View source for అల్ట్రావయోలెట్–విజిబుల్ స్పెక్ట్రోస్కోపీ

[[File:DU640 spectrophotometer.jpg|thumb|right|270px|Beckman DU640 UV–Vis spectrophotometer]]

'''అల్ట్రావయోలెట్–విజిబుల్ స్పెక్ట్రోఫోటోమెట్రీ''' ('''UV–Vis''' లేదా '''UV-VIS''')<ref>Cole, Kenneth; Levine, Barry S. (2020). “Ultraviolet–Visible Spectrophotometry”. In Levine, Barry S.; Kerrigan, Sarah (eds.). ''Principles of Forensic Toxicology''. Cham: Springer International Publishing. pp. 127–134. [[Special:BookSources/9783030429171|ISBN 978-3-030-42917-1]]. doi:[https://doi.org/10.1007/978-3-030-42917-1_10 10.1007/978-3-030-42917-1_10].</ref><ref name=":1">Vitha, Mark F. (2018). “Chapter 2”. ''Spectroscopy: principles and instrumentation''. Hoboken, NJ: John Wiley & Sons. [[Special:BookSources/9781119436645|ISBN 978-1-119-43664-5]].</ref><ref>Edwards, Alison A.; Alexander, Bruce D. (2017-01-01). [https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780128032244000133 “UV–Visible Absorption Spectroscopy, Organic Applications”]. Lindon, John C.; Tranter, George E.; Koppenaal, David W. (eds.). ''Encyclopedia of Spectroscopy and Spectrometry (Third Edition)''. Oxford: Academic Press. pp. 511–519. [[Special:BookSources/9780128032244|ISBN 978-0-12-803224-4]]. doi:[https://doi.org/10.1016/b978-0-12-803224-4.00013-3 10.1016/b978-0-12-803224-4.00013-3]. Retrieved 2023-10-19.</ref> అనేది [[విద్యుదయస్కాంత వర్ణపటం]] (electromagnetic spectrum) లోని [[అల్ట్రావయోలెట్]] మరియు దానికి ఆనుకుని ఉన్న పూర్తి [[దృశ్య వర్ణపటం|దృశ్య]] (visible) ప్రాంతాలలో జరిగే [[అబ్సార్ప్షన్ స్పెక్ట్రోస్కోపీ]] (absorption spectroscopy) లేదా రిఫ్లెక్టెన్స్ స్పెక్ట్రోస్కోపీని సూచిస్తుంది.<ref name=":1" /> ఇది తక్కువ ఖర్చుతో కూడుకున్నది మరియు సులభంగా అమలు చేయగల పద్ధతి కావడంతో, అనేక అనువర్తిత మరియు ప్రాథమిక రంగాలలో విస్తృతంగా ఉపయోగించబడుతోంది. నమూనా UV–Vis ప్రాంతంలో కాంతిని గ్రహించడం, అంటే అది ఒక [[క్రోమోఫోర్]] (chromophore) అయి ఉండటం మాత్రమే దీనికి అవసరమైన ఏకైక నిబంధన. అబ్సార్ప్షన్ స్పెక్ట్రోస్కోపీ అనేది [[ఫ్లోరోసెన్స్ స్పెక్ట్రోస్కోపీ]]కి పరిపూరకరమైనది. కొలత యొక్క తరంగదైర్ఘ్యంతో పాటు, ఆసక్తి కలిగించే పారామితులు అబ్సార్బెన్స్ (A) లేదా ట్రాన్స్‌మిటెన్స్ (%T) లేదా రిఫ్లెక్టెన్స్ (%R) మరియు కాలంతో పాటు వాటిలో వచ్చే మార్పులు.<ref name="PIA">Skoog, Douglas A.; Holler, F. James; Crouch, Stanley R. (2007). [https://archive.org/details/principlesinstru00dasc ''Principles of Instrumental Analysis'']. (6th ed.). Belmont, CA: Thomson Brooks/Cole. pp. [https://archive.org/details/principlesinstru00dasc/page/n182 169]–173. [[Special:BookSources/9780495012016|ISBN 978-0-495-01201-6]].</ref><ref name="RSD" />

'''UV–Vis స్పెక్ట్రోఫోటోమీటర్''' అనేది ఒక నమూనా ద్వారా గ్రహించబడిన అల్ట్రావయోలెట్ (UV) మరియు దృశ్య కాంతి పరిమాణాన్ని కొలిచే ఒక విశ్లేషణాత్మక పరికరం. రసాయన శాస్త్రం, జీవ రసాయన శాస్త్రం మరియు ఇతర రంగాలలో వివిధ రకాల నమూనాలలో సమ్మేళనాలను గుర్తించడానికి మరియు వాటి పరిమాణాన్ని లెక్కించడానికి ఇది విస్తృతంగా ఉపయోగించే సాంకేతికత.<ref>Franca, Adriana S.; Nollet, Leo M.L. (2017). ''Spectroscopic Methods in Food Analysis''. CRC Press. p. 664.</ref>

UV–Vis స్పెక్ట్రోఫోటోమీటర్లు కాంతి పుంజాన్ని నమూనా గుండా పంపి, ప్రతి తరంగదైర్ఘ్యం వద్ద గ్రహించబడిన కాంతి పరిమాణాన్ని కొలవడం ద్వారా పనిచేస్తాయి. గ్రహించబడిన కాంతి పరిమాణం నమూనాలోని గ్రహించే సమ్మేళనం యొక్క గాఢతకు అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది.

== ఆప్టికల్ పరివర్తనాలు (Optical transitions) ==
చాలా అణువులు మరియు అయాన్లు అల్ట్రావయోలెట్ లేదా దృశ్య పరిధిలో శక్తిని గ్రహిస్తాయి, అంటే అవి [[క్రోమోఫోర్]]లు. గ్రహించిన ఫోటాన్ క్రోమోఫోర్‌లోని ఎలక్ట్రాన్‌ను అధిక శక్తి గల మాలిక్యులర్ ఆర్బిటాల్‌లకు ఉత్తేజితం చేస్తుంది, దీనివల్ల [[ఉత్తేజిత స్థితి]] (excited state) ఏర్పడుతుంది.<ref name= pri>Metha, Akul (13 Dec 2011). [http://pharmaxchange.info/press/2011/12/ultraviolet-visible-uv-vis-spectroscopy-principle/ “Principle”]. ''PharmaXChange.info''.</ref> ఆర్గానిక్ క్రోమోఫోర్‌ల కోసం, నాలుగు రకాల పరివర్తనాలు ఊహించబడ్డాయి: π–π*, n–π*, σ–σ*, మరియు n–σ*. ట్రాన్సిషన్ మెటల్ కాంప్లెక్స్‌లు తరచుగా రంగును కలిగి ఉంటాయి (అంటే, దృశ్య కాంతిని గ్రహిస్తాయి), దీనికి కారణం అసంపూర్తిగా నిండిన d ఆర్బిటాల్‌లతో సంబంధం ఉన్న బహుళ ఎలక్ట్రానిక్ స్థితులు ఉండటం.<ref name=RSD>R. S. Drago (1992). ''Physical Methods for Chemists, 2nd Edition''. W. B. Saunders. [[Special:BookSources/0030751764|ISBN 0-03-075176-4]].</ref>

== అనువర్తనాలు ==
[[File:Bis(triphenylphosphine) nickel (II) chloride UV-vis.JPG|thumb|right|300px|An example of a UV–Vis readout]]

DNAలో నిర్మాణపరమైన మార్పులను పర్యవేక్షించడానికి UV–Vis ఉపయోగించవచ్చు.<ref name=":0">Carroll, Gregory T.; Dowling, Reed C.; Kirschman, David L.; Masthay, Mark B.; Mammana, Angela (2023). [https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1010603022007079 “Intrinsic fluorescence of UV-irradiated DNA”]. ''Journal of Photochemistry and Photobiology A: Chemistry''. '''437'''. Bibcode [https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2023JPPA..43714484C 2023JPPA..43714484C]. doi:[https://doi.org/10.1016/j.jphotochem.2022.114484 10.1016/j.jphotochem.2022.114484]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:254622477 254622477]. article-number: 114484.</ref>

