లాక్టోజ్

From LTRC
పేర్లు
IUPAC పేర్లు β- d -Galactopyranosyl-(1→4)-α- d -glucopyranose 4- O -β- d -Galactopyranosyl-α- d -glucopyranose
క్రమబద్ధమైన IUPAC పేరు (2 R ,3 R ,4 S ,5 R ,6 S )-2-(Hydroxymethyl)-6-{[(2 R ,3 S ,4 R ,5 R ,6 R )-4,5,6-trihydroxy-2-(hydroxymethyl)oxan-3-yl]oxy}oxane-3,4,5-triol
ఇతర పేర్లు మిల్క్ షుగర్ లాక్టోబయోస్ 4- O -β- D -Galactopyranosyl- D -glucose
గుర్తింపు సంఖ్యలు
CAS సంఖ్య 63-42-3 Y
బెయిల్స్టెయిన్ రిఫరెన్స్ 90841
ChEBI CHEBI:36218 Y
ChEMBL ChEMBL417016 Y
ChemSpider 5904 Y
ECHA ఇన్ఫోకార్డ్ 100.000.509
EC సంఖ్య 200-559-2
గ్మెలిన్ రిఫరెన్స్ 342369
KEGG C01970
PubChem CID 6134
UNII 3SY5LH9PMK Y
కాంప్‌టాక్స్ డాష్‌బోర్డ్ ( EPA ) DTXSID2023193
InChI InChI=1S/C12H22O11/c13-1-3-5(15)6(16)9(19)12(22-3)23-10-4(2-14)21-11(20)8(18)7(10)17/h3-20H,1-2H2/t3-,4-,5+,6+,7-,8-,9-,10-,11-,12+/m1/s1 Y
Key: GUBGYTABKSRVRQ-DCSYEGIMSA-N Y
InChI=1/C12H22O11/c13-1-3-5(15)6(16)9(19)12(22-3)23-10-4(2-14)21-11(20)8(18)7(10)17/h3-20H,1-2H2/t3-,4-,5+,6+,7-,8-,9-,10-,11-,12+/m1/s1
Key: GUBGYTABKSRVRQ-DCSYEGIMBP
SMILES C([C@@H]1[C@@H]([C@@H]([C@H]([C@@H](O1)O[C@@H]2[C@H](O[C@H]([C@@H]([C@H]2O)O)O)CO)O)O)O)O
ధర్మాలు
రసాయన సంకేతం C12H22O11
మోలార్ ద్రవ్యరాశి 342.297 g·mol−1
రూపం తెల్లని ఘనపదార్థం
సాంద్రత 1.525 g/cm3
ద్రవీభవన స్థానం 252 °C (అన్‌హైడ్రస్)
202 °C (మోనోహైడ్రేట్)
నీటిలో ద్రావణీయత 195 g/L
కైరల్ రొటేషన్ ([α]D) +55.4° (అన్‌హైడ్రస్)
+52.3° (మోనోహైడ్రేట్)
థర్మోకెమిస్ట్రీ
ప్రామాణిక దహన ఉష్ణశక్తి (Δc H ⦵298) 5652 kJ/mol, 1351 kcal/mol, 16.5 kJ/g, 3.94 kcal/g
ప్రమాదాలు
NFPA 704 (ఫైర్ డైమండ్) 0
0
0
ఫ్లాష్ పాయింట్ 357.8 °C (676.0 °F; 631.0 K)
ప్రత్యేకంగా పేర్కొన్నవి తప్ప, డేటా పదార్థాల యొక్క సాధారణ స్థితికి ఇవ్వబడింది standard state (at 25 °C [77 °F], 100 kPa). N verify ( what is YN ?) Infobox references

లాక్టోజ్ (Lactose) అనేది గెలాక్టోజ్ మరియు గ్లూకోజ్ లతో కూడిన ఒక డైసాకరైడ్. దీని అణు ఫార్ములా C12H22O11. లాక్టోజ్ పాల ద్రవ్యరాశిలో సుమారు 2–8% ఉంటుంది. దీని పేరు lac (gen. lactis) అనే లాటిన్ పదం నుండి వచ్చింది, దీని అర్థం పాలు. దీనికి చక్కెరలను సూచించే -ose అనే ప్రత్యయం చేర్చబడింది. ఈ సమ్మేళనం తెల్లని, నీటిలో కరిగే, హైగ్రోస్కోపిక్ కాని ఘనపదార్థం మరియు స్వల్ప తీపి రుచిని కలిగి ఉంటుంది. దీనిని ఆహార పరిశ్రమలో ఉపయోగిస్తారు.[1]

నిర్మాణం మరియు చర్యలు

ఎక్స్-రే క్రిస్టలోగ్రఫీ ద్వారా నిర్ణయించబడిన α-లాక్టోజ్ యొక్క అణు నిర్మాణం.

