View source for ఫాలికల్-స్టిమ్యులేటింగ్ హార్మోన్

{| class="wikitable" style="float:right; clear:right; margin:0 0 1em 1.5em; width:300px; max-width:45%; font-size:90%"
|-
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | గ్లైకోప్రోటీన్ హార్మోన్లు, ఆల్ఫా పాలీపెప్టైడ్
|-
| colspan="2" style="text-align:center; background:#ffffff" | [[File:Glycoprotein hormones alpha chain within Follicle Stimulating Hormone and Receptor complex 1XWD.png|frameless|250px]]
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | FSH (α-FSH (ఆకుపచ్చ), β-FSH (బూడిద రంగు)) తో
| గ్రాహకాలు (బూడిద రంగు)
|-
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | గుర్తింపు సంఖ్యలు
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | చిహ్నం
| CGA
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | NCBI జన్యువు
| [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene?cmd=retrieve&dopt=default&list_uids=1081&rn=1 1081]
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | HGNC
| [https://www.genenames.org/data/gene-symbol-report/#!/hgnc_id/HGNC:1885 1885]
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | OMIM
| [https://omim.org/entry/118850 118850]
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | RefSeq
| [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/protein/NM_000735 NM_000735]
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | UniProt
| [https://www.uniprot.org/uniprot/P01215 P01215]
|-
! colspan="2" style="background:#f5e9b8; text-align:center" | ఇతర సమాచారం
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | లోకస్
| Chr. 6 [https://omim.org/search/?index=geneMap&search=6q14 q14-q21]
|-
! style="text-align:left; font-weight:normal; width:40%" | దీని కోసం వెతకండి
| Structures [https://swissmodel.expasy.org/repository/uniprot/P01215 Swiss-model] Domains [https://www.ebi.ac.uk/interpro/protein/P01215 InterPro]
|}

'''ఫాలికల్-స్టిమ్యులేటింగ్ హార్మోన్''' ('''FSH''') అనేది ఒక [[గోనాడోట్రోపిన్]], ఇది ఒక [[గ్లైకోప్రోటీన్]] [[పాలిపెప్టైడ్ హార్మోన్]].<ref>(2015-02-26). "Structure-function relationships of glycoprotein hormones and their subunits' ancestors". ''Frontiers in Endocrinology''. 6. doi:[https://doi.org/10.3389/fendo.2015.00026 10.3389/fendo.2015.00026].</ref> FSH అనేది [[ముందు పిట్యూటరీ గ్రంథి]] (anterior pituitary gland) లోని [[గోనాడోట్రోపిక్ కణాలు]] ద్వారా సంశ్లేషణ చేయబడి స్రవించబడుతుంది<ref>[https://www.webmd.com/women/follicle-stimulating-hormone#1 Follicle-Stimulating Hormone]. ''WebMD''.</ref> మరియు ఇది శరీరంలోని అభివృద్ధి, పెరుగుదల, [[యవ్వనారంభం|యవ్వన పరిపక్వత]] మరియు ప్రజనన ప్రక్రియలను నియంత్రిస్తుంది. FSH మరియు [[ల్యుటినైజింగ్ హార్మోన్]] (LH) లు [[ప్రజనన వ్యవస్థ]]లో కలిసి పనిచేస్తాయి.<ref>[http://www.vivo.colostate.edu/hbooks/pathphys/endocrine/hypopit/lhfsh.html Luteinizing and Follicle Stimulating Hormones]. ''www.vivo.colostate.edu''.</ref>