UV–Vis స్పెక్ట్రోస్కోపీని [[అనలిటికల్ కెమిస్ట్రీ]]లో [[ట్రాన్సిషన్ మెటల్]] అయాన్లు, అధికంగా [[కాన్జుగేటెడ్ సిస్టమ్|కాన్జుగేటెడ్]] [[ఆర్గానిక్ కాంపౌండ్]]లు మరియు జీవసంబంధమైన మాక్రోమాలిక్యూల్స్ వంటి వివిధ విశ్లేష్యాల (analytes) లేదా నమూనాల [[పరిమాణాత్మక విశ్లేషణ]] (quantitative analysis) కోసం సాధారణంగా ఉపయోగిస్తారు. స్పెక్ట్రోస్కోపిక్ విశ్లేషణ సాధారణంగా ద్రావణాలలో నిర్వహించబడుతుంది, అయితే ఘనపదార్థాలు మరియు వాయువులను కూడా అధ్యయనం చేయవచ్చు.
* [[ఆర్గానిక్ కాంపౌండ్]]లు, ముఖ్యంగా అధిక స్థాయి [[కాన్జుగేటెడ్ సిస్టమ్|కాన్జుగేషన్]] ఉన్నవి, [[విద్యుదయస్కాంత వర్ణపటం]] యొక్క UV లేదా దృశ్య ప్రాంతాలలో కాంతిని గ్రహిస్తాయి. ఈ నిర్ణయాల కోసం ద్రావణాలు తరచుగా నీటిలో కరిగే సమ్మేళనాల కోసం నీరు, లేదా ఆర్గానిక్-కరిగే సమ్మేళనాల కోసం [[ఇథనాల్]] అయి ఉంటాయి. (ఆర్గానిక్ ద్రావణాలు గణనీయమైన UV శోషణను కలిగి ఉండవచ్చు; అన్ని ద్రావణాలు UV స్పెక్ట్రోస్కోపీలో ఉపయోగించడానికి అనువైనవి కావు. ఇథనాల్ చాలా తరంగదైర్ఘ్యాల వద్ద చాలా బలహీనంగా గ్రహిస్తుంది.) ద్రావణ ధ్రువణత మరియు pH ఒక ఆర్గానిక్ సమ్మేళనం యొక్క శోషణ వర్ణపటాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు. ఉదాహరణకు, [[టైరోసిన్]], pH 6 నుండి 13కి పెరిగినప్పుడు లేదా ద్రావణ ధ్రువణత తగ్గినప్పుడు శోషణ గరిష్టాలు మరియు మోలార్ ఎక్స్‌టింక్షన్ కోఎఫీషియంట్ పెరుగుతాయి.
* [[ఛార్జ్ ట్రాన్స్‌ఫర్ కాంప్లెక్స్]]లు కూడా రంగులను కలిగి ఉన్నప్పటికీ, ఈ రంగులు తరచుగా పరిమాణాత్మక కొలత కోసం ఉపయోగించడానికి చాలా తీవ్రంగా ఉంటాయి.

[[బీర్-లాంబెర్ట్ నియమం]] (Beer–Lambert law) ప్రకారం, ఒక ద్రావణం యొక్క అబ్సార్బెన్స్, ఆ ద్రావణంలోని గ్రహించే జాతుల గాఢతకు మరియు మార్గ పొడవుకు (path length) నేరుగా అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది.<ref>Metha, Akul (22 Apr 2012). [http://pharmaxchange.info/press/2012/04/ultraviolet-visible-uv-vis-spectroscopy-%e2%80%93-derivation-of-beer-lambert-law/ “Derivation of Beer–Lambert Law”]. ''PharmaXChange.info''.</ref> కాబట్టి, స్థిరమైన మార్గ పొడవు కోసం, ద్రావణంలోని గ్రహించే పదార్థం యొక్క గాఢతను నిర్ణయించడానికి UV–Vis స్పెక్ట్రోస్కోపీని ఉపయోగించవచ్చు. గాఢతతో అబ్సార్బెన్స్ ఎంత వేగంగా మారుతుందో తెలుసుకోవడం అవసరం. దీనిని రిఫరెన్స్‌ల నుండి ([[మోలార్ ఎక్స్‌టింక్షన్ కోఎఫీషియంట్]]ల పట్టికలు) తీసుకోవచ్చు లేదా [[క్యాలిబ్రేషన్ కర్వ్]] నుండి మరింత ఖచ్చితంగా నిర్ణయించవచ్చు.

UV–Vis స్పెక్ట్రోఫోటోమీటర్‌ను [[హై-పెర్ఫార్మెన్స్ లిక్విడ్ క్రోమాటోగ్రఫీ|'''HPLC''']] కోసం డిటెక్టర్‌గా ఉపయోగించవచ్చు. విశ్లేష్య పదార్థం (analyte) ఉనికి గాఢతకు అనులోమానుపాతంలో ఉండే ప్రతిస్పందనను ఇస్తుంది. ఖచ్చితమైన ఫలితాల కోసం, తెలియని నమూనాలోని విశ్లేష్యానికి పరికరం ఇచ్చే ప్రతిస్పందనను ప్రామాణిక (standard) ప్రతిస్పందనతో పోల్చాలి; ఇది క్యాలిబ్రేషన్ కర్వ్‌ల వినియోగానికి చాలా పోలి ఉంటుంది. ఒక నిర్దిష్ట గాఢత కోసం ప్రతిస్పందనను (ఉదాహరణకు, పీక్ ఎత్తు) [[రెస్పాన్స్ ఫ్యాక్టర్]] అని పిలుస్తారు.

శోషణ పీక్‌ల తరంగదైర్ఘ్యాలను ఒక అణువులోని బంధాల రకాలతో అనుసంధానించవచ్చు మరియు అణువులోని ఫంక్షనల్ గ్రూపులను నిర్ణయించడంలో ఇవి విలువైనవి. ఉదాహరణకు, [[వుడ్‌వర్డ్–ఫీజర్ నియమాలు]] (Woodward–Fieser rules), [[డైన్]]లు మరియు [[కీటోన్]]ల వంటి కాన్జుగేటెడ్ ఆర్గానిక్ సమ్మేళనాల కోసం λ<sub>max</sub>, అంటే అత్యంత తీవ్రమైన UV–Vis శోషణ తరంగదైర్ఘ్యాన్ని అంచనా వేయడానికి ఉపయోగించే అనుభావిక పరిశీలనల సమితి. అయితే, కేవలం వర్ణపటం మాత్రమే ఏదైనా నమూనా కోసం నిర్దిష్ట పరీక్ష కాదు. ద్రావణం యొక్క స్వభావం, pH, ఉష్ణోగ్రత, అధిక ఎలక్ట్రోలైట్ గాఢతలు మరియు జోక్యం చేసుకునే పదార్థాల ఉనికి శోషణ వర్ణపటాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు. స్పెక్ట్రోఫోటోమీటర్ యొక్క స్లిట్ వెడల్పు (ప్రభావవంతమైన బ్యాండ్‌విడ్త్) వంటి ప్రయోగాత్మక వైవిధ్యాలు కూడా వర్ణపటాన్ని మారుస్తాయి. విశ్లేషణ కోసం UV–Vis స్పెక్ట్రోస్కోపీని వర్తింపజేయడానికి, ప్రస్తుతం ఉన్న పదార్థాలను గుర్తించడానికి ఈ వేరియబుల్స్‌ను నియంత్రించాలి లేదా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.<ref>''Ultraviolet Spectroscopy and UV Lasers''. Misra, Prabhakar; Dubinskii, Mark (eds.). New York: [[Marcel Dekker]]. 2002. [[Special:BookSources/9780824706685|ISBN 978-0-8247-0668-5]].</ref>

ఈ పద్ధతిని తరచుగా [[బీర్-లాంబెర్ట్ నియమం]] ఉపయోగించి ద్రావణంలోని గ్రహించే జాతుల గాఢతలను నిర్ణయించడానికి పరిమాణాత్మక పద్ధతిలో ఉపయోగిస్తారు:<ref>[https://chem.libretexts.org/Bookshelves/Physical_and_Theoretical_Chemistry_Textbook_Maps/Supplemental_Modules_(Physical_and_Theoretical_Chemistry)/Spectroscopy/Electronic_Spectroscopy/Electronic_Spectroscopy_Basics/The_Beer-Lambert_Law “The Beer–Lambert Law”]. ''Chemistry LibreTexts''. 2013-10-03. Retrieved 2023-10-19.</ref>
:<math>A=\log_{10}(I_0/I)=\varepsilon c L</math>,

