https://ltrc.sciwiki.in/index.php?action=history&feed=atom&title=1%2C1-%E0%B0%A1%E0%B1%88%E0%B0%AE%E0%B0%BF%E0%B0%A5%E0%B1%88%E0%B0%B2%E0%B1%8D_%E0%B0%A1%E0%B1%88%E0%B0%AC%E0%B1%8B%E0%B0%B0%E0%B1%87%E0%B0%A8%E0%B1%8D1,1-డైమిథైల్ డైబోరేన్ - Revision history2026-10-08T05:12:34ZRevision history for this page on the wikiMediaWiki 1.43.9https://ltrc.sciwiki.in/index.php?title=1,1-%E0%B0%A1%E0%B1%88%E0%B0%AE%E0%B0%BF%E0%B0%A5%E0%B1%88%E0%B0%B2%E0%B1%8D_%E0%B0%A1%E0%B1%88%E0%B0%AC%E0%B1%8B%E0%B0%B0%E0%B1%87%E0%B0%A8%E0%B1%8D&diff=1387&oldid=prevAbhinaya: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “1,1-Dimethyldiborane” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం2026-10-04T18:12:41Z<p>ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “1,1-Dimethyldiborane” వ్యాసానికి తెలుగు అనువాదం</p>
<p><b>New page</b></p><div><ref>(1994-11-10). [https://books.google.com/books?id=6F4MeeopZWQC&pg=PA468 Dictionary of Organometallic Compounds]. 468. CRC Press. ISBN 9780412430602.</ref><br />
<ref>(2001). [https://books.google.com/books?id=ekiWRT80VbsC&pg=PA152 The Fire Fighter's Handbook of Hazardous Materials]. 152. Jones & Bartlett Learning. ISBN 9780962705212.</ref><br />
'''1,1-డైమిథైల్ డైబోరేన్''' అనేది (CH<sub>3</sub>)<sub>2</sub>B(μ-H)<sub>2</sub>BH<sub>2</sub> ఫార్ములా కలిగిన ఒక [[organoboron compound]]. దీనికి సంబంధించిన [[1,2-Dimethyldiborane|1,2-డైమిథైల్ డైబోరేన్]] జంట కూడా ఉంది.<ref name=Srebnik87>(January 1987). "Methylborane - a remarkable unhindered monoalkylborane which achieves the controlled sequential hydroboration of representative alkenes". ''Tetrahedron Letters''. 28 (33) 3771–3774. doi:[https://doi.org/10.1016/s0040-4039(00)96380-9 10.1016/s0040-4039(00)96380-9].</ref> ఇది గాలిలో మండే స్వభావం కలిగిన రంగులేని వాయువు.<br />
<br />
== తయారీ ==<br />
మిథైల్ బోరేన్‌లను మొదట 1930లలో [[Hermann Irving Schlesinger|H. I. షెలెసింజర్]] మరియు A. O. వాకర్ తయారు చేశారు.<ref name=long>(1965). [https://pubs.rsc.org/en/content/articlepdf/1965/jr/jr9650003513 646. The chemistry of boron. Part VI. New preparative methods and decomposition studies relating to methyldiboranes]. ''Journal of the Chemical Society (Resumed)''. 3513–3520. doi:[https://doi.org/10.1039/JR9650003513 10.1039/JR9650003513]. </ref><ref>(April 1935). "Hydrides of Boron. IV. The Methyl Derivatives of Diborane". ''Journal of the American Chemical Society''. 57 (4) 621–625. doi:[https://doi.org/10.1021/ja01307a009 10.1021/ja01307a009].