అరటిపండు / Banana

అరటిపండు / Banana

Scientific Classification
Kingdom	Plantae
Division	Magnoliophyta
Class	Liliopsida
Order	Zingiberales
Family	Musaceae
Genus	Musa
Scientific Name	Musa × paradisiaca L.

అరటిపండు (Banana)Musaceae కుటుంబానికి చెందిన ముఖ్యమైన పండ్లలో ఒకటి. భారతదేశంలోని చాలా ప్రాంతాల్లో పండించే ఈ పండు, ఆహారంగానే కాకుండా ఆయుర్వేద వైద్యంలోనూ విస్తృతంగా ఉపయోగపడుతుంది. అరటి ఆకులు, బోదెలు, గెలలు మరియు దుంపలు సాంస్కృతిక, మతపరమైన శుభకార్యాలలో ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉన్నాయి.

వివిధ భాషల్లో పేర్లు

• తెలుగు: అరటిపండు
• సంస్కృతం: కదలీ
• హింది: కేలా
• లాటిన్: మ్యూసాపారడైసిక లిన్నెయస్ (Musa × paradisiaca)
• కుటుంబము: Musaceae

పోషక విలువలు

అరటిపండులో ఎన్నో విలువైన పోషకాలు లభిస్తాయి. ప్రతి 100 గ్రాముల అరటిపండులో ఉండే పోషక విలువల వివరాలు:

• కార్బోహైడ్రేట్లు: 19.2 గ్రాములు
• ప్రోటీను: 1.5 గ్రాములు
• క్రొవ్వు: 0.2 గ్రాములు
• కాల్షియం: 9 మిల్లీగ్రాములు
• సోడియం: 34.8 మిల్లీగ్రాములు
• పొటాషియం: 401.0 మిల్లీగ్రాములు
• ఫాస్ఫరస్: 28.1 మిల్లీగ్రాములు
• సల్ఫర్: 13 మిల్లీగ్రాములు
• మెగ్నీషియం: 41.9 మిల్లీగ్రాములు
• మాంగనీస్: 0.8 మిల్లీగ్రాములు
• కాపర్: 0.2 మిల్లీగ్రాములు
• ఐరన్: 0.6 మిల్లీగ్రాములు
• సిలికా: 23.8 మిల్లీగ్రాములు
• క్లోరిన్: 78.5 మిల్లీగ్రాములు
• విటమిన్ - ఎ: 470 I.U.
• విటమిన్ - ఇ: 0.4 మిల్లీగ్రాములు
• విటమిన్ - బి1: 150 మైక్రోగ్రాములు
• విటమిన్ - బి2: 30 మైక్రోగ్రాములు
• విటమిన్ - బి6: 10 మిల్లీగ్రాములు
• ఫోలిక్ యాసిడ్: 0.6 మిల్లీగ్రాములు
• నియాసిన్: 0.30 మిల్లీగ్రాములు
• విటమిన్ - సి: 15 మిల్లీగ్రాములు
• శక్తి (క్యాలరీలు): దాదాపు 85 క్యాలరీలు

అదనంగా ఐయోడిన్, పాంతోతినిక్ యాసిడ్, బయోటిన్, ఇనోసిటాల్ వంటి పోషకాలు కూడా అరటిపండులో లభిస్తాయి.

ఔషధ ఉపయోగాలు & గుణాలు

అరటిపండు గురు, స్నిగ్ధ గుణము మరియు మధుర విపాకము కలిగి ఉంటుంది. ఇది వాత, పిత్త శమకం, వృష్యము మరియు బృంహణ చర్యలను ప్రదర్శిస్తుంది. దీని కాండము (Rhizome), పుష్పం (Flower), ఫలము (Fruit) ఆయుర్వేదంలో ఔషధాలుగా ఉపయోగపడతాయి.

