View source for చంగేరి (పులిచెంచలి) / Creeping Woodsorrel

{| class="infobox" style="float: right; width: 300px; border: 1px solid #a2a9b1; background: #f8f9fa; padding: 5px; font-size: 95%; margin-left: 10px;"
! colspan="2" style="background: #cee0f2; text-align: center;" | చంగేరి (పులిచెంచలి) / Creeping Woodsorrel
|-
! Kingdom
| Plantae
|-
! Division
| Tracheophytes
|-
! Class
| Magnoliopsida
|-
! Order
| Oxalidales
|-
! Family
| Oxalidaceae
|-
! Genus
| Oxalis
|-
! Scientific Name / Latin Name
| ఆక్సిలిస్ కార్న్యులటా (Oxalis corniculata L.)
|}

చంగేరి (పులిచెంచలి) అనేది 20-30 సెంటీమీటర్లు నేల బారుగా పెరిగే బహువార్షిక కలుపు మొక్క. ఈ మొక్క భారతదేశమంతటా పెరుగుతుంది. దీని ఆకులు పులుపు చిన్నగా, పచగా, రుచిగా ఉంటాయి.

== వివిధ భాషల్లో పేర్లు ==
* '''సంస్కృతం:''' చంగేరి
* '''తెలుగు:''' పులిచింత / పులిచెంచలి
* '''ఇంగ్లీష్:''' క్రీపింగ్ వుడ్‌సోరెల్ (Creeping Woodsorrel)
* '''లాటిన్:''' ఆక్సిలిస్ కార్న్యులటా
* '''కుటుంబము:''' Oxalidaceae

== పోషక విలువలు ==
* చంగేరి ఆకుల యందు విటమిన్ ఎ మరియు విటమిన్ సి ఎక్కువ మోతాదులో ఉన్నాయి, ఇది రక్తహీనత రోగులకు ఎంతొ ఉపయోగకరం. 
* ఇంకా ఇందులో కాల్షియం, పొటాషియం, సిట్రిక్ మరియు టార్టారిక్ ఆసిడ్లు కూడా అధిక పాళ్ళలో ఉండటము విశేషము.

== ఔషధ ఉపయోగాలు & గుణాలు ==
* '''సాధారణ గుణాలు:''' ఇది అమ్ల కషాయ రసము, లఘురూక్ష గుణము, ఉష్ణవీర్యము మరియు అమ్లవిపాకము అను గుణములను, కఫవాత హరము దీపనము గ్రాహి అనే కర్మలను కలిగిఉంది.
* '''అతిసారము & అర్శమోలు:''' దీనిని అతిసారము, అర్శమోలు, చర్మ వ్యాధులు మరియు గ్రహణి రోగములందు ఉపయోగిస్తారు.
* '''మూత్రము & వాత రక్తము:''' పులిచెంచలిని ఆకుకూరగానే కాకుండా పప్పులో వేసికొని భుజించిన మూత్రమును జారీ చేస్తుంది, వాత రక్తమును తగ్గిస్తుంది, అగ్నిమాంద్యమును తొలగిస్తుంది, నీరసమును కూడా తొలగిస్తుంది.
* '''అర్శమోలలు (స్థానిక ప్రయోగం):''' రక్తఅర్శమోలలకు చంగేరి ఆకు, చిత్రమూలమును నేయ్యి మరియు తైలములో వేయించి గ్రింజల మీద నిత్యత్ చేర్చి సేవించిన అర్శమోలల రోగులకు హితంగా ఉంటుంది.
* '''తేలువిషము:''' తేలు కుట్టిన ప్రదేశము నందు చంగేరి రసము సైందవ లవణమును చేర్చిరుద్దిన యెడల తేలువిషము తగ్గుతుంది.
* '''మూత్రలగుణములు:''' చంగేరి క్లోరోఫాం ఎక్స్‌ట్రాక్ట్‌నకు మూత్రలమును జారీ చేసే గుణమున్నట్లు ప్రయోగముల యందు గమనించారు.
* '''ప్రణశోధ - వేదనాహరగుణము:''' చంగేరి యొక్క ఇధర్ మరియు బెంజిన్ ఎక్స్‌ట్రాక్ట్‌నకు అనాల్జిసిక్ (నొప్పి లేకుండా చేయుట) యాంటి ఇన్ఫ్లమేటరీ (ప్రణశోధహరము) మరియు యాంటి ఫైరటిక్ (జ్వరహరగుణము) లునట్లు పరిశోధనలయందు గమనించారు.
* '''చంగేరి ఘృతము:''' ఆయుర్వేద వైద్యులు చంగేరితో తయారుచేయు చంగేరి ఘృతమును అర్శమోలు, గ్రహణి దోషములు అనాహము, మూత్రకృచ్ఛము, ప్రవాహ మరియు గుధభ్రంశ రోగములందు ఉపయోగిస్తున్నారు.

== మూలాలు ==
* పుస్తకం: ''సంపూర్ణ ఆయుర్వేద వైద్య చికిత్స'' (పేజీలు: 434)
* రచయిత: డా|| టి. భిక్షపతి

[[Category:Indian medicinal plant]]
[[Category:sciwiki plant]]