</ref> మిథైల్ బోరేన్‌లు [[diborane]] మరియు [[trimethylborane]] చర్య ద్వారా ఏర్పడతాయి. ఈ చర్య డైబోరేన్‌పై హైడ్రోజన్‌తో మిథైల్ యొక్క నాలుగు వేర్వేరు ప్రతిక్షేపణలను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. వీటిలో 1-[[methyldiborane]], 1,1-డైమిథైల్ డైబోరేన్, 1,1,2-[[trimethyldiborane]], మరియు 1,1,2,2-[[tetramethyldiborane]] ఉత్పత్తి అవుతాయి.<ref name=bell48>(1948). "The boron hydrides and related compounds". ''Quarterly Reviews, Chemical Society''. 2 (2) 132. doi:[https://doi.org/10.1039/QR9480200132 10.1039/QR9480200132].</ref><br />
<br />
[[Tetramethyl lead]] గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద [[1,2-dimethoxyethane]] ద్రావణిలో డైబోరేన్‌తో చర్య జరిపి, ట్రైమిథైల్ బోరేన్‌తో ముగిసే అనేక రకాల మిథైల్ ప్రతిక్షేపిత డైబోరేన్‌లను తయారు చేస్తుంది, ఇందులో 1,1-డైమిథైల్ డైబోరేన్ మరియు ట్రైమిథైల్ డైబోరేన్ కూడా ఉంటాయి. ఈ చర్య యొక్క ఇతర ఉత్పత్తులు హైడ్రోజన్ వాయువు మరియు సీసం లోహం.<ref name=holl67>(November 1967). "The reaction of tetramethyllead with diborane". ''Journal of Organometallic Chemistry''. 10 (2) 291–293. doi:[https://doi.org/10.1016/s0022-328x(00)93089-4 10.1016/s0022-328x(00)93089-4].</ref><br />
<br />
మిథైల్ డైబోరేన్‌లను ఏర్పరచడానికి ఇతర పద్ధతులలో ట్రైమిథైల్ బోరేన్‌ను హైడ్రోజన్‌తో వేడి చేయడం ఒకటి. ప్రత్యామ్నాయంగా, ట్రైమిథైల్ బోరేన్ [[hydrogen chloride]], [[aluminium chloride]], లేదా [[boron trichloride]] సమక్షంలో [[borohydride]] లవణాలతో చర్య జరుపుతుంది. బోరోహైడ్రైడ్ [[sodium borohydride]] అయితే, [[methane]] ఒక ఉప ఉత్పత్తిగా వస్తుంది. లోహం లిథియం అయితే మీథేన్ ఉత్పత్తి కాదు.<ref name=long/> డైమిథైల్ క్లోరోబోరేన్ మరియు మిథైల్ డైక్లోరోబోరేన్ కూడా వాయు ఉత్పత్తులుగా ఉత్పత్తి అవుతాయి.<ref name=long/><br />
<br />
Cp<sub>2</sub>Zr(CH<sub>3</sub>)<sub>2</sub> టెట్రాహైడ్రోఫ్యూరాన్‌లో కరిగిన బోరేన్‌తో చర్య జరిపినప్పుడు, ఒక బోరోహైడ్రో సమూహం జిర్కోనియం కార్బన్ బంధంలోకి ప్రవేశిస్తుంది మరియు మిథైల్ డైబోరేన్‌లు ఉత్పత్తి అవుతాయి.<ref>(May 1982). "Dealkylation of zirconium(IV) by borane: the intimate mechanism of an alkyl transfer reaction". ''Journal of the American Chemical Society''. 104 (9) 2361–2365. doi:[https://doi.org/10.1021/ja00373a005 10.1021/ja00373a005].</ref><br />
<br />
ఈథర్‌లో [[dimethylcalcium]] డైబోరేన్‌తో చర్య జరిపి డైమిథైల్ డైబోరేన్ మరియు కాల్షియం బోరోహైడ్రైడ్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది:<ref>(1970). [https://books.google.com/books?id=8N6nFvNzfv0C&pg=PA185 Progress in Inorganic Chemistry, Volume 11]. 185. Wiley. ISBN 0471-54081-1.</ref><br />
:Ca(CH<sub>3</sub>)<sub>2</sub> + 2 B<sub>2</sub>H<sub>6</sub> → Ca(BH<sub>4</sub>)<sub>2</sub> + B<sub>2</sub>H<sub>4</sub>(CH<sub>3</sub>)<sub>2</sub><br />