== నిర్మాణం ==

FSH అనేది 35.5 kDa కలిగిన ఒక [[గ్లైకోప్రోటీన్]] [[ప్రోటీన్ డైమర్|హెటెరోడైమర్]], ఇది ఆల్ఫా మరియు బీటా అనే రెండు [[పాలిపెప్టైడ్]] యూనిట్లతో నిర్మితమై ఉంటుంది. దీని నిర్మాణం [[ల్యుటినైజింగ్ హార్మోన్]] (LH), [[థైరాయిడ్-స్టిమ్యులేటింగ్ హార్మోన్]] (TSH), మరియు [[హ్యూమన్ కోరియోనిక్ గోనాడోట్రోపిన్]] (hCG) ల నిర్మాణాలను పోలి ఉంటుంది. LH, FSH, TSH మరియు hCG గ్లైకోప్రోటీన్ల యొక్క [[కోరియోనిక్ గోనాడోట్రోపిన్ ఆల్ఫా|ఆల్ఫా సబ్ యూనిట్లు]] ఒకేలా ఉంటాయి మరియు 96 [[అమైనో ఆమ్లాలు]] కలిగి ఉంటాయి, అయితే బీటా సబ్ యూనిట్లు మారుతూ ఉంటాయి.<ref name=pierce1981>(July 1981). "Glycoprotein hormones: structure and function". ''Annual Review of Biochemistry''. 50 (1) 465–495. doi:[https://doi.org/10.1146/annurev.bi.50.070181.002341 10.1146/annurev.bi.50.070181.002341].</ref><ref>[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/1081 CGA glycoprotein hormones, alpha polypeptide [Homo sapiens (human)]]. ''[[National Center for Biotechnology Information|NCBI]]''.</ref> జీవక్రియకు రెండు సబ్ యూనిట్లు అవసరం. FSH 111 అమైనో ఆమ్లాల బీటా సబ్ యూనిట్ (FSH β) ను కలిగి ఉంటుంది, ఇది దాని నిర్దిష్ట జీవక్రియను నిర్ణయిస్తుంది మరియు [[ఫాలికల్-స్టిమ్యులేటింగ్ హార్మోన్ రిసెప్టర్]]తో పరస్పర చర్యకు బాధ్యత వహిస్తుంది.<ref name="Jiang_2012">(July 2012). "Structure of follicle-stimulating hormone in complex with the entire ectodomain of its receptor". ''Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America''. 109 (31) 12491–12496. doi:[https://doi.org/10.1073/pnas.1206643109 10.1073/pnas.1206643109].</ref> ఈ హార్మోన్‌లోని చక్కెర భాగం [[అస్పరాజిన్]]కు కోవాలెంట్ బంధంతో అనుసంధానించబడి ఉంటుంది మరియు ఇది [[N-ఎసిటైల్ గెలాక్టోసమైన్]], [[మానోజ్]], [[N-ఎసిటైల్ గ్లూకోసమైన్]], [[గెలాక్టోజ్]] మరియు [[సియాలిక్ ఆమ్లం]]లతో కూడి ఉంటుంది.

== జన్యువులు ==

మానవులలో, [[గ్లైకోప్రోటీన్ హార్మోన్ల ఆల్ఫా సబ్ యూనిట్]] కోసం జన్యువు సైటోజెనెటిక్ స్థానం 6q14.3 వద్ద ఉంటుంది.<ref>Chorionic Gonadotropin, Alpha Chain; CGA</ref> ఇది రెండు రకాల కణాలలో వ్యక్తమవుతుంది, ముఖ్యంగా ముందు పిట్యూటరీలోని బాసోఫిల్స్‌లో. FSH బీటా సబ్ యూనిట్ జన్యువు క్రోమోజోమ్ 11p13 వద్ద ఉంటుంది మరియు ఇది పిట్యూటరీ కణాల గోనాడోట్రోప్స్‌లో వ్యక్తమవుతుంది, ఇది [[GnRH]] ద్వారా నియంత్రించబడుతుంది, [[ఇన్హిబిన్]] ద్వారా నిరోధించబడుతుంది మరియు [[యాక్టివిన్]] ద్వారా మెరుగుపరచబడుతుంది.<ref>(May 2010). "Mechanisms of FSH synthesis: what we know, what we don't, and why you should care". ''Fertility and Sterility''. 93 (8) 2465–2485. doi:[https://doi.org/10.1016/j.fertnstert.2010.03.034 10.1016/j.fertnstert.2010.03.034].</ref>