• అతిసారము (Diarrhoea): డయేరియా, డిసేంట్రీ మరియు అల్సరేటివ్ కొలైటిస్ రోగులకు అరటిని సేవింపజేస్తే ఉపశమనం లభిస్తుంది.
• మధుమేహము: అరటికాయ మరియు కాకరకాయ కలిపి సేవించడం వల్ల మధుమేహం అదుపులో ఉంటుంది.
• కాళ్లమంటలు: పండిన అరటిపండు, మజ్జిగ కలిపి తీసుకుంటే అరికాళ్ల మంటలు, మూత్రంలో మంట మరియు కళ్ల మంటలు తగ్గుతాయి.
• ペప్టిక్ అల్సర్: అరటిపండును ఎండించి చూర్ణం చేసి, పాలతో కలిపి తీసుకుంటే అల్సర్లు తగ్గుతాయి. ఇది ప్రమోట్ అయ్యే ఎక్సెస్ యాసిడ్‌ను న్యూట్రలైజ్ చేస్తుంది.
• అధిక రక్తపోటు - గుండెజబ్బులు: అరటిపండు హైపర్ టెన్షన్ మరియు గుండెజబ్బులు ఉన్నవారికి చాలా మంచిది.
• శక్తికోసం: బాగా పండిన అరటిపండులో ఫ్రక్టోజ్, గ్లూకోజ్ దాదాపు 25% ఉంటాయి. దీని సేవన వల్ల నీరసం తొలగి ఉత్సాహం పెరుగుతుంది.
• కడుపులో క్రిములు: అరటి వేళ్లను కాల్చి బూడిద చేసి వాడితే లేదా అరటి దుంప రసంలో పంచదార కలిపి సేవిస్తే నులిపురుగులు నశిస్తాయి.
• చిన్న పిల్లల ఎదుగుదల: అరటిపండు, తేనె మరియు కాస్త పాలను కలిపి చిన్నపిల్లలకు తినిపిస్తే ఎదుగుదల బాగుంటుంది మరియు ఇన్ఫెక్షన్లను ఎదుర్కొనే సామర్థ్యం పెరుగుతుంది.
• శీఘ్రస్కలనము: మూత్రంలో వీర్యం పోతున్నట్లయితే అరటిపండు తినడం ద్వారా అధిగమించవచ్చు. అరటి కూర వండుకుని తింటే బలం, శుక్రవృద్ధి కలుగుతాయి.
• రసాయనం (Rejuvenation): అరటిపండు, తేనె, పంచదార, పెరుగు, వెన్న, నెయ్యి కలిపి సేవించడం వల్ల శరీరానికి మంచి తృప్తి మరియు పునరుజ్జీవనం లభిస్తాయి.
• పుండ్లు: పండిన అరటి ఆకులను మెత్తగా నూరి పుండ్లపై రాస్తే చీము తొలగి వ్రణం మానుతుంది.
• మెనోరేజియా (రక్తప్రదరము): అరటిపండును నేతితో కలిపి సేవిస్తే స్త్రీలలో వచ్చే అధిక రక్తప్రదరము తగ్గుతుంది.
• నోటిలో పుండ్లు (Stomatitis): ఐరన్, ఫోలిక్ యాసిడ్ లోపం వల్ల గర్భిణీలకు నోటిలో వచ్చే చిన్న చిన్న పుండ్లకు అరటిపండు సేవించడం మంచిది.
• తెల్లబట్ట మరియు గర్భాశయ వ్యాధులు: అరటి దుంప రసం తీసి పంచదార కలిపి సేవిస్తే తెల్లబట్ట సమస్య తగ్గుతుంది.
• శుక్రవృద్ధి: అరటిపండు తినడం వల్ల శుక్రము వృద్ధి అవుతుంది మరియు రక్తపిత్తము తగ్గుతుంది.
• స్మాల్‌పాక్స్: అరటి గింజలు (ఎండినవి) తేనె కలిపి ఇస్తే స్మాల్‌పాక్స్ నిరోధించవచ్చు.
• రక్తప్రదరము - జిగురువిరేచనాలు: అరటిపువ్వు రసంలో పెరుగు కలిపి సేవిస్తే అధిక రక్తస్రావం ఆగుతుంది (ప్రోజెస్టిరాన్ హార్మోన్‌ను పెంచుతుంది).
• గనేరియా - మూత్రం తక్కువగా వెడలుట: అరటిపువ్వు రసం, దోసకాయ రసం కలిపి (250 మి.లీ) తాగితే మూత్రం సాఫీగా వెళుతుంది.
• సింథటిక్ డ్రగ్స్ వల్ల వచ్చే అల్సర్లు: ఆస్పిరిన్, ఫినైల్ బుటాజోన్ వంటి మందులు ఎక్కువగా వాడటం వల్ల వచ్చే అల్సర్లు, రక్తస్రావాన్ని అరటిపండు నిరోధిస్తుంది.
• రక్తహీనత: అరటిపండుతో పాటు అంజూర్, ఖర్జూర, తేనె, పాలు తీసుకోవడం రక్తహీనతను తొలగిస్తుంది.
• అర్శమొలలు, మలబద్ధకము: అరటిపండు తిని పాలు తాగితే విరేచనం సాఫీగా అయి, అర్శమొలలు, నిద్రలేమి సమస్యలు దూరమవుతాయి.
• క్షయవ్యాధి: ಕ್ಷయవ్యాధిగ్రస్తులకు అరటిపండును తేనెతో కలిపి ఇవ్వడం ఉపయోగకరం.
• యాంటీ బ్యాక్టీరియల్ & యాంటీ ఫంగల్ గుణాలు: అరటిపండు తొక్కలో (Skin) యాంటీ బ్యాక్టీరియల్, యాంటీ ఫంగల్ గుణాలు ఉన్నాయి.
• డీ హైడ్రేషన్: అరటి దుంపరసం, పంచదార, కొద్దిగా ఉప్పు కలిపి తాగితే డీహైడ్రేషన్ తగ్గుతుంది.
• అరటి ఆకులో భోజనం: అరటి ఆకులో భోజనం చేయడం ఆరోగ్యానికి, తృప్తికి ఎంతో మంచిది.

జాగ్రత్తలు / ప్రతికూలతలు

• కిడ్నీ వ్యాధులు (Renal Failure): కిడ్నీ వ్యాధులు (యూరీమియా, నెఫ్రైటిస్), గాౌట్ లేదా అరికాళ్ల వాపులు ఉన్నవారు అరటిపండును సేవించవచ్చు. అయితే, రెనాల్ ఫెయిల్యూర్ (Renal failure) ఉన్న రోగులు అరటిపండును వాడకూడదు, ఎందుకంటే ఇందులో పొటాషియం పరిమాణం చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది.

మూలాలు

• పుస్తకం: సంపూర్ణ ఆయుర్వేద వైద్య చికిత్స (పేజీలు: 331, 332, 333, 334, 335, 336)
• రచయిత: డా|| టి. భిక్షపతి