం 14 తెలిసిన సెరోటోనిన్ గ్రాహకాలు ఉన్నాయి, వీటిలో సెరోటోనిన్ 5-HT1 (1A, 1B, 1D, 1E, 1F), 5-HT2 (2A, 2B, 2C), 5-HT3, 5-HT4, 5-HT5 (5A, 5B), 5-HT6, మరియు 5-HT7 గ్రాహకాలు ఉన్నాయి. సెరోటోనిన్ 5-HT3 గ్రాహకం, లిగాండ్-గేటెడ్ అయాన్ ఛానల్ మినహా, మిగిలిన అన్ని 5-HT గ్రాహకాలు G-ప్రోటీన్-కపుల్డ్ గ్రాహకాలు (ఏడు-ట్రాన్స్‌మెమ్బ్రేన్ లేదా హెప్టాహెలికల్ గ్రాహకాలు అని కూడా పిలుస్తారు), ఇవి కణాంతర రెండవ మెసెంజర్ క్యాస్కేడ్‌ను సక్రియం చేస్తాయి.[35] 5-HT5B గ్రాహకం ఎలుకలలో ఉంటుంది కానీ మానవులలో ఉండదు.

సెరోటోనిన్ గ్రాహకాలతో పాటు, సెరోటోనిన్ కొన్ని జాతులలో ట్రేస్ అమైన్-అసోసియేటెడ్ రిసెప్టర్ 1 (TAAR1) యొక్క అగోనిస్ట్.[36][37] ఇది ఎలుకలలో బలహీనమైన TAAR1 పాక్షిక అగోనిస్ట్, కానీ ఎలుకలు మరియు మానవులలో TAAR1 వద్ద నిష్క్రియంగా ఉంటుంది.[36][37]

సెరోటోనిన్ 5-HT2A గ్రాహకం యొక్క క్రయో-EM నిర్మాణాలు, సెరోటోనిన్‌తో పాటు, వివిధ సెరోటోనెర్జిక్ సైకెడెలిక్స్తో, బ్రియాన్ ఎల్. రోత్ మరియు సహచరులచే పరిష్కరించబడ్డాయి మరియు ప్రచురించబడ్డాయి.[38][39]

సెరోటోనిలేషన్

ప్రోటీన్ సెరోటోనిలేషన్ అనేది పోస్ట్-ట్రాన్స్‌లేషనల్ మార్పును సూచిస్తుంది, దీనిలో సెరోటోనిన్ TGM2 ద్వారా ఉత్ప్రేరకపరచబడిన ట్రాన్స్‌అమైడేషన్ చర్య ద్వారా సబ్‌స్ట్రేట్ ప్రోటీన్‌లపై గ్లుటామైన్ అవశేషాలకు సమయోజనీయంగా జోడించబడుతుంది. సెరోటోనిలేషన్ అనేది ఒక రకమైన మోనోఅమినైలేషన్, ఇది స్వయంగా మోనోఅమైన్‌లతో కూడిన పోస్ట్-ట్రాన్స్‌లేషనల్ మార్పుల యొక్క మొత్తం తరగతిని సూచిస్తుంది. అయితే, మోనోఅమినైలేషన్ చర్యలు అవి వివరించే వ్యక్తిగత మోనోఅమైన్ రియాక్టెంట్ ద్వారా మరింత వర్గీకరించబడతాయి (ఉదా., సెరోటోనిలేషన్, డోపమినైలేషన్, హిస్టామినైలేషన్).

సెరోటోనిలేషన్ హిస్టోన్ మరియు నాన్-హిస్టోన్ ప్రోటీన్ సబ్‌స్ట్రేట్లు రెండింటికీ నివేదించబడింది, అందువల్ల ఆరోగ్యం మరియు వ్యాధిలో వివిధ చిక్కులతో కూడిన ప్రత్యేకమైన న్యూరోఎపిజెనెటిక్ మరియు న్యూరోప్రోటియోమిక్ నియంత్రణ యంత్రాంగాన్ని సూచిస్తుంది.[40] 2003 నుండి, అనేక అధ్యయనాలు నాడీ వ్యవస్థలో మరియు వెలుపల విస్తృత శ్రేణి శారీరక ప్రక్రియలను మధ్యవర్తిత్వం చేయడంలో సెరోటోనిలేషన్ యొక్క కీలక పాత్రను వెల్లడించాయి.[40][41] సెరోటోనిలేషన్ డిప్రెషన్ మరియు స్కిజోఫ్రెనియా వంటి న్యూరోసైకియాట్రిక్ డిజార్డర్‌లతో పాటు వివిధ క్యాన్సర్లతో సహా అనేక ముఖ్యమైన వ్యాధులకు దోహదపడుతుందని తెలిసింది.[42][43]

నేటి వరకు, ముఖ్యమైన ప్రోటీన్ సెరోటోనిలేషన్ సబ్‌స్ట్రేట్‌లలో అనేక మెటబాలిక్ ఎంజైమ్‌లు (GAPDH, mTOR),[44][45] రాబ్ GTPases (Rab3a, Rab27a),[46][47] రో GTPases (RhoA, Rac1, Cdc42),[48][49] కండరాల సంకోచంలో పాల్గొనే ప్రోటీన్లు (⍺-యాక్టినిన్, SERCA2a),[50][51] ఎక్స్‌ట్రాసెల్యులర్ మ్యాట్రిక్స్ ప్రోటీన్లు (ఫైబ్రోనెక్టిన్),[52][53] నాడీ ఉపరితల ప్రోటీన్లు,[52] మరియు రాస్,[54] అలాగే హిస్టోన్ H3 ఉన్నాయి.[55]

సెరోటోనిలేషన్ (Serotonylation) అనేది సెరోటోనెర్జిక్ మరియు డోపమినెర్జిక్ న్యూరాన్లు,[56][57] ఎంటెరోక్రోమాఫిన్ కణాలు,[45] క్యాన్సర్-సంబంధిత ఫైబ్రోబ్లాస్ట్‌లు,[58] ప్యాంక్రియాటిక్ 𝛽-కణాలు,[47] CD8+ T కణాలు,[44] పల్మనరీ ఎండోథీలియల్ కణాలు,[59] ప్లేట్‌లెట్లు,[60] న్యూట్రోఫిల్స్,[61] క్షీర గ్రంథి ఎపిథీలియల్ కణాలు,[62] వాస్కులర్ స్మూత్ మజిల్,[50] మరియు ప్రేగు కణాలతో సహా వివిధ రకాల కణజాలాలలో నివేదించబడింది.[54] సెరోటోనిలేషన్ అనేది ట్యూమరిజెనిసిస్ (కణితి ఏర్పడటం) మరియు క్యాన్సర్ మెటాస్టాసిస్ (క్యాన్సర్ వ్యాప్తి) రెండింటినీ ప్రభావితం చేస్తుందని తెలుసు. ఇది కొలొరెక్టల్ క్యాన్సర్,[45] న్యూరోఎండోక్రిన్ ప్రోస్టేట్ క్యాన్సర్,[61] ప్యాంక్రియాటిక్ క్యాన్సర్,[63] హెపాటోసెల్యులర్ కార్సినోమా,[64] మరియు ఎపెండిమోమాస్ (మెదడు క్యాన్సర్) వంటి అనేక రకాల క్యాన్సర్లలో పాత్ర కలిగి ఉందని గుర్తించబడింది.[65]

సెరోటోనెర్జిక్ ప్రసార ముగింపు

సెరోటోనెర్జిక్ చర్య ప్రధానంగా సినాప్స్ నుండి 5-HTని గ్రహించడం (reuptake) ద్వారా ముగుస్తుంది. ఇది ప్రీసినాప్టిక్ న్యూరాన్‌పై ఉండే 5-HT కోసం ప్రత్యేకమైన మోనోఅమైన్ ట్రాన్స్‌పోర్టర్, SERT ద్వారా సాధించబడుతుంది. కొకైన్, డెక్స్ట్రోమెథోర్ఫాన్ (ఒక యాంటీటస్సివ్), ట్రైసైక్లిక్ యాంటిడిప్రెసెంట్స్ మరియు సెలెక్టివ్ సెరోటోనిన్ రీఅప్‌టేక్ ఇన్హిబిటర్స్ (SSRIs) వంటి వివిధ ఏజెంట్లు 5-HT రీఅప్‌టేక్‌ను నిరోధించగలవు. 2006లో జరిగిన ఒక అధ్యయనం ప్రకారం, 5-HT యొక్క సినాప్టిక్ క్లియరెన్స్‌లో గణనీయమైన భాగం ప్లాస్మా మెంబ్రేన్ మోనోఅమైన్ ట్రాన్స్‌పోర్టర్ (PMAT) యొక్క సెలెక్టివ్ యాక్టివిటీ వల్ల జరుగుతుందని కనుగొనబడింది. ఇది అణువును పొర గుండా చురుకుగా రవాణా చేసి, తిరిగి ప్రీసినాప్టిక్ కణంలోకి పంపుతుంది.[66]

SERT యొక్క అధిక అనుబంధంతో (high affinity) పోలిస్తే, PMAT తక్కువ అనుబంధం కలిగిన ట్రాన్స్‌పోర్టర్‌గా గుర్తించబడింది. సెరోటోనిన్ కోసం దీని స్పష్టమైన Km విలువ 114 మైక్రోమోల్స్/లీటర్, ఇది SERT కంటే సుమారు 230 రెట్లు ఎక్కువ. అయితే, PMAT దాని సాపేక్షంగా తక్కువ సెరోటోనెర్జిక్ అనుబంధం ఉన్నప్పటికీ, SERT కంటే గణనీయంగా ఎక్కువ రవాణా "సామర్థ్యాన్ని" కలిగి ఉంది, "దీని ఫలితంగా హెటెరోలోగస్ ఎక్స్‌ప్రెషన్ సిస్టమ్స్‌లో SERTతో సమానమైన అప్‌టేక్ సామర్థ్యాలు లభిస్తాయి".[66] ఈ అధ్యయనం ప్రకారం, ఫ్లూక్సెటైన్ మరియు సెర్ట్రాలైన్ వంటి SSRIల పరిపాలన, సాధారణం కంటే ఎక్కువ మోతాదులలో ఉపయోగించినప్పుడు PMAT చర్యపై నిరోధక ప్రభావాన్ని కలిగి ఉండవచ్చు (ట్రయల్స్‌లో ఉపయోగించిన IC50 పరీక్ష విలువలు సాధారణ ప్రిస్క్రిప్టివ్ మోతాదు కంటే 3–4 రెట్లు ఎక్కువగా ఉన్నాయి).

సెరోటోనిన్ యొక్క బైండింగ్ ప్రొఫైల్
రిసెప్టర్ Ki (nM)[67] రిసెప్టర్ పనితీరు[Note 1]
5-HT1 రిసెప్టర్ కుటుంబం Gi/o ద్వారా అడెనైలైల్ సైక్లేస్ నిరోధం ద్వారా సంకేతాలను పంపుతుంది.
5-HT1A 3.17 జ్ఞాపకశక్తి (అగోనిస్టులు ↓); అభ్యాసం (అగోనిస్టులు ↓); ఆందోళన (అగోనిస్టులు ↓); నిరాశ (అగోనిస్టులు ↓); స్కిజోఫ్రెనియా యొక్క సానుకూల, ప్రతికూల మరియు అభిజ్ఞా లక్షణాలు (పాక్షిక అగోనిస్టులు ↓); అనాల్జీసియా (అగోనిస్టులు ↑); దౌర్జన్యం (అగోనిస్టులు ↓); ప్రీఫ్రంటల్ కార్టెక్స్‌లో డోపమైన్ విడుదల (అగోనిస్టులు ↑); సెరోటోనిన్ విడుదల మరియు సంశ్లేషణ (అగోనిస్టులు ↓)
5-HT1B 4.32 వాసోకాన్స్ట్రిక్షన్ (అగోనిస్టులు ↑); దౌర్జన్యం (అగోనిస్టులు ↓); ఎముక ద్రవ్యరాశి (↓). సెరోటోనిన్ ఆటోరిసెప్టర్.
5-HT1D 5.03 వాసోకాన్స్ట్రిక్షన్ (అగోనిస్టులు ↑)
5-HT1E 7.53
5-HT1F 10
5-HT2 రిసెప్టర్ కుటుంబం Gq ద్వారా ఫాస్ఫోలిపేస్ C యాక్టివేషన్ ద్వారా సంకేతాలను పంపుతుంది.
5-HT2A 11.55 సైకెడెలియా (అగోనిస్టులు ↑); నిరాశ (అగోనిస్టులు & యాంటగోనిస్టులు ↓); ఆందోళన (యాంటగోనిస్టులు ↓); స్కిజోఫ్రెనియా యొక్క సానుకూల మరియు ప్రతికూల లక్షణాలు (యాంటగోనిస్టులు ↓); locus coeruleus నుండి నోర్‌పైన్‌ఫ్రైన్ విడుదల (యాంటగోనిస్టులు ↑); prefrontal cortexలో గ్లుటామేట్ విడుదల (అగోనిస్టులు ↑); ప్రీఫ్రంటల్ కార్టెక్స్‌లో డోపమైన్ (అగోనిస్టులు ↑);[68] మూత్రాశయ సంకోచాలు (అగోనిస్టులు ↑)[69]
5-HT2B 8.71 హృదయనాళ పనితీరు (అగోనిస్టులు పల్మనరీ హైపర్‌టెన్షన్ ప్రమాదాన్ని పెంచుతాయి), సానుభూతి (von Economo neurons ద్వారా[70])
5-HT2C 5.02 మెసోకోర్టికోలింబిక్ పాత్‌వేలోకి డోపమైన్ విడుదల (అగోనిస్టులు ↓); ప్రీఫ్రంటల్ కార్టెక్స్‌లో ఎసిటైల్కోలిన్ విడుదల (అగోనిస్టులు ↑); frontal cortexలో డోపమినెర్జిక్ మరియు నార్‌అడ్రినెర్జిక్ చర్య (యాంటగోనిస్టులు ↑);[71] ఆకలి (అగోనిస్టులు ↓); యాంటిసైకోటిక్ ప్రభావాలు (అగోనిస్టులు ↑); యాంటిడిప్రెసెంట్ ప్రభావాలు (అగోనిస్టులు & యాంటగోనిస్టులు ↑)
ఇతర 5-HT రిసెప్టర్లు
5-HT3 593 వాంతులు (అగోనిస్టులు ↑); ఆందోళన నివారణ (యాంటగోనిస్టులు ↑).
5-HT4 125.89 GI ట్రాక్ట్ ద్వారా ఆహారం కదలిక (అగోనిస్టులు ↑); జ్ఞాపకశక్తి & అభ్యాసం (అగోనిస్టులు ↑); యాంటిడిప్రెసెంట్ ప్రభావాలు (అగోనిస్టులు ↑). అడెనైలైల్ సైక్లేస్ యొక్క Gαs యాక్టివేషన్ ద్వారా సంకేతాలు.
5-HT5A 251.2 జ్ఞాపకశక్తి ఏకీకరణ.[72] Gi/o ద్వారా అడెనైలైల్ సైక్లేస్ నిరోధం ద్వారా సంకేతాలను పంపుతుంది.
5-HT6 98.41 అభిజ్ఞత (యాంటగోనిస్టులు ↑); యాంటిడిప్రెసెంట్ ప్రభావాలు (అగోనిస్టులు & యాంటగోనిస్టులు ↑); anxiogenic ప్రభావాలు (యాంటగోనిస్టులు ↑[73]). అడెనైలైల్ సైక్లేస్‌ను యాక్టివేట్ చేయడం ద్వారా Gs సంకేతాలు.
5-HT7 8.11 అభిజ్ఞత (యాంటగోనిస్టులు ↑); యాంటిడిప్రెసెంట్ ప్రభావాలు (యాంటగోనిస్టులు ↑). అడెనైలైల్ సైక్లేస్‌ను యాక్టివేట్ చేయడం ద్వారా Gs సంకేతాల ద్వారా పనిచేస్తుంది.

జీవసంబంధ పాత్ర

నాడీ వ్యవస్థలో

raphe nuclei యొక్క న్యూరాన్లు మెదడులో 5-HT విడుదలకు ప్రధాన వనరు.[74] తొమ్మిది రాఫే కేంద్రకాలు ఉన్నాయి, వీటిని B1–B9 అని పిలుస్తారు, ఇవి సెరోటోనిన్ కలిగిన న్యూరాన్లలో ఎక్కువ భాగం కలిగి ఉంటాయి (కొంతమంది శాస్త్రవేత్తలు nuclei raphes linearesను ఒకే కేంద్రకంగా సమూహపరచాలని ఎంచుకున్నారు), ఇవన్నీ brainstem మధ్యరేఖ వెంబడి మరియు reticular formationపై కేంద్రీకృతమై ఉన్నాయి.[75][76] రాఫే కేంద్రకాల న్యూరాన్ల నుండి ఆక్సాన్‌లు కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థలోని దాదాపు ప్రతి భాగానికి చేరుకునే ఒక neurotransmitter systemను ఏర్పరుస్తాయి. దిగువ రాఫే కేంద్రకాలలోని న్యూరాన్ల ఆక్సాన్‌లు cerebellum మరియు spinal cordలో ముగుస్తాయి, అయితే ఎగువ కేంద్రకాల ఆక్సాన్‌లు మొత్తం మెదడులో విస్తరించి ఉంటాయి.

రాఫే కేంద్రకం యొక్క పృష్ఠ భాగంలోనే కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థకు ప్రొజెక్ట్ చేసే న్యూరాన్లు ఉంటాయి. ఈ ప్రాంతంలో సెరోటోనిన్-విడుదల చేసే న్యూరాన్లు అనేక ప్రాంతాల నుండి ఇన్‌పుట్‌ను అందుకుంటాయి, ముఖ్యంగా prefrontal cortex, lateral habenula, preoptic area, substantia nigra మరియు amygdala నుండి.[77] ఈ న్యూరాన్లు సమీప భవిష్యత్తులో బహుమతుల అంచనాను తెలియజేస్తాయని భావిస్తారు, దీనిని reinforcement learningలో స్టేట్ వాల్యూ అని పిలుస్తారు.[78]

అల్ట్రాస్ట్రక్చర్ మరియు పనితీరు

సెరోటోనిన్ కేంద్రకాలను రెండు ప్రధాన సమూహాలుగా విభజించవచ్చు, రోస్ట్రల్ మరియు కాడల్, వీటిలో వరుసగా మూడు మరియు నాలుగు కేంద్రకాలు ఉంటాయి. రోస్ట్రల్ సమూహంలో కాడల్ లీనియర్ కేంద్రకాలు (B8), డార్సల్ రాఫే కేంద్రకాలు (B6 మరియు B7) మరియు మీడియన్ రాఫే కేంద్రకాలు (B5, B8 మరియు B9) ఉంటాయి, ఇవి బహుళ కార్టికల్ మరియు సబ్‌కార్టికల్ నిర్మాణాలలోకి ప్రొజెక్ట్ అవుతాయి. కాడల్ సమూహంలో న్యూక్లియస్ రాఫే మాగ్నస్ (B3), రాఫే అబ్స్క్యూరస్ కేంద్రకం (B2), రాఫే పల్లిడస్ కేంద్రకం (B1) మరియు లాటరల్ మెడుల్లరీ రెటిక్యులర్ ఫార్మేషన్ ఉంటాయి, ఇవి బ్రెయిన్‌స్టెమ్‌లోకి ప్రొజెక్ట్ అవుతాయి.[79]

సెరోటోనెర్జిక్ పాత్‌వే సెన్సోరిమోటర్ పనితీరులో పాల్గొంటుంది, కార్టికల్ (డార్సల్ మరియు మీడియన్ రాఫే కేంద్రకాలు), సబ్‌కార్టికల్ మరియు వెన్నెముక ప్రాంతాలలో మోటార్ యాక్టివిటీలో పాల్గొనే పాత్‌వేలు ఉంటాయి. ఫార్మకోలాజికల్ మానిప్యులేషన్ ప్రకారం, మోటార్ యాక్టివిటీతో సెరోటోనెర్జిక్ చర్య పెరుగుతుందని, తీవ్రమైన దృశ్య ఉద్దీపనలతో సెరోటోనెర్జిక్ న్యూరాన్ల ఫైరింగ్ రేట్లు పెరుగుతాయని సూచిస్తుంది. జంతు నమూనాలు కైనేట్ సిగ్నలింగ్ రెటినాలో సెరోటోనిన్ చర్యలను ప్రతికూలంగా నియంత్రిస్తుందని సూచిస్తున్నాయి, ఇది దృశ్య వ్యవస్థ నియంత్రణకు సంబంధించిన చిక్కులను కలిగి ఉండవచ్చు.[80] అవరోహణ ప్రొజెక్షన్లు "డిసెండింగ్ ఇన్హిబిటరీ పాత్‌వే" అని పిలువబడే నొప్పిని నిరోధించే మార్గాన్ని ఏర్పరుస్తాయి, ఇది ఫైబ్రోమైయాల్జియా, మైగ్రేన్ మరియు ఇతర నొప్పి రుగ్మతలకు మరియు వాటిలో యాంటిడిప్రెసెంట్స్ యొక్క ప్రభావానికి సంబంధించినది కావచ్చు.[79]

కాడల్ కేంద్రకాల నుండి సెరోటోనెర్జిక్ ప్రొజెక్షన్లు మానసిక స్థితి మరియు భావోద్వేగాలను నియంత్రించడంలో పాల్గొంటాయి, మరియు హైపో-[79] లేదా హైపర్-సెరోటోనెర్జిక్[81] స్థితులు నిరాశ మరియు అనారోగ్య ప్రవర్తనలో పాల్గొనవచ్చు.

మైక్రోఅనాటమీ

సెరోటోనిన్ సినాప్స్‌లోకి లేదా న్యూరాన్ల మధ్య ఖాళీలోకి విడుదలవుతుంది మరియు ప్రక్కనే ఉన్న న్యూరాన్ల dendriteలు, కణ శరీరాలు మరియు presynaptic terminalలపై ఉన్న 5-HT receptorలను యాక్టివేట్ చేయడానికి సాపేక్షంగా విస్తృతమైన గ్యాప్ (>20 nm) ద్వారా వ్యాపిస్తుంది.