== చర్య మరియు విధులు ==
FSH మానవ శరీరంలోని అభివృద్ధి, పెరుగుదల, యవ్వన పరిపక్వత మరియు ప్రజనన ప్రక్రియలను నియంత్రిస్తుంది.<ref>(August 2018). "FSH Receptor Signaling: Complexity of Interactions and Signal Diversity". ''Endocrinology''. 159 (8) 3020–3035. doi:[https://doi.org/10.1210/en.2018-00452 10.1210/en.2018-00452].</ref>
* ''పురుషులు'' మరియు ''స్త్రీలు'' ఇద్దరిలో, FSH [[ప్రిమోర్డియల్ జెర్మ్ కణాలు]] పరిపక్వతను ప్రేరేపిస్తుంది.
* ''పురుషుల''లో, FSH [[సెర్టోలి కణాలు]] [[ఆండ్రోజెన్-బైండింగ్ ప్రోటీన్]]లను (ABPs) స్రవించేలా ప్రేరేపిస్తుంది, ఇది [[ముందు పిట్యూటరీ]]పై [[యాక్టివిన్ మరియు ఇన్హిబిన్|ఇన్హిబిన్]] యొక్క [[నెగటివ్ ఫీడ్‌బ్యాక్]] మెకానిజం ద్వారా నియంత్రించబడుతుంది. ప్రత్యేకంగా, FSH ద్వారా సెర్టోలి కణాల ఉత్తేజితం స్పెర్మటోజెనిసిస్‌ను నిలబెడుతుంది మరియు ఇన్హిబిన్ B స్రావాన్ని ప్రేరేపిస్తుంది.
* ''స్త్రీల''లో, FSH ఫాలిక్యులర్ పెరుగుదలను ప్రారంభిస్తుంది, ప్రత్యేకంగా [[గ్రాన్యులోసా కణాల]]పై ప్రభావం చూపుతుంది. ఇన్హిబిన్ B పెరగడంతో, ఫాలిక్యులర్ దశ చివరలో FSH స్థాయిలు తగ్గుతాయి. అండవిసర్గ (ovulation) కోసం అత్యంత అభివృద్ధి చెందిన ఫాలికల్‌ను మాత్రమే ఎంచుకోవడంలో ఇది కీలకమని భావించబడుతుంది. [[ల్యుటియల్ దశ]] చివరలో, FSHలో స్వల్ప పెరుగుదల ఉంటుంది, ఇది తదుపరి అండవిసర్గ చక్రాన్ని ప్రారంభించడానికి ముఖ్యమైనదిగా కనిపిస్తుంది.

పిట్యూటరీ గ్రంథి నుండి FSH విడుదల నియంత్రణ తెలియదు. తక్కువ పౌనఃపున్యం కలిగిన [[గోనాడోట్రోపిన్-రిలీజింగ్ హార్మోన్]] (GnRH) పల్స్ ఎలుకలలో FSH mRNA స్థాయిలను పెంచుతాయి,<ref>(February 1999). "Gonadotropin-releasing hormone regulation of gonadotropin subunit gene expression in female rats: actions on follicle-stimulating hormone beta messenger ribonucleic acid (mRNA) involve differential expression of pituitary activin (beta-B) and follistatin mRNAs". ''Endocrinology''. 140 (2) 903–908. doi:[https://doi.org/10.1210/endo.140.2.6483 10.1210/endo.140.2.6483].</ref> కానీ ఇది రక్తంలో ప్రసరించే FSH పెరుగుదలతో నేరుగా సంబంధం కలిగి ఉండదు.<ref>(June 2012). "Neuroendocrine control of FSH secretion: IV. Hypothalamic control of pituitary FSH-regulatory proteins and their relationship to changes in FSH synthesis and secretion". ''Biology of Reproduction''. 86 (6) 171. doi:[https://doi.org/10.1095/biolreprod.111.098442 10.1095/biolreprod.111.098442].</ref> FSH స్రావంలో GnRH ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుందని నిరూపించబడింది, హైపోథాలమిక్-పిట్యూటరీ డిస్‌కనెక్షన్ FSH నిలిచిపోవడానికి దారితీస్తుంది. GnRH పరిపాలన FSH స్రావం తిరిగి రావడానికి దారితీస్తుంది. FSH హైపోథాలమిక్ పిట్యూటరీ గోనాడల్ అక్షం ద్వారా గోనాడ్ల నుండి ఈస్ట్రోజెన్ ఫీడ్‌బ్యాక్‌కు లోబడి ఉంటుంది.

[[File:Follicle-stimulating hormone (FSH) during menstrual cycle.png|thumb|450px|[[ఋతు చక్రం]] సమయంలో ఫాలికల్-స్టిమ్యులేటింగ్ హార్మోన్ స్థాయిల యొక్క [[రక్త పరీక్షల కోసం రిఫరెన్స్ పరిధులు]].<ref name="Häggström2014">(2014-03-25). "Reference ranges for estradiol, progesterone, luteinizing hormone and follicle-stimulating hormone during the menstrual cycle". ''WikiJournal of Medicine''. 1 (1). doi:[https://doi.org/10.15347/wjm/2014.001 10.15347/wjm/2014.001].</ref>
'''స్త్రీల మధ్య వైవిధ్యం''' అని సూచించబడిన పరిధులు సగటు చక్రాల పొడవు మరియు అండవిసర్గ సమయం తెలియని సందర్భాల్లో ఉపయోగించడానికి మరింత అనుకూలంగా ఉంటాయి, ఇక్కడ ఋతుస్రావం ప్రారంభం మాత్రమే ఇవ్వబడుతుంది.]]