ఇక్కడ ''A'' అనేది కొలిచిన [[అబ్సార్బెన్స్]] (సాంకేతికంగా డైమెన్షన్ లేనిది కానీ సాధారణంగా అబ్సార్బెన్స్ యూనిట్లలో (AU) నివేదించబడుతుంది<ref>Historically, the term "Optical Density" (OD) was used instead of AU. But it is also worth noting that what is usually measured is percent transmission (%T), a linear ratio, which is converted to the logarithm by the instrument for presentation.</ref>), <math>I_0</math> అనేది ఒక నిర్దిష్ట [[తరంగదైర్ఘ్యం]] వద్ద పతన కాంతి తీవ్రత, <math>I</math> అనేది ప్రసారిత తీవ్రత, ''L'' అనేది నమూనా గుండా మార్గ పొడవు, మరియు ''c'' అనేది గ్రహించే జాతుల [[గాఢత]]. ప్రతి జాతి మరియు తరంగదైర్ఘ్యం కోసం, ε అనేది [[మోలార్ అబ్సార్బివిటీ]] లేదా ఎక్స్‌టింక్షన్ కోఎఫీషియంట్ అని పిలువబడే ఒక స్థిరాంకం. ఈ స్థిరాంకం ఒక నిర్దిష్ట ద్రావణంలో, ఒక నిర్దిష్ట ఉష్ణోగ్రత మరియు పీడనం వద్ద ప్రాథమిక పరమాణు ధర్మం మరియు ఇది <math>1/M*cm</math> యూనిట్లను కలిగి ఉంటుంది.

అబ్సార్బెన్స్ మరియు ఎక్స్‌టింక్షన్ ''ε'' కొన్నిసార్లు బేస్-10 లాగరిథమ్‌కు బదులుగా [[సహజ లాగరిథమ్]] (natural logarithm) పరంగా నిర్వచించబడతాయి.

బీర్-లాంబెర్ట్ నియమం అనేక సమ్మేళనాలను వర్ణించడానికి ఉపయోగపడుతుంది కానీ అన్ని పదార్థాల గాఢత మరియు శోషణకు సార్వత్రిక సంబంధంగా ఉండదు. [[ఆర్గానిక్ డై]]లు ([[క్సిలెనాల్ ఆరెంజ్]] లేదా [[న్యూట్రల్ రెడ్]], ఉదాహరణకు) వంటి చాలా పెద్ద, సంక్లిష్టమైన అణువుల కోసం శోషణ మరియు గాఢత మధ్య 2వ ఆర్డర్ పాలీనోమియల్ సంబంధం కొన్నిసార్లు కనిపిస్తుంది.<ref>Bozdoğan, Abdürrezzak E. (2022-11-01). “Polynomial Equations based on Bouguer–Lambert and Beer Laws for Deviations from Linearity and Absorption Flattening”. ''Journal of Analytical Chemistry''. '''77''' (11): 1426–1432. doi:[https://doi.org/10.1134/S1061934822110028 10.1134/S1061934822110028]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:253463022 253463022]. ISSN [https://search.worldcat.org/issn/1608-3199 1608-3199].</ref><ref name="dev" /><ref>Cinar, Mehmet; Coruh, Ali; Karabacak, Mehmet (2014-03-25). [https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1386142513014236 “A comparative study of selected disperse azo dye derivatives based on spectroscopic (FT-IR, NMR and UV–Vis) and nonlinear optical behaviors”]. ''Spectrochimica Acta Part A: Molecular and Biomolecular Spectroscopy''. '''122''': 682–689. Bibcode [https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2014AcSpA.122..682C 2014AcSpA.122..682C]. doi:[https://doi.org/10.1016/j.saa.2013.11.106 10.1016/j.saa.2013.11.106]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24345608 24345608]. ISSN [https://search.worldcat.org/issn/1386-1425 1386-1425].</ref>

UV–Vis స్పెక్ట్రోస్కోపీని సెమీకండక్టర్ పరిశ్రమలో వేఫర్‌పై ఉన్న సన్నని పొరల (thin films) మందం మరియు ఆప్టికల్ ధర్మాలను కొలవడానికి కూడా ఉపయోగిస్తారు. UV–Vis స్పెక్ట్రోమీటర్లను కాంతి యొక్క రిఫ్లెక్టెన్స్‌ను కొలవడానికి ఉపయోగిస్తారు, మరియు కొలిచిన స్పెక్ట్రల్ పరిధి అంతటా ఒక నిర్దిష్ట పొర యొక్క రిఫ్రాక్షన్ ఇండెక్స్ (<math>n</math>) మరియు ఎక్స్‌టింక్షన్ కోఎఫీషియంట్‌ను (<math>k</math>) నిర్ణయించడానికి [[ఫోరోహి–బ్లూమర్ డిస్పర్షన్ ఈక్వేషన్స్]] (Forouhi–Bloomer dispersion equations) ద్వారా విశ్లేషించవచ్చు.<ref name = "Löper2015">Löper, Philipp; Stuckelberger, Michael; Niesen, Bjoern; Werner, Jérémie; Filipič, Miha; Moon, Soo-Jin; Yum, Jun-Ho; Topič, Marko; De Wolf, Stefaan; Ballif, Christophe (2015). [https://infoscience.epfl.ch/record/205389/files/paper_769.pdf “Complex Refractive Index Spectra of CH3NH3PbI3 Perovskite Thin Films Determined by Spectroscopic Ellipsometry and Spectrophotometry”]. ''The Journal of Physical Chemistry Letters''. '''6''' (1): 66–71. Bibcode [https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2015JPCL....6...66L 2015JPCL....6...66L]. doi:[https://doi.org/10.1021/jz502471h 10.1021/jz502471h]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26263093 26263093]. Retrieved 2021-11-16.</ref>

=== ప్రయోగాత్మక అంశాలు ===
బీర్-లాంబెర్ట్ నియమం వర్తించాలంటే ప్రయోగాత్మకంగా నెరవేర్చాల్సిన అంతర్లీన ఊహలు ఉన్నాయి; లేకపోతే నియమం నుండి విచలనాలు ఉండే అవకాశం ఉంది.<ref name=dev>Metha, Akul (14 May 2012). [http://pharmaxchange.info/press/2012/05/ultraviolet-visible-uv-vis-spectroscopy-%e2%80%93-limitations-and-deviations-of-beer-lambert-law/ “Limitations and Deviations of Beer–Lambert Law”]. ''PharmaXChange.info''.</ref> ఉదాహరణకు, నమూనా యొక్క రసాయన నిర్మాణం మరియు భౌతిక వాతావరణం దాని ఎక్స్‌టింక్షన్ కోఎఫీషియంట్‌ను మార్చవచ్చు. అందువల్ల, పరీక్షా నమూనా యొక్క రసాయన మరియు భౌతిక పరిస్థితులు రిఫరెన్స్ కొలతలతో సరిపోలాలి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా, అమెరికన్ (USP) మరియు యూరోపియన్ (Ph. Eur.) ఫార్మాకోపియాల వంటి ఫార్మాకోపియాలు స్పెక్ట్రోఫోటోమీటర్లు [[#Stray light|స్ట్రే లైట్]]<ref>[https://www.mt.com/ch/en/home/library/white-papers/lab-analytical-instruments/stray-light-and-performance-verification.html “Stray Light and Performance Verification”].</ref> మరియు తరంగదైర్ఘ్య ఖచ్చితత్వం వంటి అంశాలను కలిగి ఉన్న కఠినమైన నియంత్రణ అవసరాలకు అనుగుణంగా పనిచేయాలని డిమాండ్ చేస్తాయి.<ref>[https://www.chemeurope.com/en/whitepapers/126586/wavelength-accuracy-in-uv-vis-spectrophotometry.html “Wavelength Accuracy in UV/VIS Spectrophotometry”]. [https://web.archive.org/web/20240809050916/https://www.chemeurope.com/en/whitepapers/126586/wavelength-accuracy-in-uv-vis-spectrophotometry.html Archived] from the original on 9 August 2024. Retrieved 15 November 2024.</ref>