మనుషులు ఆహారాన్ని వాసన చూసినప్పుడు, ఆకలిని పెంచడానికి డోపమైన్ విడుదలవుతుంది. కానీ, పురుగులలో వలె కాకుండా, సెరోటోనిన్ మనుషులలో ముందస్తు ప్రవర్తనను పెంచదు; బదులుగా, వినియోగించేటప్పుడు విడుదలయ్యే సెరోటోనిన్ డోపమైన్-ఉత్పత్తి చేసే కణాలపై 5-HT2C receptorలను యాక్టివేట్ చేస్తుంది. ఇది వారి డోపమైన్ విడుదలను ఆపుతుంది, తద్వారా సెరోటోనిన్ ఆకలిని తగ్గిస్తుంది. 5-HT2C రిసెప్టర్లను నిరోధించే మందులు ఆకలి లేనప్పుడు లేదా పోషకాలు అవసరమైనప్పుడు గుర్తించలేకపోవడానికి కారణమవుతాయి మరియు బరువు పెరగడంతో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి,[82] ముఖ్యంగా తక్కువ సంఖ్యలో రిసెప్టర్లు ఉన్న వ్యక్తులలో.[83] hippocampusలో 5-HT2C రిసెప్టర్ల వ్యక్తీకరణ డైయూర్నల్ రిథమ్ను అనుసరిస్తుంది,[84] అలాగే ventromedial nucleusలో సెరోటోనిన్ విడుదల, ఇది తినాలనే ప్రేరణ బలంగా ఉన్నప్పుడు ఉదయం పూట గరిష్ట స్థాయిని కలిగి ఉంటుంది.[85]

macaqueలలో, ఆల్ఫా మగవాటి మెదడులో సెరోటోనిన్ స్థాయిలు సబార్డినేట్ మగ మరియు ఆడవాటి కంటే రెట్టింపు ఉంటాయి ( cerebrospinal fluid (CSF)లో 5-HIAA సాంద్రత ద్వారా కొలుస్తారు). ఆధిపత్య స్థితి మరియు CSF సెరోటోనిన్ స్థాయిలు సానుకూలంగా సంబంధం కలిగి ఉన్నట్లు కనిపిస్తాయి. అటువంటి సమూహాల నుండి ఆధిపత్య మగవాటిని తొలగించినప్పుడు, సబార్డినేట్ మగవాటి ఆధిపత్యం కోసం పోటీ పడటం ప్రారంభిస్తాయి. కొత్త ఆధిపత్య క్రమానుగతాలు ఏర్పడిన తర్వాత, కొత్త ఆధిపత్య వ్యక్తుల సెరోటోనిన్ స్థాయిలు కూడా సబార్డినేట్ మగ మరియు ఆడవాటి కంటే రెట్టింపుకు పెరిగాయి. సెరోటోనిన్ స్థాయిలు కేవలం ఆధిపత్య మగవాటిలోనే ఎందుకు ఎక్కువగా ఉంటాయి, కానీ ఆధిపత్య ఆడవాటిలో ఎందుకు ఉండవు అనేది ఇంకా నిర్ధారించబడలేదు.[86]

మనుషులలో, మెదడులో 5-HT1A రిసెప్టర్ నిరోధక స్థాయిలు దౌర్జన్యంతో ప్రతికూల సంబంధాన్ని చూపుతాయి,[87] మరియు 5-HT2A రిసెప్టర్‌ను కోడ్ చేసే జన్యువులోని ఒక మ్యుటేషన్ ఆ జన్యురూపం ఉన్నవారికి ఆత్మహత్య ప్రమాదాన్ని రెట్టింపు చేయవచ్చు.[88] మెదడులోని సెరోటోనిన్ సాధారణంగా ఉపయోగించిన తర్వాత క్షీణించదు, కానీ సెరోటోనెర్జిక్ న్యూరాన్లు వాటి కణ ఉపరితలాలపై ఉన్న serotonin transporterల ద్వారా సేకరిస్తాయి. ఆందోళన-సంబంధిత వ్యక్తిత్వంలో మొత్తం వైవిధ్యంలో దాదాపు 10% న్యూరాన్లు ఎన్ని సెరోటోనిన్ ట్రాన్స్‌పోర్టర్లను మోహరించాలి అనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుందని అధ్యయనాలు వెల్లడించాయి.[89]

నాడీ వ్యవస్థకు ఆవల

జీర్ణ వాహిక (వాంతి కారకం)

సెరోటోనిన్ జీర్ణశయాంతర (GI) పనితీరును నియంత్రిస్తుంది. ప్రేగు enterochromaffin cellలతో చుట్టబడి ఉంటుంది, ఇవి లూమెన్లో ఆహారానికి ప్రతిస్పందనగా సెరోటోనిన్‌ను విడుదల చేస్తాయి. ఇది ఆహారం చుట్టూ ప్రేగు సంకోచించేలా చేస్తుంది. ప్రేగును డ్రైనేజ్ చేసే సిరలలోని ప్లేట్‌లెట్లు అదనపు సెరోటోనిన్‌ను సేకరిస్తాయి. మలబద్ధకం మరియు ఇరిటబుల్ బవెల్ సిండ్రోమ్ వంటి జీర్ణశయాంతర రుగ్మతలలో తరచుగా సెరోటోనిన్ అసాధారణతలు ఉంటాయి.[90]

ఆహారంలో చికాకు కలిగించే పదార్థాలు ఉంటే, ఎంటెరోక్రోమాఫిన్ కణాలు ప్రేగు వేగంగా కదిలేలా చేయడానికి, అంటే విరేచనాలను కలిగించడానికి ఎక్కువ సెరోటోనిన్‌ను విడుదల చేస్తాయి, తద్వారా ప్రేగు హానికరమైన పదార్థం నుండి ఖాళీ అవుతుంది. ప్లేట్‌లెట్లు గ్రహించగలిగే దానికంటే వేగంగా రక్తంలో సెరోటోనిన్ విడుదలయ్యి, రక్తంలో ఉచిత సెరోటోనిన్ స్థాయి పెరుగుతుంది. ఇది chemoreceptor trigger zoneలోని 5-HT3 receptorలను యాక్టివేట్ చేస్తుంది, ఇది vomitingని ప్రేరేపిస్తుంది.[91] అందువల్ల, మందులు మరియు విషపదార్థాలు ప్రేగు గోడలోని ఎంటెరోక్రోమాఫిన్ కణాల నుండి సెరోటోనిన్ విడుదలను ప్రేరేపిస్తాయి, ఇది వాంతులను ప్రేరేపించగలదు. ఎంటెరోక్రోమాఫిన్ కణాలు చెడు ఆహారానికి మాత్రమే కాకుండా రేడియేషన్ థెరపీ మరియు క్యాన్సర్ కీమోథెరపీకి కూడా చాలా సున్నితంగా ఉంటాయి. 5HT3ని నిరోధించే మందులు క్యాన్సర్ చికిత్స వల్ల కలిగే వికారం మరియు వాంతులను నియంత్రించడంలో చాలా ప్రభావవంతంగా ఉంటాయి మరియు ఈ ప్రయోజనం కోసం గోల్డ్ స్టాండర్డ్‌గా పరిగణించబడతాయి.[92]

ఊపిరితిత్తులు

lung,[93] సరీసృపాల ఊపిరితిత్తులతో సహా,[94] ప్రత్యేకమైన epithelial cellsను కలిగి ఉంటుంది, ఇవి ఏకాంత కణాలుగా లేదా న్యూరోఎపిథీలియల్ బాడీలు లేదా బ్రోన్కియల్ కుల్చిట్స్కీ కణాలు లేదా ప్రత్యామ్నాయంగా K కణాలు అని పిలువబడే సమూహాలుగా ఉంటాయి.[95] ఇవి ప్రేగులలోని వాటిలాగే సెరోటోనిన్‌ను విడుదల చేసే ఎంటెరోక్రోమాఫిన్ కణాలు.[95] వీటి పనితీరు బహుశా హైపోక్సియా సమయంలో వాసోకాన్స్ట్రిక్షన్.[93]

చర్మం

సెరోటోనిన్ మెర్కెల్ కణం (Merkel cell)ల ద్వారా కూడా ఉత్పత్తి అవుతుంది, ఇవి సోమాటోసెన్సరీ (somatosensory) వ్యవస్థలో భాగంగా ఉంటాయి.[96]

ఎముకల జీవక్రియ

ఎలుకలు మరియు మానవులలో, సెరోటోనిన్ స్థాయిలు మరియు సిగ్నలింగ్‌లో మార్పులు ఎముక ద్రవ్యరాశిని (bone mass) నియంత్రిస్తాయని చూపబడింది.[97][98][99][100] మెదడులో సెరోటోనిన్ లేని ఎలుకలకు ఆస్టియోపెనియా (osteopenia) ఉంటుంది, అదే సమయంలో పేగులో సెరోటోనిన్ లేని ఎలుకలు అధిక ఎముక సాంద్రతను కలిగి ఉంటాయి. మానవులలో, రక్తంలో సెరోటోనిన్ స్థాయిలు పెరగడం అనేది తక్కువ ఎముక సాంద్రతకు ఒక ముఖ్యమైన ప్రతికూల సూచికగా చూపబడింది. సెరోటోనిన్ ఎముక కణాలలో కూడా చాలా తక్కువ స్థాయిలోనైనా సంశ్లేషణ చేయబడగలదు. ఇది మూడు వేర్వేరు గ్రాహకాలను ఉపయోగించి ఎముక కణాలపై తన చర్యలను మధ్యవర్తిత్వం చేస్తుంది. 5-HT1B గ్రాహకాల ద్వారా, ఇది ఎముక ద్రవ్యరాశిని ప్రతికూలంగా నియంత్రిస్తుంది, అయితే 5-HT2B గ్రాహకాలు మరియు 5-HT2C గ్రాహకాల ద్వారా సానుకూలంగా నియంత్రిస్తుంది. పేగు సెరోటోనిన్ యొక్క శారీరక పాత్ర మరియు దాని వ్యాధికి మధ్య చాలా సున్నితమైన సమతుల్యత ఉంది. సెరోటోనిన్ యొక్క బాహ్య కణ కంటెంట్ పెరగడం వల్ల ఆస్టియోబ్లాస్ట్ (osteoblast)లలో సంక్లిష్టమైన సిగ్నల్స్ ప్రసారం జరిగి, చివరికి FoxO1/Creb మరియు ATF4 ఆధారిత ట్రాన్స్‌క్రిప్షనల్ సంఘటనలకు దారితీస్తుంది.[101] పేగు సెరోటోనిన్ ఎముక ద్రవ్యరాశిని నియంత్రిస్తుందని 2008లో కనుగొన్న తర్వాత, ఎముక ద్రవ్యరాశి నియంత్రణలో పేగు నుండి సెరోటోనిన్ సంశ్లేషణను ఏది నియంత్రిస్తుందనే దానిపై యాంత్రిక పరిశోధనలు ప్రారంభమయ్యాయి. Piezo1 పేగులో RNAని గ్రహించి, ఈ సమాచారాన్ని సెరోటోనిన్ సంశ్లేషణ ద్వారా ఎముకకు చేరవేస్తుందని, ఇది సింగిల్-స్ట్రాండెడ్ RNA (ssRNA)ని గ్రహించే సెన్సార్‌గా పనిచేస్తూ 5-HT ఉత్పత్తిని నియంత్రిస్తుందని చూపబడింది. ఎలుకల పేగు ఎపిథీలియం-నిర్దిష్ట 'Piezo1' తొలగింపు పేగు పెరిస్టాల్సిస్‌ను తీవ్రంగా దెబ్బతీసింది, ప్రయోగాత్మక కోలిటిస్‌ను అడ్డుకుంది మరియు సీరం 5-HT స్థాయిలను అణిచివేసింది. వ్యవస్థాగత 5-HT లోపం కారణంగా, 'Piezo1' యొక్క కండిషనల్ నాకౌట్ ఎముక నిర్మాణాన్ని పెంచింది. ముఖ్యంగా, ఫెకల్ ssRNA ఒక సహజ Piezo1 లిగాండ్‌గా గుర్తించబడింది మరియు ssRNA-ఉత్తేజిత 5-HT సంశ్లేషణ పేగు నుండి MyD88/TRIF-స్వతంత్ర పద్ధతిలో ప్రేరేపించబడింది. కోలోనిక్ RNase A ఇన్ఫ్యూషన్ పేగు కదలికను అణిచివేసింది మరియు ఎముక ద్రవ్యరాశిని పెంచింది. ఈ పరిశోధనలు పేగు ssRNAని వ్యవస్థాగత 5-HT స్థాయిలకు ప్రధాన నిర్ణాయకారిగా సూచిస్తున్నాయి, ఇది ఎముక మరియు పేగు రుగ్మతల చికిత్సకు ssRNA-Piezo1 అక్షాన్ని సంభావ్య నివారణ లక్ష్యంగా సూచిస్తుంది. 2008, 2010 మరియు 2019లలో జరిగిన అధ్యయనాలు ఎముక ద్రవ్యరాశి రుగ్మతలకు చికిత్స చేయడానికి సెరోటోనిన్ పరిశోధన యొక్క సామర్థ్యాన్ని తెరిచాయి.[102][103]

అవయవ అభివృద్ధి

సెరోటోనిన్ వనరుల లభ్యతను సూచిస్తుంది కాబట్టి, ఇది అవయవ అభివృద్ధిని ప్రభావితం చేయడం ఆశ్చర్యకరం కాదు. అనేక మానవ మరియు జంతు అధ్యయనాలు ప్రారంభ జీవితంలో పోషణ, వయోజన దశలో శరీర కొవ్వు, రక్త లిపిడ్లు, రక్తపోటు, అథెరోస్క్లెరోసిస్, ప్రవర్తన, అభ్యాసం మరియు దీర్ఘాయువు వంటి అంశాలను ప్రభావితం చేయగలదని చూపించాయి.[104][105][106] ఎలుకలపై చేసిన ప్రయోగం ప్రకారం, నవజాత దశలో SSRIలకు గురికావడం వల్ల మెదడులోని సెరోటోనెర్జిక్ ప్రసారంలో శాశ్వత మార్పులు సంభవించి ప్రవర్తనా మార్పులకు దారితీస్తాయని,[107][108] ఇవి యాంటిడిప్రెసెంట్లతో చికిత్స చేయడం ద్వారా తిరిగి సాధారణ స్థితికి వస్తాయని తేలింది.[109] సెరోటోనిన్ ట్రాన్స్‌పోర్టర్ లేని సాధారణ మరియు నాకౌట్ ఎలుకలకు ఫ్లూక్సెటైన్ (fluoxetine)తో చికిత్స చేయడం ద్వారా, వయోజన దశలో పాదాల షాక్‌ల నుండి తప్పించుకోవడానికి తక్కువ సమయం పట్టడం మరియు కొత్త పరిసరాలను అన్వేషించే మొగ్గు వంటి సాధారణ భావోద్వేగ ప్రతిచర్యలు నవజాత దశలో క్రియాశీల సెరోటోనిన్ ట్రాన్స్‌పోర్టర్లపై ఆధారపడి ఉంటాయని శాస్త్రవేత్తలు చూపించారు.[110][111]

మానవ సెరోటోనిన్ నేరుగా వృద్ధి కారకం (growth factor)గా కూడా పనిచేస్తుంది. కాలేయ దెబ్బతినడం వల్ల 5-HT2A మరియు 5-HT2B గ్రాహకాల కణ వ్యక్తీకరణ పెరుగుతుంది, ఇది కాలేయ పరిహార పునరుత్పత్తిని మధ్యవర్తిత్వం చేస్తుంది (చూడండి Liver regeneration)[112] రక్తంలో ఉన్న సెరోటోనిన్ కాలేయ నష్టాన్ని సరిచేయడానికి కణాల పెరుగుదలను ప్రేరేపిస్తుంది.[113]

5-HT2B గ్రాహకాలు ఎముకలను నిర్మించే ఆస్టియోసైట్ (osteocyte)లను కూడా ఉత్తేజపరుస్తాయి.[114] అయితే, సెరోటోనిన్ 5-HT1B గ్రాహకాల ద్వారా ఆస్టియోబ్లాస్ట్‌లను కూడా నిరోధిస్తుంది.[115]

కార్డియోవాస్కులర్ వృద్ధి కారకం

ప్రధాన వ్యాసం: Cardiac fibrosis

సెరోటోనిన్, అదనంగా, ఎండోథీలియల్ నైట్రిక్ ఆక్సైడ్ సింథేస్ (nitric oxide synthase) క్రియాశీలతను రేకెత్తిస్తుంది మరియు 5-HT1B గ్రాహకం-మధ్యవర్తిత్వ యంత్రాంగం ద్వారా, బోవిన్ అయోర్టిక్ ఎండోథీలియల్ కణ సంస్కృతులలో p44/p42 మైటోజెన్-యాక్టివేటెడ్ ప్రోటీన్ కినేస్ క్రియాశీలత యొక్క ఫాస్ఫోరైలేషన్‌ను ప్రేరేపిస్తుంది.[116] రక్తంలో, సెరోటోనిన్ ప్లాస్మా నుండి ప్లేట్‌లెట్ల ద్వారా సేకరించబడుతుంది, ఇవి దానిని నిల్వ చేస్తాయి. అందువల్ల ఇది దెబ్బతిన్న కణజాలంలో ప్లేట్‌లెట్లు బంధించే చోటల్లా క్రియాశీలంగా ఉంటుంది, రక్తస్రావాన్ని ఆపడానికి వాసోకాన్‌స్ట్రిక్టర్‌గా మరియు గాయం మానడానికి ఫైబ్రోసైట్ మైటోటిక్ (వృద్ధి కారకం)గా పనిచేస్తుంది.[117]

కొవ్వు కణజాలం

సెరోటోనిన్ తెల్ల మరియు గోధుమ రంగు కొవ్వు కణజాలం (adipose tissue) పనితీరును కూడా నియంత్రిస్తుంది, మరియు అడిపోసైట్ (adipocyte)లు పేగు నుండి విడిగా 5-HTని ఉత్పత్తి చేయగలవు. సెరోటోనిన్ తెల్ల కొవ్వు కణజాలంలో HTR2A ద్వారా లిపోజెనిసిస్ (lipogenesis)ను పెంచుతుంది మరియు Htr3 ద్వారా గోధుమ రంగు కొవ్వు కణజాలంలో థర్మోజెనిసిస్ (thermogenesis)ను అణిచివేస్తుంది.[118]

ఫార్మకాలజీ

అనేక రకాల ఔషధాలు సెరోటోనిన్ వ్యవస్థను లక్ష్యంగా చేసుకుంటాయి, వీటిలో కొన్ని యాంటిడిప్రెసెంట్లు, యాంగ్జియోలైటిక్లు, యాంటిసైకోటిక్లు, అనాల్జెసిక్లు, యాంటీమైగ్రేన్ ఔషధాలు, ఆక్సిటోసిక్లు, యాంటీమెటిక్లు, ఆకలిని తగ్గించే ఔషధాలు మరియు యాంటీకన్వల్సెంట్లు, అలాగే సైకెడెలిక్లు మరియు ఎంటాక్టోజెన్లు ఉన్నాయి.

చర్య యొక్క యంత్రాంగం

విశ్రాంతి సమయంలో, సెరోటోనిన్ ప్రిసినాప్టిక్ న్యూరాన్ల వెసికిల్స్‌లో నిల్వ చేయబడుతుంది. నరాల ప్రేరణల ద్వారా ఉత్తేజితమైనప్పుడు, సెరోటోనిన్ ఒక న్యూరోట్రాన్స్‌మిటర్‌గా సినాప్స్‌లోకి విడుదలవుతుంది, ఇది పోస్ట్‌సినాప్టిక్ న్యూరాన్‌పై నరాల ప్రేరణను కలిగించడానికి పోస్ట్‌సినాప్టిక్ గ్రాహకానికి రివర్సిబుల్‌గా బంధించబడుతుంది. సెరోటోనిన్ సెరోటోనిన్ సంశ్లేషణ మరియు విడుదలను నియంత్రించడానికి ప్రిసినాప్టిక్ న్యూరాన్‌లోని ఆటో-గ్రాహకాలకు కూడా బంధించగలదు. సాధారణంగా సెరోటోనిన్ దాని చర్యను ఆపడానికి తిరిగి ప్రిసినాప్టిక్ న్యూరాన్‌లోకి తీసుకోబడుతుంది, ఆపై తిరిగి ఉపయోగించబడుతుంది లేదా మోనోఅమైన్ ఆక్సిడేస్ ద్వారా విచ్ఛిన్నం చేయబడుతుంది.[119]

యాంటిడిప్రెసెంట్లు

ప్రధాన వ్యాసం: Selective serotonin reuptake inhibitor, Monoamine oxidase inhibitor

సెరోటోనిన్ స్థాయిలను మార్చే ఔషధాలను డిప్రెషన్, జనరలైజ్డ్ యాంగ్జైటీ డిజార్డర్ మరియు సోషల్ ఫోబియా చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. మోనోఅమైన్ ఆక్సిడేస్ ఇన్హిబిటర్ (MAOI)లు మోనోఅమైన్ న్యూరోట్రాన్స్‌మిటర్ల (సెరోటోనిన్‌తో సహా) విచ్ఛిన్నతను నిరోధిస్తాయి, అందువల్ల మెదడులో న్యూరోట్రాన్స్‌మిటర్ సాంద్రతలను పెంచుతాయి. MAOI థెరపీ అనేక ప్రతికూల ఔషధ ప్రతిచర్యలతో ముడిపడి ఉంటుంది, మరియు రోగులు అధిక టైరమైన్ కంటెంట్ ఉన్న ఆహారాలు మరియు కొన్ని ఔషధాల వల్ల ప్రేరేపించబడే హైపర్టెన్సివ్ ఎమర్జెన్సీ ప్రమాదంలో ఉంటారు. కొన్ని ఔషధాలు సెరోటోనిన్ రీ-అప్‌టేక్‌ను నిరోధిస్తాయి, దీనివల్ల అది సినాప్టిక్ క్లెఫ్ట్‌లో ఎక్కువ కాలం ఉంటుంది. ట్రైసైక్లిక్ యాంటిడిప్రెసెంట్ (TCA)లు సెరోటోనిన్ మరియు నోర్‌పైన్‌ఫ్రైన్ రెండింటి రీ-అప్‌టేక్‌ను నిరోధిస్తాయి. కొత్త సెలెక్టివ్ సెరోటోనిన్ రీ-అప్‌టేక్ ఇన్హిబిటర్ (SSRIs)లు తక్కువ దుష్ప్రభావాలను మరియు ఇతర ఔషధాలతో తక్కువ పరస్పర చర్యలను కలిగి ఉంటాయి.[120]