లాక్టోజ్ అనేది గెలాక్టోజ్ మరియు గ్లూకోజ్ లతో కూడిన ఒక డైసాకరైడ్, ఇవి β-1→4 గ్లైకోసిడిక్ బంధంను ఏర్పరుస్తాయి. దీని క్రమబద్ధమైన పేరు β-D-గెలాక్టోపైరనోసిల్-(1→4)-D-గ్లూకోజ్. గ్లూకోజ్ α-పైరనోజ్ రూపంలో లేదా β-పైరనోజ్ రూపంలో ఉండవచ్చు, అయితే గెలాక్టోజ్ కేవలం β-పైరనోజ్ రూపంలో మాత్రమే ఉంటుంది: అందువల్ల α-లాక్టోజ్ మరియు β-లాక్టోజ్ అనేవి గ్లూకోపైరనోజ్ రింగ్ యొక్క అనోమరిక్ రూపాన్ని మాత్రమే సూచిస్తాయి. లాక్టోజ్ కోసం గుర్తింపు పరీక్షలు వోల్క్[2] మరియు ఫిరాన్ పరీక్షలు.[3] వీటిని హోల్ మిల్క్, లాక్టోజ్ రహిత పాలు, పెరుగు, మజ్జిగ, కాఫీ క్రీమర్, సోర్ క్రీమ్, కెఫిర్ వంటి పాల ఉత్పత్తులలో లాక్టోజ్ కంటెంట్‌ను గుర్తించడానికి ఉపయోగించవచ్చు.[4]

లాక్టోజ్ గ్లూకోజ్ మరియు గెలాక్టోజ్‌గా జలవిశ్లేషణ చెందుతుంది, క్షార ద్రావణంలో లాక్టులోజ్గా ఐసోమెరైజేషన్ చెందుతుంది మరియు ఉత్ప్రేరక హైడ్రోజనేషన్ ద్వారా సంబంధిత పాలిహైడ్రిక్ ఆల్కహాల్, లాక్టిటాల్గా మారుతుంది.[5] లాక్టులోజ్ అనేది ఒక వాణిజ్య ఉత్పత్తి, దీనిని మలబద్ధకం చికిత్సకు ఉపయోగిస్తారు.[6]

లభ్యత మరియు వేరుచేయడం

లాక్టోజ్ అనేక క్షీరద జాతుల పాలలో కనిపిస్తుంది, అయితే అన్నింటిలోనూ కాదు. రీసస్ మకాక్ కోతులలో 8% లాక్టోజ్ గాఢత ఉంటుంది. ఎలుగుబంట్లు వంటి అనేక క్షీరదాలు లాక్టోజ్ లేని పాలను ఉత్పత్తి చేస్తాయి.[7] ఆవు పాలలో సుమారు 4.8% గాఢత ఉంటుంది.[8]

వే (Whey) లేదా మిల్క్ ప్లాస్మా అనేది పాలు విరిగిన తర్వాత మిగిలిపోయే ద్రవం, ఉదాహరణకు చీజ్ తయారీలో. వే లో 6.5% ఘనపదార్థాలు ఉంటాయి, అందులో 4.8% లాక్టోజ్ ఉంటుంది, దీనిని స్ఫటికీకరణ ద్వారా శుద్ధి చేస్తారు.[9] పారిశ్రామికంగా, లాక్టోజ్ వే పర్మీయేట్ నుండి ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది – ఇది అన్ని ప్రధాన ప్రోటీన్ల కోసం వడపోసిన వే. ప్రోటీన్ భిన్నాన్ని శిశు పోషణ మరియు క్రీడా పోషణలో ఉపయోగిస్తారు, అయితే పర్మీయేట్‌ను 60–65% ఘనపదార్థాలకు ఆవిరి చేసి, చల్లబరిచేటప్పుడు స్ఫటికీకరించవచ్చు.[10] లాక్టోజ్‌ను ఇథనాల్తో వేను పలుచన చేయడం ద్వారా కూడా వేరు చేయవచ్చు.[11]