==== స్పెక్ట్రల్ బ్యాండ్‌విడ్త్ ====
స్పెక్ట్రోఫోటోమీటర్ యొక్క స్పెక్ట్రల్ బ్యాండ్‌విడ్త్ అనేది ఒక నిర్దిష్ట సమయంలో పరికరం నమూనా ద్వారా ప్రసారం చేసే తరంగదైర్ఘ్యాల పరిధి.<ref>[http://www.perseena.com/index/newsinfo/c_id/37/n_id/7.html “Persee PG Scientific Inc. – New-UV FAQ: Spectral Band Width”]. ''www.perseena.com''. [https://web.archive.org/web/20180921065923/http://www.perseena.com/index/newsinfo/c_id/37/n_id/7.html Archived] from the original on 21 September 2018.</ref> ఇది కాంతి మూలం, [[మోనోక్రోమేటర్]], దాని భౌతిక స్లిట్-వెడల్పు మరియు ఆప్టికల్ డిస్పర్షన్ మరియు స్పెక్ట్రోఫోటోమీటర్ యొక్క డిటెక్టర్ ద్వారా నిర్ణయించబడుతుంది. స్పెక్ట్రల్ బ్యాండ్‌విడ్త్ కొలత యొక్క రిజల్యూషన్ మరియు ఖచ్చితత్వాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది. ఇరుకైన స్పెక్ట్రల్ బ్యాండ్‌విడ్త్ అధిక రిజల్యూషన్ మరియు ఖచ్చితత్వాన్ని అందిస్తుంది, కానీ మొత్తం వర్ణపటాన్ని స్కాన్ చేయడానికి ఎక్కువ సమయం మరియు శక్తి అవసరమవుతుంది. విస్తృత స్పెక్ట్రల్ బ్యాండ్‌విడ్త్ వేగవంతమైన మరియు సులభమైన స్కానింగ్‌ను అనుమతిస్తుంది, కానీ తక్కువ రిజల్యూషన్ మరియు ఖచ్చితత్వానికి దారితీయవచ్చు, ముఖ్యంగా అతివ్యాప్తి చెందే శోషణ పీక్‌లు ఉన్న నమూనాల కోసం. అందువల్ల, నమ్మదగిన మరియు ఖచ్చితమైన ఫలితాలను పొందడానికి తగిన స్పెక్ట్రల్ బ్యాండ్‌విడ్త్‌ను ఎంచుకోవడం ముఖ్యం.

ప్రతిస్పందన యొక్క సరళతను (linearity) పెంచడానికి నమూనా సెల్‌పై పడే కాంతి కోసం మోనోక్రోమాటిక్ రేడియేషన్ మూలాన్ని కలిగి ఉండటం ముఖ్యం.<ref name="dev" /> బ్యాండ్‌విడ్త్ ఎంత మోనోక్రోమాటిక్‌గా ఉంటే (తరంగదైర్ఘ్యం యొక్క యూనిట్‌ను ప్రసారం చేయడం), ప్రతిస్పందన అంత సరళంగా ఉంటుంది. స్పెక్ట్రల్ బ్యాండ్‌విడ్త్ అనేది మోనోక్రోమేటర్ నుండి వెలువడే కాంతి యొక్క గరిష్ట తీవ్రతలో సగం వద్ద ప్రసారమయ్యే తరంగదైర్ఘ్యాల సంఖ్యగా కొలుస్తారు.

సాధించగల ఉత్తమ స్పెక్ట్రల్ [[బ్యాండ్‌విడ్త్ (సిగ్నల్ ప్రాసెసింగ్)#ఫోటోనిక్స్|బ్యాండ్‌విడ్త్]] అనేది UV స్పెక్ట్రోఫోటోమీటర్ యొక్క స్పెసిఫికేషన్, మరియు ఇది పతన కాంతి ఎంత [[మోనోక్రోమాటిక్]]గా ఉండగలదో వర్ణిస్తుంది. ఈ బ్యాండ్‌విడ్త్ నమూనా భాగం యొక్క శోషణ పీక్ యొక్క [[స్పెక్ట్రల్ లైన్‌విడ్త్|వెడల్పు]]తో సమానంగా (లేదా అంతకంటే ఎక్కువ) ఉంటే, కొలిచిన ఎక్స్‌టింక్షన్ కోఎఫీషియంట్ ఖచ్చితమైనది కాదు. రిఫరెన్స్ కొలతలలో, పరికర బ్యాండ్‌విడ్త్ (పతన కాంతి యొక్క బ్యాండ్‌విడ్త్) స్పెక్ట్రల్ పీక్‌ల వెడల్పు కంటే తక్కువగా ఉంచబడుతుంది. పరీక్షా పదార్థాన్ని కొలిచేటప్పుడు, పతన కాంతి యొక్క బ్యాండ్‌విడ్త్ కూడా తగినంత ఇరుకైనదిగా ఉండాలి. స్పెక్ట్రల్ బ్యాండ్‌విడ్త్‌ను తగ్గించడం వల్ల డిటెక్టర్‌కు పంపే శక్తి తగ్గుతుంది మరియు అందువల్ల అదే సిగ్నల్-టు-నాయిస్ నిష్పత్తిని సాధించడానికి ఎక్కువ కొలత సమయం అవసరమవుతుంది.

==== తరంగదైర్ఘ్య లోపం ====
ద్రావణంలోని విశ్లేష్య పదార్థం యొక్క ఎక్స్‌టింక్షన్ కోఎఫీషియంట్ తరంగదైర్ఘ్యంతో క్రమంగా మారుతుంది. అబ్సార్బెన్స్ కర్వ్ vs తరంగదైర్ఘ్యంలో ఒక పీక్ (అబ్సార్బెన్స్ గరిష్ట స్థాయికి చేరుకునే తరంగదైర్ఘ్యం), అంటే UV–VIS వర్ణపటంలో, తరంగదైర్ఘ్యంతో అబ్సార్బెన్స్ మారే రేటు అత్యల్పంగా ఉంటుంది.<ref name=dev /> అందువల్ల, తరంగదైర్ఘ్యంతో ఎక్స్‌టింక్షన్ కోఎఫీషియంట్ మారడం వల్ల కలిగే అఖచ్చితత్వాలను తగ్గించడానికి, ద్రావితం యొక్క పరిమాణాత్మక కొలతలు సాధారణంగా అబ్సార్బెన్స్ పీక్ చుట్టూ ఉన్న తరంగదైర్ఘ్యం వద్ద నిర్వహించబడతాయి.

==== స్ట్రే లైట్ ====
''ఇవి కూడా చూడండి: Stray light''
UV స్పెక్ట్రోఫోటోమీటర్‌లో స్ట్రే లైట్<ref>[https://lab-training.com/what-is-stray-light-and-how-it-is-monitored/ “What is Stray light and how it is monitored?”] (in en-US). 2015-06-12.</ref> అనేది మోనోక్రోమేటర్ ద్వారా ఎంచుకోబడిన తరంగదైర్ఘ్యం కాని, డిటెక్టర్‌కు చేరుకునే ఏదైనా కాంతి. ఇది, ఉదాహరణకు, పరికరం లోపల కాంతి చెదరడం (scattering) వల్ల లేదా ఆప్టికల్ ఉపరితలాల నుండి ప్రతిబింబాల వల్ల సంభవించవచ్చు.

స్ట్రే లైట్ అబ్సార్బెన్స్ కొలతలలో గణనీయమైన లోపాలను కలిగిస్తుంది, ముఖ్యంగా అధిక అబ్సార్బెన్స్‌ల వద్ద, ఎందుకంటే స్ట్రే లైట్ వాస్తవానికి ఎంచుకున్న తరంగదైర్ఘ్యంలో భాగం కాకపోయినా, డిటెక్టర్ ద్వారా గుర్తించబడిన సిగ్నల్‌కు జోడించబడుతుంది. ఫలితంగా, కొలిచిన మరియు నివేదించబడిన అబ్సార్బెన్స్ నమూనా యొక్క వాస్తవ అబ్సార్బెన్స్ కంటే తక్కువగా ఉంటుంది.