=== స్త్రీలలో ప్రభావాలు ===
FSH [[అండాశయం]]లో అపరిపక్వ [[అండాశయ ఫాలికల్స్]] పెరుగుదల మరియు నియామకాన్ని ప్రేరేపిస్తుంది. ప్రారంభ (చిన్న) ఆంట్రల్ ఫాలికల్స్‌లో, FSH అనేది చిన్న ఆంట్రల్ ఫాలికల్స్‌ను (మానవులకు 2–5 mm వ్యాసం) [[అపోప్టోసిస్]] (ఫాలికల్ మరియు అండం యొక్క సోమాటిక్ కణాల ప్రోగ్రామ్ చేయబడిన మరణం) నుండి రక్షించే ప్రధాన మనుగడ కారకం. ల్యుటియల్-ఫాలికల్ [[దశ పరివర్తన]] కాలంలో ప్రొజెస్టెరాన్ మరియు ఈస్ట్రోజెన్ (ప్రధానంగా ఎస్ట్రాడియోల్) సీరం స్థాయిలు తగ్గుతాయి మరియు FSH విడుదలను అణచివేయవు, తద్వారా FSH మూడవ రోజున (మొదటి రోజు ఋతు ప్రవాహం ప్రారంభమైన రోజు) గరిష్ట స్థాయికి చేరుకుంటుంది. చిన్న ఆంట్రల్ ఫాలికల్స్ సమూహం సాధారణంగా FSH సీరం స్థాయిలను తగ్గించడానికి తగినంత [[ఇన్హిబిన్]] Bని ఉత్పత్తి చేయడానికి సరిపోతుంది.

అదనంగా, ఫాలికల్ దశ మొదటి సగంలో చిన్న ఫాలికల్స్ ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడిన [[గోనాడోట్రోపిన్ సర్జ్-అటెన్యుయేటింగ్ ఫ్యాక్టర్]] పల్సేటైల్ [[ల్యుటినైజింగ్ హార్మోన్]] (LH) స్రావ వ్యాప్తిపై నెగటివ్ ఫీడ్‌బ్యాక్‌ను చూపుతుందని, తద్వారా ఫాలికల్ పెరుగుదలకు మరింత అనుకూలమైన వాతావరణాన్ని అనుమతిస్తుందని మరియు అకాల ల్యుటినైజేషన్‌ను నిరోధిస్తుందని ఆధారాలు ఉన్నాయి.<ref name="Fowler_2003">(December 2003). "Ovarian gonadotrophin surge-attenuating factor (GnSAF): where are we after 20 years of research?". ''Reproduction''. 126 (6) 689–699. doi:[https://doi.org/10.1530/rep.0.1260689 10.1530/rep.0.1260689].</ref>

ఒక స్త్రీ పెరిమెనోపాజ్‌కు చేరుకున్నప్పుడు, ప్రతి చక్రంలో నియమించబడిన చిన్న ఆంట్రల్ ఫాలికల్స్ సంఖ్య తగ్గుతుంది మరియు తత్ఫలితంగా FSHని పూర్తిగా తగ్గించడానికి తగినంత ఇన్హిబిన్ B ఉత్పత్తి చేయబడదు మరియు FSH సీరం స్థాయి పెరగడం ప్రారంభమవుతుంది. చివరికి, FSH స్థాయి చాలా ఎక్కువగా మారుతుంది, దీనివల్ల FSH రిసెప్టర్ల [[డౌన్‌రెగ్యులేషన్]] జరుగుతుంది మరియు పోస్ట్‌మెనోపాజ్ సమయానికి మిగిలి ఉన్న చిన్న ద్వితీయ ఫాలికల్స్‌కు FSH లేదా LH రిసెప్టర్లు ఉండవు.<ref name="Vihko_1996">(May 1996). "Gonadotropins and ovarian gonadotropin receptors during the perimenopausal transition period". ''Maturitas''. 23 (Supplement) S19–22. doi:[https://doi.org/10.1016/s0378-5122(96)90009-2 10.1016/s0378-5122(96)90009-2].</ref>