జీవక్రియ

ఇవి కూడా చూడండి: లాక్టోజ్ అసహనం, లాక్టేజ్ పర్సిస్టెన్స్

శిశు క్షీరదాలు లాక్టోజ్ అధికంగా ఉండే పాలను తాగడానికి తమ తల్లులపై ఆధారపడతాయి. ప్రేగు విల్లి దీనిని జీర్ణం చేయడానికి లాక్టేజ్ (β-D-గెలాక్టోసిడేస్) అనే ఎంజైమ్ను స్రవిస్తాయి. ఈ ఎంజైమ్ లాక్టోజ్ అణువును దాని రెండు ఉప-యూనిట్లుగా, అంటే సాధారణ చక్కెరలు గ్లూకోజ్ మరియు గెలాక్టోజ్‌గా విడగొడుతుంది, వీటిని శరీరం గ్రహించగలదు. లాక్టోజ్ ఎక్కువగా పాలలోనే కనిపిస్తుంది కాబట్టి, చాలా క్షీరదాలలో, పాలు మానేయడం (weaning) కారణంగా లాక్టేజ్ ఉత్పత్తి క్రమంగా తగ్గుతుంది; ఆహారం నుండి లాక్టోజ్ తొలగిపోవడంతో దాని జీర్ణక్రియ కోసం లాక్టేజ్ ఉత్పత్తిని కొనసాగించాల్సిన జీవక్రియ ఒత్తిడి తగ్గుతుంది.[12][13]

ఐరోపా, పశ్చిమ ఆసియా, దక్షిణ ఆసియా, పశ్చిమ ఆఫ్రికాలోని సాహెల్ బెల్ట్, తూర్పు ఆఫ్రికా మరియు మధ్య ఆఫ్రికాలోని కొన్ని ఇతర ప్రాంతాలలో పూర్వీకులు ఉన్న చాలా మంది వ్యక్తులు లాక్టేజ్ ఉత్పత్తిని కొనసాగించే జన్యువుల ఎంపిక కారణంగా వయోజన దశ వరకు లాక్టేజ్ ఉత్పత్తిని కలిగి ఉంటారు. ఈ ప్రాంతాలలో చాలా చోట్ల, పశువులు, మేకలు మరియు గొర్రెలు వంటి క్షీరదాల పాలు ఆహార వనరుగా ఉపయోగించబడతాయి. ఈ ప్రాంతాల్లోనే జీవితకాల లాక్టేజ్ ఉత్పత్తి కోసం జన్యువులు మొదట పరిణామం చెందాయి.[14] వయోజన లాక్టోజ్ సహనం యొక్క జన్యువులు వివిధ జాతులలో స్వతంత్రంగా పరిణామం చెందాయి.[15] వంశపారంపర్యంగా, 70% కంటే ఎక్కువ మంది పశ్చిమ ఐరోపా వారు వయోజనులుగా లాక్టోజ్‌ను జీర్ణం చేసుకోగలరు, ఆఫ్రికా, తూర్పు మరియు ఆగ్నేయాసియా మరియు ఓషియానియా ప్రాంతాల నుండి 30% కంటే తక్కువ మందితో పోలిస్తే.[16] లాక్టోజ్ అసహనం ఉన్న వ్యక్తులలో, లాక్టోజ్ విచ్ఛిన్నం కాదు మరియు గ్యాస్ ఉత్పత్తి చేసే గట్ ఫ్లోరాకు ఆహారంగా మారుతుంది, ఇది విరేచనాలు, ఉబ్బరం, గ్యాస్ మరియు ఇతర జీర్ణశయాంతర లక్షణాలకు దారితీస్తుంది.

జీవ లక్షణాలు

సుక్రోజ్ యొక్క 1.0 తో పోలిస్తే లాక్టోజ్ యొక్క తీపి 0.2 నుండి 0.4 వరకు ఉంటుంది.[17] పోలిక కోసం, గ్లూకోజ్ తీపి 0.6 నుండి 0.7, ఫ్రక్టోజ్ 1.3, గెలాక్టోజ్ 0.5 నుండి 0.7, మాల్టోజ్ 0.4 నుండి 0.5, సోర్బోజ్ 0.4, మరియు జైలోజ్ 0.6 నుండి 0.7.[17]

