ఆంబ్రాక్సైడ్
Ambrox (Firmenich)
Ambrofix (Givaudan)
Ambroxan (Kao)[1]
Ambermox
Ambermor
Orcanox
(3aR-(3aα,5aβ,9aα,9bβ))-Dodecahydro-3a,6,6,9a-tetra-methylnaphtho(2,1-b)furan;
Naphtho(2,1-b)furan, dodecahydro-3a,6,6,9a-tetramethyl-,;
8α, 12-Oxido-13,14,15,16-tetranorlabdane;
1,5,5,9-Tetramethyl-13-oxatricyclo(8.3.0.0(4,9))tridecane
ఆంబ్రాక్సైడ్ (Ambroxide), ఆంబ్రాక్సాన్ అనే బ్రాండ్ పేరుతో విస్తృతంగా పిలువబడుతుంది. ఇది సహజంగా లభించే ఒక టెర్పెనాయిడ్ (terpenoid) మరియు అంబర్‌గ్రిస్ (ambergris) వాసనకు కారణమయ్యే ముఖ్యమైన పదార్థాలలో ఒకటి. ఇది ఆంబ్రిన్ (ambrein) యొక్క ఆటోక్సిడేషన్ (autoxidation) ఉత్పత్తి.[2] ఆంబ్రాక్సైడ్‌ను పెర్ఫ్యూమరీ (సుగంధ ద్రవ్యాల తయారీ)లో అంబర్‌గ్రిస్ వాసనలను సృష్టించడానికి మరియు ఫిక్సేటివ్ (fixative)గా ఉపయోగిస్తారు.[2] ఆంబ్రాక్సైడ్ కలప, కస్తూరి మరియు స్వల్ప ఉప్పదనంతో కూడిన వాసనను కలిగి ఉంటుంది.[3] ఆహారంలో తక్కువ మొత్తంలో (< 0.01 ppm) దీనిని ఫ్లేవరింగ్ ఏజెంట్‌గా ఉపయోగిస్తారు.[4] ఆహార మరియు ఔషధ పరిపాలన సంస్థ (FDA) ఆహారంలో ఆంబ్రాక్సైడ్‌ను ఫ్లేవరింగ్ ఏజెంట్‌గా చేర్చడానికి ఆమోదం తెలిపింది.[5]
దీని సువాసనను అంబర్‌గ్రిస్, తీపి, లాబ్డనం (labdanum), పొడి, కలప, పైన్, దేవదారు, ఆకుపచ్చ మరియు విత్తనాల వాసనగా వర్ణిస్తారు.[6]
ఆంబ్రాక్సైడ్ చాలా జిగటగా మరియు స్థిరంగా ఉంటుంది. ఇది చర్మం, వస్త్రాలు మరియు గట్టి ఉపరితలాలకు అంటుకుని ఉండి, అనేక గంటల పాటు ఉంటుంది, ఇదే దీనిని ఫిక్సేటివ్‌గా ఉపయోగించడానికి ప్రధాన కారణం. ఈ లక్షణాలు ఈ అణువును ఒక ముఖ్యమైన పదార్థంగా మరియు పనితీరును మెరుగుపరిచే అంశంగా విలువైనవిగా చేస్తాయి.[7] ఆంబ్రాక్సైడ్ యొక్క అత్యంత ప్రముఖ ఉపయోగం ఫైన్ ఫ్రాగ్రెన్స్‌లలో ఉంది, ఇక్కడ ఇది బేస్ నోట్ (base note)గా మరియు ఫిక్సేటివ్‌గా పనిచేస్తుంది.
సంశ్లేషణ (Synthesis)
ఆంబ్రాక్సైడ్ క్లేరీ సేజ్ (clary sage) యొక్క ఎసెన్షియల్ ఆయిల్లో ఉండే స్క్లేరియోల్ (sclareol) నుండి సంశ్లేషణ చేయబడుతుంది.[8] స్క్లేరియోల్ ఆక్సీకరణం చెంది ఒక లాక్టోన్ (lactone)గా మారుతుంది, ఇది హైడ్రోజనేషన్ ద్వారా సంబంధిత డయోల్ (diol)గా మారుతుంది.[9] ఫలితంగా ఏర్పడిన సమ్మేళనం డీహైడ్రేషన్ రియాక్షన్ (dehydration reaction) ద్వారా ఆంబ్రాక్సైడ్‌ను ఏర్పరుస్తుంది.[2]
చారిత్రక పద్ధతిలో ఆంబ్రాక్సైడ్ తయారీకి స్క్లేరియోల్ ఉపయోగించబడినప్పటికీ, (3E,7E)-4,8,12-ట్రిమెథైల్ట్రిడెకా-3,7,11-ట్రైన్-1-ఓల్ (హోమోఫార్నెసోల్) [459-89-2]ను ముడి పదార్థంగా ఉపయోగించే ఒక కొత్త పేటెంట్ పద్ధతి కనుగొనబడింది. ఈ ప్రక్రియకు సాంప్రదాయ క్లేరీ సేజ్ పద్ధతి కంటే 100 రెట్లు తక్కువ వ్యవసాయ భూమి అవసరమని పేర్కొనబడింది.[10][11] చివరి దశలో స్టెరాయిడ్ల సంశ్లేషణలో స్క్వాలీన్ (squalene) ప్రక్రియతో పోల్చదగిన పాలీన్ సైక్లైజేషన్ ఉంటుంది.[12]
మూలాలు
- ↑ Ambroxan (Registration #3195685). trademarkia.com.
- ↑ 2.0 2.1 2.2 Karl-Georg Fahlbusch. (2007). "Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry". 72. Wiley.
- ↑ Разница серой амбры и ноты амбры. Синтетические аналоги амбры.. syntheticamber.ru.
- ↑ George A. Burdock. (2010). "Fenaroli's Handbook of Flavor Ingredients". 1895. CRC Press.
- ↑ Substances Added to Food (formerly EAFUS). hfpappexternal.fda.gov.
- ↑ ambroxan. Scents and Flavors.
- ↑ (2026-07-18). Bulk Buy - Ambroxide-Ambroxan-Ambrofix | Manufacturer-6790-58-5.
- ↑ Brian M Lawrence. (2003). "Essential Oils 1995-2000". Allured Pub.. ISBN 0-931710-94-4.
- ↑ (2018). "The role of the metal-bound N–H functionality in Noyori-type molecular catalysts". Nature Reviews Chemistry. 2 (12) 396–408. doi:10.1038/s41570-018-0049-z.
- ↑ (14 September 2020). What’s Hot, What’s Not: The Trends of the Past 20 Years in the Chemistry of Odorants. Angewandte Chemie International Edition. 59 (38) 16310–16344. doi:10.1002/anie.202005719.
- ↑ (22 August 2024). The catalytic asymmetric polyene cyclization of homofarnesol to ambrox. Nature. 632 (8026) 795–801. doi:10.1038/s41586-024-07757-7.
- ↑ https://cen.acs.org/synthesis/Chemists-make-popular-fragrance-compound/102/web/2024/08
మూలం: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని “Ambroxide” వ్యాసానికి అనువాదం. మూల వ్యాసం: https://en.wikipedia.org/wiki/Ambroxide ఈ అనువాదం స్వయంచాలకంగా రూపొందించబడింది.