ఫాలికల్ పరిపక్వం చెంది 8–10 mm వ్యాసానికి చేరుకున్నప్పుడు అది గణనీయమైన మొత్తంలో [[ఎస్ట్రాడియోల్]]ను స్రవించడం ప్రారంభిస్తుంది. సాధారణంగా మానవులలో ఒక ఫాలికల్ మాత్రమే ఆధిపత్యం చెందుతుంది మరియు 18–30 mm పరిమాణానికి పెరిగి అండవిసర్గ చెందుతుంది, సమూహంలోని మిగిలిన ఫాలికల్స్ [[ఫాలిక్యులర్ అట్రేసియా|అట్రేసియా]]కు లోనవుతాయి. ఆధిపత్య ఫాలికల్ ద్వారా ఎస్ట్రాడియోల్ ఉత్పత్తిలో తీవ్రమైన పెరుగుదల (బహుశా [[గోనాడోట్రోపిన్]] సర్జ్-అటెన్యుయేటింగ్ ఫ్యాక్టర్‌లో తగ్గుదలతో పాటు) హైపోథాలమస్ మరియు పిట్యూటరీపై సానుకూల ప్రభావాన్ని చూపుతుంది మరియు వేగవంతమైన [[GnRH]] పల్స్ సంభవిస్తాయి మరియు [[ల్యుటినైజింగ్ హార్మోన్|LH]] సర్జ్ ఫలితంగా వస్తుంది.

సీరం [[ఎస్ట్రాడియోల్]] స్థాయిలలో పెరుగుదల హైపోథాలమస్‌లో [[GnRH]] ఉత్పత్తిని నిరోధించడం ద్వారా FSH ఉత్పత్తిని తగ్గిస్తుంది.<ref name="isbn0-07-147899-X">(2008). [https://archive.org/details/pharmacotherapyp00dipi_512 Pharmacotherapy: a pathophysiologic approach]. 1313–1328. McGraw-Hill Medical. ISBN 978-0-07-147899-1.</ref>

సీరం FSH స్థాయిలో తగ్గుదల ప్రస్తుత సమూహంలోని చిన్న ఫాలికల్స్ అట్రేసియాకు లోనయ్యేలా చేస్తుంది, ఎందుకంటే అవి మనుగడ సాగించడానికి FSH పట్ల తగినంత సున్నితత్వాన్ని కలిగి ఉండవు. అప్పుడప్పుడు రెండు ఫాలికల్స్ యాదృచ్ఛికంగా ఒకే సమయంలో 10 mm దశకు చేరుకుంటాయి మరియు రెండూ FSH పట్ల సమానంగా సున్నితంగా ఉండటం వల్ల రెండూ తక్కువ FSH వాతావరణంలో మనుగడ సాగించి పెరుగుతాయి, తద్వారా ఒకే చక్రంలో రెండు అండవిసర్గలు జరగవచ్చు, ఇది బహుశా ఒకేలా లేని ([[డైజైగోటిక్]]) కవలలకు దారితీయవచ్చు.

=== పురుషులలో ప్రభావాలు ===
FSH ప్రాథమిక [[స్పెర్మటోసైట్]]లను [[మియోసిస్]] యొక్క మొదటి విభజనకు లోనయ్యేలా ప్రేరేపించి, ద్వితీయ స్పెర్మటోసైట్లను ఏర్పరుస్తుంది.

FSH [[వృషణాల]] యొక్క [[సెర్టోలి కణాల]] బేసోలేటరల్ పొరలపై ఉన్న [[FSH రిసెప్టర్]]లకు బంధించడం ద్వారా [[ఆండ్రోజెన్-బైండింగ్ ప్రోటీన్]] ఉత్పత్తిని పెంచుతుంది,<ref name="isbn1-4160-2328-3">(2005). "Medical physiology: a cellular and molecular approach". 1125. Elsevier Saunders. ISBN 978-1-4160-2328-9.</ref> మరియు ఇది [[స్పెర్మటోజెనిసిస్]] ప్రారంభానికి కీలకం.