లాక్టోజ్ చిన్న ప్రేగులో పూర్తిగా జీర్ణమైనప్పుడు, దాని క్యాలరీ విలువ 4 kcal/g, లేదా ఇతర కార్బోహైడ్రేట్లతో సమానం.[17] అయితే, లాక్టోజ్ ఎల్లప్పుడూ చిన్న ప్రేగులో పూర్తిగా జీర్ణం కాదు. తీసుకున్న మోతాదు, భోజనంతో కలయిక (ఘన లేదా ద్రవ), మరియు ప్రేగులలో లాక్టేజ్ చర్యపై ఆధారపడి, లాక్టోజ్ యొక్క క్యాలరీ విలువ 2 నుండి 4 kcal/g వరకు ఉంటుంది.[17] జీర్ణం కాని లాక్టోజ్ ఆహార పీచుగా పనిచేస్తుంది. ఇది కాల్షియం మరియు మెగ్నీషియం వంటి ఖనిజాల శోషణపై కూడా సానుకూల ప్రభావాలను చూపుతుంది.[17]

లాక్టోజ్ యొక్క గ్లైసెమిక్ ఇండెక్స్ 46 నుండి 65.[18] పోలిక కోసం, గ్లూకోజ్ యొక్క గ్లైసెమిక్ ఇండెక్స్ 100 నుండి 138, సుక్రోజ్ 68 నుండి 92, మాల్టోజ్ 105, మరియు ఫ్రక్టోజ్ 19 నుండి 27.[17][18]

చక్కెరలలో లాక్టోజ్ తక్కువ కారియోజెనిసిటీని కలిగి ఉంటుంది.[19] ఎందుకంటే ఇది దంత ఫలకం ఏర్పడటానికి సబ్‌స్ట్రేట్ కాదు మరియు ఇది నోటి బ్యాక్టీరియా ద్వారా వేగంగా కిణ్వ ప్రక్రియ చెందదు.[19] పాల యొక్క బఫరింగ్ సామర్థ్యం కూడా లాక్టోజ్ యొక్క కారియోజెనిసిటీని తగ్గిస్తుంది.[17]

అప్లికేషన్లు

దీని తేలికపాటి రుచి మరియు సులభమైన నిర్వహణ లక్షణాలు దీనిని సుగంధ ద్రవ్యాలు మరియు ఔషధ ఉత్పత్తుల యొక్క క్యారియర్ మరియు స్టెబిలైజర్‌గా ఉపయోగించడానికి దారితీశాయి.[1] లాక్టోజ్ సాధారణంగా ఆహారానికి నేరుగా జోడించబడదు, ఎందుకంటే దాని తక్కువ ద్రావణీయత గరుకైన అనుభూతికి దారితీస్తుంది.[20] శిశు ఫార్ములా ఒక ముఖ్యమైన మినహాయింపు, ఇక్కడ మానవ పాల కూర్పుకు సరిపోలడానికి లాక్టోజ్ జోడించబడుతుంది.[21] అయితే, లాక్టోజ్ తగ్గించిన ఫార్ములాలు ప్రజాదరణ పొందుతున్నాయి.[22]

లాక్టోజ్ వినియోగం యొక్క అవాంఛనీయ లక్షణాలలో ఒకటి దాని తక్కువ ద్రావణీయత, ఇది స్ఫటికీకరణకు దారితీస్తుంది, ఇది తుది ఉత్పత్తిలో గరుకైన మరియు ఇసుక వంటి అనుభూతిని ఇస్తుంది. సాధారణంగా, సూపర్ శాచురేటెడ్ ద్రావణంలో, చక్కెరలు స్ఫటికీకరణ చెందే ధోరణిని కలిగి ఉంటాయి, ప్రక్రియ పరిస్థితిని బట్టి పెద్ద సమూహాలను కూడా ఏర్పరుస్తాయి.

లాక్టోజ్ బ్రూయింగ్ సమయంలో చాలా ఈస్ట్ ద్వారా కిణ్వ ప్రక్రియ చెందదు, ఇది ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది.[5] ఉదాహరణకు, లాక్టోజ్‌ను స్టౌట్ బీర్‌ను తీయగా చేయడానికి ఉపయోగించవచ్చు; ఫలితంగా వచ్చే బీర్‌ను సాధారణంగా మిల్క్ స్టౌట్ లేదా క్రీమ్ స్టౌట్ అని పిలుస్తారు.