<br />
1,2-డైమిథైల్ డైబోరేన్ నిల్వ ఉన్నప్పుడు నెమ్మదిగా 1,1-డైమిథైల్ డైబోరేన్‌గా మారుతుంది.<ref name=Leh60>(1960). "Infrared Spectra of Alkyldiboranes. III. 1,2-Dimethyl- and 1,2-Diethyldiboranes". ''The Journal of Chemical Physics''. 33 (2) 590. doi:[https://doi.org/10.1063/1.1731190 10.1063/1.1731190].</ref><br />
<br />
మిశ్రమంలోని మిథైల్ బోరేన్‌ల పరిమాణాన్ని నిర్ణయించడానికి [[Gas chromatography]] ఉపయోగించవచ్చు. అవి వెలువడే క్రమం: డైబోరేన్, మోనోమిథైల్ డైబోరేన్, ట్రైమిథైల్ బోరేన్, 1,1-డైమిథైల్ డైబోరేన్, 1,2-డైమిథైల్ డైబోరేన్, ట్రైమిథైల్ డైబోరేన్ మరియు చివరగా టెట్రామిథైల్ డైబోరేన్.<ref>(December 1959). "Gas-Liquid Chromatographic Analysis of Mixtures Containing Methyldiboranes". ''Analytical Chemistry''. 31 (12) 1993–1995. doi:[https://doi.org/10.1021/ac60156a032 10.1021/ac60156a032].</ref><br />
<br />
== ఎంపిక చేసిన లక్షణాలు ==<br />
1,1-డైమిథైల్ డైబోరేన్ యొక్క డైపోల్ మూమెంట్ 0.87 d.<ref>(15 March 1983). "Microwave spectrum, dipole moment, barrier to internal rotation of 1,1-dimethyldiborane". ''The Journal of Chemical Physics''. 78 (6) 3562–3566. doi:[https://doi.org/10.1063/1.445182 10.1063/1.445182].</ref> ద్రవం కోసం అంచనా వేయబడిన ఫార్మేషన్ ఉష్ణత ΔH<sup>0</sup><sub>f</sub>=-31 kcal/mol, మరియు వాయువు కోసం -25 kcal/mol. బాష్పీభవన ఉష్ణత 5.5 kcal/mol గా కొలవబడింది.<ref name=Altschuller55>(4 October 1955). [http://naca.central.cranfield.ac.uk/reports/1955/naca-rm-e55g26.pdf Calculated Heats of Formation and Combustion of Boron Compounds (Boron, Hydrogen, Carbon, Silicon)]. 22. National Advisory Committee for Aeronautics.</ref><br />
<br />
== చర్యలు ==<br />
−78.5 °C వద్ద, మిథైల్ డైబోరేన్ నెమ్మదిగా డిస్ప్రొపోర్షనేట్ అవుతుంది, మొదట డైబోరేన్ మరియు 1,1-డైమిథైల్ డైబోరేన్‌గా మారుతుంది.<ref name=Bunting>(22 Sep 2009). [https://books.google.com/books?id=Tk3HUFj9XnkC&pg=PA237 Inorganic Syntheses, Volume 19]. 237–238. John Wiley and Sons. ISBN 978-0471045427.</ref> ద్రావణంలో మిథైల్ బోరేన్, డైమిథైల్ బోరేన్ కంటే డిస్ప్రొపోర్షనేషన్‌కు వ్యతిరేకంగా మరింత స్థిరంగా ఉంటుంది.<ref name=brown86>(December 1986). "Hydroboration. 79. Preparation and properties of methylborane and dimethylborane and their characteristics as hydroborating agents. Synthesis of tertiary alcohols containing methyl groups via hydroboration". ''The Journal of Organic Chemistry''. 51 (25) 4925–4930. doi:[https://doi.org/10.1021/jo00375a031 10.1021/jo00375a031].</ref><ref name="TOnak">(1 January 1966). [https://books.google.com/books?id=AHEPoIx22iwC&pg=PA266 Advances in Organometallic Chemistry]. 284. Academic Press. ISBN 9780080580043.</ref><br />