స్ట్రే లైట్ ఒక ముఖ్యమైన అంశం, ఎందుకంటే ఇది విశ్లేషణ కోసం ఉపయోగించే కాంతి యొక్క 'స్వచ్ఛతను' నిర్ణయిస్తుంది. దీనిని ప్రభావితం చేసే అతి ముఖ్యమైన అంశం [[మోనోక్రోమేటర్#స్ట్రే లైట్|మోనోక్రోమేటర్ యొక్క 'స్ట్రే లైట్' స్థాయి]].<ref name="dev" />

సాధారణంగా UV–VIS స్పెక్ట్రోఫోటోమీటర్‌లో ఉపయోగించే డిటెక్టర్ బ్రాడ్‌బ్యాండ్; ఇది తనకు చేరే అన్ని కాంతికి ప్రతిస్పందిస్తుంది. నమూనా గుండా వెళ్ళిన కాంతిలో గణనీయమైన మొత్తంలో నామినల్ కోఎఫీషియంట్ల కంటే చాలా తక్కువ ఎక్స్‌టింక్షన్ కోఎఫీషియంట్లు ఉన్న తరంగదైర్ఘ్యాలు ఉంటే, పరికరం తప్పుగా తక్కువ అబ్సార్బెన్స్‌ను నివేదిస్తుంది. ఏదైనా పరికరం ఒక పాయింట్‌కు చేరుకుంటుంది, అక్కడ నమూనా గాఢత పెరిగినా నివేదించబడిన అబ్సార్బెన్స్‌లో పెరుగుదల ఉండదు, ఎందుకంటే డిటెక్టర్ కేవలం స్ట్రే లైట్‌కు మాత్రమే ప్రతిస్పందిస్తోంది. ఆచరణలో, తెలియని అబ్సార్బెన్స్‌ను పరికరానికి చెల్లుబాటు అయ్యే పరిధిలోకి ఉంచడానికి నమూనా యొక్క గాఢత లేదా ఆప్టికల్ మార్గ పొడవును సర్దుబాటు చేయాలి. కొన్నిసార్లు, పరికరం నాన్-లీనియర్‌గా మారుతున్న ప్రాంతంలోకి కొలతలను అనుమతించడానికి, నమూనా యొక్క తెలిసిన గాఢతలను ఉపయోగించి ఒక అనుభావిక క్యాలిబ్రేషన్ ఫంక్షన్‌ను అభివృద్ధి చేస్తారు.

ఒక స్థూల మార్గదర్శిగా, సింగిల్ మోనోక్రోమేటర్ ఉన్న పరికరం సాధారణంగా సుమారు 3 అబ్సార్బెన్స్ యూనిట్ల (AU) స్ట్రే లైట్ స్థాయిని కలిగి ఉంటుంది, ఇది సుమారు 2 AU కంటే ఎక్కువ కొలతలను సమస్యాత్మకంగా మారుస్తుంది. [[మోనోక్రోమేటర్#డబుల్ మోనోక్రోమేటర్లు|డబుల్ మోనోక్రోమేటర్]] ఉన్న మరింత సంక్లిష్టమైన పరికరం సుమారు 6 AU స్ట్రే లైట్ స్థాయిని కలిగి ఉంటుంది, ఇది చాలా విస్తృతమైన అబ్సార్బెన్స్ పరిధిని కొలవడానికి అనుమతిస్తుంది.

==== బీర్-లాంబెర్ట్ నియమం నుండి విచలనాలు ====
తగినంత అధిక గాఢత వద్ద, శోషణ బ్యాండ్‌లు సంతృప్తమై శోషణ ఫ్లాటెనింగ్‌ను చూపుతాయి. దాదాపు 100% కాంతి ఇప్పటికే గ్రహించబడుతున్నందున శోషణ పీక్ ఫ్లాట్‌గా కనిపిస్తుంది. ఇది సంభవించే గాఢత కొలుస్తున్న నిర్దిష్ట సమ్మేళనంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ ప్రభావాన్ని పరీక్షించడానికి ఉపయోగించగల ఒక పరీక్ష ఏమిటంటే, కొలత యొక్క మార్గ పొడవును మార్చడం. బీర్-లాంబెర్ట్ నియమంలో, గాఢత మరియు మార్గ పొడవును మార్చడం సమాన ప్రభావాన్ని కలిగి ఉంటుంది—ఒక ద్రావణాన్ని 10 రెట్లు పలుచన చేయడం, మార్గ పొడవును 10 రెట్లు తగ్గించడంతో సమానమైన ప్రభావాన్ని కలిగి ఉంటుంది. వివిధ మార్గ పొడవుల సెల్‌లు అందుబాటులో ఉంటే, ఈ సంబంధం నిజమని పరీక్షించడం శోషణ ఫ్లాటెనింగ్ జరుగుతుందో లేదో తెలుసుకోవడానికి ఒక మార్గం.

సజాతీయంగా లేని ద్రావణాలు శోషణ ఫ్లాటెనింగ్ దృగ్విషయం కారణంగా బీర్-లాంబెర్ట్ నియమం నుండి విచలనాలను చూపవచ్చు. ఇది, ఉదాహరణకు, గ్రహించే పదార్థం సస్పెండ్ చేయబడిన కణాల లోపల ఉన్నప్పుడు జరగవచ్చు.<ref>Berberan-Santos, M. N. (September 1990). “Beer's law revisited”. ''Journal of Chemical Education''. '''67''' (9): 757. Bibcode [https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1990JChEd..67..757B 1990JChEd..67..757B]. doi:[https://doi.org/10.1021/ed067p757 10.1021/ed067p757].</ref><ref>Wittung, Pernilla; Kajanus, Johan; Kubista, Mikael; Malmström, Bo G. (19 September 1994). “Absorption flattening in the optical spectra of liposome-entrapped substances”. ''FEBS Letters''. '''352''' (1): 37–40. Bibcode [https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1994FEBSL.352...37W 1994FEBSL.352...37W]. doi:[https://doi.org/10.1016/0014-5793(94)00912-0 10.1016/0014-5793(94)00912-0]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7925937 7925937]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:11419856 11419856].</ref> తక్కువ గాఢత మరియు అధిక అబ్సార్బెన్స్ పరిస్థితులలో విచలనాలు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. చివరి రిఫరెన్స్ ఈ విచలనాన్ని సరిచేయడానికి ఒక మార్గాన్ని వివరిస్తుంది.

నీటిలో కాపర్(II) క్లోరైడ్ వంటి కొన్ని ద్రావణాలు, రంగు అయాన్ (ద్విసంయోజక రాగి అయాన్) చుట్టూ మారిన పరిస్థితుల కారణంగా ఒక నిర్దిష్ట గాఢత వద్ద దృశ్యమానంగా మారుతాయి. కాపర్(II) క్లోరైడ్ కోసం దీని అర్థం నీలం నుండి ఆకుపచ్చకు మారడం,<ref>Ansell, S; Tromp, R H; Neilson, G W (20 February 1995). “The solute and aquaion structure in a concentrated aqueous solution of copper(II) chloride”. ''Journal of Physics: Condensed Matter''. '''7''' (8): 1513–1524. Bibcode [https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/1995JPCM....7.1513A 1995JPCM....7.1513A]. doi:[https://doi.org/10.1088/0953-8984/7/8/002 10.1088/0953-8984/7/8/002]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:250898349 250898349].</ref> అంటే మోనోక్రోమాటిక్ కొలతలు బీర్-లాంబెర్ట్ నియమం నుండి విచలనం చెందుతాయి.