కొన్ని SSRI మందులు దీర్ఘకాలిక ఉపయోగం తర్వాత ప్రారంభ పెరుగుదల ఉన్నప్పటికీ, సెరోటోనిన్ స్థాయిలను బేస్‌లైన్ కంటే తగ్గించినట్లు చూపబడింది.[121] 5-HTTLPR జన్యువు మెదడులోని సెరోటోనిన్ ట్రాన్స్‌పోర్టర్ల సంఖ్యను కోడ్ చేస్తుంది, ఎక్కువ సెరోటోనిన్ ట్రాన్స్‌పోర్టర్లు సెరోటోనెర్జిక్ సిగ్నలింగ్ యొక్క వ్యవధి మరియు పరిమాణాన్ని తగ్గిస్తాయి.[122] 5-HTTLPR పాలిమార్ఫిజం (l/l) వల్ల ఎక్కువ సెరోటోనిన్ ట్రాన్స్‌పోర్టర్లు ఏర్పడటం డిప్రెషన్ మరియు యాంగ్జైటీకి వ్యతిరేకంగా మరింత స్థితిస్థాపకతను కలిగి ఉన్నట్లు కనుగొనబడింది.[123][124]

డిప్రెషన్ మరియు యాంగ్జైటీ చికిత్సలో వాటి ఉపయోగం కాకుండా, కొన్ని సెరోటోనెర్జిక్ యాంటిడిప్రెసెంట్లను ఫైబ్రోమైయాల్జియా, న్యూరోపతిక్ నొప్పి మరియు క్రానిక్ ఫెటీగ్ సిండ్రోమ్ చికిత్సకు కూడా ఆమోదించారు మరియు ఉపయోగిస్తారు.[125][126]

యాంగ్జియోలైటిక్లు

బస్పిరోన్ మరియు టాండోస్పిరోన్ వంటి అజాపైరోన్ యాంగ్జియోలైటిక్లు సెరోటోనిన్ 5-HT1A గ్రాహక అగోనిస్ట్లుగా పనిచేస్తాయి.[127][128]

యాంటిసైకోటిక్లు

అనేక యాంటిసైకోటిక్లు సెరోటోనిన్ 5-HT1A, 5-HT2A, 5-HT2B, 5-HT2C, 5-HT6 మరియు 5-HT7 గ్రాహకాలతో సహా అనేక సెరోటోనిన్ గ్రాహకాలకు బంధించి వాటిని మాడ్యులేట్ చేస్తాయి.[129][130] సెరోటోనిన్ 5-HT1A గ్రాహకాల ఉత్తేజితం మరియు సెరోటోనిన్ 5-HT2A గ్రాహకాల నిరోధం ఈ ఏజెంట్ల చికిత్సా యాంటిసైకోటిక్ ప్రభావాలకు దోహదపడవచ్చు, అయితే సెరోటోనిన్ 5-HT2C గ్రాహకాల విరోధం (antagonism) ముఖ్యంగా యాంటిసైకోటిక్ల యొక్క దుష్ప్రభావాలలో చిక్కుకుంది.[129][130]

యాంటీమైగ్రేన్ ఏజెంట్లు

సుమట్రిప్టాన్ వంటి ట్రిప్టాన్ల వంటి యాంటీమైగ్రేన్ ఏజెంట్లు సెరోటోనిన్ 5-HT1B, 5-HT1D మరియు/లేదా 5-HT1F గ్రాహకాల అగోనిస్ట్లుగా పనిచేస్తాయి.[131][132] మునుపటి యాంటీమైగ్రేన్ ఏజెంట్లు ఎర్గోలిన్ ఉత్పన్నాలు మరియు ఎర్గోట్ సంబంధిత ఔషధాలైన ఎర్గోటమైన్, డైహైడ్రోఎర్గోటమైన్ మరియు మెథిసెర్గైడ్, ఇవి నాన్-సెలెక్టివ్ సెరోటోనిన్ గ్రాహక అగోనిస్ట్లుగా పనిచేస్తాయి.[132][133][134]

ఆక్సిటోసిక్లు

ఎర్గోమెట్రిన్ మరియు మిథైల్ ఎర్గోమెట్రిన్ వంటి కొన్ని లైసెర్గమైడ్లను క్లినికల్ పరంగా ఆక్సిటోసిక్ ఏజెంట్లుగా ఉపయోగిస్తారు.[135][136] ఈ ఔషధాల యొక్క ఆక్సిటోసిక్ ప్రభావాలు గర్భాశయ మృదు కండర కణజాలంలో సెరోటోనిన్ 5-HT2 గ్రాహకాల అగోనిజం ద్వారా మధ్యవర్తిత్వం చేయబడతాయని భావిస్తారు.[135][136]

యాంటీమెటిక్లు

ఒండాన్‌సెట్రాన్, గ్రానిసెట్రాన్ మరియు ట్రోపిసెట్రాన్ వంటి కొన్ని సెరోటోనిన్ 5-HT3 గ్రాహక విరోధులు ముఖ్యమైన యాంటీమెటిక్ ఏజెంట్లు.[137][138] సైటోటాక్సిక్ ఔషధాలను ఉపయోగించి క్యాన్సర్ కీమోథెరపీ సమయంలో సంభవించే వికారం మరియు వాంతులు చికిత్సలో ఇవి ముఖ్యంగా ముఖ్యమైనవి.[138] మరొక అప్లికేషన్ శస్త్రచికిత్స అనంతర వికారం మరియు వాంతులు చికిత్సలో ఉంది.[137]

ఆకలిని తగ్గించే మందులు (Appetite suppressants)

కొన్ని సెరోటోనిన్ విడుదల చేసే కారకాలు (serotonin releasing agents), సెరోటోనిన్ రీఅప్‌టేక్ ఇన్హిబిటర్లు (serotonin reuptake inhibitors), మరియు/లేదా సెరోటోనిన్ 5-HT2C రిసెప్టర్ అగోనిస్టులు (agonists), ఉదాహరణకు ఫెన్‌ఫ్లురమైన్ (fenfluramine), డెక్స్‌ఫెన్‌ఫ్లురమైన్ (dexfenfluramine), క్లోర్‌ఫెంటెర్‌మైన్ (chlorphentermine), సిబుట్రామైన్ (sibutramine), మరియు లోర్కాసెరిన్ (lorcaserin) వంటివి, అధిక బరువు లేదా స్థూలకాయం (obesity) చికిత్సలో బరువు తగ్గడం కోసం ఆకలిని తగ్గించే మందులుగా (appetite suppressants) ఆమోదించబడ్డాయి మరియు ఉపయోగించబడ్డాయి.[139][140][141][142][143] పైన పేర్కొన్న వాటిలో అనేక మందులు గుండె కవాటాల ఫైబ్రోసిస్ (cardiac fibrosis) లేదా పల్మనరీ హైపర్‌టెన్షన్ వంటి విషపూరిత ప్రభావాల (toxicity) కారణంగా మార్కెట్ నుండి ఉపసంహరించబడ్డాయి (withdrawn from the market).[143]

మూర్ఛ నిరోధకాలు (Anticonvulsants)

గతంలో ఆకలిని తగ్గించే మందుగా మార్కెట్ నుండి ఉపసంహరించబడినప్పటికీ, ఫెన్‌ఫ్లురమైన్ ఇప్పుడు డ్రావెట్ సిండ్రోమ్ (Dravet syndrome) మరియు లెన్నాక్స్-గాస్టాట్ సిండ్రోమ్ (Lennox–Gastaut syndrome) వంటి కొన్ని అరుదైన మూర్ఛ (epilepsy) వ్యాధుల చికిత్సలో మూర్ఛ నిరోధక మందుగా (anticonvulsant) తిరిగి ప్రవేశపెట్టబడింది.[144] లోర్కాసెరిన్, బెక్సికాసెరిన్ (bexicaserin), మరియు BMB-101 వంటి ఎంపిక చేసిన సెరోటోనిన్ 5-HT2C రిసెప్టర్ అగోనిస్టులను కూడా ఈ ప్రయోజనం కోసం అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.[144][145][146][147]

సైకెడెలిక్స్ (Psychedelics)

ఇవి కూడా చూడండి: Psychedelic drug#Mechanism of action, Serotonin 5-HT2A receptor agonist

సెరోటోనెర్జిక్ సైకెడెలిక్స్ (serotonergic psychedelics), వీటిలో సైలోసైబిన్ (psilocybin) (సైలోసైబిన్ పుట్టగొడుగులలో లభిస్తుంది), డైమిథైల్ ట్రిప్టమైన్ (DMT) (అయావాస్కాలో లభిస్తుంది), లైసెర్జిక్ యాసిడ్ డైథైలామైడ్ (LSD), మెస్కలిన్ (peyote కాక్టస్‌లో లభిస్తుంది), మరియు 5-MeO-DMT (అనాడెనాంతెరా చెట్లు మరియు బుఫో అల్వారియస్ కప్పలో లభిస్తుంది) వంటి మందులు ఉన్నాయి. ఇవి సెరోటోనిన్ రిసెప్టర్ల యొక్క నాన్-సెలెక్టివ్ (non-selective) అగోనిస్టులు మరియు సెరోటోనిన్ 5-HT2A రిసెప్టర్ను ఉత్తేజపరచడం ద్వారా తమ భ్రాంతి కలిగించే (hallucinogenic) ప్రభావాలను చూపుతాయి.[148][149][150] సెరోటోనిన్ 5-HT2A రిసెప్టర్ యాంటగోనిస్టులు మరియు కెటాన్సెరిన్ (ketanserin) వంటి "ట్రిప్ కిల్లర్స్" (trip killers) మానవులలో సెరోటోనెర్జిక్ సైకెడెలిక్స్ యొక్క భ్రాంతి ప్రభావాలను నిరోధిస్తాయని అనేక పరిశోధనలు నిరూపించాయి.[148][149][151] సైలోసిన్ (psilocin), DMT, మరియు 5-MeO-DMT వంటి కొన్ని సెరోటోనెర్జిక్ సైకెడెలిక్స్ సబ్‌స్టిట్యూటెడ్ ట్రిప్టమైన్లు (substituted tryptamines) మరియు ఇవి రసాయన నిర్మాణం (chemical structure) పరంగా సెరోటోనిన్‌ను పోలి ఉంటాయి.[150]

సెరోటోనిన్ స్వయంగా 5-HT2A రిసెప్టర్ అగోనిస్ట్‌గా పనిచేసినప్పటికీ, అది భ్రాంతిని కలిగించదని భావిస్తారు.[152] సెరోటోనెర్జిక్ సైకెడెలిక్స్ యొక్క భ్రాంతి ప్రభావాలు మీడియల్ ప్రీఫ్రంటల్ కార్టెక్స్ (mPFC) లోని కార్టికల్ న్యూరాన్ల సమూహంలో వ్యక్తమయ్యే సెరోటోనిన్ 5-HT2A రిసెప్టర్ల ఉత్తేజితానికి సంబంధించినవని నమ్ముతారు.[153][152] ఈ సెరోటోనిన్ 5-HT2A రిసెప్టర్లు, చాలా సెరోటోనిన్ మరియు సంబంధిత రిసెప్టర్ల వలె కాకుండా, కణ అంతర్భాగంలో (intracellularly) వ్యక్తమవుతాయి.[153][152] అదనంగా, వీటిని కలిగి ఉన్న న్యూరాన్లలో సెరోటోనిన్ ట్రాన్స్‌పోర్టర్ (SERT) యొక్క జన్యు వ్యక్తీకరణ (gene expression) ఉండదు. సాధారణంగా SERT సెరోటోనిన్‌ను ఎక్స్‌ట్రాసెల్యులర్ (extracellular) ప్రదేశం నుండి న్యూరాన్ల లోపలికి యాక్టివ్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్ (active transport) చేస్తుంది.[153][152] సెరోటోనిన్ స్వయంగా చాలా హైడ్రోఫిలిక్ (hydrophilic) కావడంతో, SERT లేకుండా సెరోటోనెర్జిక్ న్యూరాన్లలోకి ప్రవేశించలేదు, కాబట్టి ఈ సెరోటోనిన్ 5-HT2A రిసెప్టర్లు సెరోటోనిన్‌కు అందుబాటులో ఉండవు.[153][152] దీనికి విరుద్ధంగా, సెరోటోనెర్జిక్ సైకెడెలిక్స్ సెరోటోనిన్ కంటే ఎక్కువ లిపోఫిలిక్ (lipophilic) కలిగి ఉండి, ఈ న్యూరాన్లలోకి సులభంగా ప్రవేశిస్తాయి.[153][152] సెరోటోనిన్ ఎందుకు సైకెడెలిక్ ప్రభావాలను చూపదో వివరించడమే కాకుండా, సెలెక్టివ్ సెరోటోనిన్ రీఅప్‌టేక్ ఇన్హిబిటర్లు (SSRIs) మరియు ఇతర సెరోటోనెర్జిక్ ఏజెంట్లు ఎందుకు సైకెడెలిక్ ప్రభావాలను కలిగించవో ఈ పరిశోధనలు వివరిస్తాయి.[153][152] ఈ మీడియల్ ప్రీఫ్రంటల్ కార్టెక్స్ న్యూరాన్లలో కృత్రిమంగా SERTని వ్యక్తీకరించినప్పుడు, సాధారణంగా సైకెడెలిక్ ప్రభావాలను చూపని సెరోటోనిన్ విడుదల చేసే కారకం పారా-క్లోరోయాంఫేటమిన్ (PCA), జంతువులలో సైకెడెలిక్ వంటి ప్రభావాలను కలిగించగలిగింది.[152]

సెరోటోనిన్ స్వయంగా భ్రాంతిని కలిగించదని భావించినప్పటికీ, ట్రిప్టోఫాన్ (tryptophan) లేదా 5-హైడ్రాక్సీట్రిప్టోఫాన్ (5-HTP) వంటి సెరోటోనిన్ పూర్వగామి (serotonin precursor) యొక్క అధిక మోతాదులను ఇవ్వడం, లేదా సెరోటోనిన్‌ను నేరుగా మెదడులోకి ఇంట్రాసెరెబ్రోవెంట్రిక్యులర్ ఇంజెక్షన్ (intracerebroventricular injection) ద్వారా అధిక మోతాదులో పంపడం వల్ల జంతువులలో సైకెడెలిక్ వంటి ప్రభావాలు కలుగుతాయి.[154][155][156] ఈ సైకెడెలిక్ వంటి ప్రభావాలను ఇండోలెథైలమైన్ N-మిథైల్‌ట్రాన్స్‌ఫరేస్ (INMT) ఎంజైమ్ ఇన్హిబిటర్లు (enzyme inhibitors) ద్వారా తొలగించవచ్చు. ఇవి సెరోటోనిన్ మరియు ఇతర అంతర్జాత ట్రిప్టమైన్లను N-మిథైలేటెడ్ (N-methylated) ట్రిప్టమైన్లుగా మార్చడాన్ని నిరోధిస్తాయి. వీటిలో N-మిథైల్ సెరోటోనిన్ (NMS), బుఫోటెనిన్ (5-HO-DMT), N-మిథైల్ ట్రిప్టమైన్ (NMT), మరియు డైమిథైల్ ట్రిప్టమైన్ (DMT) ఉన్నాయి.[155][157][156] ఈ N-మిథైల్ ట్రిప్టమైన్లు సెరోటోనిన్ కంటే ఎక్కువ లిపోఫిలిక్ కలిగి ఉంటాయి మరియు సెరోటోనెర్జిక్ న్యూరాన్లలోకి పాసివ్ డిఫ్యూజన్ (passive diffusion) ద్వారా ప్రవేశించి, కణ అంతర్భాగంలోని సెరోటోనిన్ 5-HT2A రిసెప్టర్లను ఉత్తేజపరచగలవు.[155][156][153][152] జంతువులలో సైకెడెలిక్ వంటి ప్రభావాలను కలిగించే మరొక సెరోటోనిన్ మెటాబోలైట్ 5-మెథాక్సీట్రిప్టమైన్ (5-MT).[158][159][160]

DMT అనేది శరీరంలో సహజంగా లభించే ఎండోజెనస్ (endogenous) సమ్మేళనం.[161][162][163] సెరోటోనిన్ స్వయంగా కణ అంతర్భాగంలోని సెరోటోనిన్ 5-HT2A రిసెప్టర్లను ఉత్తేజపరచలేదనే వాస్తవాన్ని బట్టి, సెరోటోనిన్ కంటే DMT ఈ రిసెప్టర్లకు అంతర్జాత లిగాండ్ (ligand) అయ్యే అవకాశం ఉంది.[153][152]

ఎంటాక్టోజెన్లు (Entactogens)

ఇవి కూడా చూడండి: Entactogen#Mechanism of action

ఎంటాక్టోజెన్ (entactogen) అయిన MDMA ఒక సెరోటోనిన్ విడుదల చేసే కారకం. ఇది నోర్‌పైన్‌ఫ్రైన్ (norepinephrine) మరియు డోపమైన్ (dopamine) విడుదలను ప్రేరేపించడం మరియు సెరోటోనిన్ 5-HT2 రిసెప్టర్లపై బలహీనమైన ప్రత్యక్ష రిసెప్టర్ అగోనిజం (receptor agonism) వంటి ఇతర చర్యలను కలిగి ఉన్నప్పటికీ, దీని సెరోటోనిన్ విడుదల దాని ప్రత్యేక ఎంటాక్టోజెనిక్ ప్రభావాలలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.[164] MDMA వంటి ఎంటాక్టోజెన్లను యాంఫేటమిన్ వంటి ఉత్తేజకాలు (stimulants) మరియు LSD వంటి సైకెడెలిక్స్ నుండి వేరు చేయాలి, అయితే MDMA స్వయంగా ఈ రెండు రకాల ఏజెంట్ల లక్షణాలను కొంతవరకు కలిగి ఉంటుంది.[164][165] సెరోటోనిన్ ట్రాన్స్‌పోర్టర్ (SERT)ను నిరోధించి, MDMA సెరోటోనిన్ విడుదలను ప్రేరేపించకుండా అడ్డుకునే సెలెక్టివ్ సెరోటోనిన్ రీఅప్‌టేక్ ఇన్హిబిటర్ల (SSRIs) సహ-పరిపాలన, MDMA యొక్క ఆత్మాశ్రయ ప్రభావాలను గణనీయంగా తగ్గిస్తుంది, ఇది మందు యొక్క ప్రభావాలలో సెరోటోనిన్ కీలక పాత్రను నిరూపిస్తుంది.[166] MDMA వంటి సెరోటోనిన్ విడుదల చేసే కారకాలు SSRIల కంటే సెరోటోనిన్ స్థాయిలను చాలా ఎక్కువగా పెంచుతాయి మరియు మరింత బలమైన ఆత్మాశ్రయ ప్రభావాలను కలిగి ఉంటాయి.[167][168][169][170] MDMA కాకుండా, అనేక ఇతర ఎంటాక్టోజెన్లు కూడా ఉన్నాయి.[171][172][165]

సెరోటోనిన్ సిండ్రోమ్ (Serotonin syndrome)

ప్రధాన వ్యాసం: Serotonin syndrome

అత్యధిక స్థాయి సెరోటోనిన్ లేదా కొన్ని సెరోటోనిన్ రిసెప్టర్ల ఉత్తేజితం సెరోటోనిన్ సిండ్రోమ్ అనే స్థితికి దారితీస్తుంది, ఇది విషపూరితమైన మరియు ప్రాణాంతక ప్రభావాలను కలిగి ఉంటుంది. ఆచరణలో, ఒకే యాంటిడిప్రెసెంట్ మందును అధిక మోతాదులో (overdose) తీసుకోవడం ద్వారా ఇటువంటి విషపూరిత స్థాయిలను చేరుకోవడం అసాధ్యం, కానీ SSRIని MAOIతో కలిపి తీసుకోవడం వంటి సెరోటోనెర్జిక్ ఏజెంట్ల కలయిక వల్ల ఇది సంభవించవచ్చు.[173][174] అయితే, 25-NB సిరీస్ సెరోటోనెర్జిక్ సైకెడెలిక్స్ వంటి కొన్ని సెరోటోనిన్ రిసెప్టర్ అగోనిస్టుల అధిక మోతాదుతో సెరోటోనిన్ సిండ్రోమ్ సంభవించవచ్చు.[175][176][177]

సెరోటోనిన్ సిండ్రోమ్ లక్షణాల తీవ్రత విస్తృత పరిధిలో ఉంటుంది, మరియు తేలికపాటి రూపాలు విషపూరితం కాని స్థాయిలలో కూడా కనిపిస్తాయి.[178] SSRIల అధిక మోతాదు వల్ల సెరోటోనిన్ సిండ్రోమ్‌కు గురైన రోగులలో 14% మంది ఉంటారని అంచనా; మరణాల రేటు 2% నుండి 12% మధ్య ఉంటుంది.[173][179][180]

కార్డియాక్ ఫైబ్రోసిస్ మరియు ఇతర ఫైబ్రోసిస్

కొన్ని సెరోటోనెర్జిక్ అగోనిస్ట్ మందులు శరీరంలో ఎక్కడైనా ఫైబ్రోసిస్‌ను కలిగిస్తాయి, ముఖ్యంగా రెట్రోపెరిటోనియల్ ఫైబ్రోసిస్ (retroperitoneal fibrosis) సిండ్రోమ్, అలాగే గుండె కవాటాల ఫైబ్రోసిస్ (cardiac valve fibrosis).[181]

గతంలో, మూడు సమూహాల సెరోటోనెర్జిక్ మందులు ఈ సిండ్రోమ్‌లతో ఎపిడెమియోలాజికల్‌గా ముడిపడి ఉన్నాయి. ఇవి సెరోటోనెర్జిక్ వాసోకాన్‌స్ట్రిక్టివ్ యాంటీమైగ్రేన్ మందులు (ఎర్గోటమైన్ మరియు మెథైసెర్గైడ్),[181] సెరోటోనెర్జిక్ ఆకలిని తగ్గించే మందులు (ఫెన్‌ఫ్లురమైన్, క్లోర్‌ఫెంటెర్‌మైన్, మరియు అమినోరెక్స్), మరియు కొన్ని పార్కిన్సన్ వ్యతిరేక డోపమినెర్జిక్ అగోనిస్టులు, ఇవి సెరోటోనెర్జిక్ 5-HT2B రిసెప్టర్లను కూడా ఉత్తేజపరుస్తాయి. వీటిలో పెర్గోలైడ్ (pergolide) మరియు కాబెర్గోలిన్ (cabergoline) ఉన్నాయి, కానీ డోపమైన్-నిర్దిష్టమైన లిసురైడ్ (lisuride) ఇందులో లేదు.[182]