<br />
:2 MeB<sub>2</sub>H<sub>5</sub> → 1,1-Me<sub>2</sub>B<sub>2</sub>H<sub>4</sub> + B<sub>2</sub>H<sub>6</sub>, ''K'' = 2.8, Me = CH<sub>3</sub><br />
:3 [1,1-Me<sub>2</sub>B<sub>2</sub>H<sub>4</sub>] → 2 Me<sub>3</sub>B<sub>2</sub>H<sub>3</sub> + B<sub>2</sub>H<sub>6</sub>, ''K'' = 0.00027<br />
<br />
ట్రైమిథైల్ డైబోరేన్ గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద గంటల వ్యవధిలో పాక్షికంగా డిస్ప్రొపోర్షనేట్ అయ్యి [[tetramethyldiborane]] మరియు [[1,2-Dimethyldiborane|1,2-డైమిథైల్ డైబోరేన్]] ను ఇస్తుంది. వారాల వ్యవధిలో 1,1-డైమిథైల్ డైబోరేన్ కూడా కనిపిస్తుంది.<ref name=isaV>(1961). "Infrared Spectra of Alkyldiboranes. V. Tri- and Tetramethyl- and Ethyldiboranes". ''The Journal of Chemical Physics''. 34 (3) 783. doi:[https://doi.org/10.1063/1.1731675 10.1063/1.1731675].</ref><br />
<br />
1,1-డైమిథైల్ డైబోరేన్ యొక్క సున్నితమైన ఆక్సీకరణ 80 °C వద్ద 2,5-డైమిథైల్-1,3,4-ట్రైఆక్సాడైబోరలేన్‌ను ఇస్తుంది, ఇది రెండు బోరాన్ మరియు మూడు ఆక్సిజన్ పరమాణువుల వలయాన్ని కలిగి ఉన్న అస్థిర ద్రవం.<ref name=barton74>(June 1974). "Trioxadiborolanes from the oxidation of methyldiborane". ''Journal of Organometallic Chemistry''. 72 (1) C1–C3. doi:[https://doi.org/10.1016/s0022-328x(00)82027-6 10.1016/s0022-328x(00)82027-6].</ref> ఈ చర్యలో ఒక మధ్యంతర పదార్థం రెండు డైమిథైల్ బోరిల్ హైడ్రోపెరాక్సైడ్ (CH<sub>3</sub>)<sub>2</sub>BOOH అణువులు. (CAS 41557-62-5)<ref name=barton73>(November 1973). "Oxidation of 1,1-dimethyldiborane. Gas-phase peroxide intermediates". ''Inorganic Chemistry''. 12 (11) 2506–2510. doi:[https://doi.org/10.1021/ic50129a003 10.1021/ic50129a003].</ref> మిథైల్ డైబోరేన్ 150 °C వద్ద ఆక్సీకరణం చెందినప్పుడు, ఇదే విధమైన పదార్థం మిథైల్ ట్రైఆక్సాడైబోరలేన్ ఉత్పత్తి అవుతుంది. అదే సమయంలో డైమిథైల్ ట్రైఆక్సాడైబోరలేన్ మరియు ట్రైమిథైల్ బోరాక్సిన్ కూడా ఏర్పడతాయి, అలాగే హైడ్రోకార్బన్లు, డైబోరేన్, హైడ్రోజన్ మరియు డైమెథాక్సీబోరేన్ (డైమిథైల్ మిథైల్ బోరోనిక్ ఈస్టర్) కూడా ఏర్పడతాయి.<ref name=barton74/><br />
<br />
== సూచనలు ==<br />
<references /><br />
<br />
[[Category:Alkylboranes]]<br />
[[Category:Explosive gases]]<br />
[[Category:Organic compounds with 2 carbon atoms]]<br />
<br />
----<br />
''మూలం:'' ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “1,1-Dimethyldiborane” వ్యాసానికి అనువాదం.<br />
''మూల వ్యాసం:'' https://en.wikipedia.org/wiki/1,1-Dimethyldiborane<br />
''ఈ అనువాదం స్వయంచాలకంగా రూపొందించబడింది.''</div>Abhinaya