==== కొలత అనిశ్చితి మూలాలు ====
పై అంశాలు UV–Vis [[స్పెక్ట్రోఫోటోమెట్రీ]]తో పొందిన ఫలితాల యొక్క [[కొలత అనిశ్చితి]]కి (measurement uncertainty) దోహదం చేస్తాయి. UV–Vis స్పెక్ట్రోఫోటోమెట్రీని పరిమాణాత్మక రసాయన విశ్లేషణలో ఉపయోగిస్తే, కొలిచిన సమ్మేళనాలు మరియు/లేదా ద్రావణాల స్వభావం నుండి ఉత్పన్నమయ్యే అనిశ్చితి మూలాల ద్వారా ఫలితాలు అదనంగా ప్రభావితమవుతాయి. వీటిలో శోషణ బ్యాండ్ అతివ్యాప్తి వల్ల కలిగే స్పెక్ట్రల్ జోక్యాలు, గ్రహించే జాతుల రంగు వెలిసిపోవడం (వియోగం లేదా ప్రతిచర్య వల్ల కలిగేది) మరియు నమూనా మరియు క్యాలిబ్రేషన్ ద్రావణం మధ్య సాధ్యమయ్యే కూర్పు అసమతుల్యత ఉన్నాయి.<ref>Sooväli, L.; Rõõm, E.-I.; Kütt, A.; Kaljurand, I.; Leito, I. (2006). “Uncertainty sources in UV–Vis spectrophotometric measurement”. ''Accreditation and Quality Assurance''. '''11''' (5): 246–255. doi:[https://doi.org/10.1007/s00769-006-0124-x 10.1007/s00769-006-0124-x]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:94520012 94520012].</ref>

== అల్ట్రావయోలెట్–విజిబుల్ స్పెక్ట్రోఫోటోమీటర్ ==
''ఇవి కూడా చూడండి: Spectrophotometry''
అల్ట్రావయోలెట్–విజిబుల్ స్పెక్ట్రోస్కోపీలో ఉపయోగించే [[కొలిచే పరికరం]]ను UV–Vis స్పెక్ట్రోఫోటోమీటర్ అంటారు. ఇది నమూనా గుండా వెళ్ళిన తర్వాత కాంతి తీవ్రతను కొలుస్తుంది (<math>I</math>), మరియు నమూనా గుండా వెళ్ళడానికి ముందు కాంతి తీవ్రతతో పోల్చుతుంది (<math>I_o</math>). నిష్పత్తిని <math>I/I_o</math> 'ట్రాన్స్‌మిటెన్స్' అని పిలుస్తారు, మరియు సాధారణంగా శాతంగా (%T) వ్యక్తీకరించబడుతుంది. [[అబ్సార్బెన్స్]], <math>A</math>, ట్రాన్స్‌మిటెన్స్‌పై ఆధారపడి ఉంటుంది:
:<math>A=-\log(\%T/100\%)</math>

UV–విజిబుల్ స్పెక్ట్రోఫోటోమీటర్‌ను రిఫ్లెక్టెన్స్‌ను కొలవడానికి కూడా కాన్ఫిగర్ చేయవచ్చు. ఈ సందర్భంలో, స్పెక్ట్రోఫోటోమీటర్ నమూనా నుండి ప్రతిబింబించే కాంతి తీవ్రతను కొలుస్తుంది (<math>I</math>), మరియు రిఫరెన్స్ పదార్థం (<math>I_o</math>) (తెల్లని టైల్ వంటివి) నుండి ప్రతిబింబించే కాంతి తీవ్రతతో పోల్చుతుంది. నిష్పత్తిని <math>I/I_o</math> 'రిఫ్లెక్టెన్స్' అని పిలుస్తారు, మరియు సాధారణంగా శాతంగా (%R) వ్యక్తీకరించబడుతుంది.

స్పెక్ట్రోఫోటోమీటర్ యొక్క ప్రాథమిక భాగాలు కాంతి మూలం, నమూనా కోసం హోల్డర్, కాంతి యొక్క వివిధ తరంగదైర్ఘ్యాలను వేరు చేయడానికి [[మోనోక్రోమేటర్]]గా [[డిఫ్రాక్షన్ గ్రేటింగ్]] లేదా [[ప్రిజం (ఆప్టిక్స్)|ప్రిజం]], మరియు డిటెక్టర్. రేడియేషన్ మూలం తరచుగా [[హాలోజన్ ల్యాంప్|టంగ్‌స్టన్]] ఫిలమెంట్ (300–2500 nm), అల్ట్రావయోలెట్ ప్రాంతం (190–400 nm) అంతటా నిరంతరంగా ఉండే [[డ్యూటీరియం ఆర్క్ ల్యాంప్]], 160 నుండి 2,000 nm వరకు నిరంతరంగా ఉండే [[జెనాన్ ఆర్క్ ల్యాంప్]]; లేదా ఇటీవల, దృశ్య తరంగదైర్ఘ్యాల కోసం లైట్ ఎమిటింగ్ డయోడ్లు (LED)<ref name=PIA />. డిటెక్టర్ సాధారణంగా [[ఫోటోమల్టిప్లైయర్ ట్యూబ్]], [[ఫోటోడయోడ్]], ఫోటోడయోడ్ అర్రే లేదా [[ఛార్జ్-కపుల్డ్ డివైజ్]] (CCD). సింగిల్ ఫోటోడయోడ్ డిటెక్టర్లు మరియు ఫోటోమల్టిప్లైయర్ ట్యూబ్‌లను స్కానింగ్ మోనోక్రోమేటర్లతో ఉపయోగిస్తారు, ఇవి కాంతిని ఫిల్టర్ చేస్తాయి, తద్వారా ఒకే తరంగదైర్ఘ్యం గల కాంతి మాత్రమే ఒక సమయంలో డిటెక్టర్‌కు చేరుకుంటుంది. స్కానింగ్ మోనోక్రోమేటర్ డిఫ్రాక్షన్ గ్రేటింగ్‌ను కదిలించి ప్రతి తరంగదైర్ఘ్యం ద్వారా "స్టెప్-త్రూ" చేస్తుంది, తద్వారా దాని తీవ్రతను తరంగదైర్ఘ్యం యొక్క ఫంక్షన్‌గా కొలవవచ్చు. ఫిక్స్‌డ్ మోనోక్రోమేటర్లను CCDలు మరియు ఫోటోడయోడ్ అర్రేలతో ఉపయోగిస్తారు. ఈ రెండు పరికరాలు ఒకటి లేదా రెండు డైమెన్షనల్ అర్రేలుగా సమూహం చేయబడిన అనేక డిటెక్టర్లను కలిగి ఉన్నందున, అవి వేర్వేరు తరంగదైర్ఘ్యాల కాంతిని వేర్వేరు పిక్సెల్‌లు లేదా పిక్సెల్‌ల సమూహాలపై ఏకకాలంలో సేకరించగలవు.
[[File:Simplified UV-vis diagram.png|thumb|500px|Simplified schematic of a double beam UV–visible spectrophotometer]]

స్పెక్ట్రోఫోటోమీటర్ 'సింగిల్ బీమ్' లేదా 'డబుల్ బీమ్' కావచ్చు. సింగిల్ బీమ్ పరికరంలో ([[స్పెక్ట్రానిక్ 20]] వంటివి), కాంతి అంతా నమూనా సెల్ గుండా వెళుతుంది. <math>I_o</math> నమూనాను తొలగించడం ద్వారా కొలవాలి. ఇది ప్రారంభ రూపకల్పన మరియు ఇప్పటికీ బోధన మరియు పారిశ్రామిక ల్యాబ్‌లలో సాధారణంగా ఉపయోగంలో ఉంది.

డబుల్-బీమ్ పరికరంలో, కాంతి నమూనాకు చేరుకోవడానికి ముందే రెండు బీమ్‌లుగా విభజించబడుతుంది. ఒక బీమ్‌ను రిఫరెన్స్‌గా ఉపయోగిస్తారు; మరొక బీమ్ నమూనా గుండా వెళుతుంది. రిఫరెన్స్ బీమ్ తీవ్రతను 100% ట్రాన్స్‌మిషన్ (లేదా 0 అబ్సార్బెన్స్)గా తీసుకుంటారు, మరియు ప్రదర్శించబడే కొలత రెండు బీమ్ తీవ్రతల నిష్పత్తి. కొన్ని డబుల్-బీమ్ పరికరాలు రెండు డిటెక్టర్లను (ఫోటోడయోడ్లు) కలిగి ఉంటాయి, మరియు నమూనా మరియు రిఫరెన్స్ బీమ్‌లను ఒకే సమయంలో కొలుస్తారు. ఇతర పరికరాలలో, రెండు బీమ్‌లు [[ఆప్టికల్ ఛాపర్|బీమ్ ఛాపర్]] గుండా వెళతాయి, ఇది ఒక సమయంలో ఒక బీమ్‌ను అడ్డుకుంటుంది. డిటెక్టర్ ఛాపర్‌తో సమకాలీకరణలో నమూనా బీమ్ మరియు రిఫరెన్స్ బీమ్‌ను కొలవడం మధ్య మారుతూ ఉంటుంది. ఛాపర్ సైకిల్‌లో ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ చీకటి విరామాలు కూడా ఉండవచ్చు. ఈ సందర్భంలో, నిష్పత్తిని తీసుకునే ముందు చీకటి విరామంలో కొలిచిన తీవ్రతను తీసివేయడం ద్వారా కొలిచిన బీమ్ తీవ్రతలను సరిచేయవచ్చు.