ఫెన్‌ఫ్లురమైన్ మాదిరిగానే, ఈ మందులలో కొన్నింటిని తీసుకున్న సమూహాలలో వివరించిన దుష్ప్రభావాలలో ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ గణాంక పెరుగుదల కనిపించిన తర్వాత మార్కెట్ నుండి ఉపసంహరించబడ్డాయి. దీనికి ఒక ఉదాహరణ పెర్గోలైడ్. 2003లో ఇది కార్డియాక్ ఫైబ్రోసిస్‌తో సంబంధం కలిగి ఉందని నివేదించబడినప్పటి నుండి ఈ మందు వాడకం తగ్గుతూ వచ్చింది.[183]

జనవరి 2007లో ది న్యూ ఇంగ్లాండ్ జర్నల్ ఆఫ్ మెడిసిన్లో ప్రచురించబడిన రెండు స్వతంత్ర అధ్యయనాలు పెర్గోలైడ్ మరియు కాబెర్గోలిన్ వాల్వ్యులర్ హార్ట్ డిసీజ్ (valvular heart disease) కలిగించడంలో పాత్ర కలిగి ఉన్నాయని సూచించాయి.[184][185] దీని ఫలితంగా, FDA మార్చి 2007లో యునైటెడ్ స్టేట్స్ మార్కెట్ నుండి పెర్గోలైడ్‌ను తొలగించింది.[186] (కాబెర్గోలిన్ యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో పార్కిన్సన్ వ్యాధికి కాకుండా, హైపర్ ప్రోలాక్టినీమియా (hyperprolactinemia) కోసం ఆమోదించబడినందున, ఆ మందు మార్కెట్లో ఉంది. హైపర్ ప్రోలాక్టినీమియా చికిత్సకు పార్కిన్సన్ వ్యాధి కంటే తక్కువ మోతాదులు అవసరమవుతాయి, దీనివల్ల వాల్వ్యులర్ హార్ట్ డిసీజ్ ప్రమాదం తగ్గుతుంది).[187]

తులనాత్మక జీవశాస్త్రం & పరిణామం

ఏకకణ జీవులు

సెరోటోనిన్‌ను వివిధ ఏకకణ జీవులు అనేక ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగిస్తాయి. SSRIs శైవలాలకు (algae) విషపూరితమని కనుగొనబడింది.[188] జీర్ణకోశ పరాన్నజీవి అయిన Entamoeba histolytica సెరోటోనిన్‌ను స్రవిస్తుంది, దీనివల్ల కొంతమందిలో దీర్ఘకాలిక విరేచనాలు కలుగుతాయి.[17][189] E. histolytica సోకిన రోగులలో సీరం సెరోటోనిన్ స్థాయిలు చాలా ఎక్కువగా ఉన్నట్లు కనుగొనబడింది, ఇన్ఫెక్షన్ తగ్గిన తర్వాత ఇవి సాధారణ స్థితికి చేరుకున్నాయి.[190] E. histolytica సెరోటోనిన్ సమక్షంలో మరింత ప్రమాదకరంగా (virulent) మారుతుంది.[191] అంటే సెరోటోనిన్ స్రావం అతిధేయికి విరేచనాలు కలిగించడం ద్వారా entamoebaల వ్యాప్తిని పెంచడమే కాకుండా, వాటి జనాభా సాంద్రతకు అనుగుణంగా వాటి ప్రవర్తనను సమన్వయం చేయడానికి కూడా ఉపయోగపడుతుంది, దీనినే quorum sensing అని పిలుస్తారు. అతిధేయి ప్రేగు వెలుపల, ఎంటమీబాలు సెరోటోనిన్‌ను విడుదల చేసేలా ప్రేరేపించేవి ఏవీ ఉండవు, కాబట్టి సెరోటోనిన్ గాఢత చాలా తక్కువగా ఉంటుంది. తక్కువ సెరోటోనిన్ స్థాయిలు ఎంటమీబాలకు అవి అతిధేయి వెలుపల ఉన్నాయని సంకేతాన్ని ఇస్తాయి, దాంతో అవి శక్తిని ఆదా చేసుకోవడానికి తక్కువ ప్రమాదకరంగా మారుతాయి. అవి కొత్త అతిధేయిలోకి ప్రవేశించినప్పుడు, ప్రేగులలో వృద్ధి చెందుతాయి, ఎంటెరోక్రోమాఫిన్ కణాలు వాటి ద్వారా ప్రేరేపించబడటంతో సెరోటోనిన్ గాఢత పెరుగుతుంది మరియు అవి మరింత ప్రమాదకరంగా మారుతాయి.

తినదగిన మొక్కలు మరియు పుట్టగొడుగులు

ఎండిపోయే విత్తనాలలో, సెరోటోనిన్ ఉత్పత్తి అనేది విషపూరితమైన అమ్మోనియా పేరుకుపోకుండా తొలగించుకోవడానికి ఒక మార్గం. అమ్మోనియా సేకరించబడి L-tryptophan యొక్క indole భాగంలో ఉంచబడుతుంది, ఇది తర్వాత tryptophan decarboxylase ద్వారా డీకార్బాక్సిలేషన్ చేయబడి ట్రిప్టమైన్‌ను ఇస్తుంది, ఇది తర్వాత cytochrome P450 monooxygenase ద్వారా హైడ్రాక్సిలేషన్ చేయబడి సెరోటోనిన్‌ను ఇస్తుంది.[192]

అయితే, సెరోటోనిన్ ఒక ప్రధాన జీర్ణకోశ మాడ్యులేటర్ కాబట్టి, ఇది మొక్కల పండ్లలో విత్తనాలు జీర్ణవ్యవస్థ ద్వారా వేగంగా ప్రయాణించేలా చేయడానికి ఉత్పత్తి చేయబడవచ్చు, ఇది విత్తనాలు మరియు పండ్లకు సంబంధించిన అనేక ప్రసిద్ధ విరేచనకారుల (laxatives) మాదిరిగానే పనిచేస్తుంది. సెరోటోనిన్ పుట్టగొడుగులు, పండ్లు మరియు కూరగాయలలో కనిపిస్తుంది. 25–400 mg/kg అత్యధిక విలువలు walnut (Juglans) మరియు hickory (Carya) జాతుల గింజలలో కనుగొనబడ్డాయి. ప్లాంటైన్లు, అనాస, అరటి, కివి, ప్లమ్ మరియు టమోటాలలో 3–30 mg/kg సెరోటోనిన్ గాఢతలు కనుగొనబడ్డాయి. పరీక్షించిన అనేక రకాల కూరగాయలలో 0.1–3 mg/kg మధ్యస్థ స్థాయిలు కనుగొనబడ్డాయి.[18][15]

సెరోటోనిన్ స్టింగ్ నెటిల్ (Urtica dioica) లో ఉండే విషంలోని ఒక సమ్మేళనం, ఇది కీటకాల విషంలో ఉన్నట్లే ఇంజెక్షన్ చేసినప్పుడు నొప్పిని కలిగిస్తుంది.[16] ఇది Paramuricea clavata లేదా రెడ్ సీ ఫ్యాన్‌లో కూడా సహజంగా కనిపిస్తుంది.[193]

చాక్లెట్‌లో వివిధ కోకో కంటెంట్‌లతో సెరోటోనిన్ మరియు ట్రిప్టోఫాన్ కనుగొనబడ్డాయి. అత్యధిక సెరోటోనిన్ కంటెంట్ (2.93 μg/g) 85% కోకో ఉన్న చాక్లెట్‌లో కనుగొనబడింది, మరియు అత్యధిక ట్రిప్టోఫాన్ కంటెంట్ (13.27–13.34 μg/g) 70–85% కోకోలో కనుగొనబడింది. ట్రిప్టోఫాన్ నుండి సెరోటోనిన్ సంశ్లేషణలో మధ్యంతర పదార్థమైన 5-హైడ్రాక్సీట్రిప్టోఫాన్ కనుగొనబడలేదు.[194]

Arabidopsis thalianaలో వేర్ల అభివృద్ధి సెరోటోనిన్ ద్వారా ప్రేరేపించబడుతుంది మరియు నియంత్రించబడుతుంది – వివిధ గాఢతల వద్ద వివిధ మార్గాల్లో.[195]

సెరోటోనిన్ శిలీంధ్రాలకు వ్యతిరేకంగా మొక్కల రక్షణ రసాయనంగా పనిచేస్తుంది. ఫ్యుసేరియం క్రౌన్ రాట్ (Fusarium pseudograminearum) సోకినప్పుడు, గోధుమ (Triticum aestivum) కొత్త సెరోటోనిన్‌ను సంశ్లేషణ చేయడానికి తన ట్రిప్టోఫాన్ ఉత్పత్తిని గణనీయంగా పెంచుకుంటుంది.[196] దీని పనితీరు గురించి తక్కువగా అర్థం చేసుకున్నారు[196] కానీ గోధుమ Stagonospora nodorum సోకినప్పుడు కూడా సెరోటోనిన్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది – ఆ సందర్భంలో సిద్ధబీజాల (spore) ఉత్పత్తిని తగ్గించడానికి.[197] గోధుమ మరియు ఇతర ఉత్పత్తి ధాన్యాలకు పరిశోధన ప్రత్యామ్నాయంగా ఉపయోగించే మోడల్ ధాన్యం Brachypodium distachyon కూడా F. graminearumకు ప్రతిస్పందనగా సెరోటోనిన్, coumaroyl-సెరోటోనిన్ మరియు feruloyl-సెరోటోనిన్‌లను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఇది స్వల్ప యాంటీమైక్రోబయల్ ప్రభావాన్ని కలిగిస్తుంది. B. distachyon డీఆక్సినివాలెనాల్ (DON) ఉత్పత్తి చేసే F. graminearumకు ప్రతిస్పందనగా DON ఉత్పత్తి చేయని దానికంటే ఎక్కువ సెరోటోనిన్ (మరియు కాంజుగేట్స్) ఉత్పత్తి చేస్తుంది.[198] Solanum lycopersicum తన ఆకులు, కాండం మరియు వేర్లలో Ralstonia solanacearum ఇన్ఫెక్షన్‌కు ప్రతిస్పందనగా అనేక AA కాంజుగేట్‌లను – సెరోటోనిన్‌కు సంబంధించిన అనేక వాటితో సహా – ఉత్పత్తి చేస్తుంది.[199]

సెరోటోనిన్ Panaeolus జాతికి చెందిన అనేక భ్రమ కలిగించే (hallucinogenic) పుట్టగొడుగులలో కనిపిస్తుంది.[200]

అకశేరుకాలు

సెరోటోనిన్ చాలా జంతువుల నాడీ వ్యవస్థలలో న్యూరోట్రాన్స్‌మిటర్‌గా పనిచేస్తుంది.

నెమటోడ్లు

ఉదాహరణకు, బ్యాక్టీరియాను తినే రౌండ్‌వార్మ్ Caenorhabditis elegansలో, కొత్త ఆహార వనరును కనుగొనడం లేదా మగ జంతువులు సంభోగం చేయడానికి ఆడ జంతువును కనుగొనడం వంటి సానుకూల సంఘటనలకు ప్రతిస్పందనగా సెరోటోనిన్ సంకేతంగా విడుదలవుతుంది.[201] బాగా తిన్న పురుగు తన క్యూటికల్ మీద బ్యాక్టీరియాను అనుభూతి చెందినప్పుడు, డోపమైన్ విడుదలవుతుంది, ఇది దానిని నెమ్మదింపజేస్తుంది; ఒకవేళ అది ఆకలితో ఉంటే, సెరోటోనిన్ కూడా విడుదలవుతుంది, ఇది జంతువును మరింత నెమ్మదింపజేస్తుంది. ఈ యంత్రాంగం జంతువులు ఆహారం ఉన్న చోట గడిపే సమయాన్ని పెంచుతుంది.[202] విడుదలైన సెరోటోనిన్ ఆహారం తీసుకోవడానికి ఉపయోగించే కండరాలను ఉత్తేజపరుస్తుంది, అయితే ఆక్టోపమైన్ వాటిని అణిచివేస్తుంది.[203][204] సెరోటోనిన్ సెరోటోనిన్-సెన్సిటివ్ న్యూరాన్లకు వ్యాపిస్తుంది, ఇవి పోషకాల లభ్యత గురించి జంతువు యొక్క అవగాహనను నియంత్రిస్తాయి.

డెకాపాడ్లు

లాబ్స్టర్లకు సెరోటోనిన్ ఇంజెక్ట్ చేస్తే, అవి ఆధిపత్యం కలిగిన వ్యక్తుల వలె ప్రవర్తిస్తాయి, అయితే ఆక్టోపమైన్ అధీన ప్రవర్తనను కలిగిస్తుంది.[24] భయపడిన క్రాఫిష్ తప్పించుకోవడానికి తన తోకను విదిలించవచ్చు, మరియు ఈ ప్రవర్తనపై సెరోటోనిన్ ప్రభావం ఎక్కువగా జంతువు యొక్క సామాజిక స్థితిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. సెరోటోనిన్ అధీనంలో ఉన్నవారిలో తప్పించుకునే ప్రతిచర్యను నిరోధిస్తుంది, కానీ సామాజికంగా ఆధిపత్యం కలిగిన లేదా ఒంటరిగా ఉన్న వ్యక్తులలో దానిని పెంచుతుంది. దీనికి కారణం సామాజిక అనుభవం పోరాట-లేదా-పలాయన ప్రతిచర్యపై వ్యతిరేక ప్రభావాలను చూపే సెరోటోనిన్ గ్రాహకాల (5-HT గ్రాహకాలు) మధ్య నిష్పత్తిని మారుస్తుంది. అధీన జంతువులలో 5-HT1 గ్రాహకాల ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంటుంది, అయితే ఆధిపత్యం కలిగిన వాటిలో 5-HT2 గ్రాహకాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి.[205]

విషాలలో

సెరోటోనిన్ అకశేరుకాల విషాలు, లాలాజల గ్రంథులు, నాడీ కణజాలాలు మరియు మొలస్క్లు, కీటకాలు, క్రస్టేసియన్లు, తేళ్లు, వివిధ రకాల పురుగులు మరియు జెల్లీ ఫిష్‌లలోని ఇతర కణజాలాలలో ఒక సాధారణ భాగం.[16] వయోజన Rhodnius prolixus – వెన్నెముక గల జంతువులపై రక్తాన్ని పీల్చేవి – ఆహారం తీసుకునేటప్పుడు గాయంలోకి లిపోకాలిన్‌లను స్రవిస్తాయి. 2003లో ఈ లిపోకాలిన్‌లు అతిధేయిలో వాసోకాన్‌స్ట్రిక్షన్ (మరియు బహుశా గడ్డకట్టడం) నిరోధించడానికి సెరోటోనిన్‌ను వేరు చేస్తాయని నిరూపించబడింది.[206]

కీటకాలు

సెరోటోనిన్ పరిణామక్రమంలో సంరక్షించబడింది మరియు జంతు సామ్రాజ్యం అంతటా కనిపిస్తుంది. ఇది జ్ఞాపకశక్తి, ఆకలి, నిద్ర మరియు ప్రవర్తన వంటి మానవ కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థలో మాదిరిగానే కీటకాల ప్రక్రియలలో కనిపిస్తుంది.[207][14] మష్రూమ్ బాడీలలోని కొన్ని సర్క్యూట్లు సెరోటోనెర్జిక్.[208] (క్రింద ఉన్న నిర్దిష్ట Drosophila ఉదాహరణను చూడండి, §Dipterans.)

Acrididae

మిడతల గుంపు (Locust swarming) సెరోటోనిన్ ద్వారా ప్రారంభమవుతుంది కానీ నిర్వహించబడదు,[209] వ్యక్తుల మధ్య స్పర్శ సంబంధం ద్వారా విడుదల ప్రేరేపించబడుతుంది.[210] ఇది సామాజిక ప్రాధాన్యతను విముఖత నుండి సమన్వయ సమూహాలను అనుమతించే గుంపు స్థితికి మారుస్తుంది.[211][210][209] ఈగలు మరియు తేనెటీగలలో నేర్చుకోవడం సెరోటోనిన్ ఉనికి ద్వారా ప్రభావితమవుతుంది.[212][213]

పురుగుమందులలో పాత్ర

కీటకాల 5-HT గ్రాహకాలు వెన్నెముక గల జంతువుల వెర్షన్ల మాదిరిగానే క్రమాలను కలిగి ఉంటాయి, కానీ ఫార్మకోలాజికల్ తేడాలు కనిపించాయి. అకశేరుకాల ఔషధ ప్రతిస్పందన క్షీరదాల ఫార్మకాలజీ కంటే చాలా తక్కువగా వర్గీకరించబడింది మరియు జాతుల ఎంపిక చేసిన పురుగుమందుల సామర్థ్యం గురించి చర్చించబడింది.[214]

హైమెనోప్టెరాన్లు

కందిరీగలు మరియు హార్నెట్ల విషంలో సెరోటోనిన్ ఉంటుంది,[215] ఇది నొప్పి మరియు వాపును కలిగిస్తుంది[216][16] తేళ్లలో కూడా ఉంటుంది.[217][16] Pheidole dentata వయస్సు పెరిగేకొద్దీ కాలనీలో మరిన్ని పనులను చేపడుతుంది, దీని కోసం అది పనులు చేసే క్రమంలో మరిన్ని వాసన సంకేతాలకు ప్రతిస్పందించాల్సి ఉంటుంది. ఈ వాసన ప్రతిస్పందన విస్తరణ 2006లో సెరోటోనిన్ మరియు డోపమైన్ పెరగడంతో పాటు, ఆక్టోపమైన్ కాకుండా, నిరూపించబడింది.[218]

డిప్టెరాన్లు

ఈగలకు సెరోటోనిన్ తినిపిస్తే, అవి మరింత దూకుడుగా ఉంటాయి; సెరోటోనిన్ తక్కువగా ఉన్న ఈగలు ఇప్పటికీ దూకుడును ప్రదర్శిస్తాయి, కానీ అవి చాలా తక్కువ తరచుగా చేస్తాయి.[219] వాటి పంటలలో ఇది సంకోచం ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడిన జీర్ణశక్తిలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. పంటపై పనిచేసే సెరోటోనిన్ పంటకు వెలుపల నుండి వస్తుంది మరియు 2012 పరిశోధన ప్రకారం ఇది బహుశా థొరాసిక్-అబ్డామినల్ సింగాంగ్లియన్‌లోని సెరోటోనిన్ న్యూరల్ ప్లెక్సస్ నుండి ఉద్భవించిందని సూచించింది.[220] 2011లో ఒక Drosophila సెరోనెర్జిక్ మష్రూమ్ బాడీ జ్ఞాపకాలను ఏర్పరచడానికి Amnesiacతో కలిసి పనిచేస్తుందని కనుగొనబడింది.[208] 2007లో సెరోటోనిన్ Dipteraలో దూకుడును ప్రోత్సహిస్తుందని కనుగొనబడింది, ఇది neuropeptide F ద్వారా ఎదుర్కోబడింది – ఇవి రెండూ కోర్టుషిప్‌ను ప్రోత్సహిస్తాయని పరిగణనలోకి తీసుకుంటే ఇది ఆశ్చర్యకరమైన విషయం, ఇది సాధారణంగా చాలా విషయాలలో దూకుడును పోలి ఉంటుంది.[208]

వెన్నెముక గల జంతువులు

సెరోటోనిన్, 5-హైడ్రాక్సీట్రిప్టమైన్ (5-HT) అని కూడా పిలుస్తారు, ఇది మానవులలో మానసిక రుగ్మతలలో పాల్గొనడానికి ప్రసిద్ధి చెందిన న్యూరోట్రాన్స్‌మిటర్. ఇది వెన్నెముక గల జంతువులు మరియు అకశేరుకాలలో విస్తృతంగా ఉండే న్యూరోమోడ్యులేటర్.[221] సెరోటోనిన్ హృదయనాళ, థర్మోరెగ్యులేషన్, మరియు ప్రవర్తనా విధులు వంటి అనేక శారీరక వ్యవస్థలతో సంబంధాలను కలిగి ఉన్నట్లు కనుగొనబడింది, వీటిలో: సర్కాడియన్ రిథమ్, ఆకలి, దూకుడు మరియు లైంగిక ప్రవర్తన, సెన్సోరిమోటర్ రియాక్టివిటీ మరియు నేర్చుకోవడం, మరియు నొప్పి సున్నితత్వం.[222] వెన్నెముక గల జంతువులలో సెరోటోనిన్ యొక్క పనితీరు మరియు సెరోటోనిన్‌తో బలంగా సంబంధం ఉన్న నిర్దిష్ట ప్రవర్తనలు మరింత చర్చించబడతాయి. టెలియోస్ట్ చేపలు మరియు ఎలుకల సెరోటోనిన్ అభివృద్ధికి సంబంధించి రెండు సంబంధిత కేస్ స్టడీలు కూడా పేర్కొనబడ్డాయి.