== కొలత ==

ఫాలికల్-స్టిమ్యులేటింగ్ హార్మోన్ సాధారణంగా ఋతు చక్రం యొక్క ప్రారంభ [[ఫాలిక్యులర్ దశ]]లో, సాధారణంగా చివరి ఋతుస్రావం నుండి లెక్కించిన మూడు నుండి ఐదు రోజులలో కొలుస్తారు. ఈ సమయంలో, ఎస్ట్రాడియోల్ (E2) మరియు ప్రొజెస్టెరాన్ స్థాయిలు [[ఋతు చక్రం]]లో అత్యల్ప స్థాయిలో ఉంటాయి. ఈ సమయంలో FSH స్థాయిలను తరచుగా ''బేసల్ FSH'' స్థాయిలు అని పిలుస్తారు, ఇది అండవిసర్గకు చేరువలో పెరిగే స్థాయిల నుండి వేరు చేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది.<ref>(2026-08-06). [https://labtestsonline.org/tests/follicle-stimulating-hormone-fsh FSH]. ''Testing.com''.</ref>

FSH [[అంతర్జాతీయ యూనిట్లలో]] (IU) కొలుస్తారు. హ్యూమన్ యూరినరీ FSH కోసం, ఒక IU అనేది 0.11388 mg స్వచ్ఛమైన హ్యూమన్ యూరినరీ FSH యొక్క చర్యకు సమానమైన FSH పరిమాణంగా నిర్వచించబడింది.<ref>[http://whqlibdoc.who.int/trs/WHO_TRS_565.pdf World Health Organization Technical Report Series N0. 565.] WHO Expert Committee on Biological Standardization. Twenty-sixth Report. [[World Health Organization]]. Geneva. 1975</ref> రికాంబినెంట్ FSH కోసం, ఒక IU సుమారుగా 0.065 నుండి 0.075 [[మైక్రోగ్రామ్|μg]] "ఫిల్-బై-మాస్" ఉత్పత్తికి సమానం.<ref>(November 2008). "Gonadotropin preparations: past, present, and future perspectives". ''Fertility and Sterility''. 90 (5 Suppl) S13–20. doi:[https://doi.org/10.1016/j.fertnstert.2008.08.031 10.1016/j.fertnstert.2008.08.031].</ref>
[[అండవిసర్గ]]కు ముందు స్త్రీలలో సగటు విలువలు సుమారు (3.8-8.8) IU/L ఉంటాయి. అండవిసర్గ తర్వాత ఈ స్థాయిలు (1.8-5.1) IU/L మధ్యకు పడిపోతాయి. [[ఋతు చక్రం]] మధ్యలో ఇది దాని అత్యధిక విలువను, (4.5-22.5) IU/L మధ్య చేరుకుంటుంది. [[మెనోపాజ్]] సమయంలో, విలువలు ఇంకా పెరిగి (16.74-113.59) IU/L మధ్య ఉంటాయి.
పురుషుల కోసం, సగటు విలువలు సుమారు (1.5-12.4) IU/L ఉంటాయి.<ref>(2023-01-23). [https://my.clevelandclinic.org/health/articles/24638-follicle-stimulating-hormone-fsh Follicle-Stimulating Hormone (FSH): What It Is & Function]. ''Cleveland Clinic''.</ref>

== వ్యాధి స్థితిగతులు ==
FSH స్థాయిలు సాధారణంగా [[బాల్యం]]లో తక్కువగా ఉంటాయి మరియు స్త్రీలలో [[మెనోపాజ్]] తర్వాత ఎక్కువగా ఉంటాయి.

=== అధిక FSH స్థాయిలు ===

అధిక సీరం FSH గాఢతకు అత్యంత సాధారణ కారణం మెనోపాజ్‌కు లోనవుతున్న లేదా ఇటీవల లోనైన స్త్రీ. అధిక FSH స్థాయిలు గోనాడ్ నుండి సాధారణ పరిమితి ఫీడ్‌బ్యాక్ లేదని సూచిస్తాయి, ఇది అనియంత్రిత పిట్యూటరీ FSH ఉత్పత్తికి దారితీస్తుంది. FSH పోస్ట్‌మెనోపాజల్ ఆస్టియోపోరోసిస్ మరియు హృదయ సంబంధ వ్యాధులకు దోహదం చేయవచ్చు.<ref>(August 2018). [https://www.pure.ed.ac.uk/ws/files/69915997/Extragonadal_Effects_of_Follicle_Stimulating_Hormone_on_Osteoporosis.pdf Extragonadal Effects of Follicle-Stimulating Hormone on Osteoporosis and Cardiovascular Disease in Women during Menopausal Transition]. ''Trends in Endocrinology and Metabolism''. 29 (8) 571–580. doi:[https://doi.org/10.1016/j.tem.2018.06.001 10.1016/j.tem.2018.06.001].</ref>