క్లూవెరోమైసెస్ జాతికి చెందిన ఈస్ట్ ఒక ప్రత్యేకమైన పారిశ్రామిక అనువర్తనాన్ని కలిగి ఉంది, ఎందుకంటే అవి ఇథనాల్ ఉత్పత్తి కోసం లాక్టోజ్‌ను కిణ్వ ప్రక్రియ చేయగలవు. పాల కార్యకలాపాల నుండి వచ్చే వే ఉప-ఉత్పత్తి నుండి మిగిలిపోయిన లాక్టోజ్ ప్రత్యామ్నాయ శక్తికి సంభావ్య వనరు.[23]

మరొక ముఖ్యమైన లాక్టోజ్ ఉపయోగం ఔషధ పరిశ్రమలో ఉంది. లాక్టోజ్ దాని భౌతిక మరియు క్రియాత్మక లక్షణాల కారణంగా టాబ్లెట్ మరియు క్యాప్సూల్ ఔషధ ఉత్పత్తులకు పదార్ధంగా జోడించబడుతుంది (ఉదాహరణలు అటోర్వాస్టాటిన్, లెవోసెటిరిజైన్ లేదా థియామజోల్ వంటివి).[1][24] ఇలాంటి కారణాల వల్ల, దీనిని కొకైన్ లేదా హెరాయిన్ వంటి అక్రమ మత్తుపదార్థాలను పలుచన చేయడానికి ఉపయోగించవచ్చు.[25]

చరిత్ర

ఇటాలియన్ వైద్యుడు ఫ్యాబ్రిజియో బార్టోలెట్టి (1576–1630) ద్వారా లాక్టోజ్ యొక్క మొదటి ముడి ఐసోలేషన్ 1633లో ప్రచురించబడింది.[26] 1700లో, వెనీషియన్ ఫార్మసిస్ట్ లోడోవికో టెస్టి (1640–1707) ఆర్థరైటిస్ లక్షణాలను తగ్గించడానికి పాల చక్కెర (saccharum lactis) యొక్క శక్తిపై టెస్టిమోనియల్స్ బుక్‌లెట్‌ను ప్రచురించారు.[27] 1715లో, పాల చక్కెరను తయారు చేయడానికి టెస్టి యొక్క విధానాన్ని ఆంటోనియో వల్లిస్నెరి ప్రచురించారు.[28] లాక్టోజ్ 1780లో కార్ల్ విల్హెల్మ్ షీలే ద్వారా చక్కెరగా గుర్తించబడింది.[29][5]

1812లో, హెన్రిచ్ వోగెల్ (1778–1867) గ్లూకోజ్ లాక్టోజ్ జలవిశ్లేషణ యొక్క ఉత్పత్తి అని గుర్తించారు.[30] 1856లో, లూయిస్ పాశ్చర్ లాక్టోజ్ యొక్క మరొక భాగమైన గెలాక్టోజ్‌ను స్ఫటికీకరించారు.[31] 1894 నాటికి, ఎమిల్ ఫిషర్ భాగం చక్కెరల కాన్ఫిగరేషన్లను స్థాపించారు.[32]

లాక్టోజ్ ఫ్రెంచ్ రసాయన శాస్త్రవేత్త జీన్ బాప్టిస్ట్ ఆండ్రీ డ్యూమాస్ (1800–1884) ద్వారా 1843లో పేరు పెట్టబడింది.[33] 1856లో, పాశ్చర్ గెలాక్టోజ్‌కు "లాక్టోజ్" అని పేరు పెట్టారు.[34] 1860లో, మార్సెలిన్ బెర్థెలోట్ దీనిని "గెలాక్టోజ్" అని తిరిగి పేరు మార్చారు, మరియు "లాక్టోజ్" అనే పేరును ఇప్పుడు లాక్టోజ్ అని పిలిచే దానికి బదిలీ చేశారు.[35] ఇది C12H22O11 ఫార్ములాను మరియు హైడ్రేట్ ఫార్ములా C12H22O11·H2Oను కలిగి ఉంది, ఇది సుక్రోజ్ యొక్క ఐసోమర్గా మారుతుంది.