క్షీరదాలలో, 5-HT substantia nigra, ventral tegmental area మరియు raphe nucleiలలో అధిక గాఢతలో ఉంటుంది. తక్కువ గాఢత ఉన్న ప్రాంతాలలో ఇతర మెదడు ప్రాంతాలు మరియు వెన్నుపాము ఉన్నాయి.[221] 5-HT న్యూరాన్లు కూడా అధికంగా శాఖలుగా ఉన్నట్లు చూపబడ్డాయి, అంటే అవి ఒకే సమయంలో CNS యొక్క బహుళ ప్రాంతాలను ప్రభావితం చేయడానికి నిర్మాణపరంగా ప్రముఖమైనవి, అయినప్పటికీ ఈ ధోరణి క్షీరదాలకు మాత్రమే ప్రత్యేకమైనది.[222]

వెన్నెముక జీవులలో 5-HT వ్యవస్థ

వెన్నెముక జీవులు (Vertebrates) అనేవి కార్డేటా (Chordata) వర్గానికి చెందిన బహుకణ జీవులు, ఇవి వెన్నెముక మరియు నాడీ వ్యవస్థను కలిగి ఉంటాయి. ఇందులో క్షీరదాలు, చేపలు, సరీసృపాలు, పక్షులు మొదలైనవి ఉంటాయి. మానవులలో, నాడీ వ్యవస్థ కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థ మరియు పరిధీయ నాడీ వ్యవస్థతో కూడి ఉంటుంది, అయితే ఇతర వెన్నెముక జీవులలోని నాడీ ప్రసారకాల (neurotransmitters) నిర్దిష్ట యంత్రాంగాల గురించి చాలా తక్కువ సమాచారం ఉంది. ఏదేమైనా, సెరోటోనిన్ ఒత్తిడి మరియు ప్రవర్తనా ప్రతిస్పందనలలో పాల్గొనడమే కాకుండా, జ్ఞానాత్మక విధులలో (cognitive functions) కూడా ముఖ్యమైనదని తెలుసు.[221] చాలా వెన్నెముక జీవులలో మెదడు నిర్మాణం వెనుక మెదడులో (hindbrain) 5-HT కణాలను కలిగి ఉంటుంది.[221] దీనికి అదనంగా, ప్లాసెంటా లేని వెన్నెముక జీవులలో, బేసల్ ఫోర్‌బ్రెయిన్ మరియు ప్రీటెక్టమ్ వంటి మెదడులోని ఇతర విభాగాలలో కూడా 5-HT తరచుగా కనిపిస్తుంది.[223] సెరోటోనిన్ గ్రాహకాల స్థానం ప్రవర్తనా ప్రతిస్పందనలకు దోహదపడుతుంది కాబట్టి, ప్లాసెంటా లేని వెన్నెముక జీవులలో సెరోటోనిన్ కొన్ని నిర్దిష్ట మార్గాలలో భాగంగా ఉందని, ఇవి అమ్నియోటిక్ జీవులలో ఉండవని ఇది సూచిస్తుంది.[9] టెలియోస్ట్ చేపలు మరియు ఎలుకలు సెరోటోనిన్ మరియు వెన్నెముక జీవుల ప్రవర్తన మధ్య సంబంధాన్ని అధ్యయనం చేయడానికి తరచుగా ఉపయోగించే జీవులు. ఈ రెండు జీవులు ప్రవర్తనపై సెరోటోనిన్ ప్రభావంలో సారూప్యతలను చూపుతాయి, కానీ ప్రతిస్పందనలు సంభవించే యంత్రాంగంలో భిన్నంగా ఉంటాయి.

కుక్కలు / కుక్క జాతులు

కుక్కలలో సెరోటోనిన్ గురించి చాలా తక్కువ అధ్యయనాలు ఉన్నాయి. ఒక అధ్యయనం ప్రకారం, సాయంత్రం కంటే తెల్లవారుజామున సెరోటోనిన్ విలువలు ఎక్కువగా ఉన్నాయని నివేదించబడింది.[224] మరొక అధ్యయనంలో, ఒత్తిడితో కూడిన పరిస్థితికి కుక్కల ప్రవర్తనా ప్రతిస్పందనతో సీరం 5-HT స్థాయిలకు సంబంధం ఉన్నట్లు కనిపించలేదు.[225] ఆడ కుక్కలలో శస్త్రచికిత్స తర్వాత 4 వారాలకు మూత్రంలో సెరోటోనిన్/క్రియేటినిన్ నిష్పత్తి ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉంది. అదనంగా, ఓవரியోహిస్టెరెక్టమీ (గర్భాశయ మరియు అండాశయ తొలగింపు) తర్వాత సెరోటోనిన్ కార్టిసోల్ మరియు ప్రొజెస్టెరాన్ రెండింటితో సానుకూలంగా సంబంధం కలిగి ఉంది, కానీ టెస్టోస్టెరాన్‌తో కాదు.[226]

టెలియోస్ట్ చేపలు

ప్లాసెంటా లేని వెన్నెముక జీవుల మాదిరిగానే, టెలియోస్ట్ చేపలు కూడా బేసల్ ఫోర్‌బ్రెయిన్ వంటి మెదడులోని ఇతర విభాగాలలో 5-HT కణాలను కలిగి ఉంటాయి.[223] Danio rerio (జీబ్రా ఫిష్) అనేది మెదడులోని సెరోటోనిన్‌ను అధ్యయనం చేయడానికి తరచుగా ఉపయోగించే టెలియోస్ట్ చేప జాతి. వెన్నెముక జీవులలో సెరోటోనెర్జిక్ వ్యవస్థల గురించి చాలా విషయాలు తెలియకపోయినప్పటికీ, ఒత్తిడి మరియు సామాజిక పరస్పర చర్యలను నియంత్రించడంలో దీని ప్రాముఖ్యత తెలుసు.[227] హైపోథాలమిక్-పిట్యూటరీ-ఇంటర్‌రీనల్ అక్షంలో AVT మరియు CRF సెరోటోనిన్‌తో కలిసి పనిచేస్తాయని పరికల్పన చేయబడింది.[223][228] ఈ న్యూరోపెప్టైడ్లు టెలియోస్ట్ యొక్క ప్లాస్టిసిటీని ప్రభావితం చేస్తాయి, ఇది తన వాతావరణానికి అనుగుణంగా మారడానికి మరియు స్పందించడానికి దాని సామర్థ్యాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది. సామాజిక పరిస్థితులలో అధీనంలో ఉన్న చేపలు 5-HT సాంద్రతలలో తీవ్రమైన పెరుగుదలను చూపుతాయి.[227] దీర్ఘకాలికంగా అధిక స్థాయి 5-HT అధీన చేపలలో దూకుడును నిరోధించడాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది.[227]

ఎలుకలు

ఫార్మకాలజీ మరియు మెడికల్ కెమిస్ట్రీ విభాగంలోని పరిశోధకులు మగ ఎలుకలపై సెరోటోనెర్జిక్ మందులను ఉపయోగించి వాటి ప్రవర్తనపై ఎంచుకున్న మందుల ప్రభావాలను అధ్యయనం చేశారు.[229] ఒంటరిగా ఉన్న ఎలుకలు ఒకదానికొకటి పెరిగిన అగోనిస్టిక్ ప్రవర్తనను (agonistic behavior) ప్రదర్శిస్తాయి. సెరోటోనెర్జిక్ మందులు ఒంటరిగా ఉన్న ఎలుకలలో దూకుడును తగ్గిస్తాయని మరియు అదే సమయంలో సామాజిక పరస్పర చర్యను పెంచుతాయని ఫలితాలు కనుగొన్నాయి.[229] ప్రతి చికిత్స దూకుడును లక్ష్యంగా చేసుకోవడానికి వేర్వేరు యంత్రాంగాన్ని ఉపయోగిస్తుంది, కానీ చివరికి అన్నీ ఒకే ఫలితాన్ని కలిగి ఉంటాయి. సెరోటోనెర్జిక్ మందులు సెరోటోనిన్ గ్రాహకాలను విజయవంతంగా లక్ష్యంగా చేసుకుంటాయని అధ్యయనం చూపిస్తున్నప్పటికీ, ఇది ప్రవర్తనను ప్రభావితం చేసే యంత్రాంగాల వివరాలను చూపదు, ఎందుకంటే అన్ని రకాల మందులు ఒంటరిగా ఉన్న మగ ఎలుకలలో దూకుడును తగ్గించే ధోరణిని కలిగి ఉన్నాయి.[229] ఒంటరితనం నుండి బయటపడిన దూకుడు ఎలుకలు సెరోటోనిన్ రీఅప్‌టేక్‌లో మార్పులకు భిన్నంగా స్పందించవచ్చు.

ప్రవర్తన

మానవులలో వలె, సెరోటోనిన్ ఇతర వెన్నెముక జీవులలో ప్రవర్తనను నియంత్రించడంలో పాల్గొంటుంది. ఇందులో ప్రతిస్పందన మరియు సామాజిక ప్రవర్తనలే కాకుండా, మానసిక స్థితిని ప్రభావితం చేయడం కూడా ఉంటుంది. సెరోటోనిన్ మార్గాలలో లోపాలు మానసిక స్థితిలో తీవ్రమైన వైవిధ్యాలకు, అలాగే మానసిక రుగ్మతల లక్షణాలకు దారితీయవచ్చు, ఇవి మానవులలో మాత్రమే కాకుండా ఇతర జీవులలో కూడా ఉండవచ్చు.

సామాజిక పరస్పర చర్య

సెరోటోనిన్ పాల్గొనే సామాజిక పరస్పర చర్యలలో అత్యంత పరిశోధించబడిన అంశాలలో దూకుడు ఒకటి. దూకుడు 5-HT వ్యవస్థ ద్వారా నియంత్రించబడుతుంది, ఎందుకంటే సెరోటోనిన్ స్థాయిలు ఎలుకలలో (ఎలుకల విభాగం చూడండి) మరియు పీతలలో కనిపించే విధంగా దూకుడు ప్రవర్తనలను ప్రేరేపించగలవు లేదా నిరోధించగలవు.[229] ఇది విస్తృతంగా ఆమోదించబడినప్పటికీ, సెరోటోనిన్ దూకుడు మరియు ఇతర ప్రవర్తనలను ప్రభావితం చేసే మెదడులోని భాగాలతో నేరుగా లేదా పరోక్షంగా సంకర్షణ చెందుతుందో లేదో తెలియదు.[221] సెరోటోనిన్ స్థాయిల అధ్యయనాలు సామాజిక పరస్పర చర్యల సమయంలో అవి తీవ్రంగా పెరుగుతాయని మరియు తగ్గుతాయని చూపుతాయి, మరియు అవి సాధారణంగా దూకుడు ప్రవర్తనను నిరోధించడంతో లేదా ప్రేరేపించడంతో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి.[230] సెరోటోనిన్ సామాజిక ప్రవర్తనలను ప్రభావితం చేసే ఖచ్చితమైన యంత్రాంగం తెలియదు, ఎందుకంటే వివిధ వెన్నెముక జీవులలో 5-HT వ్యవస్థలోని మార్గాలు చాలా భిన్నంగా ఉండవచ్చు.[221]

ఉద్దీపనలకు ప్రతిస్పందన

సెరోటోనిన్ ఇతర నాడీ ప్రసారకాలతో పాటు పర్యావరణ ప్రతిస్పందన మార్గాలలో ముఖ్యమైనది.[231] ప్రత్యేకించి, సామాజిక సెట్టింగులలో శ్రవణ ప్రాసెసింగ్‌లో ఇది పాల్గొంటుందని కనుగొనబడింది, ఎందుకంటే ప్రాథమిక ఇంద్రియ వ్యవస్థలు సామాజిక పరస్పర చర్యలతో అనుసంధానించబడి ఉంటాయి.[232] సెరోటోనిన్ మధ్య మెదడులోని IC నిర్మాణంలో కనుగొనబడింది, ఇది జాతి-నిర్దిష్ట మరియు జాతి-యేతర సామాజిక పరస్పర చర్యలను మరియు శబ్దాలను ప్రాసెస్ చేస్తుంది.[232] ఇది శ్రవణ ప్రాసెసింగ్ ప్రాంతాలకు సంకేతాలను అందించే శబ్ద ప్రొజెక్షన్‌లను కూడా అందుకుంటుంది.[232] సెరోటోనిన్ IC ద్వారా స్వీకరించబడే శ్రవణ సమాచారాన్ని రూపొందిస్తుందని మరియు అందువల్ల శ్రవణ ఉద్దీపనలకు ప్రతిస్పందనలలో ప్రభావవంతంగా ఉంటుందని పరిశోధన ప్రతిపాదించింది.[232] సెరోటోనిన్ తీసుకోవడం దూకుడు లేదా సామాజిక పరస్పర చర్యను ప్రభావితం చేయగలదు కాబట్టి, ఇది ఒక జీవి తన వాతావరణంలోని వేటాడే లేదా ఇతర ప్రభావవంతమైన జాతుల శబ్దాలకు ఎలా స్పందిస్తుందో ప్రభావితం చేయగలదు.

మానసిక స్థితి

మనం మానసిక స్థితిని ఒక నిర్దిష్ట భావోద్వేగ స్థితికి పరిమితం చేయకుండా, సాపేక్షంగా దీర్ఘకాలిక భావోద్వేగ స్థితితో సంబంధం కలిగి ఉన్నట్లుగా వివరించవచ్చు. మానసిక స్థితితో సెరోటోనిన్ యొక్క అనుబంధం మానవులలోని వివిధ రకాల డిప్రెషన్ మరియు బైపోలార్ రుగ్మతలకు అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందింది.[222] సెరోటోనెర్జిక్ చర్య వల్ల కలిగే రుగ్మతలు మేజర్ డిప్రెషన్ యొక్క అనేక లక్షణాలకు, అంటే మొత్తం మానసిక స్థితి, కార్యాచరణ, ఆత్మహత్య ఆలోచనలు మరియు లైంగిక మరియు జ్ఞానాత్మక పనిచేయకపోవడం (cognitive dysfunction) వంటి వాటికి దోహదపడవచ్చు. సెలెక్టివ్ సెరోటోనిన్ రీఅప్‌టేక్ ఇన్హిబిటర్లు (SSRIs) అనేవి మేజర్ డిప్రెసివ్ డిజార్డర్‌లో సమర్థవంతమైన చికిత్సగా నిరూపించబడిన మందుల తరగతి మరియు ఇవి అత్యధికంగా సూచించబడే యాంటిడిప్రెసెంట్ తరగతి. SSRIs యొక్క పనితీరు సెరోటోనిన్ యొక్క రీఅప్‌టేక్‌ను నిరోధించడం, తద్వారా స్వీకరించే న్యూరాన్ ద్వారా గ్రహించడానికి ఎక్కువ సెరోటోనిన్‌ను అందుబాటులో ఉంచడం. జాతుల మధ్య డిప్రెసివ్ ప్రవర్తనను అర్థం చేసుకోవడానికి జంతువులపై దశాబ్దాలుగా అధ్యయనం చేయబడింది. అత్యంత పరిచయమున్న అధ్యయనాలలో ఒకటి, ఫోర్స్డ్ స్విమ్మింగ్ టెస్ట్ (FST), ఇది సంభావ్య యాంటిడిప్రెసెంట్ చర్యను కొలవడానికి నిర్వహించబడింది.[222] ఎలుకలను తప్పించుకోలేని నీటి కంటైనర్‌లో ఉంచారు, ఆ సమయంలో యాంటిడిప్రెసెంట్ మందుల ప్యానెల్ ఇవ్వడానికి ముందు మరియు తర్వాత కదలకుండా గడిపిన సమయం మరియు క్రియాశీల ప్రవర్తనల సంఖ్య (స్ప్లాషింగ్ లేదా క్లైంబింగ్ వంటివి) పోల్చబడ్డాయి. NE రీఅప్‌టేక్‌ను ఎంపిక చేసిన యాంటిడిప్రెసెంట్లు ఈత కొట్టడాన్ని ప్రభావితం చేయకుండా కదలికను తగ్గించి, క్లైంబింగ్‌ను ఎంపిక చేసినట్లుగా పెంచాయని చూపబడింది. అయితే, SSRIs ఫలితాలు కూడా క్లైంబింగ్‌ను ప్రభావితం చేయకుండా ఈత కొట్టడాన్ని పెంచి, కదలికను తగ్గించాయని చూపించాయి. ఈ అధ్యయనం యాంటిడిప్రెసెంట్ల కోసం ప్రవర్తనా పరీక్షల ప్రాముఖ్యతను ప్రదర్శించింది, ఎందుకంటే అవి జాతుల ప్రవర్తనా భాగాలతో పాటు ప్రధాన ప్రవర్తనపై ప్రభావం చూపే మందులను గుర్తించగలవు.[222]

పెరుగుదల & పునరుత్పత్తి

నెమటోడ్ C. elegansలో, సెరోటోనిన్ యొక్క కృత్రిమ క్షీణత లేదా ఆక్టోపామైన్ పెరుగుదల తక్కువ ఆహారం ఉన్న వాతావరణానికి విలక్షణమైన ప్రవర్తనను సూచిస్తుంది: C. elegans మరింత చురుకుగా మారుతుంది, మరియు సంభోగం మరియు గుడ్లు పెట్టడం అణచివేయబడతాయి, అయితే ఈ జంతువులో సెరోటోనిన్ పెరిగినప్పుడు లేదా ఆక్టోపామైన్ తగ్గినప్పుడు దీనికి విరుద్ధంగా జరుగుతుంది.[27] సాధారణ నెమటోడ్ మగ సంభోగ ప్రవర్తనకు సెరోటోనిన్ అవసరం,[233] మరియు భాగస్వామి కోసం వెతకడానికి ఆహారాన్ని వదిలి వెళ్ళే మొగ్గు కూడా అవసరం.[234] పురుగు యొక్క ప్రవర్తనను వాతావరణంలో వేగవంతమైన మార్పులకు అనుగుణంగా మార్చడానికి ఉపయోగించే సెరోటోనెర్జిక్ సిగ్నలింగ్ ఇన్సులిన్-వంటి సిగ్నలింగ్ మరియు TGF బీటా సిగ్నలింగ్ పాత్‌వేను ప్రభావితం చేస్తుంది,[235] ఇవి దీర్ఘకాలిక అనుకూలతను నియంత్రిస్తాయి.

ఫ్రూట్ ఫ్లైలో ఇన్సులిన్ రక్తంలో చక్కెరను నియంత్రిస్తుంది మరియు వృద్ధి కారకంగా (growth factor) కూడా పనిచేస్తుంది. అందువల్ల, ఫ్రూట్ ఫ్లైలో, సెరోటోనెర్జిక్ న్యూరాన్లు ఇన్సులిన్ స్రావాన్ని ప్రభావితం చేయడం ద్వారా వయోజన శరీర పరిమాణాన్ని నియంత్రిస్తాయి.[236][237] మిడతలలో స్వార్మ్ ప్రవర్తనకు (swarm behavior) సెరోటోనిన్ ట్రిగ్గర్‌గా కూడా గుర్తించబడింది.[211] మానవులలో, ఇన్సులిన్ రక్తంలో చక్కెరను మరియు IGF పెరుగుదలను నియంత్రిస్తున్నప్పటికీ, సెరోటోనిన్ ఈ రెండు హార్మోన్ల విడుదలను నియంత్రిస్తుంది, GTPase సిగ్నలింగ్ ప్రోటీన్ల సెరోటోనిలేషన్ ద్వారా ప్యాంక్రియాస్లోని బీటా కణాల నుండి ఇన్సులిన్ విడుదలను మాడ్యులేట్ చేస్తుంది.[46] గర్భధారణ సమయంలో SSRIలకు గురికావడం పిండం పెరుగుదలను తగ్గిస్తుంది.[238]

సెరోటోనిన్ లేని జన్యుపరంగా మార్చబడిన C. elegans పురుగులు పెరిగిన పునరుత్పత్తి జీవితకాలం కలిగి ఉంటాయి, ఊబకాయం కలిగి ఉండవచ్చు మరియు కొన్నిసార్లు నిద్రాణమైన లార్వా స్థితిలో అభివృద్ధి ఆగిపోవచ్చు.[239][240]

వృద్ధాప్యం & సంబంధిత ఫినోటైప్‌లు

ఇవి కూడా చూడండి: Aging brain#Serotonin

సెరోటోనిన్ వృద్ధాప్యం, అభ్యాసం మరియు జ్ఞాపకశక్తిని నియంత్రిస్తుందని తెలుసు. దీనికి మొదటి ఆధారాలు C. elegansలో దీర్ఘాయువుపై చేసిన అధ్యయనం నుండి వచ్చాయి.[235] వృద్ధాప్యం యొక్క ప్రారంభ దశలో, సెరోటోనిన్ స్థాయి పెరుగుతుంది, ఇది లోకోమోటరీ ప్రవర్తనలను మరియు అసోసియేటివ్ జ్ఞాపకశక్తిని మారుస్తుంది.[241] ఈ ప్రభావం సెరోటోనిన్ గ్రాహకాలను నిరోధించే ఉత్పరివర్తనలు మరియు మందుల (మియాన్సెరిన్ మరియు మెథియోథెపిన్తో సహా) ద్వారా పునరుద్ధరించబడుతుంది. క్షీరదాలు మరియు మానవులలో సెరోటోనిన్ స్థాయి తగ్గుతుందనే భావనతో ఈ పరిశీలన విభేదించదు, ఇది సాధారణంగా వృద్ధాప్యం యొక్క చివరి దశలో కనిపిస్తుంది, ప్రారంభ దశలో కాదు.

జీవరసాయన యంత్రాంగాలు

బయోసింథసిస్

జంతువులు మరియు మానవులలో, సెరోటోనిన్ అమినో యాసిడ్ L-ట్రిప్టోఫాన్ నుండి రెండు ఎంజైమ్లు, ట్రిప్టోఫాన్ హైడ్రాక్సిలేస్ (TPH) మరియు ఆరోమాటిక్ అమినో యాసిడ్ డీకార్బాక్సిలేస్ (DDC), మరియు కోఎంజైమ్ పిరిడాక్సల్ ఫాస్ఫేట్లతో కూడిన చిన్న మెటబాలిక్ పాత్‌వే ద్వారా సంశ్లేషణ చేయబడుతుంది. TPH-మధ్యవర్తిత్వ చర్య ఈ మార్గంలో రేటు-పరిమితం చేసే దశ.

TPH రెండు రూపాల్లో ఉన్నట్లు చూపబడింది: TPH1, అనేక జీవ కణజాలాలలో కనుగొనబడింది, మరియు TPH2, ఇది న్యూరాన్-నిర్దిష్ట ప్రోటీన్ ఐసోఫార్మ్.[242]

సెరోటోనిన్‌ను Aspergillus niger మరియు Psilocybe coprophilaలను ఉత్ప్రేరకాలుగా ఉపయోగించి ల్యాబ్‌లో ట్రిప్టోఫాన్ నుండి సంశ్లేషణ చేయవచ్చు. 5-హైడ్రాక్సీట్రిప్టోఫాన్ వరకు మొదటి దశకు ట్రిప్టోఫాన్‌ను ఇథనాల్ మరియు నీటిలో 7 రోజుల పాటు ఉంచాలి, ఆపై pHని 3కి తీసుకురావడానికి తగినంత HCl (లేదా ఇతర ఆమ్లం) కలపాలి, ఆపై 1 గంట పాటు pH 13 చేయడానికి NaOH కలపాలి. Aspergillus niger ఈ మొదటి దశకు ఉత్ప్రేరకంగా ఉంటుంది. 5-హైడ్రాక్సీట్రిప్టోఫాన్ ఇంటర్మీడియట్ నుండి ట్రిప్టోఫాన్‌ను సంశ్లేషణ చేసే రెండవ దశకు ఇథనాల్ మరియు నీటిని జోడించి, ఈసారి 30 రోజుల పాటు ఉంచాలి. తదుపరి రెండు దశలు మొదటి దశ వలె ఉంటాయి: pH = 3 చేయడానికి HClని జోడించడం, ఆపై 1 గంట పాటు pH 13 వద్ద చాలా బేసిక్ చేయడానికి NaOHని జోడించడం. ఈ దశ చర్యకు ఉత్ప్రేరకంగా Psilocybe coprophilaని ఉపయోగిస్తుంది.[243]

నోటి ద్వారా తీసుకున్న సెరోటోనిన్ కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థ యొక్క సెరోటోనెర్జిక్ మార్గాల్లోకి ప్రవేశించదు, ఎందుకంటే ఇది రక్త-మెదడు అవరోధాన్ని (blood–brain barrier) దాటదు.[4] అయితే, ట్రిప్టోఫాన్ మరియు దాని మెటబాలైట్ 5-హైడ్రాక్సీట్రిప్టోఫాన్ (5-HTP), వీటి నుండి సెరోటోనిన్ సంశ్లేషణ చేయబడుతుంది, ఇవి రక్త-మెదడు అవరోధాన్ని దాటుతాయి. ఈ ఏజెంట్లు ఆహార పదార్ధాలుగా (dietary supplements) మరియు వివిధ ఆహారాలలో అందుబాటులో ఉన్నాయి మరియు సమర్థవంతమైన సెరోటోనెర్జిక్ ఏజెంట్లు కావచ్చు.