సింగిల్-బీమ్ పరికరంలో, కేవలం ద్రావణాన్ని కలిగి ఉన్న క్యూవెట్‌ను మొదట కొలవాలి. మెట్లర్ టోలెడో (Mettler Toledo) ఒక సింగిల్ బీమ్ అర్రే స్పెక్ట్రోఫోటోమీటర్‌ను అభివృద్ధి చేసింది, ఇది UV–Vis పరిధిలో వేగవంతమైన మరియు ఖచ్చితమైన కొలతలను అనుమతిస్తుంది. కాంతి మూలం అల్ట్రావయోలెట్ (UV) కోసం అలాగే దృశ్య (VIS) మరియు నియర్-ఇన్‌ఫ్రారెడ్ తరంగదైర్ఘ్య ప్రాంతాల కోసం 190 నుండి 1100 nm వరకు స్పెక్ట్రల్ పరిధిని కవర్ చేసే జెనాన్ ఫ్లాష్ ల్యాంప్‌ను కలిగి ఉంటుంది. ల్యాంప్ ఫ్లాష్‌లు గ్లాస్ ఫైబర్‌పై కేంద్రీకరించబడతాయి, ఇది కాంతి పుంజాన్ని నమూనా ద్రావణాన్ని కలిగి ఉన్న క్యూవెట్‌పైకి నడిపిస్తుంది. బీమ్ నమూనా గుండా వెళుతుంది మరియు నిర్దిష్ట తరంగదైర్ఘ్యాలు నమూనా భాగాల ద్వారా గ్రహించబడతాయి. మిగిలిన కాంతి క్యూవెట్ తర్వాత గ్లాస్ ఫైబర్ ద్వారా సేకరించబడి స్పెక్ట్రోగ్రాఫ్‌లోకి నడపబడుతుంది. స్పెక్ట్రోగ్రాఫ్ కాంతిని వేర్వేరు తరంగదైర్ఘ్యాలుగా వేరు చేసే డిఫ్రాక్షన్ గ్రేటింగ్ మరియు డేటాను రికార్డ్ చేయడానికి CCD సెన్సార్‌ను కలిగి ఉంటుంది. మొత్తం వర్ణపటం తద్వారా ఏకకాలంలో కొలవబడుతుంది, ఇది వేగవంతమైన రికార్డింగ్‌కు అనుమతిస్తుంది.<ref>[https://www.mt.com/us/en/home/library/guides/laboratory-division/1/uvvis-spectrophotometry-guide-applications-fundamentals.html “Spectrophotometry Applications and Fundamentals”] (in en-US). ''www.mt.com''. Mettler Toledo International Inc. Retrieved 2018-07-10.</ref>

UV–Vis స్పెక్ట్రోఫోటోమెట్రీ కోసం నమూనాలు తరచుగా ద్రవాలు, అయినప్పటికీ వాయువుల మరియు ఘనపదార్థాల అబ్సార్బెన్స్‌ను కూడా కొలవవచ్చు. నమూనాలను సాధారణంగా [[క్యూవెట్]] అని పిలువబడే [[పారదర్శక]] సెల్‌లో ఉంచుతారు. క్యూవెట్‌లు సాధారణంగా దీర్ఘచతురస్రాకారంలో ఉంటాయి, సాధారణంగా 1 సెం.మీ అంతర్గత వెడల్పుతో ఉంటాయి. (ఈ వెడల్పు బీర్-లాంబెర్ట్ నియమంలో మార్గ పొడవు, <math>L</math> అవుతుంది.) కొన్ని పరికరాలలో [[టెస్ట్ ట్యూబ్]]లను కూడా క్యూవెట్‌లుగా ఉపయోగించవచ్చు. ఉపయోగించే నమూనా కంటైనర్ రకం ఆసక్తి ఉన్న స్పెక్ట్రల్ ప్రాంతంపై రేడియేషన్ వెళ్ళడానికి అనుమతించాలి. అత్యంత విస్తృతంగా ఉపయోగించే క్యూవెట్‌లు అధిక-నాణ్యత గల [[ఫ్యూజ్డ్ సిలికా]] లేదా [[క్వార్ట్జ్ గ్లాస్]]తో తయారు చేయబడతాయి, ఎందుకంటే ఇవి UV, దృశ్య మరియు నియర్ ఇన్‌ఫ్రారెడ్ ప్రాంతాల అంతటా పారదర్శకంగా ఉంటాయి. గ్లాస్ మరియు ప్లాస్టిక్ క్యూవెట్‌లు కూడా సాధారణం, అయితే గ్లాస్ మరియు చాలా ప్లాస్టిక్‌లు UVలో గ్రహిస్తాయి, ఇది వాటి ఉపయోగం దృశ్య తరంగదైర్ఘ్యాలకు పరిమితం చేస్తుంది.<ref name=PIA />

ప్రత్యేక పరికరాలను కూడా తయారు చేశారు. వీటిలో ఖగోళ లక్షణాల వర్ణపటాలను కొలవడానికి టెలిస్కోప్‌లకు స్పెక్ట్రోఫోటోమీటర్లను అమర్చడం ఉన్నాయి. UV–విజిబుల్ మైక్రోస్పెక్ట్రోఫోటోమీటర్లు UV–విజిబుల్ స్పెక్ట్రోఫోటోమీటర్‌తో అనుసంధానించబడిన UV–విజిబుల్ [[ఆప్టికల్ మైక్రోస్కోప్|మైక్రోస్కోప్]]ను కలిగి ఉంటాయి.

ఆసక్తి ఉన్న అన్ని తరంగదైర్ఘ్యాల వద్ద శోషణ యొక్క పూర్తి వర్ణపటాన్ని తరచుగా మరింత అధునాతన స్పెక్ట్రోఫోటోమీటర్ ద్వారా నేరుగా ఉత్పత్తి చేయవచ్చు. సరళమైన పరికరాలలో, శోషణను ఒక సమయంలో ఒక తరంగదైర్ఘ్యం చొప్పున నిర్ణయిస్తారు మరియు ఆ తర్వాత ఆపరేటర్ దానిని ఒక వర్ణపటంగా క్రోడీకరిస్తారు. గాఢతపై ఆధారపడటాన్ని తొలగించడం ద్వారా, విలుప్త గుణకాన్ని (ε) తరంగదైర్ఘ్యం యొక్క ప్రమేయంగా నిర్ణయించవచ్చు.