ప్రజనన సంవత్సరాల్లో అధిక FSH స్థాయిలు సంభవిస్తే, అది అసాధారణం. అధిక FSH స్థాయిలు ఉన్న పరిస్థితులు:

# [[అకాల మెనోపాజ్]] దీనిని అకాల అండాశయ వైఫల్యం అని కూడా పిలుస్తారు
# [[తక్కువ అండాశయ నిల్వ]] దీనిని అకాల అండాశయ వృద్ధాప్యం అని కూడా పిలుస్తారు
# [[గోనాడల్ డిస్జెనెసిస్]], [[టర్నర్ సిండ్రోమ్]], [[క్లైన్‌ఫెల్టర్ సిండ్రోమ్]]
# [[కాస్ట్రేషన్]]
# [[స్వయర్ సిండ్రోమ్]]
# కొన్ని రకాల [[పుట్టుకతో వచ్చే అడ్రినల్ హైపర్‌ప్లాసియా]]
# వృషణ వైఫల్యం
# [[లూపస్]]<ref>(December 2005). "Pituitary hormones and systemic lupus erythematosus". ''Arthritis and Rheumatism''. 52 (12) 3701–3712. doi:[https://doi.org/10.1002/art.21436 10.1002/art.21436].</ref>

ఈ పరిస్థితులలో చాలా వరకు సబ్‌ఫెర్టిలిటీ లేదా వంధ్యత్వంతో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి. అందువల్ల, అధిక FSH స్థాయిలు సబ్‌ఫెర్టిలిటీ లేదా వంధ్యత్వానికి సూచన.

=== తక్కువ FSH స్థాయిలు ===

FSH స్రావం తగ్గడం వల్ల గోనాడల్ పనితీరు వైఫల్యం (హైపోగోనాడిజం) సంభవించవచ్చు. ఈ పరిస్థితి సాధారణంగా పురుషులలో సాధారణ సంఖ్యలో స్పెర్మ్ ఉత్పత్తి వైఫల్యంగా వ్యక్తమవుతుంది. స్త్రీలలో, ప్రజనన చక్రాలు ఆగిపోవడం సాధారణంగా గమనించబడుతుంది.
చాలా తక్కువ FSH స్రావాలు ఉన్న పరిస్థితులు:
# [[పాలీఎండోక్రైన్ మెటబాలిక్ ఓవేరియన్ సిండ్రోమ్]]<ref>[https://medlineplus.gov/ency/article/000369.htm Polycystic ovary syndrome: MedlinePlus Medical Encyclopedia]. ''medlineplus.gov''.</ref>
# [[పాలీఎండోక్రైన్ మెటబాలిక్ ఓవేరియన్ సిండ్రోమ్]] + ఊబకాయం + హిర్సుటిజం + వంధ్యత్వం
# [[కాల్మాన్ సిండ్రోమ్]]
# [[అరోమాటేజ్ ఎక్సెస్ సిండ్రోమ్]]
# [[హైపోథాలమిక్ సప్రెషన్]]
# [[హైపోపిట్యూటరిజం]]
# [[హైపర్ ప్రోలాక్టినీమియా]]
# [[గోనాడోట్రోపిన్ లోపం]]
# గోనాడల్ సప్రెషన్ థెరపీ
## [[GnRH యాంటగోనిస్ట్]]
## [[GnRH అగోనిస్ట్]] ([[డౌన్‌రెగ్యులేషన్]]).

FSH యొక్క β-సబ్ యూనిట్ జన్యువులో ఉత్పరివర్తనాల కారణంగా ఐసోలేటెడ్ FSH లోపం అరుదు, 2019 వరకు సాహిత్యంలో 13 కేసులు మాత్రమే నివేదించబడ్డాయి.<ref name=Misgar2019>(April 2019). "FSH β-subunit mutations in two sisters: the first report from the Indian sub-continent and review of previous cases". ''Gynecological endocrinology : the official journal of the International Society of Gynecological Endocrinology''. 35 (4) 290–293. doi:[https://doi.org/10.1080/09513590.2018.1529159 10.1080/09513590.2018.1529159].</ref>

== చికిత్సగా ఉపయోగం ==
''మరింత సమాచారం: గోనాడోట్రోపిన్ తయారీలు, నియంత్రిత అండాశయ హైపర్‌స్టిమ్యులేషన్, అండవిసర్గ ప్రేరణ''
FSH సాధారణంగా వంధ్యత్వ చికిత్సలో ఉపయోగించబడుతుంది, ప్రధానంగా [[IVF]]లో భాగంగా [[నియంత్రిత అండాశయ హైపర్‌స్టిమ్యులేషన్]] కోసం. కొన్ని సందర్భాల్లో, ఇది [[అనోవ్యులేషన్]]ను తిప్పికొట్టడానికి [[అండవిసర్గ ప్రేరణ]]లో కూడా ఉపయోగించబడుతుంది.