సెరోటోనిన్ విచ్ఛిన్నం యొక్క ఒక ఉత్పత్తి 5-హైడ్రాక్సీఇండోల్ఎసిటిక్ యాసిడ్ (5-HIAA), ఇది మూత్రం ద్వారా విసర్జించబడుతుంది. సెరోటోనిన్ మరియు 5-HIAA కొన్నిసార్లు కొన్ని కణితులు లేదా క్యాన్సర్ల ద్వారా అధిక మొత్తంలో ఉత్పత్తి చేయబడతాయి మరియు ఈ కణితులను పరీక్షించడానికి మూత్రంలో ఈ పదార్థాల స్థాయిలను కొలవవచ్చు.

విశ్లేషణాత్మక రసాయన శాస్త్రం

సూక్ష్మజీవుల ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడిన, గుర్తించబడిన లేదా వినియోగించబడిన సాంద్రతల యొక్క ఎలక్ట్రోకెమికల్ పరిశోధనలో ఎలక్ట్రోడ్ పదార్థం కోసం ఇండియం టిన్ ఆక్సైడ్ సిఫార్సు చేయబడింది.[244] సహజ మరియు కృత్రిమ సెరోటోనిన్‌ల అణు భారాన్ని (molecular weight) కొలవడానికి 1994లో మాస్ స్పెక్ట్రోమెట్రీ సాంకేతికత అభివృద్ధి చేయబడింది.[245]

చరిత్ర & వ్యుత్పత్తి

రక్తం గడ్డకట్టడానికి అనుమతించినప్పుడు సీరంలో వాసోకాన్‌స్ట్రిక్టర్ పదార్థం కనిపిస్తుందని శరీరధర్మ శాస్త్రవేత్తలకు ఒక శతాబ్దానికి పైగా తెలుసు.[246] 1935లో, పావియాలో పనిచేస్తున్న ఇటాలియన్ విట్టోరియో ఎర్స్పామర్, ఎంటెరోక్రోమాఫిన్ కణాల నుండి తీసిన సారం ప్రేగులను సంకోచించేలా చేస్తుందని చూపించారు. ఇందులో అడ్రినలిన్ ఉందని కొందరు నమ్మారు, కానీ రెండు సంవత్సరాల తర్వాత, ఎర్స్పామర్ ఇది గతంలో తెలియని అమైన్ అని చూపించగలిగారు, దీనికి ఆయన "ఎంటెరామైన్" అని పేరు పెట్టారు.[247][248] 1948లో, క్లీవ్‌ల్యాండ్ క్లినిక్కు చెందిన మారిస్ ఎం. రాపోర్ట్, ఆర్డా గ్రీన్ మరియు ఇర్విన్ పేజ్ రక్త సీరంలో ఒక వాసోకాన్‌స్ట్రిక్టర్ పదార్థాన్ని కనుగొన్నారు, మరియు ఇది వాస్కులర్ టోన్ను ప్రభావితం చేసే సీరం ఏజెంట్ కాబట్టి, వారు దీనికి సెరోటోనిన్ అని పేరు పెట్టారు.[249]

1952లో, ఎంటెరామైన్ సెరోటోనిన్ వలె అదే పదార్థమని చూపబడింది, మరియు విస్తృత శ్రేణి శరీరధర్మ పాత్రలు స్పష్టం చేయబడినందున, సరైన రసాయన నామం 5-హైడ్రాక్సీట్రిప్టమైన్ యొక్క సంక్షిప్త రూపం 5-HT ఫార్మకోలాజికల్ రంగంలో ఇష్టపడే పేరుగా మారింది.[250] సెరోటోనిన్ యొక్క పర్యాయపదాలు: 5-హైడ్రాక్సీట్రిప్టమైన్, ఎంటెరామైన్, సబ్‌స్టాన్స్ DS, మరియు 3-(β-అమినోఇథైల్)-5-హైడ్రాక్సీఇండోల్.[251] 1953లో, బెట్టీ ట్వారోగ్ మరియు పేజ్ కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థలో సెరోటోనిన్‌ను కనుగొన్నారు.[252] పేజ్ ఆక్టోపస్ వల్గారిస్, డిస్కోగ్లోసస్ పిక్టస్, హెక్సాప్లెక్స్ ట్రంకులస్, బోలినస్ బ్రాండారిస్, సెపియా, మైటిలస్, మరియు ఆస్ట్రియాపై ఎర్స్పామర్ చేసిన పనిని ఈ కొత్తగా గుర్తించిన పదార్థాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి చెల్లుబాటు అయ్యేదిగా మరియు ప్రాథమికమైనదిగా పరిగణించారు, కానీ వివిధ నమూనాలలో ఆయన చేసిన మునుపటి ఫలితాలను - ముఖ్యంగా ఎలుక రక్తం నుండి వచ్చినవి - ఇతర బయోయాక్టివ్ రసాయనాల ఉనికి ద్వారా చాలా గందరగోళానికి గురయ్యాయని పరిగణించారు, ఇందులో కొన్ని ఇతర వాసోయాక్టివ్స్ ఉన్నాయి.[253]

చికిత్సా ప్రభావాలు

సెరోటోనిన్‌ను 100 mg మోతాదులో నోటి ద్వారా ఇచ్చినప్పుడు, అది మానవులలో రక్తపోటు మార్పులు, కడుపు నొప్పి (abdominal cramps), కండరాల నొప్పులు, మరియు మత్తు (sedation) వంటి ప్రభావాలను కలిగించింది.[254][255][256] LSD వంటి సైకెడెలిక్ ఔషధాలకు భిన్నంగా, ఎటువంటి భ్రమ కలిగించే (hallucinogenic) ప్రభావాలు నివేదించబడలేదు.[254][255][256] ఇతర అధ్యయనాలలో, 2 నుండి 6 mg తక్కువ ఇంట్రావీనస్) మోతాదులలో సెరోటోనిన్, మానవులలో ఎలక్ట్రోఎన్సెఫలోగ్రామ్ (EEG) రీడింగ్‌లపై ఎటువంటి ప్రభావాలను చూపలేదు.[257] మునుపటి పరిశోధనల ప్రకారం, మానవులలో సెరోటోనిన్ ఇవ్వడం వల్ల ఎటువంటి సైకోయాక్టివ్ ప్రభావాలు కలగవని, ఒకవేళ కలిగినా అవి రక్త ప్రసరణ లోపం, ఇతర స్వయంప్రతిపత్తి నాడీ వ్యవస్థ (autonomic nervous system) ప్రభావాలు, మరియు వాంతులు వంటి తీవ్రమైన పరిధీయ నాడీ వ్యవస్థ (peripheral nervous system) దుష్ప్రభావాల (adverse effect) వల్ల కలిగే ఆందోళన (anxiety)కు మాత్రమే ఆపాదించవచ్చని పేర్కొనబడింది.[257][258] తీవ్రమైన మానసిక రుగ్మత (psychiatric disorder) ఉన్న రోగులలో సెరోటోనిన్ యొక్క ఇంట్రాసెరెబ్రోవెంట్రిక్యులర్ ఇంజెక్షన్ (మెదడులోని వెంట్రికల్స్‌లోకి ఇంజెక్షన్) గురించి అధ్యయనం చేయబడింది, కానీ దాని సైకోయాక్టివ్ ప్రభావాల గురించి తక్కువ సమాచారం మాత్రమే అందుబాటులో ఉంది.[258][259]

బాహ్య (exogenous) సెరోటోనిన్ చాలా జలప్రియ (hydrophilic) స్వభావాన్ని కలిగి ఉండటం వల్ల రక్త-మెదడు అవరోధాన్ని (blood–brain barrier) దాటలేదని, మరియు మోనోఅమైన్ ఆక్సిడేస్ (MAO) ద్వారా వేగంగా ఔషధ జీవక్రియ (drug metabolism) జరగడం వల్ల తక్కువ జీవక్రియ స్థిరత్వం (metabolic stability) కలిగి ఉంటుందని భావిస్తారు. అందువల్ల, పరిధీయ పరిపాలన (peripheral administration) ద్వారా మానవులలో ఔషధ-వంటి కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థ (central nervous system) ప్రభావాలను ఇది కలిగించలేదు.[255][260] అయితే, సెరోటోనిన్ యొక్క సన్నిహిత నిర్మాణాత్మక అనలాగ్ (structural analog)లు, అంటే మరింత లిపోఫిలిక్ మరియు జీవక్రియ స్థిరత్వం (metabolic stability) కలిగిన బ్యుఫోటెనిన్ (N,N-డైమిథైల్‌సెరోటోనిన్), 5-MeO-DMT (N,N,O-ట్రైమిథైల్‌సెరోటోనిన్), మరియు 5-MeO-AMT (α,O-డైమిథైల్‌సెరోటోనిన్) వంటివి క్రియాశీలకంగా ఉండి, మానవులలో స్పష్టమైన కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థ సంబంధిత ప్రభావాలను కలిగిస్తాయి.[260][261] ఈ ఔషధాలు సెరోటోనిన్ వలె నాన్-సెలెక్టివ్ సెరోటోనిన్ రిసెప్టర్ అగోనిస్ట్లు మరియు సెరోటోనిన్ 5-HT2A రిసెప్టర్ను ఉత్తేజపరచడం ద్వారా సెరోటోనెర్జిక్ సైకెడెలిక్లుగా పనిచేస్తాయి.[260][262][261] α-మిథైల్‌సెరోటోనిన్ ప్రీక్లినికల్ పరిశోధనలో బాగా అధ్యయనం చేయబడింది, కానీ ఇది మానవులపై పరీక్షించబడినట్లు సమాచారం లేదు.[260]

గమనికలు

  1. ↑ ఈ రిసెప్టర్ల విధులకు సంబంధించిన సూచనలు సంబంధిత రిసెప్టర్ల వికీపీడియా పేజీలలో అందుబాటులో ఉన్నాయి