ఇవి కూడా చూడండి

సూచనలు

  1. ↑ 1.0 1.1 1.2 Gerrit M. Westhoff; Ben F.M. Kuster; Michiel C. Heslinga; Hendrik Pluim; Marinus Verhage (2014). “Lactose and Derivatives”. Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry. Wiley-VCH. pp. 1–9. ISBN 978-3-527-30673-2. doi:10.1002/14356007.a15_107.pub2.
  2. ↑ Ruppersberg, Klaus; Blankenburg, Janet (2018). “150 Years Alfred Wöhlk”. ChemViews. doi:10.1002/chemv.201800002.
  3. ↑ Fearon, W. R. (1942). “The detection of lactose and maltose by means of methylamine”. The Analyst. 67 (793): 130. Bibcode 1942Ana....67..130F. doi:10.1039/an9426700130. ISSN 0003-2654.
  4. ↑ Ruppersberg, Klaus; Herzog, Stefanie; Kussler, Manfred W.; Parchmann, Ilka (2019-10-17). “How to visualize the different lactose content of dairy products by Fearon's test and Woehlk test in classroom experiments and a new approach to the mechanisms and formulae of the mysterious red dyes”. Chemistry Teacher International. 2 (2). doi:10.1515/cti-2019-0008. S2CID 208714341. ISSN 2569-3263.
  5. ↑ 5.0 5.1 5.2 Linko, P (1982). “Lactose and Lactitol”. In Birch, G.G.; Parker, K.J (eds.). Natural Sweeteners. London & New Jersey: Applied Science Publishers. pp. 109–132. ISBN 978-0-85334-997-6.
  6. ↑ Hawrelak, Jason A. (2020-01-01). “104 - Prebiotics, Synbiotics, and Colonic Foods”. In Pizzorno, Joseph E.; Murray, Michael T. (eds.). Textbook of Natural Medicine (Fifth Edition). St. Louis (MO): Churchill Livingstone. pp. 797–808.e4. ISBN 978-0-323-52342-4. doi:10.1016/b978-0-323-43044-9.00104-7. Retrieved 2025-02-15.
  7. ↑ Newmark, Lauren (2017). “Milk Lactose From A to Zebra”. International Milk Genomics Consortium. Retrieved March 10, 2026.
  8. ↑ Program, Human Foods (2024-09-05). “Raw Milk Misconceptions and the Danger of Raw Milk Consumption”. FDA.
  9. ↑ Ranken, M. D.; Kill, R. C. (1997). Food industries manual. Springer. p. 125. ISBN 978-0-7514-0404-3.
  10. ↑ Wong, S. Y.; Hartel, R. W. (2014). “Crystallization in lactose refining-a review”. Journal of Food Science. 79 (3): R257–72. doi:10.1111/1750-3841.12349. PMID 24517206., DOI is open access
  11. ↑ Pavia, Donald L.; Lampman, Gary M.; Kriz, George S. (1990). Introduction to Organic Laboratory Techniques: A Microscale Approach. Saunders. ISBN 0-03-014813-8.
  12. ↑ Balaresque, P.; King, T. E. (2010). “Nine - Human Phenotypic Diversity: An Evolutionary Perspective”. In Orgogozo, Virginie (ed.). Current Topics in Developmental Biology. Genes and Evolution. Academic Press. Vol. 119, pp. 349–390. ISBN 9780124171947. Retrieved 2025-02-15.
  13. ↑ Gerbault, Pascale; Liebert, Anke; Itan, Yuval; Powell, Adam; Currat, Mathias; Burger, Joachim; Swallow, Dallas M.; Thomas, Mark G. (2011-03-27). “Evolution of lactase persistence: an example of human niche construction”. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences. 366 (1566): 863–877. doi:10.1098/rstb.2010.0268. PMC PMC3048992. PMID 21320900. ISSN 0962-8436.
  14. ↑ Itan, Yuval; Powell, Adam; Beaumont, Mark A.; Burger, Joachim; Thomas, Mark G. (2009-08-28). “The Origins of Lactase Persistence in Europe”. Tanaka, Mark M. (ed.). PLOS Computational Biology. 5 (8). Bibcode 2009PLSCB...5E0491I. doi:10.1371/journal.pcbi.1000491. PMC PMC2722739. PMID 19714206. ISSN 1553-7358. article-number: e1000491.
  15. ↑ Wade, Nicholas (2006-12-10). “Study Detects Recent Instance of Human Evolution”. New York Times.
  16. ↑ Ridley, Matt (1999). Genome. HarperCollins. p. 193. ISBN 978-0-06-089408-5..
  17. ↑ 17.0 17.1 17.2 17.3 17.4 17.5 17.6 Schaafsma, Gertjan (2008). “Lactose and lactose derivatives as bioactive ingredients in human nutrition”. International Dairy Journal. 18 (5): 458–465. doi:10.1016/j.idairyj.2007.11.013. S2CID 10346203. ISSN 0958-6946. Archived from the original on Mar 2, 2019.