== మైక్రోస్పెక్ట్రోఫోటోమెట్రీ ==
సూక్ష్మ నమూనాల UV–విజిబుల్ స్పెక్ట్రోస్కోపీని ఆప్టికల్ మైక్రోస్కోప్‌ను UV–విజిబుల్ ఆప్టిక్స్, వైట్ లైట్ సోర్సెస్, ఒక [[monochromator]], మరియు [[charge-coupled device]] (CCD) లేదా [[photomultiplier]] ట్యూబ్ (PMT) వంటి సున్నితమైన డిటెక్టర్‌తో అనుసంధానించడం ద్వారా చేస్తారు. కేవలం ఒకే ఆప్టికల్ మార్గం అందుబాటులో ఉన్నందున, ఇవి సింగిల్ బీమ్ పరికరాలు. ఆధునిక పరికరాలు మైక్రాన్-స్థాయి నమూనా ప్రాంతాల యొక్క పరావర్తనం (reflectance) మరియు ప్రసారం (transmission) రెండింటిలోనూ UV–విజిబుల్ స్పెక్ట్రాలను కొలవగలవు. ఇటువంటి పరికరాలను ఉపయోగించడం వల్ల కలిగే ప్రయోజనం ఏమిటంటే, అవి సూక్ష్మ నమూనాలను కొలవడమే కాకుండా, పెద్ద నమూనాల స్పెక్ట్రాలను కూడా అధిక ప్రాదేశిక రిజల్యూషన్‌తో కొలవగలవు. అందువల్ల, వీటిని ఫోరెన్సిక్ ప్రయోగశాలలలో వ్యక్తిగత వస్త్ర దారాలలో ఉండే రంగులు మరియు వర్ణద్రవ్యాలను,<ref>Forensic Fiber Examination Guidelines, Scientific Working Group-Materials, 1999, http://www.swgmat.org/fiber.htm [https://web.archive.org/web/20160305224434/http://www.swgmat.org/fiber.htm ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ]</ref> సూక్ష్మ పెయింట్ చిప్‌లను<ref>Standard Guide for Microspectrophotometry and Color Measurement in Forensic Paint Analysis, Scientific Working Group-Materials, 1999, http://www.swgmat.org/paint.htm [https://web.archive.org/web/20160721022622/http://www.swgmat.org/paint.htm ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ]</ref> మరియు గాజు ముక్కల రంగును విశ్లేషించడానికి ఉపయోగిస్తారు. వీటిని మెటీరియల్ సైన్స్ మరియు జీవసంబంధ పరిశోధనలలో, మరియు [[vitrinite]] పరావర్తనాన్ని కొలవడం ద్వారా బొగ్గు మరియు పెట్రోలియం మూల శిలల శక్తి సామర్థ్యాన్ని నిర్ణయించడానికి కూడా ఉపయోగిస్తారు. సెమీకండక్టర్ మరియు మైక్రో-ఆప్టిక్స్ పరిశ్రమలలో సన్నని పొరలు (thin films) నిక్షేపించబడిన తర్వాత వాటి మందాన్ని పర్యవేక్షించడానికి మైక్రోస్పెక్ట్రోఫోటోమీటర్లను ఉపయోగిస్తారు. సెమీకండక్టర్ పరిశ్రమలో, సర్క్యూట్రీ యొక్క క్లిష్టమైన కొలతలు సూక్ష్మంగా ఉండటం వల్ల వీటిని ఉపయోగిస్తారు. సెమీకండక్టర్ వేఫర్ యొక్క సాధారణ పరీక్షలో ప్యాటర్న్ చేయబడిన లేదా ప్యాటర్న్ చేయబడని వేఫర్‌పై అనేక పాయింట్ల నుండి స్పెక్ట్రాలను సేకరించడం జరుగుతుంది. నిక్షేపించబడిన పొరల మందాన్ని స్పెక్ట్రాల యొక్క [[Thin-film interference|interference pattern]] నుండి లెక్కించవచ్చు. అదనంగా, అల్ట్రావైలెట్–విజిబుల్ స్పెక్ట్రోఫోటోమెట్రీని సన్నని పొరల మందంతో పాటు, వాటి వక్రీభవన సూచిక (refractive index) మరియు విలుప్త గుణకాన్ని నిర్ణయించడానికి ఉపయోగించవచ్చు.<ref name = "Löper2015"/> మొత్తం వేఫర్ అంతటా పొర మందం యొక్క మ్యాప్‌ను రూపొందించి, నాణ్యత నియంత్రణ ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగించవచ్చు.<ref>Horie, M.; Fujiwara, N.; Kokubo, M.; Kondo, N. (1994). “Spectroscopic thin film thickness measurement system for semiconductor industries”. ''Conference Proceedings. 10th Anniversary. IMTC/94. Advanced Technologies in I & M. 1994 IEEE Instrumentation and Measurement Technology Conference (Cat. No.94CH3424-9)''. pp. 677–682. [[Special:BookSources/0780318803|ISBN 0-7803-1880-3]]. doi:[https://doi.org/10.1109/IMTC.1994.352008 10.1109/IMTC.1994.352008]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:110637259 110637259].</ref>

== అదనపు అనువర్తనాలు ==
[[chemical reaction]] యొక్క రేటును వర్ణించడానికి UV–Vis ను ఉపయోగించవచ్చు. మెర్క్యురీ డిథిజోనేట్ యొక్క పసుపు-నారింజ మరియు నీలిరంగు ఐసోమర్ల మార్పిడి దీనికి ఉదాహరణ. ఈ విశ్లేషణ పద్ధతి గాఢత అనేది గాఢతకు సరళంగా అనులోమానుపాతంలో ఉంటుందనే వాస్తవంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఇదే విధానం క్రోమోఫోర్‌ల మధ్య సమతుల్యతను నిర్ణయించడానికి అనుమతిస్తుంది.<ref>Sertova, N.; Petkov, I.; Nunzi, J.-M. (June 2000). “Photochromism of mercury(II) dithizonate in solution”. ''Journal of Photochemistry and Photobiology A: Chemistry''. '''134''' (3): 163–168. Bibcode [https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2000JPPA..134..163S 2000JPPA..134..163S]. doi:[https://doi.org/10.1016/s1010-6030(00)00267-7 10.1016/s1010-6030(00)00267-7].</ref><ref>UC Davis (2013-10-02). [http://chemwiki.ucdavis.edu/Physical_Chemistry/Kinetics/Rate_Laws/The_Rate_Law “The Rate Law”]. ''ChemWiki''. [https://web.archive.org/web/20141112063948/http://chemwiki.ucdavis.edu/Physical_Chemistry/Kinetics/Rate_Laws/The_Rate_Law Archived] from the original on 12 November 2014. Retrieved 2014-11-11.</ref>

మండుతున్న వాయువుల వర్ణపటం నుండి, ఇంధనం యొక్క రసాయన కూర్పు, వాయువుల ఉష్ణోగ్రత మరియు గాలి-ఇంధన నిష్పత్తిని నిర్ణయించడం సాధ్యమవుతుంది.<ref>Mekhrengin, M.V.; Meshkovskii, I.K.; Tashkinov, V.A.; Guryev, V.I.; Sukhinets, A.V.; Smirnov, D.S. (June 2019). “Multispectral pyrometer for high temperature measurements inside combustion chamber of gas turbine engines”. ''Measurement''. '''139''': 355–360. Bibcode [https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2019Meas..139..355M 2019Meas..139..355M]. doi:[https://doi.org/10.1016/j.measurement.2019.02.084 10.1016/j.measurement.2019.02.084]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:116260472 116260472].</ref>

== ఇవి కూడా చూడండి ==
*[[Applied spectroscopy]]
*[[Benesi–Hildebrand method]]
*[[Color]]&nbsp;&ndash; మానవ కంటితో విజిబుల్ స్పెక్ట్రోస్కోపీ
*[[Charge modulation spectroscopy]]
*[[DU spectrophotometer]] – మొదటి UV–Vis పరికరం
*[[Fourier-transform spectroscopy]]
*[[Infrared spectroscopy]] మరియు [[Raman spectroscopy]] ఇతర సాధారణ స్పెక్ట్రోస్కోపిక్ పద్ధతులు, వీటిని సాధారణంగా సమ్మేళనాల నిర్మాణం గురించి సమాచారాన్ని పొందడానికి లేదా సమ్మేళనాలను గుర్తించడానికి ఉపయోగిస్తారు. ఇవి రెండూ [[vibrational spectroscopy]] యొక్క రూపాలు.
*[[Isosbestic point]] – చర్య జరుగుతున్నప్పుడు శోషణ మారనటువంటి తరంగదైర్ఘ్యం. కైనటిక్స్ కొలతలలో నియంత్రణగా ఇది ముఖ్యమైనది.
*[[Near-infrared spectroscopy]]
*[[Rotational spectroscopy]]
*[[Slope spectroscopy]]
*[[Ultraviolet–visible spectroscopy of stereoisomers]]
*[[Vibrational spectroscopy]]

== సూచనలు ==
<references />

{{DEFAULTSORT:Ultraviolet-visible spectroscopy}}
[[Category:Absorption spectroscopy]]
[[Category:Scientific techniques]]

----
''మూలం:'' ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Ultraviolet–visible spectroscopy” వ్యాసానికి అనువాదం.
''మూల వ్యాసం:'' https://en.wikipedia.org/wiki/Ultraviolet–visible_spectroscopy
''ఈ అనువాదం స్వయంచాలకంగా రూపొందించబడింది.''