మూలాలు

  1. ↑ (2003). "English Pronouncing Dictionary". Cambridge University Press. ISBN 978-3-12-539683-8.
  2. ↑ Serotonin
  3. ↑ Serotonin
  4. ↑ 4.0 4.1 (November 2007). "How to increase serotonin in the human brain without drugs". Journal of Psychiatry & Neuroscience. 32 (6) 394–399. doi:10.1139/jpn.0738.
  5. ↑ (October 2016). Serotonin differentially modulates excitatory and inhibitory synaptic inputs to putative sleep-promoting neurons of the ventrolateral preoptic nucleus. Neuropharmacology. 109 29–40. doi:10.1016/j.neuropharm.2016.05.015.
  6. ↑ (November 2016). "Serotonin and sleep-promoting neurons". Oncotarget. 7 (48) 78222–78223. doi:10.18632/oncotarget.13419.
  7. ↑ (2015-04-09). Microbes Help Produce Serotonin in Gut. California Institute of Technology.
  8. ↑ (2020-05-18). Serotonin. The Medical Biochemistry Page.
  9. ↑ 9.0 9.1 (2009). "The expanded biology of serotonin". Annual Review of Medicine. 60 355–366. doi:10.1146/annurev.med.60.042307.110802.
  10. ↑ (2003). "Effect of selective serotonin reuptake inhibitors on platelet activation: can they prevent acute myocardial infarction?". American Journal of Cardiovascular Drugs. 3 (3) 149–162. doi:10.2165/00129784-200303030-00001.
  11. ↑ (2013). 5-HT2A: a serotonin receptor with a possible role in joint diseases. Umeå Universitet. ISBN 978-91-7459-549-9.
  12. ↑ (February 1987). "Serotonin and the vascular wall". International Journal of Cardiology. 14 (2) 189–203. doi:10.1016/0167-5273(87)90008-8.
  13. ↑ (April 2015). "Indigenous bacteria from the gut microbiota regulate host serotonin biosynthesis". Cell. 161 (2) 264–276. doi:10.1016/j.cell.2015.02.047.
  14. ↑ 14.0 14.1 (2012). "The serotonergic central nervous system of the Drosophila larva: anatomy and behavioral function". PLOS ONE. 7 (10). doi:10.1371/journal.pone.0047518.
  15. ↑ 15.0 15.1 15.2 (June 2011). "Phytoserotonin: a review". Plant Signaling & Behavior. 6 (6) 800–809. doi:10.4161/psb.6.6.15242.
  16. ↑ 16.0 16.1 16.2 16.3 16.4 (1966). "5-Hydroxytryptamine and Related Indolealkylamines". 132–181. Springer Berlin Heidelberg. ISBN 978-3-642-85469-9. doi:10.1007/978-3-642-85467-5_4.
  17. ↑ 17.0 17.1 (August 1983). "Entamoeba histolytica causes intestinal secretion: role of serotonin". Science. 221 (4612) 762–764. doi:10.1126/science.6308760.
  18. ↑ 18.0 18.1 (October 1985). "Serotonin content of foods: effect on urinary excretion of 5-hydroxyindoleacetic acid". The American Journal of Clinical Nutrition. 42 (4) 639–643. doi:10.1093/ajcn/42.4.639.
  19. ↑ (2011). Ingestion of Japanese plums (Prunus salicina Lindl. cv. Crimson Globe) increases the urinary 6-sulfatoxymelatonin and total antioxidant capacity levels in young, middle-aged and elderly humans: Nutritional and functional characterization of their content. Journal of Food and Nutrition Research. 50 (4) 229–236.
  20. ↑ (July 2016). "Towards an understanding of crystallization from solution. DFT studies of multi-component serotonin crystals". Computational and Theoretical Chemistry. 1088 52–61. doi:10.1016/j.comptc.2016.04.027.
  21. ↑ (April 2022). "Crystal structure of serotonin". Acta Crystallographica Section E: Crystallographic Communications. 78 (Pt 4) 365–368. doi:10.1107/S2056989022002559.
  22. ↑ (September 2013). "A new structure of a serotonin salt: comparison and conformational analysis of all known serotonin complexes". Acta Crystallographica Section C: Crystal Structure Communications. 69 (Pt 9) 1055–1061. doi:10.1107/S0108270113019823.
  23. ↑ (February 2022). "Modulating role of serotonergic signaling in sleep and memory". Pharmacological Reports. 74 (1) 1–26. doi:10.1007/s43440-021-00339-8.
  24. ↑ 24.0 24.1 (September 1988). "Hormonal control of behavior: amines and the biasing of behavioral output in lobsters". Science. 241 (4874) 1775–1781. doi:10.1126/science.2902685.
  25. ↑ (August 2023). "Plasticity of thalamocortical axons is regulated by serotonin levels modulated by preterm birth". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 120 (33). doi:10.1073/pnas.2301644120.
  26. ↑ 26.0 26.1 (September 1992). "5-Hydroxytryptamine receptors". Pharmacological Reviews. 44 (3) 401–458. doi:10.1016/S0031-6997(25)00462-4.
  27. ↑ 27.0 27.1 (June 2008). "Serotonin regulates C. elegans fat and feeding through independent molecular mechanisms". Cell Metabolism. 7 (6) 533–544. doi:10.1016/j.cmet.2008.04.012.
  28. ↑ (November 2011). "Influence of abiotic stress signals on secondary metabolites in plants". Plant Signaling & Behavior. 6 (11) 1720–1731. doi:10.4161/psb.6.11.17613.
  29. ↑ (2015). Psychiatry Under the Influence: Institutional Corruption, Social Injury, and Prescriptions for Reform. 55–56. Springer. ISBN 978-1-137-51602-2.
  30. ↑ (August 2023). "The serotonin theory of depression: a systematic umbrella review of the evidence". Molecular Psychiatry. 28 (8) 3243–3256. doi:10.1038/s41380-022-01661-0.
  31. ↑ (2022). Has the Serotonin Hypothesis Been Debunked?.
  32. ↑ (2010). "Handbook of Behavioral Neuroscience". 21 203–218. Elsevier. ISBN 978-0-12-374634-4. doi:10.1016/s1569-7339(10)70079-5.
  33. ↑ (2010). "Tryptophan hydroxylase as novel target for the treatment of depressive disorders". Pharmacology. 85 (2) 95–109. doi:10.1159/000279322.
  34. ↑ (September 2020). "How Monoamine Oxidase A Decomposes Serotonin: An Empirical Valence Bond Simulation of the Reactive Step". The Journal of Physical Chemistry B. 124 (38) 8259–8265. doi:10.1021/acs.jpcb.0c06502.
  35. ↑ (December 2008). "Molecular biology of 5-HT receptors". Behavioural Brain Research. 195 (1) 198–213. doi:10.1016/j.bbr.2008.03.020.
  36. ↑ 36.0 36.1 (July 2018). "Trace Amines and Their Receptors". Pharmacological Reviews. 70 (3) 549–620. doi:10.1124/pr.117.015305.
  37. ↑ 37.0 37.1 (April 2016). In Vitro Characterization of Psychoactive Substances at Rat, Mouse, and Human Trace Amine-Associated Receptor 1. The Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics. 357 (1) 134–144. doi:10.1124/jpet.115.229765.
  38. ↑ (March 2025). "The structural diversity of psychedelic drug actions revealed". Nature Communications. 16 (1). doi:10.1038/s41467-025-57956-7.
  39. ↑ (September 2022). Structures of Hallucinogenic and Non-Hallucinogenic Analogues of the 5-HT2A Receptor Reveals Molecular Insights into Signaling Bias.
  40. ↑ 40.0 40.1 (March 2026). "Monoaminylation in Human Health and Disease: State of the Field, Challenges, and Emerging Directions". Advanced Science. 13 (16). doi:10.1002/advs.202520653.
  41. ↑ (December 2011). "Novel roles for biogenic monoamines: from monoamines in transglutaminase-mediated post-translational protein modification to monoaminylation deregulation diseases". The FEBS Journal. 278 (24) 4740–4755. doi:10.1111/j.1742-4658.2011.08347.x.
  42. ↑ (June 2024). "Association of histone modification with the development of schizophrenia". Biomedicine & Pharmacotherapy. 175. doi:10.1016/j.biopha.2024.116747.
  43. ↑ (August 2024). "Transglutaminase 2-mediated histone monoaminylation and its role in cancer". Bioscience Reports. 44 (8). doi:10.1042/BSR20240493.
  44. ↑ 44.0 44.1 (February 2024). "A GAPDH serotonylation system couples CD8+ T cell glycolytic metabolism to antitumor immunity". Molecular Cell. 84 (4) 760–775.e7. doi:10.1016/j.molcel.2023.12.015.
  45. ↑ 45.0 45.1 45.2 (May 2021). "Targeting SERT promotes tryptophan metabolism: mechanisms and implications in colon cancer treatment". Journal of Experimental & Clinical Cancer Research. 40 (1). doi:10.1186/s13046-021-01971-1.
  46. ↑ 46.0 46.1 (October 2009). "Intracellular serotonin modulates insulin secretion from pancreatic beta-cells by protein serotonylation". PLOS Biology. 7 (10). doi:10.1371/journal.pbio.1000229.
  47. ↑ 47.0 47.1 (June 2024). "Serotonin Influences Insulin Secretion in Rat Insulinoma INS-1E Cells". International Journal of Molecular Sciences. 25 (13) 6828. doi:10.3390/ijms25136828.
  48. ↑ (April 2023). "Serotonin acts through YAP to promote cell proliferation: mechanism and implication in colorectal cancer progression". Cell Communication and Signaling. 21 (1). doi:10.1186/s12964-023-01096-2.
  49. ↑ (May 2017). "Receptor-stimulated transamidation induces activation of Rac1 and Cdc42 and the regulation of dendritic spines". Neuropharmacology. 117 93–105. doi:10.1016/j.neuropharm.2017.01.034.
  50. ↑ 50.0 50.1 (May 2009). "Serotonylation of vascular proteins important to contraction". PLOS ONE. 4 (5). doi:10.1371/journal.pone.0005682.
  51. ↑ (November 2016). "SERCA2a was serotonylated and may regulate sino-atrial node pacemaker activity". Biochemical and Biophysical Research Communications. 480 (3) 492–497. doi:10.1016/j.bbrc.2016.10.082.
  52. ↑ 52.0 52.1 (August 2010). "Serotonin--more than a neurotransmitter: transglutaminase-mediated serotonylation of C6 glioma cells and fibronectin". Neurochemistry International. 57 (1) 67–75. doi:10.1016/j.neuint.2010.04.020.
  53. ↑ (September 2012). "Transglutaminase-mediated transamidation of serotonin, dopamine and noradrenaline to fibronectin: evidence for a general mechanism of monoaminylation". FEBS Letters. 586 (19) 3421–3428. doi:10.1016/j.febslet.2012.07.062.
  54. ↑ 54.0 54.1 (2023-01-13). "Tramadol regulates the activation of human platelets via Rac but not Rho/Rho-kinase". PLOS ONE. 18 (1). doi:10.1371/journal.pone.0279011.
  55. ↑ (June 2024). "Histone serotonylation in dorsal raphe nucleus contributes to stress- and antidepressant-mediated gene expression and behavior". Nature Communications. 15 (1). doi:10.1038/s41467-024-49336-4.
  56. ↑ (September 2023). "Vital function of DRD4 in dapoxetine medicated premature ejaculation treatment". Andrology. 11 (6) 1175–1187. doi:10.1111/andr.13390.
  57. ↑ (February 2014). "Transglutaminase 2-mediated serotonylation in pulmonary hypertension". American Journal of Physiology. Lung Cellular and Molecular Physiology. 306 (4) L309–15. doi:10.1152/ajplung.00321.2013.
  58. ↑ (September 2024). "Serotonylation in tumor-associated fibroblasts contributes to the tumor-promoting roles of serotonin in colorectal cancer". Cancer Letters. 600. doi:10.1016/j.canlet.2024.217150.
  59. ↑ (June 2009). "RhoA and Rho kinase activation in human pulmonary hypertension: role of 5-HT signaling". American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine. 179 (12) 1151–1158. doi:10.1164/rccm.200805-691OC.
  60. ↑ (December 2003). "Serotonylation of small GTPases is a signal transduction pathway that triggers platelet alpha-granule release". Cell. 115 (7) 851–862. doi:10.1016/S0092-8674(03)01014-6.
  61. ↑ 61.0 61.1 (April 2025). "5-HT orchestrates histone serotonylation and citrullination to drive neutrophil extracellular traps and liver metastasis". The Journal of Clinical Investigation. 135 (8). doi:10.1172/JCI183544.
  62. ↑ (2020). "Serotonin stimulated parathyroid hormone related protein induction in the mammary epithelia by transglutaminase-dependent serotonylation". PLOS ONE. 15 (10). doi:10.1371/journal.pone.0241192.
  63. ↑ (July 2025). "Histone serotonylation promotes pancreatic cancer development via lipid metabolism remodeling". Nature Communications. 16 (1). doi:10.1038/s41467-025-61197-z.
  64. ↑ (July 2025). "Histone serotonylation in HCC: Decoding the impact of "happy" histones on liver cancer progression". Journal of Hepatology. 83 (1) 18–20. doi:10.1016/j.jhep.2025.02.020.
  65. ↑ (August 2024). "Histone serotonylation regulates ependymoma tumorigenesis". Nature. 632 (8026) 903–910. doi:10.1038/s41586-024-07751-z.
  66. ↑ 66.0 66.1 (January 2007). "Evidence for significant contribution of a newly identified monoamine transporter (PMAT) to serotonin uptake in the human brain". Biochemical Pharmacology. 73 (1) 147–154. doi:10.1016/j.bcp.2006.09.008.
  67. ↑ (12 January 2011). PDSP Ki Database. Psychoactive Drug Screening Program (PDSP).
  68. ↑ (December 2005). "The activation of 5-HT receptors in prefrontal cortex enhances dopaminergic activity". Journal of Neurochemistry. 95 (6) 1597–1607. doi:10.1111/j.1471-4159.2005.03485.x.
  69. ↑ (November 2016). "5-HT2A receptor enhancement of contractile activity of the porcine urothelium and lamina propria". International Journal of Urology. 23 (11) 946–951. doi:10.1111/iju.13172.
  70. ↑ code. (2025-10-03). Von Economo neuron – NeuronBank. Trang Chủ Socolive.
  71. ↑ (September 2003). "The novel melatonin agonist agomelatine (S20098) is an antagonist at 5-hydroxytryptamine2C receptors, blockade of which enhances the activity of frontocortical dopaminergic and adrenergic pathways". The Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics. 306 (3) 954–964. doi:10.1124/jpet.103.051797.
  72. ↑ (September 2013). "Role of 5-HT5A receptors in the consolidation of memory". Behavioural Brain Research. 252 246–251. doi:10.1016/j.bbr.2013.05.051.
  73. ↑ (2017). "Serotonin receptors in depression: from A to B". F1000Research. 6 123. doi:10.12688/f1000research.9736.1.
  74. ↑ (1999). Basic Neurochemistry. Lippincott Williams & Wilkins. ISBN 978-0-397-51820-3.
  75. ↑ (2009). "encyclopedia of neuroscience". 705. Springer. ISBN 978-3-540-23735-8.
  76. ↑ రాఫే కేంద్రకాల neurons సమూహం brain stem వెంబడి 'Mid Brain' నుండి 'Oblongata' వరకు, ponsపై కేంద్రీకృతమై ఉన్నాయి. (సంబంధిత చిత్రాన్ని చూడండి.)
  77. ↑ (March 2017). "Organization of Functional Long-Range Circuits Controlling the Activity of Serotonergic Neurons in the Dorsal Raphe Nucleus". Cell Reports. 18 (12) 3018–3032. doi:10.1016/j.celrep.2017.02.077.
  78. ↑ (March 2025). "A prospective code for value in the serotonin system". Nature. 641 (8064) 952–959. doi:10.1038/s41586-025-08731-7.
  79. ↑ 79.0 79.1 79.2 (2009). "Handbook of the behavioral neurobiology of serotonin". 51–59. Academic. ISBN 978-0-12-374634-4.
  80. ↑ (October 2019). "Regulation of the Serotonergic System by Kainate in the Avian Retina". Cellular and Molecular Neurobiology. 39 (7) 1039–1049. doi:10.1007/s10571-019-00701-8.
  81. ↑ (April 2015). "Is serotonin an upper or a downer? The evolution of the serotonergic system and its role in depression and the antidepressant response". Neuroscience and Biobehavioral Reviews. 51 164–188. doi:10.1016/j.neubiorev.2015.01.018.
  82. ↑ (March 2009). "Which comes first: atypical antipsychotic treatment or cardiometabolic risk?". Acta Psychiatrica Scandinavica. 119 (3) 171–179. doi:10.1111/j.1600-0447.2008.01334.x.
  83. ↑ (March 2005). "Low gene expression conferred by association of an allele of the 5-HT2C receptor gene with antipsychotic-induced weight gain". The American Journal of Psychiatry. 162 (3) 613–615. doi:10.1176/appi.ajp.162.3.613.
  84. ↑ (June 1997). "Dysregulation of diurnal rhythms of serotonin 5-HT2C and corticosteroid receptor gene expression in the hippocampus with food restriction and glucocorticoids". The Journal of Neuroscience. 17 (11) 4056–4065. doi:10.1523/JNEUROSCI.17-11-04056.1997.
  85. ↑ (1990). "The role of serotonin in eating disorders". Drugs. 39 (Suppl 3) 33–48. doi:10.2165/00003495-199000393-00005.
  86. ↑ McGuire, Michael (2013) "Believing, the neuroscience of fantasies, fears, and confictions" (Prometius Books)
  87. ↑ (March 2001). "Pindolol augmentation in aggressive schizophrenic patients: a double-blind crossover randomized study". International Clinical Psychopharmacology. 16 (2) 111–115. doi:10.1097/00004850-200103000-00006.
  88. ↑ (December 1975). "[Proceedings: Study of gastrointestinal motility using an extraluminal force transducer. 6. Observation of gastric and duodenal motility using synthetic motilin]". Nihon Heikatsukin Gakkai Zasshi. 11 (4) 244–246.
  89. ↑ (November 1996). "Association of anxiety-related traits with a polymorphism in the serotonin transporter gene regulatory region". Science. 274 (5292) 1527–1531. doi:10.1126/science.274.5292.1527.
  90. ↑ (May 2008). "Serotonin pharmacology in the gastrointestinal tract: a review". Naunyn-Schmiedeberg's Archives of Pharmacology. 377 (3) 181–203. doi:10.1007/s00210-008-0276-9.
  91. ↑ (2003). "Pharmacology". 187. Churchill Livingstone. ISBN 978-0-443-07145-4.
  92. ↑ (September 2005). "Is there a pharmacological basis for differences in 5-HT3-receptor antagonist efficacy in refractory patients?". Cancer Chemotherapy and Pharmacology. 56 (3) 231–238. doi:10.1007/s00280-005-1033-0.
  93. ↑ 93.0 93.1 (April 1973). "Serotonin producing neuroepithelial bodies in rabbit respiratory mucosa". Science. 180 (4084) 410–413. doi:10.1126/science.180.4084.410.
  94. ↑ (June 1987). "Immunocytochemical localization of serotonin in the reptilian lung". Cell and Tissue Research. 248 (3) 713–715. doi:10.1007/bf00216504.
  95. ↑ 95.0 95.1 (November 1982). "Morphological and cytochemical characterization of neuroepithelial bodies in fetal rabbit lung. I. Studies of isolated neuroepithelial bodies". Experimental Lung Research. 3 (3–4) 349–377. doi:10.3109/01902148209069663.
  96. ↑ (September 2016). "Merkel disc is a serotonergic synapse in the epidermis for transmitting tactile signals in mammals". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 113 (37) E5491–E5500. doi:10.1073/pnas.1610176113.
  97. ↑ (March 2010). "Patients with high-bone-mass phenotype owing to Lrp5-T253I mutation have low plasma levels of serotonin". Journal of Bone and Mineral Research. 25 (3) 673–675. doi:10.1002/jbmr.44.
  98. ↑ (February 2009). "Breaking into bone biology: serotonin's secrets". Nature Medicine. 15 (2) 145–146. doi:10.1038/nm0209-145.
  99. ↑ (February 2010). "Relation of serum serotonin levels to bone density and structural parameters in women". Journal of Bone and Mineral Research. 25 (2) 415–422. doi:10.1359/jbmr.090721.
  100. ↑ (August 2011). "Levels of serotonin, sclerostin, bone turnover markers as well as bone density and microarchitecture in patients with high-bone-mass phenotype due to a mutation in Lrp5". Journal of Bone and Mineral Research. 26 (8) 1721–1728. doi:10.1002/jbmr.376.
  101. ↑ (October 2012). "FOXO1 orchestrates the bone-suppressing function of gut-derived serotonin". The Journal of Clinical Investigation. 122 (10) 3490–3503. doi:10.1172/JCI64906.
  102. ↑ (March 2010). "Pharmacological inhibition of gut-derived serotonin synthesis is a potential bone anabolic treatment for osteoporosis". Nature Medicine. 16 (3) 308–312. doi:10.1038/nm.2098.
  103. ↑ (August 2020). "RNA Sensing by Gut Piezo1 Is Essential for Systemic Serotonin Synthesis". Cell. 182 (3) 609–624.e21. doi:10.1016/j.cell.2020.06.022.
  104. ↑ (January 2004). "Lifespan: catch-up growth and obesity in male mice". Nature. 427 (6973) 411–412. doi:10.1038/427411b.
  105. ↑ (October 1986). "Preweaning food intake influences the adiposity of young adult baboons". The Journal of Clinical Investigation. 78 (4) 899–905. doi:10.1172/JCI112678.
  106. ↑ (July 1984). "Effect of litter size on plasma cholesterol and insulin and some liver and adipose tissue enzymes in adult rodents". The Journal of Nutrition. 114 (7) 1231–1234. doi:10.1093/jn/114.7.1231.
  107. ↑ (April 2008). "Lasting syndrome of depression produced by reduction in serotonin uptake during postnatal development: evidence from sleep, stress, and behavior". The Journal of Neuroscience. 28 (14) 3546–3554. doi:10.1523/JNEUROSCI.4006-07.2008.
  108. ↑ (January 2006). "Neonatal antidepressant exposure has lasting effects on behavior and serotonin circuitry". Neuropsychopharmacology. 31 (1) 47–57. doi:10.1038/sj.npp.1300823.
  109. ↑ (February 2006). "Neonatal citalopram exposure produces lasting changes in behavior which are reversed by adult imipramine treatment". European Journal of Pharmacology. 532 (3) 265–269. doi:10.1016/j.ejphar.2005.12.081.
  110. ↑ (October 2004). "Neuroscience. Prozac treatment of newborn mice raises anxiety". Science. 306 (5697) 792. doi:10.1126/science.306.5697.792.
  111. ↑ (October 2004). "Early-life blockade of the 5-HT transporter alters emotional behavior in adult mice". Science. 306 (5697) 879–881. doi:10.1126/science.1101678.
  112. ↑ (April 2006). "Platelet-derived serotonin mediates liver regeneration". Science. 312 (5770) 104–107. doi:10.1126/science.1123842.
  113. ↑ (April 2009). Deletion of the serotonin transporter in rats disturbs serotonin homeostasis without impairing liver regeneration. American Journal of Physiology. Gastrointestinal and Liver Physiology. 296 (4) G963–G968. doi:10.1152/ajpgi.90709.2008.
  114. ↑ (February 2008). "The serotonin 5-HT2B receptor controls bone mass via osteoblast recruitment and proliferation". FASEB Journal. 22 (2) 418–427. doi:10.1096/fj.07-9209com.
  115. ↑ (November 2008). "Lrp5 controls bone formation by inhibiting serotonin synthesis in the duodenum". Cell. 135 (5) 825–837. doi:10.1016/j.cell.2008.09.059.
  116. ↑ (March 2000). "5-hydroxytryptamine stimulates phosphorylation of p44/p42 mitogen-activated protein kinase activation in bovine aortic endothelial cell cultures". Journal of Cardiovascular Pharmacology. 35 (3) 398–402. doi:10.1097/00005344-200003000-00008.
  117. ↑ (December 2020). "Pulmonary neuroendocrine cells: physiology, tissue homeostasis and disease". Disease Models & Mechanisms. 13 (12). doi:10.1242/dmm.046920.
  118. ↑ (April 2015). "Regulation of systemic energy homeostasis by serotonin in adipose tissues". Nature Communications. 6. doi:10.1038/ncomms7794.
  119. ↑ (1980). "Pharmacology of central serotonin neurons". Annual Review of Pharmacology and Toxicology. 20 111–127. doi:10.1146/annurev.pa.20.040180.000551.
  120. ↑ (2001). "Goodman and Gilman's pharmacological basis of therapeutics". 459–461. McGraw-Hill. ISBN 978-0-07-162442-8.
  121. ↑ (December 1999). "Effects of chronic antidepressant treatments on serotonin transporter function, density, and mRNA level". The Journal of Neuroscience. 19 (23) 10494–10501. doi:10.1523/JNEUROSCI.19-23-10494.1999.
  122. ↑ (June 2006). "Serotonin transporter polymorphisms and persistent, pervasive childhood aggression". The American Journal of Psychiatry. 163 (6) 1103–1105. doi:10.1176/appi.ajp.163.6.1103.
  123. ↑ (June 2005). "5-HTTLPR polymorphism impacts human cingulate-amygdala interactions: a genetic susceptibility mechanism for depression". Nature Neuroscience. 8 (6) 828–834. doi:10.1038/nn1463.
  124. ↑ (February 2004). "A meta-analysis of the association between the serotonin transporter gene polymorphism (5-HTTLPR) and trait anxiety". Molecular Psychiatry. 9 (2) 197–202. doi:10.1038/sj.mp.4001405.
  125. ↑ (December 1999). "Antidepressant therapy for unexplained symptoms and symptom syndromes". The Journal of Family Practice. 48 (12) 980–990.
  126. ↑ (February 2018). "Serotonin and noradrenaline reuptake inhibitors (SNRIs) for fibromyalgia". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2 (2). doi:10.1002/14651858.CD010292.pub2.
  127. ↑ (July 1991). "Buspirone and related compounds as alternative anxiolytics". Neuropeptides. 19 (Suppl) 15–19. doi:10.1016/0143-4179(91)90078-w.
  128. ↑ (August 2014). "Azapirone 5-HT1A receptor partial agonist treatment for major depressive disorder: systematic review and meta-analysis". Psychological Medicine. 44 (11) 2255–2269. doi:10.1017/S0033291713002857.
  129. ↑ 129.0 129.1 (August 1999). "The role of serotonin in antipsychotic drug action". Neuropsychopharmacology. 21 (2 Suppl) 106S–115S. doi:10.1016/S0893-133X(99)00046-9.
  130. ↑ 130.0 130.1 (2012). "Handb Exp Pharmacol". 212 87–124. ISBN 978-3-642-25760-5. doi:10.1007/978-3-642-25761-2_4.
  131. ↑ (December 2000). "Triptans in migraine: a comparative review of pharmacology, pharmacokinetics and efficacy". Drugs. 60 (6) 1259–1287. doi:10.2165/00003495-200060060-00003.
  132. ↑ 132.0 132.1 (August 2013). "Activation of 5-hydroxytryptamine1B/1D/1F receptors as a mechanism of action of antimigraine drugs". Expert Opinion on Pharmacotherapy. 14 (12) 1599–1610. doi:10.1517/14656566.2013.806487.