  18. ↑ 18.0 18.1 Björck, Inger; Liljeberg, Helena; Östman, Elin (2000). “Low glycaemic-index foods”. British Journal of Nutrition. 83 (S1): S149–S155. doi:10.1017/S0007114500001094. PMID 10889806. S2CID 14574754. ISSN 0007-1145.
  19. ↑ 19.0 19.1 Gregory D. Miller; Judith K. Jarvis; Lois D. McBean (15 December 2006). Handbook of Dairy Foods and Nutrition. CRC Press. pp. 248–. ISBN 978-1-4200-0431-1.
  20. ↑ Dominici, Simona; Marescotti, Francesca; Sanmartin, Chiara; Macaluso, Monica; Taglieri, Isabella; Venturi, Francesca; Zinnai, Angela; Facioni, Maria Sole (2022-05-19). “Lactose: Characteristics, Food and Drug-Related Applications, and Its Possible Substitutions in Meeting the Needs of People with Lactose Intolerance”. Foods. 11 (10): 1486. doi:10.3390/foods11101486. PMC PMC9141425. PMID 35627056. ISSN 2304-8158.
  21. ↑ Slupsky, Carolyn M.; He, Xuan; Hernell, Olle; Andersson, Yvonne; Rudolph, Colin; Lönnerdal, Bo; West, Christina E. (2017-06-16). “Postprandial metabolic response of breast-fed infants and infants fed lactose-free vs regular infant formula: A randomized controlled trial”. Scientific Reports. 7 (1): 3640. Bibcode 2017NatSR...7.3640S. doi:10.1038/s41598-017-03975-4. PMC PMC5473881. PMID 28623320. ISSN 2045-2322.
  22. ↑ DiMaggio, Dina M.; Abersone, Ilze; Porto, Anthony F. (2024). “Infant consumption of 100% lactose-based and reduced lactose infant formula in the United States: Review of NHANES data from 1999 to 2020”. Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition. 79 (5): 1017–1023. doi:10.1002/jpn3.12292. PMID 38934419. ISSN 1536-4801.
  23. ↑ Ling, Charles (2008). Whey to Ethanol: A Biofuel Role for Dairy Cooperatives?. United States Department of Agriculture Rural Development. Archived from the original on February 24, 2015..
  24. ↑ Zdrojewicz, Z.; Zyskowska, K.; Wasiuk, S. (2018). “Lactose in drugs and lactose intolerance – realities and myths”. Paediatrics and Family Medicine. 14 (3): 261–266. doi:10.15557/PiMR.2018.0027.
  25. ↑ Rinaldi, R.; Negro, F.; Minutillo, A. (2020-02-20). “The health threat of new synthetic opioids as adulterants of classic drugs of abuse”. La Clinica Terapeutica. 171 (2): 107–109. doi:10.7417/CT.2020.2198. PMID 32141480. ISSN 1972-6007.
  26. ↑ Fabrizio Bartoletti, Methodus in dyspnoeam ... [Procedure for asthma ... ], (Bologna ("Bononia"), (Italy): Nicolò Tebaldini for the heirs of Evangelista Dozza, 1633), p. 400. From page 400: "Manna seri hæc. Destilla leni balnei calore serum lactis, donec in fundo vasis butyracea fœx subsideat, cui hærebit salina quædam substantia subalbida. Hanc curiose segrega, est enim sal seri essentiale; seu nitrum, cujus causa nitrosum dicitut serum, huicque tota abstergedi vis inest. Solve in aqua propria, & coagula. Opus repete, donec seri cremorem habeas sapore omnino mannam referentem." (This is the manna of whey. [Note: "Manna" was the dried, sweet sap of the tree Fraxinus ornus.] Gently distill whey via a heat bath until the buttery scum settles to the bottom of the vessel, to which substance some whitish salt [i.e., precipitate] attaches. This curious [substance once] separated, is truly the essential salt of whey; or, on account of which nitre, is called "nitre of whey", and all [life] force is in this that will be expelled. [Note: "Nitre" was an alchemical concept. It was the power of life, which gave life to otherwise inanimate matter. See the philosophy of Sendivogius.] Dissolve it in [its] own water and coagulate. Repeat the operation until you have cream of whey, recalling, by [its] taste, only manna.)