FSH వివిధ [[మెనోట్రోపిన్స్]]లో LH చర్యతో కలిపి లభిస్తుంది, ఇందులో [[మెనోపుర్]] వంటి మరింత శుద్ధి చేయబడిన మూత్ర [[గోనాడోట్రోపిన్స్]] రూపాలు ఉన్నాయి, అలాగే LH చర్య లేకుండా రికాంబినెంట్ FSH (గోనాప్యూర్, గోనాల్ ఎఫ్, ఫోలిస్టిమ్, ఫోలిట్రోపిన్ ఆల్ఫా) గా కూడా లభిస్తుంది.

== ఘన కణితుల వాస్కులరైజేషన్‌లో సంభావ్య పాత్ర ==

చాలా విస్తృత శ్రేణి ఘన కణితులలోని కణితి వాస్కులరేచర్ యొక్క ఎండోథెలియాలో ఎలివేటెడ్ FSH రిసెప్టర్ స్థాయిలు గుర్తించబడ్డాయి. FSH బంధం కనీసం రెండు యంత్రాంగాల ద్వారా నియోవాస్కులరైజేషన్‌ను అప్‌రెగ్యులేట్ చేస్తుందని భావించబడుతోంది – ఒకటి [[VEGF]] మార్గంలో, మరియు మరొకటి VEGF స్వతంత్రమైనది – ఇది శారీరక స్థితిలో ఉన్నప్పుడు బొడ్డు వాస్కులరేచర్ అభివృద్ధికి సంబంధించినది. ఇది కణితి వ్యతిరేక యాంజియోజెనిసిస్ చికిత్సగా FSH మరియు FSH-రిసెప్టర్ యాంటగోనిస్టుల సంభావ్య వినియోగాన్ని అందిస్తుంది (ప్రస్తుత యాంటీ-VEGF విధానాల కోసం [[అవాస్టిన్]] చూడండి).<ref name="Radu_2010">(October 2010). "Expression of follicle-stimulating hormone receptor in tumor blood vessels". ''The New England Journal of Medicine''. 363 (17) 1621–1630. doi:[https://doi.org/10.1056/NEJMoa1001283 10.1056/NEJMoa1001283].</ref>

== ఇవి కూడా చూడండి ==
* [[EFSH]], ఈక్విన్ జాతుల నుండి పొందిన ఫాలికల్-స్టిమ్యులేటింగ్ హార్మోన్

== సూచనలు ==
<references />

== బాహ్య లింకులు ==

* [http://labtestsonline.org/understanding/analytes/fsh/tab/test FSH] - ల్యాబ్ టెస్ట్స్ ఆన్‌లైన్

{{DEFAULTSORT:Follicle-Stimulating Hormone}}
[[Category:రికాంబినెంట్ ప్రోటీన్లు]]
[[Category:గ్లైకోప్రోటీన్లు]]
[[Category:గైనకాలజికల్ ఎండోక్రినాలజీ]]
[[Category:పెప్టైడ్ హార్మోన్లు]]
[[Category:సెక్స్ హార్మోన్లు]]
[[Category:మానవ హార్మోన్లు]]
[[Category:ఇన్ విట్రో ఫెర్టిలైజేషన్]]
[[Category:హైపోథాలమస్-పిట్యూటరీ-గోనాడ్ అక్షం యొక్క హార్మోన్లు]]
[[Category:ముందు పిట్యూటరీ హార్మోన్లు]]
[[Category:మానవ స్త్రీ ఎండోక్రైన్ వ్యవస్థ]]
[[Category:స్టిమ్యులేటింగ్ హార్మోన్లు]]

----
''మూలం:'' ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Follicle-stimulating hormone” వ్యాసానికి అనువాదం.
''మూల వ్యాసం:'' https://en.wikipedia.org/wiki/Follicle-stimulating_hormone
''ఈ అనువాదం స్వయంచాలకంగా రూపొందించబడింది.''