  133. ↑ (1991). "Pharmacology of antimigraine drugs". Journal of Neurology. 238 (Suppl 1) S28–S35. doi:10.1007/BF01642903.
  134. ↑ (2024). "Handbook of Clinical Neurology". 199 17–42. ISBN 978-0-12-823357-3. doi:10.1016/B978-0-12-823357-3.00008-2.
  135. ↑ 135.0 135.1 (October 2006). "Ergot and its alkaloids". American Journal of Pharmaceutical Education. 70 (5) 98. doi:10.5688/aj700598.
  136. ↑ 136.0 136.1 (June 2017). "Uterotonic Medications: Oxytocin, Methylergonovine, Carboprost, Misoprostol". Anesthesiology Clinics. 35 (2) 207–219. doi:10.1016/j.anclin.2017.01.007.
  137. ↑ 137.0 137.1 (December 2006). "Pharmacology, pharmacogenetics, and clinical efficacy of 5-hydroxytryptamine type 3 receptor antagonists for postoperative nausea and vomiting". Current Opinion in Anaesthesiology. 19 (6) 606–611. doi:10.1097/01.aco.0000247340.61815.38.
  138. ↑ 138.0 138.1 (August 1991). "5-HT3 receptor antagonists, a new approach in emesis: a review of ondansetron, granisetron and tropisetron". Anti-Cancer Drugs. 2 (4) 343–355. doi:10.1097/00001813-199108000-00003.
  139. ↑ (2007). "Serotonergic drugs: effects on appetite expression and use for the treatment of obesity". Drugs. 67 (1) 27–55. doi:10.2165/00003495-200767010-00004.
  140. ↑ (November 2011). "Lorcaserin: an investigational serotonin 2C agonist for weight loss". American Journal of Health-System Pharmacy. 68 (21) 2029–2037. doi:10.2146/ajhp100638.
  141. ↑ (December 2011). "Serotonergic anti-obesity agents: past experience and future prospects". Drugs. 71 (17) 2247–2255. doi:10.2165/11596680-000000000-00000.
  142. ↑ (2012). "Handbook of Experimental Pharmacology". 209 349–356. ISBN 978-3-642-24715-6. doi:10.1007/978-3-642-24716-3_16.
  143. ↑ 143.0 143.1 (March 2023). "5-HT2C Receptor Stimulation in Obesity Treatment: Orthosteric Agonists vs. Allosteric Modulators". Nutrients. 15 (6) 1449. doi:10.3390/nu15061449.
  144. ↑ 144.0 144.1 (2023). "Reintroducing Fenfluramine as a Treatment for Seizures: Current Knowledge, Recommendations and Gaps in Understanding". Neuropsychiatric Disease and Treatment. 19 2013–2025. doi:10.2147/NDT.S417676.
  145. ↑ (February 2022). "Lorcaserin for Dravet Syndrome: A Potential Advance Over Fenfluramine?". CNS Drugs. 36 (2) 113–122. doi:10.1007/s40263-022-00896-3.
  146. ↑ (June 2024). "Evaluating bexicaserin for the treatment of developmental epileptic encephalopathies". Expert Opinion on Pharmacotherapy. 25 (9) 1121–1130. doi:10.1080/14656566.2024.2373350.
  147. ↑ (23 October 2024). BMB 101. AdisInsight.
  148. ↑ 148.0 148.1 (July 2022). "Molecular insights into psychedelic drug action". Journal of Neurochemistry. 162 (1) 24–38. doi:10.1111/jnc.15540.
  149. ↑ 149.0 149.1 (January 2024). "Serotonin 2A Receptor (5-HT2AR) Agonists: Psychedelics and Non-Hallucinogenic Analogues as Emerging Antidepressants". Chemical Reviews. 124 (1) 124–163. doi:10.1021/acs.chemrev.3c00375.
  150. ↑ 150.0 150.1 (2018). "Chemistry and Structure-Activity Relationships of Psychedelics". 36 1–43. ISBN 978-3-662-55878-2. doi:10.1007/7854_2017_475.
  151. ↑ (January 2024). "Drug-drug interactions involving classic psychedelics: A systematic review". Journal of Psychopharmacology. 38 (1) 3–18. doi:10.1177/02698811231211219.
  152. ↑ 152.00 152.01 152.02 152.03 152.04 152.05 152.06 152.07 152.08 152.09 (February 2023). "Psychedelics promote neuroplasticity through the activation of intracellular 5-HT2A receptors". Science. 379 (6633) 700–706. doi:10.1126/science.adf0435.
  153. ↑ 153.0 153.1 153.2 153.3 153.4 153.5 153.6 153.7 (13 October 2023). "The Key Role of Intracellular 5-HT2A Receptors: A Turning Point in Psychedelic Research?". Psychoactives. 2 (4) 287–293. doi:10.3390/psychoactives2040018.
  154. ↑ (2018). "5-HT2A Receptors in the Central Nervous System". 31–55. Springer International Publishing. ISBN 978-3-319-70472-2. doi:10.1007/978-3-319-70474-6_2.
  155. ↑ 155.0 155.1 155.2 (2013). "The Neuroscience of Hallucinations". 253–277. Springer New York. ISBN 978-1-4614-4120-5. doi:10.1007/978-1-4614-4121-2_14.
  156. ↑ 156.0 156.1 156.2 (October 2010). "Serotonin, but not N-methyltryptamines, activates the serotonin 2A receptor via a β-arrestin2/Src/Akt signaling complex in vivo". The Journal of Neuroscience. 30 (40) 13513–13524. doi:10.1523/JNEUROSCI.1665-10.2010.
  157. ↑ (2018). "Behavioral Neurobiology of Psychedelic Drugs". 36 159–199. ISBN 978-3-662-55878-2. doi:10.1007/7854_2016_466.
  158. ↑ (1983). "Is 5-methoxytryptamine a pineal hormone?". Psychoneuroendocrinology. 8 (1) 61–73. doi:10.1016/0306-4530(83)90041-0.
  159. ↑ (August 2016). "On the significance of an alternate pathway of melatonin synthesis via 5-methoxytryptamine: comparisons across species". Journal of Pineal Research. 61 (1) 27–40. doi:10.1111/jpi.12336.
  160. ↑ (1977). "5-Methoxytryptamine-induced head twitches in rats". Polish Journal of Pharmacology and Pharmacy. 29 (3) 253–261.
  161. ↑ (August 2022). "Significance of mammalian N, N-dimethyltryptamine (DMT): A 60-year-old debate". Journal of Psychopharmacology. 36 (8) 905–919. doi:10.1177/02698811221104054.
  162. ↑ (2018). "N, N-Dimethyltryptamine (DMT), an Endogenous Hallucinogen: Past, Present, and Future Research to Determine Its Role and Function". Frontiers in Neuroscience. 12. doi:10.3389/fnins.2018.00536.
  163. ↑ (October 2018). "Dark Classics in Chemical Neuroscience: N, N-Dimethyltryptamine (DMT)". ACS Chemical Neuroscience. 9 (10) 2344–2357. doi:10.1021/acschemneuro.8b00101.
  164. ↑ 164.0 164.1 (October 2018). "Dark Classics in Chemical Neuroscience: 3,4-Methylenedioxymethamphetamine". ACS Chemical Neuroscience. 9 (10) 2408–2427. doi:10.1021/acschemneuro.8b00155.
  165. ↑ 165.0 165.1 (2022). "Entactogens: How the Name for a Novel Class of Psychoactive Agents Originated". Frontiers in Psychiatry. 13. doi:10.3389/fpsyt.2022.863088.
  166. ↑ (June 2022). "Drug-drug interactions between psychiatric medications and MDMA or psilocybin: a systematic review". Psychopharmacology. 239 (6) 1945–1976. doi:10.1007/s00213-022-06083-y.
  167. ↑ (2006). "Therapeutic potential of monoamine transporter substrates". Current Topics in Medicinal Chemistry. 6 (17) 1845–1859. doi:10.2174/156802606778249766.
  168. ↑ (July 1999). "Effects of 5-HT-releasing agents on the extracellullar hippocampal 5-HT of rats. Implications for the development of novel antidepressants with a short onset of action". Neuropharmacology. 38 (7) 1055–1061. doi:10.1016/S0028-3908(99)00023-4.
  169. ↑ (December 1997). "The Effect of Selective Serotonin Releasing Agents in the Chronic Mild Stress Model of Depression in Rats". Stress. 2 (2) 91–100. doi:10.3109/10253899709014740.
  170. ↑ (July 1998). "Drug discrimination studies of the interoceptive cues produced by selective serotonin uptake inhibitors and selective serotonin releasing agents". Psychopharmacology. 138 (1) 67–75. doi:10.1007/s002130050646.
  171. ↑ (2018). "New Psychoactive Substances". 252 143–164. ISBN 978-3-030-10560-0. doi:10.1007/164_2018_113.
  172. ↑ (May 2021). "Beyond ecstasy: Alternative entactogens to 3,4-methylenedioxymethamphetamine with potential applications in psychotherapy". Journal of Psychopharmacology. 35 (5) 512–536. doi:10.1177/0269881120920420.
  173. ↑ 173.0 173.1 (2015-10-01). "Psychiatric Emergencies in the Intensive Care Unit". AACN Advanced Critical Care. 26 (4) 285–293; quiz 294–295. doi:10.4037/NCI.0000000000000104.
  174. ↑ (2004). Relative toxicity of selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) in overdose. Journal of Toxicology. Clinical Toxicology. 42 (3) 277–285. doi:10.1081/CLT-120037428.
  175. ↑ (2019). "Serotonin Syndrome: Pathophysiology, Clinical Features, Management, and Potential Future Directions". International Journal of Tryptophan Research. 12. doi:10.1177/1178646919873925.
  176. ↑ (2021). "Pharmacotherapy of Patients Taking New Psychoactive Substances: A Systematic Review and Analysis of Case Reports". Frontiers in Psychiatry. 12. doi:10.3389/fpsyt.2021.669921.
  177. ↑ (10 October 2020). "Cyproheptadine for Serotonin Toxicity: an Updated Systematic Review and Grading of Evidence". Current Emergency and Hospital Medicine Reports. 8 (4) 151–159. doi:10.1007/s40138-020-00222-5.
  178. ↑ (September 2003). "The Hunter Serotonin Toxicity Criteria: simple and accurate diagnostic decision rules for serotonin toxicity". QJM. 96 (9) 635–642. doi:10.1093/qjmed/hcg109.
  179. ↑ (July 2008). "Recognition and treatment of serotonin syndrome". Canadian Family Physician Medecin de Famille Canadien. 54 (7) 988–992.
  180. ↑ (March 2005). "The serotonin syndrome". The New England Journal of Medicine. 352 (11) 1112–1120. doi:10.1056/NEJMra041867.
  181. ↑ 181.0 181.1 (1991). Principles of cardiac toxicology. CRC Press. ISBN 978-0-8493-8809-5.
  182. ↑ Pergolide and Cabergoline But not Lisuride Exhibit Agonist Efficacy at Serotonin 5-HT2B Receptors.
  183. ↑ Adverse Drug Reactions Advisory Committee, Australia. (2004). Cardiac valvulopathy with pergolide. Aust Adv Drug React Bull. 23 (4).
  184. ↑ (January 2007). "Dopamine agonists and the risk of cardiac-valve regurgitation". The New England Journal of Medicine. 356 (1) 29–38. doi:10.1056/NEJMoa062222.
  185. ↑ (January 2007). "Valvular heart disease and the use of dopamine agonists for Parkinson's disease". The New England Journal of Medicine. 356 (1) 39–46. doi:10.1056/NEJMoa054830.
  186. ↑ (3 November 2018). Pergolide (marketed as Permax) Information. FDA.
  187. ↑ (29 March 2007). MedWatch – 2007 Safety Information Alerts. Permax (pergolide) and generic equivalents. United States Food and Drug Administration.
  188. ↑ (May 2007). "Toxicity and hazard of selective serotonin reuptake inhibitor antidepressants fluoxetine, fluvoxamine, and sertraline to algae". Ecotoxicology and Environmental Safety. 67 (1) 128–139. doi:10.1016/j.ecoenv.2006.03.016.
  189. ↑ (1985). "Ciba Foundation Symposium". 112 139–154. ISBN 978-0-470-72093-6. doi:10.1002/9780470720936.ch8.
  190. ↑ (July 2005). "Neurohumoral alterations and their role in amoebiasis". Indian Journal of Clinical Biochemistry. 20 (2) 142–145. doi:10.1007/BF02867414.
  191. ↑ (August 1989). "Effect of exogenous 5-hydroxytryptamine on pathogenicity of Entamoeba histolytica in experimental animals". Indian Journal of Experimental Biology. 27 (8) 718–720.
  192. ↑ (1999). "Tryptophan, Serotonin, and Melatonin". 467 637–644. ISBN 978-0-306-46204-7. doi:10.1007/978-1-4615-4709-9_81.
  193. ↑ (October 2011). "Antifouling properties of simple indole and purine alkaloids from the Mediterranean gorgonian Paramuricea clavata". Journal of Natural Products. 74 (10) 2304–2308. doi:10.1021/np200537v.
  194. ↑ (April 2012). "Determination of serotonin and its precursors in chocolate samples by capillary liquid chromatography with mass spectrometry detection". Journal of Chromatography. A. 1232 158–165. doi:10.1016/j.chroma.2011.11.037.
  195. ↑ (March 2011). "Serotonin, a tryptophan-derived signal conserved in plants and animals, regulates root system architecture probably acting as a natural auxin inhibitor in Arabidopsis thaliana". Plant & Cell Physiology. 52 (3) 490–508. doi:10.1093/pcp/pcr006.
  196. ↑ 196.0 196.1 (March 2017). "The Fusarium crown rot pathogen Fusarium pseudograminearum triggers a suite of transcriptional and metabolic changes in bread wheat (Triticum aestivum L.)". Annals of Botany. 119 (5) 853–867. doi:10.1093/aob/mcw207.
  197. ↑ (October 2013). "The necrotrophic effector SnToxA induces the synthesis of a novel phytoalexin in wheat". The New Phytologist. 200 (1) 185–200. doi:10.1111/nph.12356.
  198. ↑ (July 2014). "Differential gene expression and metabolomic analyses of Brachypodium distachyon infected by deoxynivalenol producing and non-producing strains of Fusarium graminearum". BMC Genomics. 15 (1). doi:10.1186/1471-2164-15-629.
  199. ↑ (February 2021). "Hydroxycinnamate Amides: Intriguing Conjugates of Plant Protective Metabolites". Trends in Plant Science. 26 (2) 184–195. doi:10.1016/j.tplants.2020.09.011.
  200. ↑ (September 1958). "Occurrence of serotonin in a hallucinogenic mushroom". Science. 128 (3326) 718. doi:10.1126/science.128.3326.718.
  201. ↑ (2001). "Effects Of 5-HT (Serotonin) On Reproductive Behaviour In Heterodera Schachtii (Nematoda)". Canadian Journal of Zoology. 79 (9) 1727. doi:10.1139/z01-135.
  202. ↑ (June 2000). "C. elegans locomotory rate is modulated by the environment through a dopaminergic pathway and by experience through a serotonergic pathway". Neuron. 26 (3) 619–631. doi:10.1016/S0896-6273(00)81199-X.
  203. ↑ (January 2003). "Serotonin regulates repolarization of the C. elegans pharyngeal muscle". The Journal of Experimental Biology. 206 (Pt 2) 223–231. doi:10.1242/jeb.00101.
  204. ↑ (2009). "RNAi and functional genomics in plant parasitic nematodes". Annual Review of Phytopathology. 47 (1) 207–232. doi:10.1146/annurev.phyto.112408.132605.
  205. ↑ (January 1996). "The effect of social experience on serotonergic modulation of the escape circuit of crayfish". Science. 271 (5247) 366–369. doi:10.1126/science.271.5247.366.
  206. ↑ (2009). "The toxicogenomic multiverse: convergent recruitment of proteins into animal venoms". Annual Review of Genomics and Human Genetics. 10 (1) 483–511. doi:10.1146/annurev.genom.9.081307.164356.
  207. ↑ (2015). "Serotonin, serotonin receptors and their actions in insects". Neurotransmitter. 2 1–14. doi:10.14800/nt.314.
  208. ↑ 208.0 208.1 208.2 (January 2017). "Neuropeptides as Regulators of Behavior in Insects". Annual Review of Entomology. 62 (1) 35–52. doi:10.1146/annurev-ento-031616-035500.
  209. ↑ 209.0 209.1 (2014-01-07). "Molecular mechanisms of phase change in locusts". Annual Review of Entomology. 59 (1) 225–244. doi:10.1146/annurev-ento-011613-162019.
  210. ↑ 210.0 210.1 (January 2019). "Locust and Grasshopper Management". Annual Review of Entomology. 64 (1) 15–34. doi:10.1146/annurev-ento-011118-112500.
  211. ↑ 211.0 211.1 (January 2009). "Serotonin mediates behavioral gregarization underlying swarm formation in desert locusts". Science. 323 (5914) 627–630. doi:10.1126/science.1165939.
  212. ↑ (June 2012). "Serotonin is critical for rewarded olfactory short-term memory in Drosophila". Journal of Neurogenetics. 26 (2) 238–244. doi:10.3109/01677063.2012.666298.
  213. ↑ (January 1989). "Chemical codes for the control of behaviour in arthropods". Nature. 337 (6202) 33–39. doi:10.1038/337033a0.
  214. ↑ (March 2010). "Design and synthesis of novel insecticides based on the serotonergic ligand 1-[(4-aminophenyl)ethyl]-4-[3-(trifluoromethyl)phenyl]piperazine (PAPP)". Journal of Agricultural and Food Chemistry. 58 (5) 2624–2629. doi:10.1021/jf902640u.
  215. ↑ (2002). "Toxicological Chemistry and Biochemistry". 393. CRC Press. ISBN 978-1-4200-3212-3.
  216. ↑ (October 2010). "The nociceptive and anti-nociceptive effects of bee venom injection and therapy: a double-edged sword". Progress in Neurobiology. 92 (2) 151–183. doi:10.1016/j.pneurobio.2010.06.006.
  217. ↑ (2009). Clinical Neurotoxicology. 463–489. W.B. Saunders. ISBN 978-0-323-05260-3. doi:10.1016/B978-032305260-3.50049-6.
  218. ↑ (2016-03-11). "Plasticity in Insect Olfaction: To Smell or Not to Smell?". Annual Review of Entomology. 61 (1) 317–333. doi:10.1146/annurev-ento-010715-023523.
  219. ↑ (May 2007). "Serotonin and neuropeptide F have opposite modulatory effects on fly aggression". Nature Genetics. 39 (5) 678–682. doi:10.1038/ng2029.
  220. ↑ (2013-01-07). "The adult Dipteran crop: a unique and overlooked organ". Annual Review of Entomology. 58 (1) 205–225. doi:10.1146/annurev-ento-120811-153653.
  221. ↑ 221.0 221.1 221.2 221.3 221.4 221.5 (February 2020). "Serotonin in Animal Cognition and Behavior". International Journal of Molecular Sciences. 21 (5) 1649. doi:10.3390/ijms21051649.
  222. ↑ 222.0 222.1 222.2 222.3 222.4 (August 1998). "The spectrum of behaviors influenced by serotonin". Biological Psychiatry. 44 (3) 151–162. doi:10.1016/s0006-3223(98)00139-5.
  223. ↑ 223.0 223.1 223.2 (2017-10-25). "Serotonin Coordinates Responses to Social Stress-What We Can Learn from Fish". Frontiers in Neuroscience. 11. doi:10.3389/fnins.2017.00595.
  224. ↑ (July 2019). "Daily fluctuation of urine serotonin and cortisol in healthy shelter dogs and influence of intraspecific social exposure". Physiology & Behavior. 206 1–6. doi:10.1016/j.physbeh.2019.03.016.
  225. ↑ (December 2020). "Serotonin and Tryptophan Serum Concentrations in Shelter Dogs Showing Different Behavioural Responses to a Potentially Stressful Procedure". Veterinary Sciences. 8 (1) 1. doi:10.3390/vetsci8010001.
  226. ↑ (July 2021). "Short-term effect of ovariohysterectomy on urine serotonin, cortisol, testosterone and progesterone in bitches". BMC Research Notes. 14 (1). doi:10.1186/s13104-021-05680-y.
  227. ↑ 227.0 227.1 227.2 (June 2016). "Role of brain serotonin in modulating fish behavior". Current Zoology. 62 (3) 317–323. doi:10.1093/cz/zow037.
  228. ↑ (2013). "Encyclopedia of Behavioral Medicine". 1017–1018. ISBN 978-1-4419-1004-2. doi:10.1007/978-1-4419-1005-9_460.
  229. ↑ 229.0 229.1 229.2 229.3 (1989-02-01). "Serotonergic modulation of social interactions in isolated male mice". Psychopharmacology. 97 (2) 154–156. doi:10.1007/BF00442239.
  230. ↑ (May 1997). "Serotonin and aggressive motivation in crustaceans: altering the decision to retreat". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 94 (11) 5939–5942. doi:10.1073/pnas.94.11.5939.
  231. ↑ (May 2015). "The Role of Serotonin (5-HT) in Behavioral Control: Findings from Animal Research and Clinical Implications". The International Journal of Neuropsychopharmacology. 18 (10). doi:10.1093/ijnp/pyv050.
  232. ↑ 232.0 232.1 232.2 232.3 (October 2017). "Putting it in Context: Linking Auditory Processing with Social Behavior Circuits in the Vertebrate Brain". Integrative and Comparative Biology. 57 (4) 865–877. doi:10.1093/icb/icx055.
  233. ↑ (December 1993). "Serotonin-deficient mutants and male mating behavior in the nematode Caenorhabditis elegans". The Journal of Neuroscience. 13 (12) 5407–5417. doi:10.1523/JNEUROSCI.13-12-05407.1993.
  234. ↑ (August 2004). "Mate searching in Caenorhabditis elegans: a genetic model for sex drive in a simple invertebrate". The Journal of Neuroscience. 24 (34) 7427–7434. doi:10.1523/JNEUROSCI.1746-04.2004.
  235. ↑ 235.0 235.1 (August 2007). "Serotonin receptors antagonistically modulate Caenorhabditis elegans longevity". Aging Cell. 6 (4) 483–488. doi:10.1111/j.1474-9726.2007.00303.x.
  236. ↑ (July 2008). "A nucleostemin family GTPase, NS3, acts in serotonergic neurons to regulate insulin signaling and control body size". Genes & Development. 22 (14) 1877–1893. doi:10.1101/gad.1670508.
  237. ↑ (July 2008). "Serotonin and insulin signaling team up to control growth in Drosophila". Genes & Development. 22 (14) 1851–1855. doi:10.1101/gad.1700708.
  238. ↑ (February 2009). "Effect of exposure to selective serotonin reuptake inhibitors in utero on fetal growth: potential role for the IGF-I and HPA axes". Pediatric Research. 65 (2) 236–241. doi:10.1203/PDR.0b013e318193594a.
  239. ↑ (October 2009). "Molecular and sensory basis of a food related two-state behavior in C. elegans". PLOS ONE. 4 (10). doi:10.1371/journal.pone.0007584.
  240. ↑ (February 2000). "Food and metabolic signalling defects in a Caenorhabditis elegans serotonin-synthesis mutant". Nature. 403 (6769) 560–564. doi:10.1038/35000609.
  241. ↑ (July 2008). "Manipulation of serotonin signal suppresses early phase of behavioral aging in Caenorhabditis elegans". Neurobiology of Aging. 29 (7) 1093–1100. doi:10.1016/j.neurobiolaging.2007.01.013.
  242. ↑ (November 2003). "Disruption of the nonneuronal tph1 gene demonstrates the importance of peripheral serotonin in cardiac function". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 100 (23) 13525–13530. doi:10.1073/pnas.2233056100.
  243. ↑ (2008). "Biotransformation of indole derivatives by mycelial cultures". Zeitschrift für Naturforschung C. 63 (1–2) 82–84. doi:10.1515/znc-2008-1-215.
  244. ↑ (June 2018). "Electrochemical Probes of Microbial Community Behavior". Annual Review of Analytical Chemistry. 11 (1) 441–461. doi:10.1146/annurev-anchem-061417-125627.
  245. ↑ (1999). "THE DARK SIDE OF THE MYCELIUM: Melanins of Phytopathogenic Fungi". Annual Review of Phytopathology. 37 (1) 447–471. doi:10.1146/annurev.phyto.37.1.447.
  246. ↑ (December 1984). "Serotonin antagonists". Australian and New Zealand Journal of Medicine. 14 (6) 888–895. doi:10.1111/j.1445-5994.1984.tb03802.x.
  247. ↑ (December 1954). "Pharmacology of indole-alkylamines". Pharmacological Reviews. 6 (4) 425–487. doi:10.1016/S0031-6997(25)07372-7.
  248. ↑ (2006). [Vittorio Erspamer (1909-1999)]. Medicina Nei Secoli. 18 (1) 97–113.
  249. ↑ (December 1948). "Serum vasoconstrictor, serotonin; isolation and characterization". The Journal of Biological Chemistry. 176 (3) 1243–1251. doi:10.1016/S0021-9258(18)57137-4.
  250. ↑ (February 1953). "Distribution of 5-hydroxytryptamine (serotonin, enteramine) in the wall of the digestive tract". The Journal of Physiology. 119 (2–3) 352–362. doi:10.1113/jphysiol.1953.sp004850.
  251. ↑ SciFinder – Serotonin Substance Detail. Accessed (4 November 2012).
  252. ↑ (October 1953). "Serotonin content of some mammalian tissues and urine and a method for its determination". The American Journal of Physiology. 175 (1) 157–161. doi:10.1152/ajplegacy.1953.175.1.157.
  253. ↑ (July 1954). "Serotonin (5-hydroxytryptamine)". Physiological Reviews. 34 (3) 563–588. doi:10.1152/physrev.1954.34.3.563.
  254. ↑ 254.0 254.1 (1984). Biochemistry and pharmacology of tryptamines and beta-carbolines. A minireview. Journal of Psychoactive Drugs. 16 (4) 347–358. doi:10.1080/02791072.1984.10472305.
  255. ↑ 255.0 255.1 255.2 (April 1980). 5-Methoxy-α-Methyltryptamine (α,O-Dimethylserotonin), A Hallucinogenic Homolog of Serotonin. Biological Psychiatry. 15 (2) 349–352.
  256. ↑ 256.0 256.1 Comparison of the Effects of Congeners of Lysergic Acid Diethylamide and Tryptophane in Normal Volunteers. Pharmacologist. 2 (2) 64.
  257. ↑ 257.0 257.1 (1961). "Fortschritte der Arzneimittelforschung / Progress in Drug Research / Progrès des Recherches Pharmaceutiques". 3 151–367. Birkhäuser Basel. ISBN 978-3-0348-7043-6. doi:10.1007/978-3-0348-7041-2_3.
  258. ↑ 258.0 258.1 (March 1957). "The effects of certain drugs on cerebral synapses". Annals of the New York Academy of Sciences. 66 (3) 496–507. doi:10.1111/j.1749-6632.1957.tb40745.x.
  259. ↑ (October 1955). "Recent experiments with injections of drugs into the ventricular system of the brain: The Response of Psychotic Patients to Intraventricular Injections". Proceedings of the Royal Society of Medicine. 48 (10) 853–864. doi:10.1177/003591575504801031.
  260. ↑ 260.0 260.1 260.2 260.3 (1997). TiHKAL: The Continuation. Transform Press. ISBN 978-0-9630096-9-2.
  261. ↑ 261.0 261.1 (August 2015). The hallucinogenic world of tryptamines: an updated review. Archives of Toxicology. 89 (8) 1151–1173. doi:10.1007/s00204-015-1513-x.
  262. ↑ (May 2024). "Serotonergic Psychedelics: A Comparative Review of Efficacy, Safety, Pharmacokinetics, and Binding Profile". Biological Psychiatry. Cognitive Neuroscience and Neuroimaging. 9 (5) 472–489. doi:10.1016/j.bpsc.2024.01.007.

మరింత చదవడానికి

  • (June 2007). "Tryptophan hydroxylase-2 gene variation influences personality traits and disorders related to emotional dysregulation". The International Journal of Neuropsychopharmacology. 10 (3) 309–320. doi:10.1017/S1461145706007437.

బాహ్య లింకులు

మూలం: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Serotonin” వ్యాసానికి అనువాదం. మూల వ్యాసం: https://en.wikipedia.org/wiki/Serotonin ఈ అనువాదం స్వయంచాలకంగా రూపొందించబడింది.

Retrieved from "https://ltrc.sciwiki.in/index.php?title=సెరోటోనిన్&oldid=3907"