    In 1688, the German physician Michael Ettmüller (1644–1683) reprinted Bartoletti's preparation. See: Ettmüller, Michael, Opera Omnia ... (Frankfurt am Main ("Francofurtum ad Moenum"), [Germany]: Johann David Zunner, 1688), book 2, page 163. ఆర్కైవ్ చేసిన కాపీ From page 163: "Undd Bertholetus praeparat ex sero lactis remedium, quod vocat mannam S. [alchemical symbol for salt, salem] seri lactis vid. in Encyclopaed. p. 400. Praeparatio est haec: ... " (Whence Bartoletti prepared from milk whey a medicine, which he called manna or salt of milk whey; see in [his] Encyclopedia [note: this is a mistake; the preparation appeared in Bartoletti's Methodus in dyspnoeam ... ], p. 400. This is the preparation: ... )
  27. ↑ Lodovico Testi, De novo Saccharo Lactis [On the new milk sugar] (Venice, (Italy): Hertz, 1700).
  28. ↑ Ludovico Testi (1715) "Saccharum lactis" (Milk sugar), Academiae Caesareo-Leopoldinae naturae curiosorum ephemerides, ... , 3 : 69–79. The procedure was also published in Giornale de' letterati d'Italia in 1715.
  29. ↑ See:
    • Carl Wilhelm Scheele (1780) "Om Mjölk och dess syra" (About milk and its acid), Kongliga Vetenskaps Academiens Nya Handlingar (New Proceedings of the Royal Academy of Science), 1 : 116–124. From page 116: "Det år bekant, at Ko-mjölk innehåller Smör, Ost, Mjölk-såcker, ... " (It is known, that cow's milk contains butter, cheese, milk-sugar, ... )
    • Carl Wilhelm Scheele (1780) "Om Mjölk-Såcker-Syra" (On milk-sugar acid), Kongliga Vetenskaps Academiens Nya Handlingar (New Proceedings of the Royal Academy of Science), 1 : 269–275. From pages 269–270: "Mjölk-Såcker år et sal essentiale, som uti Mjölken finnes uplöst, och som, för dess sötaktiga smak skull, fått namn af såcker." (Milk sugar is an essential salt, which is found dissolved in milk, and which, on account of its sweet taste, has the name of "sugar".)
  30. ↑ See:
  31. ↑ Pasteur (1856) "Note sur le sucre de lait" (Note on milk sugar), Comptes rendus, 42 : 347–351.
  32. ↑ Fischer determined the configuration of glucose in:
    • Emil Fischer (1891) "Ueber die Configuration des Traubenzuckers und seiner Isomeren" (On the configuration of grape sugar and its isomers), Berichte der Deutschen Chemischen Gesellschaft, 24 : 1836–1845.
    • Emil Fischer (1891) "Ueber die Configuration des Traubenzuckers und seiner Isomeren. II" (On the configuration of grape sugar and its isomers), Berichte der Deutschen Chemischen Gesellschaft, 24 : 2683–2687.
    Fischer established the configuration of galactose in:
    • Emil Fischer and Robert S. Morrell (1894) "Ueber die Configuration der Rhamnose und Galactose" (On the configuration of rhamnose and galactose), Berichte der Deutschen chemischen Gesellschaft zu Berlin, 27 : 382–394. The configuration of galactose appears on page 385.
  33. ↑ Dumas, Traité de Chimie, Appliquée aux Arts, volume 6 (Paris, France: Bechet Jeune, 1843), p. 293.
  34. ↑ Pasteur (1856) "Note sur le sucre de lait" (Note on milk sugar), Comptes rendus, 42 : 347–351. From page 348: "Je propose de le nommer lactose." (I propose to name it lactose.)
  35. ↑ Marcellin Berthelot, Chimie organique fondée sur la synthèse [Organic chemistry based on synthesis] (Paris, France: Mallet-Bachelier, 1860), vol. 2, pp. 248–249 and pp. 268–270.

బాహ్య లింకులు

  • వికీమీడియా కామన్స్: Lactose

మూలం: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Lactose” వ్యాసానికి అనువాదం. మూల వ్యాసం: https://en.wikipedia.org/wiki/Lactose ఈ అనువాదం స్వయంచాలకంగా రూపొందించబడింది.

Retrieved from "https://ltrc.sciwiki.in/index.php?title=లాక్టోజ్&oldid=6088"